«Дінмұхамед Қонаев атындағы №9 ІТ мектеп-лицейі» коммуналдық

мемлекеттік мекемесі

«Қазақ әдебиеті» пәнінен

(оқыту қазақ тілінде)

Жиынтық, тоқсандық бағалау тапсырмаларының жинағы

11-сынып

(қоғамдық-гуманитарлық бағыт)

Пән мұғалімі : А.Рауанова

1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ,ТОҚСАНДЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Тарихтың шертіп пернесін» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

С. Сейфуллин «Сыр сандық» өлеңі, І. Есенберлин «Қаһар» романы

	Оқу мақсаты			11.1.1.1 11.2.2.1		әдеби шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын талдау арқылы көтерілген ғаламдық мәселелерді терең түсіну автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындау
	Бағалау критерийі			Білім алушы Шығарманың композициялық құрылымын талдайды Шығармадағы ғаламдық мәселелерді анықтайды Шы5арма идеяясы мен автордың бейнесіің өзара байланысын табады
	Ойлау дағдыларының			Білу, түсіну Қолдану
	Орындау уақыты			20-25 минут
	Тапсырма І.Есенберлиннің «Қаһар» романының сюжеттік-композициялық құрылысын талдаңыз. 1.Басталуы------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.Байланысы----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 3.Шарықтау шегі------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.Шиеленісі------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.Шешімі---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2.«Қыран қартайып өлмейді, қайғырып өледі, — дейтін еді ...» деген Бұқар жыраудың сөзі қай оқиғаға қатысты айтылды? Себебін әлемде орын алып жатқан саяси мәселелер тұрғысынан түсіндіріп жазыңыз. 3.С. Сейфуллин «Сыр сандық» өлеңінің идеясын автор бейнесімен байланыстырып талдаңыз. Өлең арқылы ақынға қандай мінездеме беруге болады? Оны қандай өлеңнің қандай жолдарынан аңғардыңыз? Мысал келтіріңіз. Өлең идеясы мен ақынның азаматтық ұстанымын қалай байланыстыруға болады? ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Бағалау критерийі			№ тапсырма		Дескриптор				Балл
					Білім алушы
Шығарманың композициялық құрылымын талдайды			1-2		шығарманың сюжеттік-композициялық құрылымын анықтайды;				5
					даналық сөзді әлемдегі саяси мәселемен байланыстырып, түсіндіреді;				2
Шығармадағы ғаламдық мәселелерді анықтайды					Мәселенің маңыздылығын өмірден мысал келтіріп дәлелдейді;				2
Автор бейнесін		тауып,	3		өлең мазмұны негізінде ақынға мінездеме				1
шығарманың		негізгі			береді;
идеясымен					өлең жолдарымен		мысал	келтіріп	1
байланыстырады					дәлелдейді;
					өлең идеясы мен ақынның азаматтық				1
					ұстанымын байланыстырады.
Барлығы									12

«Тарихтың шертіп пернесін» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

А. Сүлейменов «Бесатар» повесі

Оқу мақсаты	11.2.4.1 көркем шығармадағы ғаламдық тақырыптарға креативті ой қосып, шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу
Бағалау критерийі	Білім алушы Шығармада көтерілген мәселені дамытып шығармашылық жұмыс жазады
Ойлау дағдыларының деңгейі	Жоғары деңгей дағдылары
1-тапсырма Сұрақтарды негізге ала отырып, ««Бесатар» ұлт-азаттық тарихи шындықты шынайы суреттеген трагедиялық шығарма» тақырыбында әдеби эссе жазыңыз. Сөз көлемі – 120-150 сөз. Шығарманы автор неге «Бесатар» деп атаған? Тақырыбы мен идеясында қандай үндестік бар? Шығармада қандай тарихи оқиға суреттеледі? Отарлау саясаты қандай оқиғалар арқылы берілген? -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 2-тапсырма.Шығарма үзіндісін идеямен байланыстырыңыз. Жұртпен кекесiн мен кекке, оқ пен отқа сүйенiп, сөйлесуге болмайды. Мақсұт кетiсу болса әңгiме басқа. Бiрақ iшiнде сiз де бар, өзiм көрген көп ауғанның құлқынын мен бiлем. Өлсе кетер бұл өлкеден. Осы себептi де ел үстiне әңгiр таяқ ойнатып, елдiң өңменiне бесатар кезену емiп отырған үрпiнi шайнағанмен бiрдей.

Бағалау критерийі	№ тапсырма	Дескриптор Білім алушы	Балл
көркем шығармадағы ғаламдық тақырыптарға креативті ой қосып, шығармашылық жұмыс (эссе, әңгіме, өлең, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазады.	1	тақырып пен идея бірлігін талдайды; тақырыпты ашу үшін шығармадан дәлелдер келтіреді; шығармадағы тарихи оқиғаның салдарына талдау жасайды; эссе жанрының талаптарын сақтайды,өз ойын жүйелі білдіреді;	2 2 2 2
Шығармада көтерілген мәселені дамытып шығармашылық жұмыс жазады	2	көтерілген мәселені ғаламдық тақырыппен байланыстырады; эссесінде креативтілік танытады.	2 2
Барлығы:			12балл

«Қазақ әдебиеті» пәнінен 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

«Тарихтың шертіп пернесін» бөлімі

Шығармалар: С. Сейфуллин «Сыр сандық» өлеңі

І. Есенберлин «Қаһар» романы

А. Сүлейменов «Бесатар» повесі

1-БӨЛІМ

1. Тұжырымдарды композициялық құрылым ретімен орналастырыңыз

1. Ақ патша мен оның өкілдерінің қазақ батырларының хаттарын жауапсыз қалдыруы. Қараөткел мен Жайық арасындағы ең үлкен ереуіл.

