Қатты, сұйық және газтәрізді заттардың құрылымы

Білім беру ұйымының атауы

Бөлім:

5.2 A Заттар және материалдар

Педагогтің Т.А. Ә

Күні:

Сынып:

Сабақтың тақырыбы:

Қатты, сұйық және газтәрізді заттардың құрылымы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

5.3.1.2- заттардың қатты, сұйық және газ күйіндегі құрылымын бөлшектер теориясына сәйкес түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Физикалық дене мен затты ажырата біледі.

Заттардың қасиеттерін сипаттай алады.

Масса ұғымын түсіндіреді және таразы арқылы өлшеу тәжірибесін орындайды.

Құндылыққа баулу

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің іс - әрекеті

Оқушының іс - әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

0-5мин

Ұйымдастыру кезеңі:

Сәлемдесу, оқушылардың сабаққа қатысуын тексеру.

Топқа бөлу: оқушыларды ғылыми пәндер арқылы 3 топқа бөлінеді.

1 топ: Қатты

2 топ: сұйық

3 топ: газ тәрізді

Қызығушылықты ояту

Жағдаяттық мәтін:

Сен ас үйге кірдің. Үстелде стакан, металл қасық, пластмасса ыдыс, балмұздақ тұр.
ЖИ бейнесін ұсынады

Мұғалім түсіндірме жүргізеді

Теорияны бекіту тапсырмасын ұсынады

Оқушылар сабаққа дайындалады.

Оқушылар 3 топқа бөлінеді.

Барлығы да — зат па, әлде дене ме?
Осыны анықтайық!

Сұрақтар:

Қайсысы зат, қайсысы физикалық дене деп ойлайсыңдар?

Бір нәрсені әртүрлі заттардан жасауға бола ма?

Жақсы!

ҚБ. «Жақсы»,

«Талпын» мұғалім тарапынан бағалау

Жаратылыстану оқулығы, кестелер, сызба қағаздар

https://learningapps.org/watch?v=pxg1g1g6323

Сабақтың ортасы

5-15 мин

Кейс тапсырма: “Қалқыған қағаз қыстырғыш” тәжірибесі

Мақсаты: Сұйықтың беткі керіліс қасиетін бақылау.

Нәтиже:
Қыстырғыш су бетінде қалқып тұр → себебі су молекулалары бір-бірін тартып, «жұқа қабықша» түзеді.

“Заттың күйін өзгерт”

Мысалдар: Мұз → су → бу Парафин → сұйық → қатты

⚖ 4-тапсырма. “Массаны өлшеу тәжірибесі”

Таразының бір табағына алма қойыңдар.

Екінші табаққа гір тастармен теңестіріңдер.

Алманың массасын анықтаңдар.

Ыдысқа су құйыңдар.

Жұқа майлық төсеп, үстіне қағаз қыстырғыш қойыңдар.

Майлық суға батқанда не байқалады?

Сұрақ:
Температура заттың қандай қасиетіне әсер етеді?
Жауап: Күйі мен агрегаттық жағдайы өзгереді.

Масса – денедегі зат мөлшері.
Өлшем бірлігі – килограмм (кг).

дескриптор (2)

Сұйықтың беткі керілу қасиетін тәжірибе арқылы бақылайды.

Температураның заттың күйіне әсерін түсіндіреді (мұз → су → бу).

Таразыны пайдаланып, заттың массасын анықтай алады.

Массаның өлшем бірлігін (кг) дұрыс атайды.

Суретке сілтеме:

Интерактивті тақта, еттің фотосуреттері.

Сабақтың ортасы

15 -25мин

Тапсырмалар бекеті

1 - тапсырма

1. Ағашты қандай құрылыс материалы ауыстыра алады.

2. Олардан жасалған заттарды атаңдар.

3. Орманды не үшін қорғау кажет?

1-тапсырма. “Не болды?”
Мысалдарды оқып, қандай өзгеріс болғанын ата.
(еріді ме, қатты ма, сұйыққа айналды ма, буланды ма т.б.)

Табиғи материалдың (ағаштың) орнын басатын құрылыс материалдарын атайды, олардан жасалған бұйымдарды мысалмен сипаттайды.

Берілген мысалдар бойынша заттың күй өзгерісін анықтап, дұрыс атауын жазады (еріді, буланды, қатайды т.б.).

Дескриптор :

Заттардың күйі мен өзгеріс түрін ажыратады және дұрыс атайды.

Құрылыс материалдарының қасиетін сипаттап, орманды қорғаудың маңызын түсіндіреді.

25-35мин

Мәселелік сұрақ: шай қалташасын батырғаннан кейін суда

қандай үдеріс жүреді?

Болжам жаса: Егер ..., онда ... .

Саған қажет: екі шай қалташасы, екі шыны стақан:

бірінде – ыстық, екіншісінде – суық су толтырылған.

Тәжірибе барысы

1. Суық және ыстық су құйылған стақандарға бір мезгілде шай қалташаларын батырады.

2. Екі стақанда да қандай үдеріс жүріп жатқанын бақылайды.1 минуттан кейін стақандардағы судың түсі қалай өзгергенін анықтайды Суретін салады.

Ыстық су Суық су

Оқушылар берілген тәжірибені жасап көреді

Ыстық суды пайдалану кезіндегі техникалық қауіпсіздік ережесін есіңнен шығармайды!

3. Параграф мәтініне және тәжірибе нәтижесіне сүйеніп сұрақтарға жауап береді:

– Неліктен стақандардағы судың түсі өзгерді? Бұл үдеріс қалай аталады?

– Қай стақандағы судың түсі қатты әрі жылдам өзгерді?

Неліктен?

Дескриптор: Жалпы - 3 балл

1.Тәжірибені орындайды сұрақтарға жауап береді.

35-40мин

2-тапсырма. Тәжірибе “Мұздың еріуі”

Қажетті құралдар:
Мұз кесегі, екі ыдыс (бірі жылы, бірі суық бөлмеде).

Нұсқау:

Мұзды екі ыдысқа бөліп салыңдар.

Бір ыдысты жылы жерге, екіншісін суық жерге қойыңдар.

5–10 минуттан кейін не байқалды?

Қорытынды сұрақтар

Температура заттың қандай қасиетін өзгертеді?

Қатты, сұйық және газ күйін сипаттап көр.

Табиғатта бұл құбылыстардың қайда кездесетінін ата (мысалы: қар ерігенде, жаңбыр буланғанда).

Үйде байқалған осындай мысал келтір.

Сұрақтар:

Қай ыдыста мұз тез еріді?

Неліктен?

Бұл тәжірибе ненің дәлелі?

Мұздың әртүрлі температурада еріу жылдамдығын бақылайды және салыстырады.

Дескриптор :

Температураның заттың күйіне әсерін бақылайды және түсіндіреді.

Тәжірибе нәтижесі бойынша қорытынды жасайды.

Сабақтың соңы

40 -45мин

Кері байланыс: «Плюс, Минус және Қызықты» әдісі арқылы.

Плюс - «мен үшін қажет ..........................»

Қызықты - «мен әлі де болса .............. ізденуім керек»

Минус - « мен үшін ......................... кедергі болды.

Үй тапсырмасы: Ұлпалардың қызметін РАФТ әдісімен жазып келу.

Кері байланыс арқылы бүгінгі сабақтан нені түсінгендерін және әлі де нені жетілдіру керектігін айтады.

Үй тапсырмасын жазып алады.

Мұғалім оқушылардың сабаққа қатысқан белсенділігіне қарай 1 – 10 балдық жүйе бойынша әр оқушының өзіне тиісті баллын қойып бағалайды.