Қан топтары қан құю, агглютинация, резус -фактор

Бөлім

Заттардың тасымалдануы

Педагогтың аты-жөні

Балакойшиева Эльмира Еркиновна

Күні

25.11.2026

Сынып: 8

Қатысушылар саны

Қатыспағандар саны

Сабақтың тақырыбы

Қан топтары. Қан құю. Резус – фактор. Агглютинация. Резус – конфликт.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1.3.7 агглютинация және резус-конфликт механизмдерін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Білім алушы қан топтары,қан құю,резус-фактор, агглютинация резус-конфликт туралы біледі;

Білім алушы қан топтарын анықтап ажыратады

Құндылықтарға баулу

Өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға, ғылыми деректерге сүйене отырып қорытынды жасауға, салауатты өмір салтын ұстануға, өзіне және өзгелерге қамқорлықпен қарауға тәрбиелеу

Апта дәйексөзі

Технологияларды/ЖИ пайдалану

“Gemini” ”Canva Magic Studio”

Сабақтың кезеңі/ уақыты

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

7 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

• Оқушылармен амандасу.

• Түгендеу.

• Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру «Кел танысайық» әдісі.Оқушылар бір-біріне аттарын айтып танысып,жағымды психологиялық ахуал және ынтымақтастық атмосферасын қалыптастырады.

• Бағалау парағы таратылады

Үй тапсырмасын қайталау мақсатында “Gemini” платформасы арқылы ”кейс тапсырмасы

Тапсырма: «Науқастың қан тобы — II (A), резус-факторы — Rh−. Шұғыл қан құю қажет. Қандай қан тобын құюға болады? Қате қан құйылған жағдайда қандай реакция болуы мүмкін?»

«Науқастың қан тобы — II (A), резус-факторы — Rh−. Шұғыл қан құю қажет. Қандай қан тобын құюға болады? Қате қан құйылған жағдайда қандай реакция болуы мүмкін?» әр оқушы әр қойылған сұраққа дұрыс жауап береді.

Топқа бөлу: ЖИ арқылы, “ Wheel of Names ” платформасы арқылы 4 топқа бөлінеді:

Wheel of Names (Айналмалы дөңгелек)

• Сипаттамасы: Оқушыларды түрлі түсті дөңгелекті айналдыру арқылы немесе "Gallery" бөліміндегі "Group Generator" функциясымен топтарға тез бөлу.

• 

Оқушылар сабаққа дайындалады.

Ұстаздармен амандасады.

Оқушылар бір-біріне сәттілік тілейді.

Үй тапсырмасы бойынша қойылған сұрақтарға жауап береді.

Топ басшысы бағалау парағына аты - жөндерін жасады

ЖИ бөліп бергенн топ бойынша орындарына отырады. Топ басшысы тағайындалады.

ҚБ «Өте жақсы», «жақсы» «Талпын» мұғалім тарапынан бағалау

Интерактивті тақта, баяу әуен

Сілтеме: wheelofnames.com

Жаңа сабаққа кіріспе

12 мин

8 минут

15 минут

ЖИ

Видеоролик көрсетіледі https://youtu.be/BW9xN87kPT0?si=5Uq8fcdPF8Ir7OHo

Тақырыпты ашу

№1 тапсырма. Жеке жұмыс. Дәптермен жұмыс. “” әдісі

Сәйкестендіру тапсырмасы

ЕББҚЕ АСП (аутизм спектрінің бұзылысы) бар-Тапсырма: «Иә» немесе «Жоқ» (Моторика және сөйлеуді дамытуға) арналған тапсырма оқушылар қан топтарын жазып шығады.

№2 тапсырма. Жұптық жұмыс.

Жұптық жұмыс тапсырмалары

Жұптық жұмыстар оқушылардың өзара диалог құруына, талдау жасауына және бір-бірін тексеруіне бағытталған.

3-Тапсырма: «Дәрігер мен Науқас» (Рольдік ойын — Топтық жұмыс)

• Мақсаты: Қан құю ережелері мен сәйкестігін тәжірибеде қолдану.

• Тапсырма: Жұптағы 1-оқушы «Жедел жәрдем дәрігері», 2-оқушы «Ассистент» болады. Дәрігерге пациенттің қан тобы жазылған карточка беріледі.

  • 1-жағдай: Науқастың қаны II ($A$) Rh+. Ауруханада I ($O$), II ($A$), III ($B$) қан қорлары бар.

  • 2-жағдай: Науқастың қаны IV ($AB$) Rh-.