2. Қоқан хандығы мен Ресей империясының қазақ жерін өз иеліктеріне қосып алу мақсатындағы жымысқы ойлары мен тартыстары. Ожардың опасыздығы.

3. Әбілғазы мен Таймасқа жорытқан Кенесарының түсі. Ұлы жүз бен қырғыз жерінде Кенесарыға құрылған қақпан. Кекілітау бауырынан тапқан ажал.

4. Қасым төренің билікті Кенесарыға беруі.

5. Қасым төре, оның үлкен балалары Есенгелді мен Саржан шайқастары.

А) оқиғаның басталуы

В) оқиғаның байланысуы

С) оқиғаның шиеленісуі

D) оқиғаның шарықтау шегі

Е) оқиғаның шешімі

1) .... 2) .... 3) .... 4) .... 5) ....

(1)

2. «Қаһар» романынан алынған қай үзіндідегі мәселе ұлттық мүдде тұрғысынан тұжырымдалған?

А) - Қазір жер қорғайтын заман емес, жан қорғайтын заман... Тағы құландай ру-ру боп жалпақ даласында шұбырған қалың қазақ ту тігіп ел болудан қалған. Осыны неге түсінбейсіңдер.

В) Ата-ананы таңдауға болмайды, туған халқыңды да таңдай алмайсың! Оны әлжуаз де, тағы де, бірақ маңдайымызға жазылғаны сол халық, мен оны сен айт; қан әлжуаз қалпында да жақсы көрем.

С) Дегеніме көнбесең, елді аттың бауырына, қамшының астына аламын. Кімде кім айтқаныма көнбейді екен, Кенесарының жасыл туының астында жүргісі келмейді екен – ол менің жауым.

D) Қасым төре біз секілді ақымақ емес еді. Арқа жерінде сегіз өкіріктің не үшін құрылғанын бізден бұрын түсінді. Тоқа, Алтын, Алтай, Уақты ертіп патша құрығы жетпейтін Бестаңбалы жеріне қарай көшті.

(1)

3. «...Қазығұрттың ақ майы кілкіген ақ қымызын таң асырып ішіп отырғанда ел басына осыншалық апат төнер деп кім ойлаған? Апыр-ау, осы елдің түбіне көріп алам жетпеп пе еді, бір Алланың өзі сақтар жетпеп пе еді; ауып келіп асыңды ішіп, табағыңды тепкен жендеттің қымыз кекіріп тұрып маңдайыңнан шерткенде қол қусырғаның, қол қусыра бергенің жетпеп пе еді? Нені көріп аласың сонда? Ел айбаты көп ердің іркес-тіркес айдалып кеткенін бе?..» - деген сөз қай кейіпкерге тиесілі?

А) Сәруар

В) Төрехан

С) Крейгель

D) Сержан

(1)

4. Ұсынылған үзіндіде қандай мәселе көтерілген?

Шырқ айналар шіркін тауық,

Жемің болса қолында,

Қайдағысы сені тауып,

Топырлайды жолында.

Досыңмын деп ант береді,

Жем іздеген жанама.

Жем таусылса жалт береді,

Сенерлік дос, санама.

А) амал достықпен жүретін достар туралы

В) шын сенуге тұратын адал достар туралы

С) байлық үшін дос болатындар туралы

D) достықты сатып кететін адамдар туралы

(1)

5. «Қаһар» романындағы тек ұлттық тарихи құндылық шеңберін ғана қамтитын тұсын белгілеңіз.

А) Кенесары бастаған көтерілістің туу және жеңілу себептерін баяндау

В) Бөгенбай, Қабанбай бастаған қазақтың батырларының іс-әрекетін сипаттау

С) Жоңғар басқыншыларының қазақ елінің бестен үш бөлігі қырғанын көрсету

D) Əбілқайыр ханның өзге қазақ басшыларымен ақылдаспай Ресейге қосылуын көрсету

(1)

2-БӨЛІМ

6. Сарыарқаның бір тауы бар

Бір тауы бар сымбатты.

Сол таудан сен сыр тауып ал

Қалың зеңгер, құзды шаттар,

Құзды шаттар қалың ну,

Сарқырайды мұз бұлақтар,

Мұз бұлақтар у да шу.

Өлең жолдарындағы автордың ойын жеткізудегі қолданған көркемдегіш құралдардың қолданысына талдау жасаңыз.

(5)

7. Неліктен жазушы өз шығармасының атын «Бесатар» деп таңдап алған? Тақырыптың шығарма идеясымен қандай байланысы бар?

(5)

8. «...«Түркістанның босағасын келін болмай кесір боп, 16 жылдың шілдесі аттады» деген жолды сол кезең және уақытпен байланыстыра 3-4 сөйлеммен түсіндіріңіз.

