Қазақ мемлекетін сақтап қалудағы Абылай ханның рөлі қандай? 8-сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

7.1В ХVІІІғасырдағы Қазақ хандығы

Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы ,Шелек ауылы

Мектеп: «Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп»КММ

Күні: 26.04.2020ж

Мұғалімнің аты-жөні: Шажабаева Толкын Адилхановна

Сынып: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

Қазақ мемлекетін сақтап қалудағы Абылай ханның рөлі қандай?

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

7.3.1.2-Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау;

7.3.2.3-Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатын бағалау

Сабақ мақсаттары

Барлығы: Қазақ хандығы және Абылай хан туралы айта алады

Көпшілігі: Абылай ханның және Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясатын түсінеді

Кейбірі: Қазақ хандығының және Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатын салыстырып, тарихи маңызын ашып көрсетеді

Тілдік мақсат

Тыңдалым: Абылай хан туралы бейнежазба көрсету;

Жазылым: Абылай хан картинасы бойынша сипаттап жазу;

Айтылым: Ауызша әр топ мәтінді қорғап шығады;

Оқылым: Мәтінмен жұмыс;

Тірек сөздер: дербес, қолбасшы, Цинь, Маньчжур,

Бағалау критерийлері

Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдай алады

Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатына баға бере алады

Құндылықтарды дарыту

«Мәңгілік ел» Ұлттық қауіпсіздік және еліміздің бүкіләлемдік,мәселелерді шешуге жаhандық тұрғыдан қатысуы. Оқушылардың бойына патриотизм жəне азаматтық жауапкершілікті, ашықтық пен ынтымақтастықты қалыптастыру

Оқушылардың шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауына мүмкіндік жасау;

Қарым-қатынас жасау қабілетін арттыру;

Пәнаралық байланыстар

Қазақ әдебиеті, География

Алдыңғы білім

Қазақ хандарының жүргізген саясаттары туралы біледі;

Қазақ хандығының құрылуын біледі;

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Сабақтың ортасы/ сабақтың негізгі бөлімі

25 мин

Сабақтың соңы

10 мин

Кері байланыс

Үйге тапсырма

Ұйымдастыру кезеңі.

Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын құра отырып, психологиялық ахуал қалыптастыру. Оқушылармен шаттық шеңберін құрып бір- біріне жылы лебіздерін білдіреді

Үй тапсырмасын пысықтау мақсатында

«Күн шуақ стратегиясы» арқылы сұрақ-жауап әдісін қолданамын.

1. Кіші жүзде Әбілқайырдың өлімінен кейін жағдай қалай қалыптасты?

2. XYIII ғасырдың бас кезінде Қазақ хандығының сыртқы саяси жағдайы қалай қалыптасты?

3. Жоңғар шапқыншылығы кезінде қазақ қоғамы жауға қарсы күресті қалай ұйымдастырды?

4. Ресей билігін мойындауда Әбілқайыр қандай саясат ұстанды?

5. Қазақ – орыс саудасындағы отаршылдықты қалай байқауға болады?

6. Ресейдің Қазақ жерін отарлау себептері неде деп ойлайсыңдар?

ҚБ: «Ауызша мадақтау»

Алдыңғы сабақпен сабақтастықты байланыстырып жаңа сабаққа көшу. Жаңа сабақтың мақсатын айқындау үшін оқушылар назарына «Абылай хан » туралы бейнежазба ұсынылады.

Бейнежазба көрсетіліп, «1 минуттағы ой» әдісі арқылы оқушылардың пікірі тыңдалады.

Бейнежазба арқылы бүгінгі сабағымыз Абылай хан туралы екендігін түсінеді.

Мәтінмен жұмыс. «Өкіл» әдісі.

Мақсаты: оқушыларға мәтінмен жұмыс жасату арқылы тақырыпқа түсінік қалыптастырады. Алған мәліметтерін өз тобы арасында өзара талдайды, топпен постер қорғайды. Айту, бөлісу, ортаға салу арқылы тақырып ашылады.

І топ: Абылайдың мемлекет дербестігін сақтап қалудағы шаралары

ІІ топ: Абылай халықаралық деңгейдегі ірі саясаткер және қолбасшы

ІІІ топ : Абылай ханның Ресей және Қытай елімен жүргізген саясаты

ҚБ: «Түйінді сәттер» арқылы оқушылардың мәтіннен түйгендерін өзара түсініп, топпен бір-бірін бағалауға жағдай туғызамын.

«Құжатпен жұмыс»
1. Қазақстанның халықаралық жағдайын жақсартудағы Абылайдың рөлін сипаттау
2. Абылай дарынды дипломат
3. Қазақ халқын күшті жаулардан қорғау үшін Абылайдың қолданған айлакер саясатын түсіндіру, дәлел келтіру

Дәлелдемелер. Абылай – қазақ феодалдық мелекетінің бұрынғы шекарасын қалпына келтіріп, өз хандығы кезінде елдің саяси-экономикалық дамуына түбірлі өзгерістер енгізген атақты мемлекет қайраткері.

Абылайдың мақсаты-жоңғар шапқыншылығы кезінде олар уақытша басып алған шекаралық өңірдегі қазақтардың тарихи иелігін қайтарып алу еді. Абылай дұрыс саясат ұстанып, патша үкіметімен де, Қытаймен де бейбіт қатынастарды сақтап қалуға күш салды.Іс жүзінде ол екеуіне де бағына қоймаған ол, қзінің бодандықты мойындайтынын мәлімдеумен болды.Бұл қазақ халқын күшті жаулардан сақтау үшін Абылайдың қолданған айлакер саясаты еді.