• Сұрақтар:

1. Ассистент дәрігерге қай қан тобын дайындау керектігін айтады.

2. Неліктен басқа топты құюға болмайтынын агглютинация процесі арқылы дәлелдейді.

2-Тапсырма: «Қарама-қарсы бұрыш» (Сәйкестендіру жұбы)

• Мақсаты: Агглютинация мен резус-конфликт механизмін талдау.

• Тапсырма: Жұпқа екі түрлі ұғым беріледі: 1-оқушы «Агглютинация», 2-оқушы «Резус-конфликт» процесін қорғайды.

• Орындау алгоритмі:

  • Оқушылар өз тақырыптары бойынша пайда болу себебін, қатысатын элементтерді (антиген, антидене, $Rh$-фактор) жеке дәптерге жазады.

  • Одан кейін жұптасып, екі процестің 2 ұқсастығы мен 2 айырмашылығын венн диаграммасына түсіреді.

Топтық жұмыс тапсырмалары Сыныпты 3-4 адамнан тұратын 3 топқа бөліп орындатуға арналған.

Топтық жұмыс: «Дәрігер мен Науқас» интерактивті симуляциясы

Қан топтары мен сәйкестігін тәжірибеде меңгеру үшін мына схеманы қолдану

1-Топ: «Кейс-стади: Медициналық консилиум»

• Тапсырма: Топқа медициналық кейс беріледі.

  • Кейс мәтіні: Ауруханаға гемоглобины төмендеп кеткен екі қабат әйел (Rh- теріс резусты) түсті. Бұл оның екінші жүктілігі. Бірінші баласы Rh+ (оң) болып туылған. Дәрігерлер резус-конфликт қаупі бар екенін айтты.

• Топ сұрақтары:

1. Резус-конфликт неліктен бірінші жүктілікте емес, екінші жүктілікте байқалады?

2. Ана ағзасында эритроциттерге қарсы не түзіледі?

3. Бұл жағдайдың алдын алу үшін медицинада қандай шаралар қолданылады? (Шешім ұсыныңыз).

2-Топ: «Инфографика/Модельдеу: Қан құю схемасы»

• Тапсырма: Топқа ватман, маркерлер және әртүрлі түсті карточкалар белоктар ($A, B, \alpha, \beta$) беріледі.

• Орындау алгоритмі:

  1. 4 қан тобының эритроциттері мен плазмасының моделін сызып/жапсырып көрсетіңіз.

  2. Қан құюдың универсалды доноры (I топ) мен универсалды реципиенті (IV топ) арасындағы қан ауысу сызбасын (стрелкалар арқылы) графикалық түрде жасаңыз.

  3. Агглютинация жүретін қауіпті комбинацияларды қызыл түспен белгілеп, қорғаңыз.

3-Топ: «Қауіпсіздік ережелері мен Экспертиза»

• Тапсырма: «Донорлық және Қан құю қауіпсіздігі» тақырыбында 4 тармақтан тұратын(Жадынама) құрастыру.

• Топ сұрақтары:

  1. Неліктен қазіргі медицинада тек өз тобына сәйкес қан құюға басымдық беріледі?

  2. Донор болу үшін адамға қандай талаптар қойылады?

  3. Агглютинация жүрген жағдайда пациент ағзасында қандай асқынулар орын алады?

Оқушылар ЖИ арқылы жасалған видеоны қарайды.

Тақырып бойынша берілген ақпараттармен танысады.

ЕББҚЕ оқушыға арналған тапсырманы мұғалімнің көмегімен орындайды.

Дәптерлеріне тапсырманы дұрыс жауабымен толық жазады.

Оқушылар мәтінді оқып, сұрақтарға жауап береді.

Оқушылар мәтінді оқып, сұрақтарға жауап береді.

Оқушылар мәтінді оқып, сұрақтарға жауап береді.

Интерактивті тақта, видеоролик, презентация, жеке парақ

“Gemini”

Интерактивті тақта,

ұялы телефон

Google Forms https://forms.google.com/

SchoolAI

Wayground (Quizizz) — https://wayground.com/

H5P

https://h5p.org/

https://learningapps.org/

Сабақтың соңы

Рефлексия

3 мин

«Бағдаршам» әдісі арқылы оқушылардан кері байланыс алынады.

Оқушылар сабақты қаншалықты түсінгендіктерін кері байланыс парағындағы белгілерді белгілеп көрсету арқылы білдіреді.

«Бағалау парағы» әдісіндегі алған бағаларын қорытындылау.