(5)

3-БӨЛІМ

9. Төмендегі екі тақырыптың бірін таңдап, 250-300 сөзден тұратын әдеби эссе жазыңыз.

1. А. Сүлейменовтің «Бесатар» повесінің тарихи және көркемдік құндылығын бағалаңыз.

2. І. Есенберлиннің «Қаһар» романындағы тарихи оқиғаларды суреттеудегі автор шеберлігіне талдау жасаңыз.

(10)

1-тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

Тапсырма	Қамтылатын мақсаттар	Сипаттама	Орындау уақыты, мин	Балл
1-5	11.1.1.1 әдеби шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын талдау арқылы көтерілген ғаламдық мәселелерді терең түсіну 111.1.2.1 әдеби шығармадағы көтерілген мәселелерді қазіргі өмірмен байланыстырып, ұлттық мүдде тұрғысынан ашу 11.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау арқылы өмір шындығын көрсету 11.1.5.1 шығармадағы ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтардың әлемдік тақырыптармен үндестігін ашу	Жауап нұсқаларынан бір дұрысын таңдау/жабық сұрақтар	10	5
6-8	11.2.1.1 әдеби шығарманың композициясын жанрлық ерекшеліктерін айқындап, уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдау 11.2.2.1 автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындау 11.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдай отырып, автор стилін анықтау	Қысқа жауапты қажет ететін ашық сұрақтар	15	15
9	11.3.1.1 шығарманы ғаламдық тақырыптармен салыстырып, тарихи және көркемдік құндылығын бағалау	Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар	20	10
Барлығы			45 минут	30

2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ, ТОҚСАНДЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Пайым мен парасат» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Қ. Аманжолов «Өзім туралы» өлеңі

Оқу мақсаты	11.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді ғаламдық тақырыптағы өзекті мәселелермен байланыстырып, шығармашылық жұмыстарда қолдану 11.2.2.1 автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындау
Бағалау критерийі	Білім алушы Шығармадан үзіндіні ғаламдық мәселемен байланыстырады Шығармашылық жұмыста пайдаланады Көркем шығармадағы автор бейнесін анықтайды Автор бейнесінің шығарма идеясымен байланысын анықтайды
Ойлау дағдыларының деңгейі	Қолдану
Орындау уақыты 20-25 1-тапсырма Қасым Аманжоловтың «Өзім туралы» өлеңінен үзіндіде қандай ғаламдық мәселе көтерілген? Мәселені талдап, өзіңізді қосымша өлең шумақтарымен таныстырыңыз. Сондықтан ап кел бері домбырамды, Кеудеме күй қанатты қондыр әнді. Берейін өмірімнен өлең жасап, Шашайын оңды-солды сол мұрамды.

2-тапсырма.

1.Автор «Өзім туралы» өлеңінде өзін қандай адам ретінде танытады? Шығармадан дәлел келтіріңіз.

2.Өлеңде автор өз бейнесін беруде қандай сезім толқындарын көрсетеді? Шығармадан дәлел келтіріңіз.

3.Оның өмірге деген көзқарасы қай жолдарда айқын көрінеді? Шығармадан дәлел келтіріңіз.

4.Ақын өз шығармашылығына деген көзқарасы қалай сипатталған? Шығармадан дәлел келтіріңіз.

Бағалау критерийі	№ тапсырма	Дескриптор Білім алушы	Балл
көркем шығармалардан алған үзінділерді ғаламдық тақырыптағы өзекті мәселелермен байланыстырып, шығармашылық жұмыстарда қолданады	1	үзіндіден ғаламдық мәселені анықтайды; мәселенің өзектілігіне өмірден мысал келтіреді; шығармашылықпен өзін таныстырады; өлең құрылымын сақтайды.	1 1 1 1
автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындайды	2	автор бейнесіне сипаттама береді; автор бейнесіне өлеңнен мысалдар келтіреді; автор көзқарасына өмірмен байланыстырып, өзіндік баға береді; шығарманың негізгі идеясымен автор бейнесін байланыстырады.	2 2 2 2
Барлығы:			12балл

«Пайым мен парасат» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

С. Елубай «Жалған дүние» романы

Оқу мақсаты	11.2.4.1	көркем шығармадағы ғаламдық тақырыптарға креативті ой қосып шығармашылық, жұмыс (эссе, әдеби және еркін тақырыптарға шығарма) жазу
Бағалау критерийі	Білім алушы Шығармадағы мәселені ғаламдық деңгейде талдап, көтерілген мәселе бойынша креативті жұмыс жазады
Ойлау дағдыларының деңгейі	Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты	20-25 минут
Тапсырма Шығармада қандай мәселе көтерілген? Шығармадан кем дегенде 2 мысал келтіріңіз. Үзінді арқылы автор қандай астарлы ойды жеткізіп тұр? Кейіпкердің өмірден түңілу себебін түсіндіріңіз. «...Бұ заман, бұ қоғамның өгей баласы екен Едіге, енді аялдайтын несі қалды?! Бұған кер заман сыртын берген екен, бұл неге сол кер заманға сыртын бермеске?! Едігемен ұстасқан, Едігемен тістескен заман!!! Кер заман!!! Мен жеңілдім! Сен жеңдің! Мен жалғыз да, сен – көпсің. Сен қал! Мен кеттім! Қарамды батырдым. Қош!!! Едігесіз қалғанына бұл қоғам, бұ заман қуанбаса, қуармайтын тәрізді. Жалғызға қашанда жабыла кетуге бейім, ылғи да жалғызды жайпап тастауға бейім, қатыгез де әділетсіз дүние кәзірде тұлан тұтып тұр, бұны тезірек қыр асыра тұрып қарасын батырғысы келетіндей...» «Адамға, ең алдымен, жанның қажеті, рухтың азығы қажет. Соны ұмытқан сәттен бастап, адамның хайуаннан көп айырмасы болмайды». Үзіндіде автор қандай ғаламдық мәселені қозғаған? «Едіге – тағдыр тәлкегіне қарамастан рух тәуелсіздігіне қарсы күрескен жанкешті адам» тақырыбында әдеби эссе жазыңыз. Сөз көлемі – 100-120 сөз.

