Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Қазақ хандығы - Орталық Азиядағы алғашқы ұлттық мемлекет

Педагогтің аты-жөні:

Сатыбаева А

Күні:

10.02.2026

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақ хандығы: мемлекеттің саяси институттары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.3.3.2 -Қазақ хандығының құрылуын Қазақстан аумағындағы тарихи процестердің заңды нәтижесі ретінде тұжырымдау;

Сабақтың мақсаты

Қазақ хандығының құрылуын Қазақстан аумағындағы тарихи процестердің заңды нәтижесі ретінде тұжырымдайды

Тарихи концепт

дәлел

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Суреттерді сөйлетейік

Суреттерді сөйлету арқылы сабақ тақырыбы,оқу мақсаты мен бағлау критерийлері ашылады.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Суреттерге қарай отырып бүкіл сыныптық талқылау арқылы тақырыпқа шығады

ҚБ Мұғалім кері байланыс беріп отырады

Тақырып

тық суреттер

Қазақ хандығының құрылуы

https://e-history.kz/kz/contents/view/507

Жаңа білім

Т.Ж.І тапсырма. Менталды карта құру

«Қазақ хандығының құрылуының заңдылығы неде?

1-топ: Қазақ хандығының құрылу себептері (Моғолстан мен Әбілқайыр хандығындағы оқиғалар, тайпалық бірлестіктердің рөлі)

2️⃣ 2-топ: Қазақ хандығының саяси институттары. Қазақ хандығындағы басқару жүйесін, саяси институттарды түсіндіру және олардың рөлін көрсету

3️⃣ 3-топ: Қазақ хандығының құрылуының тарихи мәні (Қазақстан аумағындағы процестердің заңды нәтижесі, ұлттық мемлекет ретінде қалыптасуы)

Талқылау сұрақтары

бұл оқиғалар неге маңызды?

• Саяси институттар қалай жұмыс істеді?

• Қазақ хандығының құрылуы қандай тарихи заңдылыққа сай болд

дескриптор

• Тарихи деректерді қодана отырып құрылу себептерін талдайды

• Саяси институттардың рөлін түсіндіреді;

• Қорытынды ойды нақты жеткізеді;

ЕБҚ оқушыға топта қолдау көрсетіледі

ЖұЖ.ІІ тапсырма. Сұрақтарға жауап беріңіз.

Қарасүйектерде ерекше құқыққа кімдер ие болды?............

Батыр деп кімдерді айтамыз?.............................................

Батырлады халыққа кімдер танытты?.............................

Қоғамда ешқандай құқығы жоқ адамдар қалай аталды?.....

Ьолжамжы жауап:

1. ханның туыстары мен байлары, әскери Қарасүйектерде ерекше құқыққа ие болды.

2. ұлттың қорғаны, жауға қарсы күресте ерлік көрсеткен жауынгерлеБатыр деп айтады.

3. Батырларды халыққа ағартушылар, жыраулар, ақындар, тарихшылар танытты.

4.Мұндай адамдар шаруалар мен қарапайым халықтың ең төменгі тобы, қарапайым адамдар немесе құлдар деп аталды.

ЕБҚ: оқушыға жұбы қолдау көрсетеді

Ж.Ж.ІІІ тапсырма. Тест орындаңдар

1. Қазақ хандығының құрылуына басты себеп:

A) Көшпелі өмір салтының тұрақтылығы
B) Моғолстан мен Әбілқайыр ханды
C) Сауда байланыстарының дамуы
D) Қала мәдениетінің өсуі

2. Қазақ хандығының алғашқы ханы:

A) Керей B) Жәнібек C) Әбілқайыр D) Тоқтамыс

3. Қазақ хандығының саяси институттары

A) Хан, сұлтандар кеңесі, әскер B) Хан, патша
C) Хан D) Х

4. Ханның негізгі функциясы:

A) Сауда жүргізу B) Заң шығару
C) Егістікке жауапты D) Дінге жетекші

5. Сұлтандар

A) Сауда қатынасын реттеу
B) Ханға кеңес беру және шешім қабылдауға қатысу
C) Қалаларды қорғау
D) Ауыл шаруашылығын басқару

6. Әскердің рөлі:

A) Елді қорғау және жауға қарсы күресB) Сауда байланысы
C) Халыққа білім беру D) Ханға тек салық жинау

7. Басқару жүйес

A) Хан, сұлтандар және жергілікті билік
B) Хан, совет, қала әкімшілігіC) Хан, патша, шенеуніктер
D) Жай көшпелі тайпалар

8. Қазақ хандығыны

A) Қазақстан аумағындағы саяси, әлеуметтік процестердің заңды нәтижесі
B) Жеке хандықтардың тәуелсіздігі
C) Еуропалық мемлекеттердің әсері
D) Сауда байланыстарының артуы

9. Қазақ хандығының құрылуының маңызы:

A) Ұлттық мемлекет ретінде қалыптасуы
B) Тек жергілікті сауда дамуыC) Тек әскердің күшеюі
D) Қала мәдениетінің өсуі

10. Қазақ хандығының саяси институттарының басты рөлі:

A) Қолдан жасау заңдар шығару
B) Халықты бірлікке және қауіпсіздікке тарту, елді қорғау
C) Тек сауда мен мәдениетке жауап беру
D) Еңбек ұйымдарын басқару

Топ ішінде бірлесіп жұмыс істейді

Әр топ постер жасап немесе ауызша қорғап, келесі сұрақтарға жауап береді:

Оқушылар жұптаса отырып сұраққа жауап береді

Дескриптор:

Сұрақтарға жауап береді

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Өзін-өзі бағалау

1. В

2. А

3. А

4. В

5. В

6. А

7. А

8. А

9. А

10. в

Иллюстрациялық материал

https://www.youtube.com/watch?v=Ekc5H6T-TEc

Қазақ хандығының құрылуы және нығаюы (XV-XVI ғғ. басы)

Қазақстан Республикасының Конституциясы.

http://adilet.zan.kz

Қазақстан Республикасының Конституциясы 24-бап

Бекіту

Сабақты қорытындылау: «Қазақстан аумағындағы тарихи процестердің заңды нәтижесі - Қазақ хандығының құрылуы деген тұжырымға ойларың

Үйге тапсырма: Қазақ хандығы: мемлекеттің саяси институттарының артықшылықтары мен кемшіліктері неде болды? атты тақырыбына сызба

Оқушылар тақырыпты

қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Жалғастырыңыз:

Маған ... қызықты болды

Бұл ... қиындық туғызды

Осы ... мені ойландырды

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект