Маңғыстау облысы Бейнеу ауданы

«Тәжен мектеп - бөбекжай кешені» КММ

Бастауыш сынып мұғалімі

Мадешова Күләш Сәуірғалиқызы

Қалыптастырушы бағалаудың бастауыш сыныптағы рөлі

Қазіргі білім беру үдерісінде оқушының тек білім деңгейін анықтау ғана емес, оның оқу барысындағы дамуын қолдау маңызды болып отыр. Осы тұрғыда қалыптастырушы бағалау – бастауыш сыныпта оқытудың тиімділігін арттыратын негізгі құралдардың бірі. Ол оқушының жетістігін салыстыруға емес, оның алға жылжуын бақылауға бағытталған бағалау түрі болып табылады.

Бастауыш сынып оқушылары үшін баға – тек сан немесе белгі ғана емес, олардың өзіне деген сеніміне тікелей әсер ететін фактор. Қалыптастырушы бағалау баланы қорқытпайды, керісінше, оны ынталандырады. Мұнда оқушы қателесуден қорықпай, өз ойын еркін айтуға, жаңа нәрсені байқап көруге мүмкіндік алады. Бұл баланың оқу әрекетіне деген қызығушылығын арттырады.

Қалыптастырушы бағалаудың басты ерекшелігі – кері байланыстың үздіксіз берілуі. Мұғалім оқушының жұмысына «дұрыс» немесе «қате» деп баға берумен шектелмей, қай тұста қателескенін және оны қалай түзетуге болатынын көрсетеді. Мұндай кері байланыс оқушының өз оқуына жауапкершілікпен қарауына, өзін-өзі бағалау дағдысының қалыптасуына ықпал етеді.

Сонымен қатар қалыптастырушы бағалау әр баланың қабілеті мен оқу қарқынын ескеруге мүмкіндік береді. Бастауыш сыныпта оқушылардың қабылдау деңгейі әртүрлі болатыны белгілі. Осы жағдайда қалыптастырушы бағалау арқылы мұғалім әр оқушының қажеттілігін анықтап, жеке қолдау көрсете алады. Бұл білім алудағы теңсіздікті азайтып, әр баланың жетістікке жетуіне жағдай жасайды. Қалыптастырушы бағалау оқушы мен мұғалім арасындағы сенімді қарым-қатынасты қалыптастырады. Оқушы мұғалімді тек бағалаушы емес, бағыт беруші, көмекші ретінде қабылдайды. Ал мұғалім үшін бұл бағалау түрі оқыту әдістерін жетілдіруге, сабақты тиімді жоспарлауға мүмкіндік береді.

Қорытындылай келе, қалыптастырушы бағалау – бастауыш сыныптағы оқу үдерісінің ажырамас бөлігі. Ол оқушының білім алуына қолайлы орта қалыптастырып, оның жеке тұлға ретінде дамуына ықпал етеді. Қалыптастырушы бағалау дұрыс ұйымдастырылған жағдайда, бастауыш сынып оқушысы өз мүмкіндігін танып, білімге сеніммен қадам басады.