Бағалау критерийі	№ тапсырма	Дескриптор	Балл
		Білім алушы
Шығармадағы мәселені		шығармада көтерілген мәселені	2
ғаламдық деңгейде		анықтайды;
талдап, көтерілген мәселе		шығармадан 2 мысал келтіреді;	2
бойынша креативті
		үзіндідегі астарлы ойды анықтайды;	2
жұмыс жазады
		себебін түсіндіреді;	2
	1-3
		үзіндідегі ғаламдық мәселені анықтайды;	2
		Едіге бейнесіне талдау жасауда тарихи	2
		оқиғалармен байланыстырады;
		өз пікірін білдіруде креативтілік	2
		танытады.
Барлығы			14

«Қазақ әдебиеті» пәнінен 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

«Пайым мен парасат» бөлімі

Шығармалар: Қасым Аманжолов «Өзім туралы» өлеңі,

С. Елубай «Жалған дүние» романы

1-БӨЛІМ

1. «Жалған дүние» романында көтерілген мәселені белгілеңіз.

A. ашаршылық, сталиндік қуғын-сүргін жылдарының басталуы

B. екінші дүниежүзілік соғыстың зардабын кешкен қазақ тарихы

C. қазақтың киіз үйінің тарихы мен колхоздастыру кезеңі туралы

D. «тоқырау заманы» мен «ұлтсыздану» дәуірінің басталуы

(1)

2. «... Бүкіл жұрт ақымақ па, сонда? Сенен де ақылды, сенен де атақты жұрт бар емес пе?...» деген сөзді Маусымжан қашан айтты?

А. Қайын атасы жоғары партия мектебіне түс дегенде

В. Едіге қызын қазақ балабақшасына берем дегенде

С. Едіге ұлын қазақ мектебіне берем дегенде

D. Қайын атасы мамандығыңды өзгерт дегенде

(1)

3. «Жалған дүние» шығармасында тоқырау кезеңі қалай көрініс табады?

А. Тоқтасынның араққа салынуы арқылы

В. Түгелханның ажырасуы арқылы

С. Аиданың жүріске салынуы арқылы

D. Жауаптардың барлығы дұрыс

(1)

4. ...Қасыммын, сол баяғы бір қасыммын,

Бақытын ойламаймын құр басымның.

Тымырсық түнек болсаң – дұшпаныңмын,

Ақ көңіл адал болсаң – сырласыңмын....

Үзіндіде қандай ғаламдық мәселе көтерілген?

А. жаһандық азаматтық

В. ұлтжандылық

С. рухани құндылық

D. адамгершілік

(1)

5. Дүние, жалт-жұлт еткен кең мекенім,

Көре алмай көп жеріңді мен кетемін.

Арпалыс ала құйын заманалар

Арбасып тұрып алды, мен не етемін, - деген өлең жолдарында қолданылған троптың түрін көрсетіңіз.

А. метафора

В. эпитет

С. теңеу

D. синекдоха

(1)

2-БӨЛІМ

6. Неліктен автор «Жалған дүние» романында Хансұлу тағдырымен қатар қазақ халқының тоқырау тұсындағы мінез-құлық өзгерісін қоса суреттеген?

(5)

7. ...Ежелден ерке бұлан Қасым едім,

Бұлқына тасып едім, басып едім.

Жүзім – жаз , көңілім — көктем кең пейілді,

Жақсының жүрегіне ғашық едім...

Үзіндіде кейіпкер бейнесін сипаттаудағы көркемдегіш құралдардың қолданысына талдау жасаңыз.

(5)

8. Әлем әдебиетіндегі Хансұлу сияқты кейіпкерлердің іс-әрекетіне, бейнесіне құндылықтар тұрғысынан талдау жасаңыз.

(5)

3-БӨЛІМ

9. Екі тақырыптың бірін таңдап, 200-250 сөзден тұратын әдеби сын жазыңыз.

1. «Жалған дүние» шығармасын идеясы жағынан мазмұндас шығармамен салыстырып, әдеби сын жазыңыз.

2. «Жалған дүние» шығармасындағы қазақ халқының тоқырау кезеңін суреттеудегі автор шеберлігіне талдау жасап, әдеби сын жазыңыз.

