Көркем еңбек

Мектеп: «Ж. Сүлейменов атындағы №70 ЖББМ» КММ

Күні: 08.10.2025 ж.

Оқытушының аты-жөні:

Сынып: 5 «Ә»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім:

Визуалды өнер

Сабақтың тақырыбы:

Қала пейзажы. Сызықтық перспектива

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

5.1.1.1. Қоршаған ортаның ассоциативті мағынасы мен визуалды сипаттамасын зерделеу және анықтау (композиция, түс, пішін, фактура, тепе – теңдік)

5.2.1.1. Өз идеялары мен сезімдерін беру үшін қоршаған ортаның визуалды элементтері мен өнердің көркем тәсілдерін қолдану

Сабақтың мақсаты

Оқушыларға сызықтық перспективаның негізгі заңдылықтарын түсіндіру, кеңістікті дұрыс бейнелеу дағдыларын қалыптастыру және қала пейзажын салып үйренуге бағыттау.

Құндылықтарға баулу

Еңбек пен шығармашылық – оқушылар өз қолымен дәлдікпен, ұқыптылықпен жұмыс жасап, көркемдік көзқарасын қалыптастырады.

Жауапкершілік – жұмысты соңына дейін орындау, құрал – саймандарды дұрыс пайдалану.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушылардың әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі. Оқушыларды түгелдеу. Психологиялық ахуалды орнату.

Оқушыларды «Тақия» әдісі арқылы топқа бөлу.

Өткен тақырыпты қайталау мақсатында LearningApps.org

платформасын қолдана отырып сәйкестендіру жұмысы беріледі.

Бағалау критерийі:

- Жанрлар бойынша суреттерді дұрыс ажыратады;

- Ұлттық натюрморт элементтерін таниды;

- Сәйкестендіруде дәлдік көрсетеді.

Оқушылар амандасып, бір – біріне сәттілік тілейді.

Оқушылар екі топқа бөлінеді:

«Пейзаж» және «Перспектива»

Дескрипторлар:

- Түрлі жанрдағы суреттерді (портрет, пейзаж, натюрморт) дұрыс ажыратады;

- Ұлттық заттар мен ерекшеліктері бар натюрмортты дәл анықтайды;

- Әр суретті тиісті жанрға сәйкестендіреді;

- Ұлттық дәстүр мен мәдениетке тән заттарды ажырата біледі.

Мадақтау:

Жарайсыңдар!

Өзін – өзі бағалау

Графикалық қолдау:

Сабаққа жақсы дайындалыпсыңдар!

Керемет!

Оқулық

Топқа бөлу слайды

«Тақия таңда» әдісі

https://learningapps.org/display?v=phm7iizwk25

Ортасы

Қызығушылықты ояту

«Сызықтық перспектива» тақырыбы бойынша бейнебаян көрсетіледі.

Бейнебаян көрсету арқылы жаңа сабақтың тақырыбын болжайды.

Мұғалім оқушыларға жаңа сабақтың тақырыбы мен мақсатын түсіндіреді.

Қала пейзажы

Қала пейзажы – бейнелеу өнерінің бір жанры. Онда қалалық орта: ғимараттар, көшелер, көпірлер, көлік, адамдар бейнеленеді. Суретші қаланың көркемдік сипатын, заманауи немесе тарихи келбетін көрсетеді.

Қала пейзажы арқылы:

- архитектура сұлулығы;

- кеңістік құрылымы;

- қаланың тыныс-тіршілігі суреттеледі.

Сызықтық перспектива

Сызықтық перспектива – заттардың алыстаған сайын кішірейіп көрінуін бейнелеуге арналған тәсіл. Бұл әдіс кеңістікті, тереңдікті дұрыс салуға көмектеседі.

Негізгі ұғымдар:

- Көкжиек сызығы – адамның көз деңгейі.

- Жайылу нүктесі (нүкте схода) – барлық бағыт сызықтары бағытталатын нүкте.

- Көмекші сызықтар – кеңістікті дәл көрсету үшін қолданылады.

Қала пейзажын салуда сызықтық перспектива өте маңызды, себебі ол ғимараттардың көлемін, арақашықтығын және тереңдігін дұрыс бейнелеуге мүмкіндік береді.

Бір нүктеден шығатын сызықты перспектива туралы оқушыларға тиянақты түсіндіру.

Оқушыларға сызықтық перспектива негізінде салынған жұмыстарды көрсету

Оқушыларға төмендегі сұрақтар беріледі:

1. Перспектива дегеніміз не?

2. Пейзаждың қандай түрлері бар?

3. Сызықтық перспектива дегеніміз не?

4. Көрерменнен әртүрлі қашықтықта тұрған бірдей нысандар бір – бірінен қалай ерекшеленеді?

5. Бақылаушының көз деңгейіндегі көрінетін сызық қалай аталады?

6. Қанадай танымал суретшілерді білесіңдер?

7. Ауа перспективасы дегеніміз не?

8. Параллель сызықтар қандай жағдайда қиылысады?

Топтық жұмыс жүргізіледі.

