Сабақтың тақырыбы:

Қасым ханның қасқа жолы: құқықтық жүйенің қалыптасуы мен маңыздылығы

Мұғалімнің аты-жөні: Загитова М.З.

Күні: 17.01.2025

СЫНЫП: 11б

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

Қасым ханның «Қасқа жол» заңдарының Қазақ хандығының күшеюіне қалай әсер еткенін түсіну және құқықтық жүйенің рөлі туралы білім қалыптастыру.

Қасым ханның реформаларының негізгі бағыттарын сипаттау.

Сабақ нәтижесі:

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:

Оқулықтағы және қосымша ресурстардағы ақпаратты оқып, түсінеді.

Берілген тапсырмалар (мысалы, бос орындарды толықтыру, сұрақтарға жауап беру) бойынша жазба жұмысын орындайды.

Сұрақтарға қысқаша және нақты жауап береді. Мысалы, «Қасқа жолдың» негізгі қағидаларын атап шығады.

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады:

Топтық жұмысты белсенді түрде орындайды, пікір алмасады.

Өз бетінше мәтіннен маңызды мәліметтерді тауып, оларды түсіндіріп береді.

Қосымша ресурстармен (мысалы, тарихи деректер немесе кестелер) жұмыс істеп, тапсырмаларды орындайды.

Тақырыпқа байланысты сұрақтарға тереңірек жауап береді (мысалы, «Қасқа жол» заңдарының қазіргі қоғамдағы ұқсастықтарын атап өтеді).

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтағы ақпараттан тыс қосымша тапсырмаларды орындайды.

«Қасқа жол» заңдарының тарихи маңызы туралы қосымша мәліметтер тауып, өз дәлелдерін келтіреді.

Басқа елдердің құқықтық жүйелерімен салыстыру жасайды, талдаулар ұсынады.

Бағалау критерийі

Жеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

Тілдік құзіреттілік

Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының күшеюі мен «Қасқа жол» заңдарының рөліне байланысты терминдер мен ұғымдарды пайдаланады. Мысалы, «жер дауы», «мал-мүлік дауы», «әлеуметтік қатынастар», «құқықтық жүйе» сияқты тіркестерді қолданады.

Ресурстар

Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.

Пәнаралық байланыс

Музыка, қазақ тілі.

Алдыңғы оқу

Қазақ хандығының құрылуы тақырыбындағы материалдарды қайталау, Қасым ханның билікке келуіне негіз болған оқиғаларды қысқаша шолу.

Сабақтың жоспары

Жоспарланғануақыт

Сабақ барысы :

Ресурстар

Басталуы

5 минут

Видео көрсету

Сабақ Қасым хан туралы қысқа тарихи бейнероликпен басталады. Бейнероликте Қасым ханның елге жолдауы ретінде «Қасқа жолдың» маңызы туралы баяндалады.

Мұғалім: "Балалар, бейнероликке назар аударайық. Бүгін біз Қасым ханның құқықтық реформалары – «Қасқа жолдың» қалыптасуы мен оның қоғамға әсері туралы сөйлесеміз."

Топтарға бөлу: Мұғалім оқушыларға себеттен кеспе қағаздар алуды ұсынады.Әр қағазда «Қасқа жолдың» бір бөліміне қатысты жазылған атаулар болады. Қағаздарға сәйкес оқушылар 4 топқа бөлінеді:

1-топ: "Жер дауы"

2-топ: "Мал-мүлік дауы"

3-топ: "Қылмыстық құқық"

4-топ: "Әлеуметтік қатынастар"

Бағалау парақшасымен таныстыру: Әр топқа сабақ барысында орындаған тапсырмалары үшін ұпай жинауға арналған бағалау парағы беріледі. Топ мүшелері өзара бірігіп, парақтағы критерийлерді толтырып отырады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру: Мұғалім оқушыларды белсендіру үшін «Сарыжайлау» күйін қосады. «Балалар, бұл күй Қасым ханның дәуірін еске түсіріп, бізді сол заманға ойша апарады. Сабаққа белсенді қатысып, өз ойымызды ашық білдірейік!»

Сабақтың тақырыбын жариялау: «Қасым ханның қасқа жолы: құқықтық жүйенің қалыптасуы мен маңыздылығы»

Оқушылардан тақырып бойынша өз ойларын сұрау:

"Сіздер қалай ойлайсыздар, құқықтық жүйенің елге қандай маңызы бар?"

Қысқаша пікірлер тыңдалады.

Видео: https://studio.d-id.com/share?id=71376021cb9bbe65958e92516352ba5e&utm_source=copy

Жаңа білім

10 минут

Білу және түсіну. Мұғалім оқушыларға Қасым ханның заңдары мен оның тұсындағы Қазақ хандығының күшеюіне қатысты мәтін таратады.

Мәтінде қамтылатын негізгі тақырыптар:

• Қасым ханның «Қасқа жолы» заңдарының құрылымы: жер дауы, мал-мүлік дауы, қылмыстық құқық, әскери міндет, әдеп нормалары.

• Қазақ хандығының нығаюы және көрші елдермен саяси байланыстар.

• Құқықтық жүйенің қоғамдағы тұрақтылық пен әділеттілікті қамтамасыз етудегі рөлі.

Оқушылардың тапсырмасы: Мәтінді оқып, өздеріне тиесілі бөлікті (топтарға бөлініп) зерттеп, негізгі ойларды анықтайды.

"Диалогтық зерттеу" (Discussion Carousel). Тақырып бойынша талқылау арқылы жаңа ақпаратты меңгеру, сыни ойлау дағдыларын дамыту.
Әр топқа мәтіннен белгілі бір сұраққа жауап дайындау тапсырылады:

1-топ: «Қасқа жол» заңдарының халық арасындағы маңызы қандай болды?

2-топ: Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының аумағы қалай өзгерді?

3-топ: Қасым ханның құқықтық реформалары заманауи қоғам үшін қандай сабақ береді?

4-топ: «Қасқа жол» заңдарының басқа мемлекеттердің заңдарынан қандай айырмашылығы бар?

Оқулық,

мәтіндер.

Ортасы

10 минут

Wordwall викторинасы:

Мұғалім алдын-ала Wordwall платформасында Қасым ханның «Қасқа жол» заңдарына байланысты интерактивті викторина дайындайды.

Викторинаның түрі: «Таңдаулы жауаптар» немесе «Сәйкестендіру».

Сұрақ үлгілері:

«Қасқа жолдың» неше бөлімнен тұратынын көрсетіңіз.

Қасым ханның заңдарында қандай даулар қамтылды?

Қасым ханның құқықтық реформаларының басты мақсаты не болды?

Ортағасырлық авторлар Қасым хан туралы қандай пікірлер қалдырды?

Оқушылар Wordwall викторинасына өздерінің смартфондары немесе мұғалімнің интерактивті тақтасы арқылы қатысады.

Әр оқушы немесе топ ең көп ұпай жинауға тырысады.

Нәтижелер экранда көрсетіледі, жеңімпаз топ марапатталады.

Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Синтез

Графикалық органайзер: «Балық қаңқасы» диаграммасы

Бағалау

5 минут

Кері байланыс

3 минут

"Өз-өзіңді бағалау" парағы:

Мұғалім сабақ басында берілген бағалау парағының соңында оқушыларға өздерін бағалауға мүмкіндік береді:

Сабақты қаншалықты жақсы түсіндім? (1-ден 5-ке дейін баға қою).

Сабақтағы өз белсенділігімді қалай бағалаймын? (1-ден 5-ке дейін).

Қандай сұрақтарым қалды?

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?