(10)

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

*Тапсырма	Қамтылатын мақсаттар	*Сипаттама	*Орындау уақыты, мин	Балл
1-5	11.1.1.1 әдеби шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын талдау арқылы көтерілген ғаламдық мәселелерді терең түсіну 11.1.2.1 әдеби шығармадағы көтерілген мәселелерді қазіргі өмірмен байланыстырып, ұлттық мүдде тұрғысынан ашу 11.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау арқылы өмір шындығын көрсету	Жауап нұсқаларынан бір дұрысын таңдау/жабық сұрақтар	10	5
6-8	11.2.1.1 әдеби шығарманың композициясын жанрлық ерекшеліктерін айқындап, уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдау 11.2.2.1 автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындау 11.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдай отырып, автор стилін анықтау	Қысқа жауапты қажет ететін ашық сұрақтар	15	15
9	11.3.4.1 шығарманы идеялық жағынан мазмұндас әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, әдеби сын жазу	Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар	20	10
Барлығы			45 минут	30

3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ, ТОҚСАНДЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Ғасырлық туынды» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

М. Әуезов «Абай жолы» роман-эпопеясы

Бағалау критерийі	№ тапсырма	Дескриптор			Балл
		Білім алушы
Шығармадағы		Құнанбайдың дара	және	жинақтық	1
кейіпкерлердің даралық		қасиеттерін көрсетеді;
және жинақтық ерекшеліктерін	1	2-3 дәлел келтіреді;			1
		Абайдың даралық	және	жинақтық	1
анықтайды		қасиеттерін көрсетеді;
		2-3 дәлел келтіреді;			1
Кейіпкерлер жүйесі арқылы өмір шындығын анықтайды	2	шығармадан Құнанбай образы арқылы берілген өмір шындығына мысал келтіреді;			1
		шығармадан Абай образы арқылы берілген өмір шындығына мысал келтіреді;			1
		Сол кездегі кезеңмен байланыстырады;			1
Шығарманың уақыт пен		Бөлімдердегі оқиға	өткен	уақытты	1
кеңістік тұрғысынан		көрсетеді;
талдап, жанрлық		Бөлімдердегі оқиға	өткен	кеңістікті	1
ерекшеліктерін айқындайды	3	көрсетеді;
		Роман-эпопеяның уақыт пен кеңістікке			2
		қатысты ауқымын көрсетеді.
		Жанрлық ерекшеліктерін көрсетеді.			1
Барлығы					12

«Ғасырлық туынды» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

М. Әуезов «Абай жолы» роман-эпопеясы

Оқу мақсаты:

10.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау;

10.1.1.1 әдеби шығарманың сюжеттіккомпозициялық құрылысын талдау арқылы идеялық мазмұнын терең түсіну;

10.2.1.1 әдеби шығарманың композициясын уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдау;

Бағалау критерийі:

• романдағы Абай бейнесіне талдау жасайды;

• әдеби шығарманың сюжеттік композициялық құрылысын талдау жасайды;

• әдеби шығарманың композициясын уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдайды.

Ойлау дағдыларының деңгейі: Жинақтау. Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты: 20 минут

1-тапсырма. Берілген үзінділерде Абай бойынан қандай құндылықтарды көріп тұрсыз, сыни тұрғыдан бағалаңыз, сызбаға тірек сөздермен орналастырыңыз.

2-тапсырма. «Абай жолы» романының әр кітабы бойынша бөлім атауларын анықтаңыздар. Көрсетілген бөлімдерде не туралы айтылатынын анықтап жазыңдар.

Абай жолы

І кітап

«Абай жолы» романының әр кітабы бойынша бөлім атауларын анықтаңыз

Көрсетілген бөлімдерде не туралы айтылған?

Қайтқанда –

Қат-қабатта –

Жолда –

Тайғақта –

Жайлауда –

Абай аға –

Қарашығын –

Қоршауда –

Абай жолы

ІІ кітап

Абай жолы

ІІІ кітап

Шайқаста –

Жұтта –

Эпилог –

Абай жолы

ІV кітап

Бағалау критерийі	Тапсырма	Дескриптор	Балл
•романдағы Абай бейнесіне талдау жасайды; •әдеби шығарманың сюжеттік композициялық құрылысын талдау жасайды; •әдеби шығарманың композициясын уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдайды.	1 2	Үзінділердегі Абай бойынан табылған құндылықтарды анықтайды. 1-үзінді; 2-үзінді; 3-үзінді.	1 1 1
		романының әр кітабы бойынша бөлім атауларын анықтайды	1
		1-кітап бөлімдері;	1
		Көрсетілген бөлімдерде не туралы айтылатынын анықтап жазады;	1
		2-кітап бөлімдері;	1
		Көрсетілген бөлімдерде не туралы айтылатынын анықтап жазады;	1
		3-кітап бөлімдері;	1
		Көрсетілген бөлімдерде не туралы айтылатынын анықтап жазады;	1
		4-кітап бөлімдері;	1
		Көрсетілген бөлімдерде не туралы айтылатынын анықтап жазады;	1
Барлығы – 12 балл

«Қазақ әдебиеті» пәнінен 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

«Ғасырлық туынды» бөлімі

Шығарма: М. Әуезов «Абай жолы» роман-эпопеясы

1-БӨЛІМ

1. «Абай жолы» шығармасындағы кейіпкерлердің ойларын сәйкестендіріңіз.

1. «...Сенің бұл ісің жөнсіз. Ана хан тұқымы, бәлеқұмар Баймұрын сенің орныңа аға сұлтан болғысы келіп жүр. Бұйрығыңмен жүріп жатқан мешіттің де бітуі мәрелеп қалды. Ел сені одан әрі сыйлауда. Одан да қырс мінез танытпай, Бөжей бауырыңды өзіңе тарт. Кешірім сұрасаң, сенің ештеңең кетпейді» ...		А) Абай
2. «...Қазағымның асыл ақын сөзінен, әсем әуен әнінен артық қазынасы бар ма?…		В) Алшынбай
3. …« -"Қартайған шағында қайда шырқап барады, қайта оралып көрмеймiз-ау, кеткенi-ау" деп, есiркеп қарайсыңдар!» …		С) Дәркембай
4. … «Күштілер нені айтады? Күшсізге еткен зорлығын айтады. Күшсіз нені айтады? Күштіден көрген қорлығын айтады?…		Д) Құнанбай

А. 2-А, 3-В, 4-С, 1-D

В. 1-В, 2-А, 3-Д, 4-С

С. 1-А, 2-D, 3-С, 4-В

D. 1-А, 2-С, 3-D, 4-В

(1)

2. «...Балам, үлкендер бірде тату, бірде араз бола беретін. «Күндестің күлі— күндес» дегенді сен білмей-ақ қой. Бөжекеңді көрген жерде сәлеміңді түзу бер... Жамандыққа кім табылмайды дейсің, жан ашырдан айрылма», - деп, ақыл берген кім?

A. Ұлжан

В. Зере

С. Айғыз

D. Құнанбай

(1)

3. Қажылыққа кетерде Құнанбай неліктен Ұлжаннан кешірім сұрады?

А. өзіне адал жар болғаны үшін

В. жарының алдында кінәлі болғандықтан

С. елге қайта оралмаймын деген қауіптен

D. барлық жауаптар дұрыс

(1)

4. Абайды Бөжей еліне не себепті жіберді?

А. Құнанбайдың атынан кешірім сұрау үшін

В. Бөжей өліміне көңіл айту үшін

С. Кәмшаттың жағдайын білу үшін

D. Бөжейдің асын беру үшін

(1)

5. «Абай жолы» романынан алынған үзіндінің негізгі идеясын табыңыз.

...«Басқа үкі тағу – бар күйеудің әдеті. Ол ғана емес, қызыл манат шапан мен биік өкше етік киіп, елден ерекше ұзын төбе тымаққа үкі тағып алу бұл өңірдің бар күйеуіне жол болатын» - деді әжесі. Мұндай киімін кигісі келмеген Абайға Зере қатты бұйрық етіп: – Ата-бабаң жолы осы! Барған елің сені кінәламайды. «Әкесі күйеу, шешесі қалыңдық болмаған ба?» деп бізді мінейді. Ки! – деді.

А. ата-баба жолын, салт-дәстүрді құрметтеу

В. Абай киімдерінің бағалы екенін көрсету

С. әжесі Зеренің мінезінің қаталдығын көрсету

D. өр мінезділік, көнбістік, шыдамдылық

(1)

2-БӨЛІМ

6. «Абай жолы» романында Абайдың кедей жатақтарының сөзін сөйлеуінің сыры неде? Ойыңызды автордың идеясымен байланыстырыңыз.

(5)

7. Бөжейдің асын бергенде қазақтың ұлттық құндылықтары қалай сипатталады? Оқырманға әсерін талдап, өз ойыңызды шығармашылықпен жеткізіңіз.

(5)

8. Романдағы Абай жүріп өткен жолдың қиындығын әлемдік мәселе тұрғысынан талдаңыз, ойыңызды дәлелдеңіз.

(5)

3-БӨЛІМ

9. Төмендегі екі тақырыптың бірін таңдап, жазба жұмысын орындаңыз, 200-250 сөз.

1. «Абай жолы» романындағы әке мен бала арасындағы қақтығыстардың туындау себептерін түсіндіріп, көтерілген мәселенің жаңашылдығына сыни тұрғыдан талдап, баға беріңіз.

2. «Абай жолы» романындағы Абайдың Ділданы айттыруға барғандағы құда түсу дәстүріне қатысты ұлттық құндылықтарды суреттеудегі автор шеберлігіне баға беріңіз.

(10)

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

Тапсырма	Қамтылатын мақсаттар	Сипаттама	Орындау уақыты, мин	Балл
1-5	11.1.1.1 әдеби шығарманың сюжеттік-композициялық құрылысын талдау арқылы көтерілген ғаламдық мәселелерді терең түсіну 11.1.2.1 әдеби шығармадағы көтерілген мәселелерді қазіргі өмірмен байланыстырып, ұлттық мүдде тұрғысынан ашу 11.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау арқылы өмір шындығын көрсету 11.1.5.1 шығармадағы ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтардың әлемдік тақырыптармен үндестігін ашу	Жауап нұсқаларынан бір дұрысын таңдау/жабық сұрақтар	10	5
6-8	11.2.1.1 әдеби шығарманың композициясын жанрлық ерекшеліктерін айқындап, уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдау 11.2.2.1 автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындау 11.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдай отырып, автор стилін анықтау	Қысқа жауапты қажет ететін ашық сұрақтар	15	15
9	11.3.3.1 шығарманың идеясын көркемдік-эстетикалық құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу	Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар	20	10
Барлығы			45 минут	30

4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ, ТОҚСАНДЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР

«Әдебиеттегі сын-сарын» бөлімі

Т.Молдағалиев және «Бауырлар» өлеңі бойынша

жиынтық бағалау тапсырмалары

Оқу мақсаты:

11.2.1.1 әдеби шығарманың композициясын жанрлық ерекшеліктерін айқындап, уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдау;

11.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдай отырып, автор стилін анықтау.

