Тәрбиелік іс-шараның
тақырыбы: «Қаржылық
сауаттылық — табысты болашақ негізі»
Тәрбиелік
іс-шараның мақсаты:
Студенттерге жеке
бюджетті жоспарлауды үйрету, қаржылық
қауіпсіздік дағдыларын қалыптастыру
және ақшаға деген жауапты көзқарасты
дамыту
Тәрбиелік
іс-шараның міндеттері :
1.
Студенттердің
сөздік қорларын молайту; ой – өрісін
кеңейту
2
Ақшаны жоспарлау, басқару дағдысын
дамыту
Қажетті
ресурстар: қанатты
сөздер, суреттер
Ұйымдастыру
кезеңі
Стикерлер
арқылы көңіл – күйлерін білдіріп, топқа
бөліну
Кіріспе.
Қаржылық
сауаттылықтың қазіргі қоғамдағы маңызы
туралы қысқаша ақпарат (Қазақстандағы
қаржылық сауаттылық деңгейі 2025 жылы
41,5%-ға жеткен).
Топқа
бөлу: Студенттерді «Инвесторлар»,
«Үнемшілдер» және «Сарапшылар» деп 3
топқа бөлу.
2.
Теориялық блок: «Қаржы әлемі»
Студенттерге
келесі негізгі ұғымдарды түсіндіру:
Жеке
бюджет: Кіріс (стипендия, ата-ана көмегі)
және шығыс (тамақ, жол, ойын-сауық)
теңгерімі.
Қаржылық
қауіпсіздік жастығы: Күтпеген жағдайларға
арналған қор.
Инвестиция
мен депозит: Ақшаны сақтау және көбейту
жолдары.
3.
Практикалық
бөлім: «Студенттік бюджет»
Кейс-тапсырма:
Әр топқа белгілі бір сома (мысалы, 100 000
тг) беріледі. Олар бір айлық шығындарды
(пәтер ақысы, тамақ, интернет, киім)
есептеп, тиімді бюджет жоспарын құруы
керек.
Сандық
құралдар: Шығындарды есептеуге арналған
Monefy немесе Money Lover сияқты мобильді
қосымшаларды таныстыру. Бюджетті
жоспарлаудың «50/30/20» ережесі (Кесте)
Бұл
— әлемдегі ең танымал қаржылық модель.
Ол студенттерге ақшаны санаттарға
бөлуді үйретеді.
Санат Үлесі
(%) Мысалы (стипендия + ата-ана көмегі =
100 000 тг болса)
Міндетті
шығындар (тамақ, жол, пәтер, оқу) 50% 50 000
тг
Қалаулар
(кино, дәмхана, хобби, интернет) 30% 30 000
тг
Жинақ
және қарыз (депозит, қауіпсіздік
жастығы) 20% 20 000 тг
2.
Қаржылық сауаттылық деңгейлері
(Сурет-схема)
Студенттерге
өздерінің қай деңгейде екенін анықтауға
мүмкіндік беретін «Қаржылық пирамида»
концепциясы:
Төменгі
қабат (Қауіпті): Шығын кірістен көп,
үнемі қарызға өмір сүру.
Орта
қабат (Тұрақты): Кіріс шығынға тең, бірақ
жинақ жоқ («айлықтан айлыққа дейін»).
Жоғарғы
қабат (Еркін): Кіріс шығыннан көп, жинақ
пен инвестиция бар.
3.
Инфографика:
«Алаяқтардан қалай қорғану керек?»
Студенттерге
арналған жадынама ретінде келесі
тармақтарды суретпен (иконкалармен)
көрсетуге болады:
СМС-код:
Ешқашан, ешкімге (тіпті банк қызметкеріне)
айтпаңыз.
Күмәнді
сілтеме: «Ұтыс шықты» немесе «Сауалнама
үшін ақша» деген сілтемелерге баспаңыз.
PIN-код:
Картаның артындағы 3 санды (CVV) құпия
ұстаңыз.
4.
Ойын блогы:
«Қаржы сақшысы»
«Qarjy
Saqshysy» ойыны: Қаржылық алаяқтық пен
пирамидалардан сақтану жолдарын
үйрететін интерактивті ойын элементтерін
қолдану.
Алаяқтықтан
сақтану: Банктік карта деректерін
бермеу, күмәнді сілтемелерге өтпеу
ережелерін талқылау.
5.
Қорытынды
және кері байланыс
«5
ереже» жадынамасы:
Алдымен
жинақта, сосын жұмса.
Шығындарды
бақылап отыр.
Эмоционалды
саудадан аулақ бол.
Қаржылық
мақсат қой.
Үнемі
біліміңді арттыр.
Рефлексия:
Студенттерден сабақтан алған ең маңызды
1-2 ақпаратты атап өтуді сұрау.