Қала пейзажының сызықтық перспектива арқылы берілген кезең – кезеңімен салу жолы көрсетілген нобай беріледі. Нобайды пайдалана отырып, суретті салып аяқтау тапсырмасы беріледі.

Бағалау критерийі:

1.Сызықтық перспективаның ережелерін дұрыс қолданады;

2. Нобайдағы құрылым мен бағыттарды сақтай отырып суретті жалғастырады;

3. Қала пейзажының элементтерін шынайы әрі үйлесімді орналастырады;

4. Шығармашылық және эстетикалық көркемдік элементтер қосады.

Сергіту сәті ЖИ

Шығармашылық жеке жұмыс:

1- нобай - «Қала пейзажының» нобайы

2- ші нобай – «Дала пейзажының» нобайы

Бағалау критерийлері:

1.Сызықтық перспектива ережелерін сақтай отырып, қосымша элементтерді дұрыс орналастырады;

2. Кеңістікті тереңдікпен бейнелейді;

3. Шығармашылық идея көрсетеді;

4. Суретің мазмұнын толықтырады.

Сабақты қорытындылау.

Тақырыпқа сәйкес пейзаж түрлерін learningApps.org платформасында сәйкестендіру

- Назарын бейнебаянға аударады;

- Тыңдай отырып, негізгі ақпаратты түртіп алады;

Оқушылар сызықтық перспектива ережелерін естіп, мысалдарды бақылап отырады.

Оқушылар жаңа тақырып бойынша сұрақтары болса қояды немесе мұғалім қойған сұрақтарға жауап береді

- Белсенді диалогқа қатысады.

Оқушылар мұғалім ұсынған нобай, бейне, сурет үлгілерін қарап, салыстырады

- Жаңа білімді қорытындылап, дәптерге негізгі ұғымдарды түртіп алады;

- Тақырып бойынша тапсырманың мәнін түсінеді.

Wordwall платформасы қолданып «Доңғалақты айналдыр» әдісі бойынша

әрбір топ мүшесі өзіне берілген сұрақтарға жауап береді

Оқушылар топта қала пейзажының суретін салып аяқтайды

Дескрипторлар:

✔Бір сызықтық перспектива нүктесін сақтап, сызықтарды дәл бағытта жүргізеді;

✔Нобайдағы негізгі элементтердің пропорциясы мен орналасуын сақтайды;

✔ Қала ғимараттары мен көше элементтерін нақты және ұқыпты салады

✔ Суретке өз қиялынан қосымша көркемдік детальдар (ағаш, адамдар, жарық, көлеңке) енгізеді

✔ Жұмысын толық, ұқыпты аяқтайды

Оқушылар сілтеме арқылы кіріп қызықты жатттығу жасап сергіп алады

Жеке жұмыс барысында оқушылар төмендегі дескрипторларды негізге алады:

✓ Сурет композициялық жағынан аяқталған

✓ Қосымша элементтер (адам, жануар, табиғат т.б.) мазмұнға сай енгізілген

✓ Жұмыс ұқыпты орындалған, бояуы немесе сызығы таза

Оқушылар сілтеме арқылы тақырыпқа сәйкес пейзаж түрлерін learning Apps.org платформасында сәйкестендіреді

Сабақ барысында әрбір оқушы

«Домбыра» әдісі бойынша өзін – өзі бағалайды

Ауызша мадақтау

Оқушылардың белсенділіктеріне қарай ауызша мадақтау білдіреді:

Жарайсыңдар!

Бүгін белсенділіктерің керемет!

Қалыптастырушы бағалау: Графикалық қолдау

Өзін – өзі бағалау

«Бәйге» әдісі бойынша топты бағалау

Графикалық қолдау

Мадақтау

«Домбыра» әдісі бойынша өзін – өзі бағалау

Графикалық қолдау

Мадақтау

Графикалық қолдау

Ауызша мадақтау

Керемет жұмыс!

«Перспектива»

Видеосабақ

Сызықтық перспектива негізінде салынған жұмыстар

Wordwall платформасы

Сұрақтарға жауап беру

«Бәйге» бағалау парағы

Қала пейзажының сызықтық перспектива арқылы берілген кезең – кезеңімен салу жолы көрсетілген нобай

Сергіту сәті

«Қала пейзажы» және «Дала пейзажының» нобайлары

https://learningapps.org/watch?v=p96p8b1vj25

Аяқталуы

«Білім ағашы» әдісі

Мазмұны:

- Тамыр – мен сабаққа дейін не білетін едім?

- Діңі – сабақ барысында не білдім, не үйрендім?

- Жапырақтар/жеміс – мен үшін қандай жаңалық болды, неге қуандым?

- Бұтақ – алда нені білгім келеді?

Стикерге өз ойын жазып, сәйкес ағаш бөлігіне жапсырады

– Бүгінгі сабақта сендердің белсенділіктерің маған ұнады.

– Сызықтық перспектива мен пейзаж жанры бойынша жақсы түсінік қалыптасты.

Тамаша жұмыс жасадыңдар!

«Білім ағашы» макеті, стикерлер