Бағалау критерийі:

• шығарманың сюжеттік желілерін анықтайды;

• әдеби шығарманың композициясын уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдайды;

• шығармадағы көркемдегіш сөздердің қызметін талдайды.

Ойлау дағдыларының

деңгейі: Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты: 20-25 минут

1-тапсырма. Т.Молдағалиевтың «Бауырлар» өлеңінің жолдарын «Дейін – қазір - кейін» кестесімен сәйкестендіріңіз.

Жастау болсаң жайқалып, жалындап ал,

Бақыт өзі кеп сонда қолыңды алар.

Қ

Дейін

азақ болып туғаның рас болса,

Сарыарқаға сағыныш қаныңда бар.

Қауқылдасып қалдық-ау, есендесіп,

Таңнан тағы тербетті шешем бесік...

Қарсы алуға дайын тұр бауырларың,

Өз жеріңе бәрің де келсең көшіп...

Қазір

Оянады көңілден қайдағы арман,

Бақыт желі ескендей жайлап алдан.

Президентім бар менің елі түгел,

Ақ киізге көтеріп, сайлап алған.

Желбіреді көгімде міне туың,

Кейін

Тұлпарым да дайын тұр мінетұғын.

Мынау үлкен мәңгілік қалаларда,

Үйлерің тұр көшіп кеп кіретұғын.

Туы да бір ішетін суы бардың,

Әуреледі бұл жерден қуып әркім.

Мына орман менікі, сен де соның,

Ағашынан үйіңе уық алғын.

2-тапсырма. «Бауырлар» өлеңіндегі қарамен берілген өлең тармақтары нені білдіреді?

Үзінділер	Мағынасы	Көркемдегіш тәсіл түрі
Менің көлім мына көл - сенің көлің, Сенің арқаң көңілге семіргенім.
Сендердің де бір салған әндеріңе, Бар таулары қазақтың түрсін құлақ.
Оянады көңілден қайдағы арман, Бақыт желі ескендей жайлап алдан. Президентім бар менің елі түгел, Ақ киізге көтеріп, сайлап алған.
Оянады көңілден қайдағы арман, Бақыт желі ескендей жайлап алдан.

Бағалау критерийлері	Тапсырма №	Дескриптор	Балл
		Білім алушы
• шығарманың сюжеттік желілерін анықтайды; • әдеби шығарманың композициясын уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдайды; *шығармадағы көркемдегіш сөздердің қызметін талдайды.	1 2	«Бауырлар» өлең жолдарынан «Дейінгі» ақпаратты анықтайды;	1
		«Бауырлар» өлең жолдарынан «Қазіргі» ақпаратты анықтайды;	1
		«Бауырлар» өлең жолдарынан «Кейінгі» ақпаратты анықтайды;	1
		шығарма композициясын уақыт пен кеңістік тұрғысынан біледі;	1
		Өлең жолдарынан қарамен берілген өлең тармақтарының мағынасын анықтайды: 1-үзінді; 2-үзінді; 3-үзінді; 4-үзінді.	1 1 1 1
		Ойларын дәлелдеп жазады.	1 1
Барлық балл			10

«Әдебиеттегі сын-сарын» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

Эрнест Хемингуэй «Шал мен теңіз» повесі

Оқу мақсаты 11.3.4.1 шығарманы идеялық жағынан мазмұндас әлем

әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, әдеби сын жазу

Бағалау критерийі Білім алушы

• Шығарманы әлем әдебиеті үлгілерімен салыстырып, әдеби сын жазады

Ойлау дағдыларының деңгейі

Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты 20-25 минут

Тапсырма

1. «Шал мен теңіз» повесін қазақ өнеріндегі мазмұндас шығармамен салыстырыңыз.

Эрнест Хемингуэйдың «Шал мен теңіз» повесі	Ермек Тұрсыновтың «Шал» фильмі
Ұқсастығы
1. 2. 3. 4.
Айырмашылығы
1.	1.
2.	2.
3.	3.
4.	4.

2. Ермек Тұрсыновтың «Шал» фильмі Эрнест Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» повесі сарыны негізінде түсірілген. Повесть пен фильмнің өнер сүйер қауымға әсері тұрғысынан «Екі

жанрдың ойды берудегі ұтымдылығы неде?» деген сұраққа әдеби сын жазыңыз.