ҚБ: «ҚҚҚ» әдісі

«Хикая карта»
Абылай ханның сыртқы саясатын сипаттап оның ішінде Қытаймен, Ресеймен қарым-қатынасын түсініп, жорық жасаған елдер мен аймақтарды кескін картаға түсіреді.

ҚБ: «Қолшапалақ» арқылы бағалайды

Тақырыпты жинақтау мақсатында оқушылардан тест тапсырмасын аламын

1.Абылай жоңғар шапқыншылығына қарсы күреске неше жасынан белсене атсалысты?
А. 20
В. 15
С.24
Д. 30
Е. 35
2 Абылайдың басты мақсаты -

А. Мемлекет дербестігін сақтау
В. Ресей мемлекетімен жақсы өарым-қатынаста болу
С Жоңғарларды ойрандатып жеңу
Д.Мемлекеттің ішкі саясатын қалыпқа келтіру
Е. Екі үлкен империяның арасында тиімді саясат жүргізу
3. Ханның ішкі және сыртқы саясатына мейлінше әсер еткен дарынды адам кім еді?

А.Ақтамберді
В.Көтеш
С.Бұқар
Д.Үмбетей
Е.Есет
4.Абылайдың ІІ Екатерина патшайымға өзінің бағынышты болатынын мәлімдеп ант берген жыл?
А.1748.ж.
В.1727 ж.
С.1734 ж
Д.1770 ж
Е.1762 ж.
5.Абылайдың Қытай билігін мойындаған жылдары?

А.1757-1760ж.ж
В. 1740-1748 ж.ж
С. 1740-1750 ж.ж
Д. 1730-1760ж.ж
Е. 1720-1725ж.ж

Жауабы:

1В

2А

3С

4Е

5 А

Жұптық бағалау:«Өзара бағалау» арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды

Сабақты қорытындылап, бекіту мақсатында, кері байланыс орнату:

Рефлексия: «Ойды жалғастыр», мақсаты, оқушы білімін саралау. Оқушылар берілген нұсқа бойынша стикерге ойларын жазып өз жұмыстарына рефлексия жасайды.

Осы әдіс арқылы келесі сабағымның ескеретін тұстарын негіздеймін.

«Егер мен хан болсам...» эссе жазу

Интерактивті тақта,

«Дегдар – Абылай хан» туралы бейнежазба

https://www.youtube.com/watch?v=3sTlnQaqogo

Оқулық, презентация

Дәлелдеме мәтін

«Абылай хан кезіндегі Қазақ хандығы» картасы,

Кескін карта

Тест тапсырмалары

Интербелсенді тақта

Стикер

Қорытынды

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасы-ның сақталуы

Сабақ бойынша рефлексия

«Күншуақ стратегиясы » сұрақ-жауап әдісі

1-тапсырма «Өкіл әдісі» арқылы оқушылардың мәтінмен жұмыс кезінде білім деңгейлері әр түрлі оқушыларға дайындап беру арқылы қолдау жасаймын;

2-тапсырма «Құжатпен жұмыс» əдісін қолдану барысында сөзбен қолдау көрсету жəне ынталандыру да маңызды рөл атқарады.

Осы тапсырмалар бойынша

саралаудың диалог жəне қолдау көрсету тәсілін қолданамын.Осы тапсырмада қабілеті жоғары оқушымен жұмыс жүргізіледі.

3- тапсырма «Хикая Карта» арқылы барлық оқушыларға бағытталған нұсқау бере отырып, олардың əрқайсысының түсінгендеріне көз жеткізу қажеттілігін жасаймын.

4 – тапсырма «Тест тапсырмалары»

ҚБ: «Ауызша мадақтау»

Оқушылардың уәжін ояту

ҚБ: «Түйінді сәттер» әдісі арқылы оқушылардың мәтіннен түйгендерін қалыптастырамын

ҚБ: «ҚҚҚ» әдісі

ҚБ: «Қолшапалақ» әдісі арқылы баға береді

ҚБ: «Көршіме айтамын» әдісі арқылы баға береді

Бөлмеге жарықтың дұрыс түсуі, уақытылы желдетілуі,

АКТ-ны қолданудағы техника қауіпсіздігін қадағалап, қауіпсіздік ережесін назарға алып отыру.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

7.1В ХVІІІғасырдағы Қазақ хандығы

Сабақ тақырыбы:

Дербес Қазақ мемлекетін сақтап қалудағы Абылай ханның рөлі қандай?

Оқу мақсаты

7.3.1.2-Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау;

7.3.2.3-Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатын бағалау

Ойлау дағдыларының деңгейлері

Талдау, қолдану

Бағалау критерийлері

Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдай алады

Абылай ханның ішкі және сыртқы саясатына баға бере алады

Тапсырма

Мәтінмен жұмыс. «Өкіл» әдісі.

Мақсаты: оқушыларға мәтінмен жұмыс жасату арқылы тақырыпқа түсінік қалыптастырады. Алған мәліметтерін өз тобы арасында өзара талдайды. Айту, бөлісу, ортаға салу арқылы тақырып ашылады.

І топ: Абылайдың мемлекет дербестігін сақтап қалудағы шаралары

ІІ топ: Абылай халықаралық деңгейдегі ірі саясаткер және қолбасшы

ІІІ топ : Абылай ханның Ресей және Қытай елімен жүргізген саясаты

Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талқылаңыз. Абылай ханға қолбасшы, саяси қайраткер жеке тұлға ретінде баға беріңіз.

1

Абылай ханды шебер дипломат, әрі саяси қайраткер ретінде сипаттайды

2

Абылай Қазақ хандығын бір орталыққа бағындыру жолындағы шараларын анықтайды

3

Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саясатын түсініп, баға береді