Қанықпаған көмірсутектер. Алкадиендер. Алкиндер

4. Қанықпаған көмірсутектер. Алкадиендер. 11 сынып (ЖМБ)

1.Молекула құрамында:

а) 6 көміртек атомы бар ә) 11 көміртек атомы бар б) 26 сутек атомы бар

алкадиендердің молекулалық формуласын құрастырыңдар

2. Салыстырмалы молекулалық массалары:

а) 68-ге тең ә) 96-ға тең б) 138-ге тең

болатың алкадиен көмірсутектердің молекулалық формулаларын анықтаңдар

3. Сәйкес бағаналарға аталған көмірсутектердің формулаларын жазып, кестені толтырыңдар:

4. Құрылымдық формулалары келтірілген қосылыстарды халықаралық номенклатура бойынша атаңдар: СН₃

│

а) СН₃-СН=СН-СН=СН₂ ә) СН₂=СН-С=СН₂ б) СН₂=С-СН₂-С=СН₂

│ │

СН₃ СН₃

в) СН₃-С=СН-СН-СН=СН₂

│ │

СН₃ СН₂-СН₃

5. Құрылымдық формулалары келтірілген қосылыстарды халықаралық номенклатура бойынша атап, көмірсутектердің қандай түрлерін жататының анықтаңдар:

а) СН₃-СН-СН-СН₂-СН₃ ә) СН₃-СН=С-СН₂-СН₃

│ │ │

СН₃ С₂Н₅ СН=СН-СН₃

б) СН₃-СН-СН-СН=СН-СН₃ в) СН₃- СН - СН-СН₃

│ │ │ │

СН₃ СН₃ СН₂ - СН₂

4. Қанықпаған көмірсутектер. Алкадиендер. 11 сынып (ЖМБ)

6. Құрылымдық формуласы келтірілген алкадиеннің көрші екі гомологтің формулаларын жазып, барлық қосылыстарды халықаралық номенклатура бойынша атаңдар:

СН₃- С =СН- СН=СН₂

│

СН₃

7. Диен көмірсутектерінің химиялық қасиеттерін салыстырып, реакциялардың қандай түрлеріне түсетінін айтып, кестені толтырыңдар:

8. Бутадиен-1,3 мына заттардың қайсыларымен әрекеттеседі:

а) бром ә) бромсутек б) мырыш в) сутек

Жүретін реакция теңдеулерін жазыңдар

9. Келтірілген айналымдарды орындауға мүмкіндік беретін химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар:

С₂Н₆ - С₂Н₄ - С₂Н₅ОН- С₄Н₆- көксағыз (каучук)

10. Көлемі 1 м³ бутадиен алу үшін:

а) бутанның ә) этил спиртінің (тығыздығы 0,8 г/см³)

қандай көлемдері қажет болатынын есептеңдер

11. Этаннан қалай изопрен алуға болады? Жүретін реакция теңдеулерін жазып, аралық өнімдерді атаңдар

12. Бутадиен сутектің: а) 1 молін ә) 2 молін қосып алғанда көмірсутектердің қандай түрлеріне айналуы мүмкін? Сәйкес химиялық реакциятеңдеулерін жазыңдар

13. Төмендегі сызбанұсқаға сай химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар:

пентан→изопентан→2-метилбутадиен-1,3→изопрен көксағызы

Алкиндер

1.Молекулалық формулалары келтірілген қосылыстардың ішінен:

СН₄, С₂Н₄,С₃Н₆, С₃Н₄,С₄Н_8, С₆Н₁₀,С₆Н_12, С₇Н₁₄,С₇Н_12, С₈Н₁₆,С₉Н₂₀

қайсылары алкиндерге сай келетінің тауып, формулаларын теріп жазыңдар

2. Құрамында:

а) 5 көміртек атомы бар ә) 12 көміртек атомы бар б) 28 сутек атомы болатын

алкиндердің молекулалық формуласын жазыңдар

3.Салыстырмалы молекулалық массасы 68-ге тең алкиннің молекулалық формуласын жазыңдар

4. Аталған көмірсутектердің формулаларын жазып, кестені толтырыңдар:

5. Құрылымдық формулалары берілген заттарды халықаралық номенклатура бойынша атаңдар:

а) СН₃-С≡С-СН₃ ә) СН≡С-СН-СН₃

│

СН₃ СН₃

│

б) СН₃-С≡СН-С-СН₃ в) СН₃- С - С≡С-СН₃

│ / \

СН₃ СН₃ СН₃

6. Берілген көміртек қаңқаларын сутекпен қанықтырып, көмірсутектердің толық құрылымдық формулаларын жазып, оларды атаңдар:

С С С С

│ │ │ │

а) С-С-С≡С-С-С ә) С= С- С –С - С б) С- С≡ С- С- С- С

Алкиндерді алу

1. Алкандардан алкиндерді қалай алуға болады? Нақты мысалдар келтіріп, реакция теңдеулерін жазыңдар

2. 52 г ацетиленмен неше грамм бром әрекеттеседі

3. 11,2л ацетилен толық жанғанда, оттегінің қандай көлемі қажет

4. 14,5 г көмірсутек жанғанда, 44 г көміртек (IV) оксиді және 22,5 г су бөлінеді. Сутегі бойынша тығыздығы 29. Көмірсутектің формуласын анықтандар