Бағалау критерийі	№ тапсырма	Дескриптор		Балл
Шығарманы әлем	1	Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» повесі		4
әдебиеті үлгілерімен		мен Е.Тұрсыновтың «Шал» фильмінің
салыстырып, әдеби сын		ұқсастықтарын көрсетеді;
жазады		Э. Хемингуэйдің «Шал мен теңіз» повесі		4
		мен Е.Тұрсыновтың «Шал» фильмінің
		айырмашылықтарын көрсетеді;
	2	екі жанрдың ерекшеліктерін көрсетеді;		2
		өз тұжырымдарын	аргументтермен	2
		дәлелдейді;
		ойын жүйелі жеткізеді.		1
Барлығы				13

«Қазақ әдебиеті» пәнінен 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

«Әдебиеттегі сын-сарын» бөлімі

Шығармалар: Т. Молдағалиев «Бауырлар» өлеңі,

Т.Әсемқұлов «Бекторының қазынасы

Эрнест Хемингуэй «Шал мен теңіз» повесі

1-БӨЛІМ

1. «Бауырлар» өлеңінің тақырыбына арқау болған негізгі оқиғаны көрсетіңіз

A. Қазақстанның тәуелсіздік алған күніне орай

B. Дүниежүзі қазақтарының құрылтайына орай

C. Астананың 10 жылдығына орай

D. Абайдың 150 жылдық мерекесіне орай

(1)

2. «Шал мен теңіз» әңгімесінен үзіндідегі «Мен көп нәрсені түсінбеймін. Адамның аспандағы күнді, айды, жұлдызды құлатып түсіруге ниет қылмайтыны қандай жақсы. Біз қорегімізді теңізден зорлық қып тартып алып, өзіміз секілді тіршілік иелерін өлтіріп жатамыз, - адамға осы да жеткілікті ғой», - деген кейіпкердің сөзінен қандай астарлы ойды байқауға болады ?

А. адамдардың ниетінің дұрыс болуы

В. жер бетіндегі соғыстың болуы

С. табиғаттың заңдылығын сақтау

D. қанағатшылдықтың маңыздылығы

(1)

3. «Бекторының қазынасы» шығармасында қазіргі қоғамдағы қандай мәселе көтеріледі?

A. түнгі клуб пен мейрамхана өмірінің теріс қырын көрсету

B. рухани құндылықтардың адам үшін қадірін жоғалтуы

С. жастардың жан бағу үшін ақша табу жолындағы қиындықтары

D. бай адамдардың ақшаның көмегімен көп нәрсеге қол жеткізуі

(1)

4. «Бекторының қазынасы» шығармасындағы кейіпкер Қайырболды шынайы өмірде кім?

А. мейрамхана даяшысы

В. тележурналист

С. Бекторының досы

D. зал меңгерушісі

(1)

5. «Шал мен теңіз» повесінде шал қай жерді көруді армандайды?

A. Африка

B. Гольфстрим

C. Гавана

D. Канар аралдары

(1)

2-БӨЛІМ

6. «...Кедей едім. Кедей болсам да көңіліммен бай едім. Бай болдым, Бай болсам да – кедей болдым. Ақшасы көп қайыршы болдым» деген Қайырболдыңы ішкі монологі нені меңзейді? Кейіпкердің ішкі толғанысын шығарма идеясымен байланыстыра түсіндіріңіз.

(5)

7. «...Адамға бақыт түрліше түрде келмек, оны танымай қалармын деймісің? Бақыттың қандай түрі болса да, таңдамай-ақ, аздап сатып алар едім, сұрағанын төлер ем...» деген үзіндіде қандай астарлы ой бар?

(5)

8. «Бауырлар» өлеңіндегі «...Туған елсіз ешқашан көгермейсің...» ойды қалай түсіндірер едіңіз? Өз ойыңызды 1-2 шумақ өлеңмен жеткізіңіз.

(5)

3-БӨЛІМ

9. Төменде екі тақырыптың бірін таңдап, 200-250 сөзден тұратын әдеби сын жазыңыз.

1. Э. Хемингуейдің «Шал мен теңіз» повесіндегі шалдың басынан өткен оқиғаларды саралай отырып, кейіпкер тағдырына жалпыадамзаттық құндылықтар тұрғысынан талдау жасап, әдеби сын жазыңыз.

2. Т. Молдағалиевтың «Бауырлар» өлеңіндегі патриоттық идеяны, ақынның үлкен адамзаттық сезімін талдап, әдеби сын жазыңыз.

(10)

Тоқсандық жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы

*Тапсырма	Қамтылатын мақсаттар	*Сипаттама	*Орындау уақыты, мин	Балл
1-5	11.1.2.1 әдеби шығармадағы көтерілген мәселелерді қазіргі өмірмен байланыстырып, ұлттық мүдде тұрғысынан ашу 11.1.3.1 көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау арқылы өмір шындығын көрсету	Жауап нұсқаларынан бір дұрысын таңдау/жабық сұрақтар	10	5
6-8	11.2.1.1 әдеби шығарманың композициясын жанрлық ерекшеліктерін айқындап, уақыт пен кеңістік тұрғысынан талдау 11.2.2.1 автор бейнесінің шығарманың негізгі идеясымен байланысын айқындау 11.2.3.1 шығармадағы көркемдегіш құралдар мен айшықтау амалдарының қызметін талдай отырып, автор стилін анықтау	Қысқа жауапты қажет ететін ашық сұрақтар	15	15
9	11.3.4.1 шығарманы идеялық жағынан мазмұндас әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, әдеби сын жазу	Жазбаша толық жауапты қажет ететін сұрақтар	20	10
Барлығы			45 минут	30