Бөлім:

Ғылыми фантастика . Пунктуация

Педагогтің аты-жөні:

Екпін Аружан Екпінқызы

Күні:

29.04.2026

Сыныбы: 7ә

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақ романдарындағы фантастика. Сұрау белгісі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

7.2.7.1 энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолдану, авторына сілтеме жасау

7. 4. 5. 1 сөйлем соңында және сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерін (даралаушы және ерекшелеуші) дұрыс қолдануы

Сабақтың мақсаты:

Энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан деректерді табады, табылған деректерді тапсырмада қолданады және авторына сілтеме жасайды;

Сөйлем соңында және сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерін (даралаушы және ерекшелеуші) тапсырмада дұрыс қолданады;

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту.

8 минут

(Ұ). Ұйымдастыру кезеңі:

Мұғалім оқушылармен амандасады. Мұғалім интерактивті тақтада топтарды көрсетеді. Оқушылар 4 топқа бөлінеді.

Оқылым алды тапсырма

Мұғалім интерактивті тақтада «Фантастика ойыны» сайтын ашады. Оқушыларға ойынның ережесін түсіндіреді: 5 кезеңнен тұратынын, әр кезеңді бітірмей келесіге өте алмайтынын айтады. Ойынның 1-кезеңінен (Сұрақ-жауап) бастайды. Оқушылардың жауаптарын бақылайды, қате жіберілсе түсіндіреді.

Қазақ жазушылары ғарыш, роботтар туралы жаза алады деп ойлайсыздар ма?

Егер қазақ жазушысы ғарышқа ұшса — ол қандай роман жазар еді?

Оқушылар мұғаліммен амандасады. Интерактивті тақтадағы топтарға бөлінеді.

Оқушылар интерактивті тақтадағы ойынға қатысады. 1-кезеңде (Сұрақ-жауап) өткен тақырып — «Ғылыми фантастика» және «Леп белгісі» бойынша 5 сұраққа жауап береді. Дұрыс жауапты таңдайды, қате болса түсіндірмені оқып, дұрыс жауапты есте сақтайды.

Оқушылар қойылған сұрақтарға жауап береді.

Оқушылардың жауаптарын тыңдап, «Жарайсың», «Дұрыс», «Өте жақсы» деген ауызша мадақтау сөздерін айтады.

«Бас бармақ» әдісі:

Оқушылар ойынның 1-кезеңін орындағаннан кейін өз нәтижесіне қарай бағалайды:

• ? — 4-5 кезең дұрыс жауап

• ? — 2-3 кезең дұрыс жауап

• ? — 0-1 кезең дұрыс жауап

https://claude.ai/api/organizations/ff995bdd-e35d-42d1-b28c-66bdd6bdd8f3/conversations/ca686ea2-f929-48e5-afad-a3550c2b7707/wiggle/download-file?path=%2Fmnt%2Fuser-data%2Foutputs%2F%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80.html

https://claude.ai/api/organizations/ff995bdd-e35d-42d1-b28c-66bdd6bdd8f3/conversations/8713d7aa-2ec1-42fc-98ba-a5b10d5e5504/wiggle/download-file?path=%2Fmnt%2Fuser-data%2Foutputs%2Ffantastika_FINAL.html

Жаңа сабаққа кіріспе

10 минут

Оқылым кезі тапсырмасы

Жеке жұмыс. Берілетін уақыт 5-минут.

«Зерттеушілік оқу» әдісі арқылы берілген ақпарат көзінен «Қазақ романындағы фантастика» тақырыбына қатысты ақпарат, деректерді табыңдар. Табылған ақпаратты оқып беріңдер.

Топта берілген ақпарат көзін (энциклопедия / газет / журнал / оқулық) алады.

«Қазақ романындағы фантастика» тақырыбына қатысты ақпарат, деректерді іздеп, дәптерге жазып алады. Табылған ақпаратты түсіндіріп береді.

Дескриптор:

Жалпы — 3 ұпай;

Берілген ақпарат көздерімен жұмыс жасайды — 1 ұпай;

Берілген ақпарат көзінен тақырыпқа қатысты ақпарат, деректерді табады — 1 ұпай;

Табылған ақпаратпен бөліседі — 1 ұпай;

• Мархабаев А-Х.Ф. Қиялгер қисындары – 1. Оқу құралы. – Алматы: ISBN 5-7090-0166-X

• Жұлдыздар отбасы Аңыз адам «Оралхан Бөкей» №15 (75) Тамыз 2013 жыл

• Кенжеғұлова , Нәрбин. Қазақ фантастикасының көкжиегі [Мәтін] / Н.Кенжеғұлова // Қазақ әдебиеті. – 2020.-25 желтоқсан (№ 52). – 11 б.

• Қалиханқызы, Гауһар. Қазақ фантастикасының қайнар бастауы [Мәтін] / Г.Қалиханқызы // Қазақ әдебиеті. – 2023. -22 қыркүйек (№38) – 12,13 б.

• «Қазақстан» Ұлттық энциклопедиясы Ә.Нысанбаев. Алматы, 1998. ISBN: 5-89800-123-9

Сабақтың ортасы

Мағынаны ашу.

30 минут

Сұрау белгісі

Интерактивті тақтада «Сұрау белгісі» ережесін батырмалар арқылы түсіндіреді.

Әр батырманы басып, ереже мен мысалды бірге талдайды.

Оқушылардың сұрақтарына жауап береді, қосымша түсіндіреді.

Оқылымнан кейінгі тапсырма

1-тапсырма. Топтық жұмыс.

Берілетін уақыт 4-минут

«Question Formulation Technique (QFT)» әдісі арқылы табылған ақпарат, деректерді пайдаланып, төмендегі тапсырманы орындаңдар. Сөйлем іші және сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілеріне мән беріңдер.

Авторына сілтеме жасайды.

1-топ — Энциклопедия: Энциклопедиядан фантастика туралы бөлімді тауып, анықтамасын өз сөздеріңмен жазыңдар.

2-топ — Газет: Газеттен фантастикаға қатысты мақаланың негізгі ойын 2-3 сөйлеммен жазыңдар.

3-топ — Журнал: Журналдан фантастика туралы деректерден 1 қызықты мысал жазыңдар.

4-топ — Оқулық: Оқулықтан қазақ романындағы фантастикаға қатысты 3 маңызды фактіні жазыңдар.

Интерактивті тақтадағы батырмаларды басып, ережені өз бетінше зерттейді.

Ереже мен мысалдарды оқып, түсінуге тырысады.

1 – тапсырма

Топтастарымен талқылайды, пікір алмасады

Тапсырманы бірлесіп орындайды

Қай беттен, қай ақпарат көзінен алғанын жазады (сілтеме береді)

Топ өкілі орындаған жұмысты сыныпқа таныстырады.

Ықтимал жауап:

Энциклопедия

Тапсырма: Фантастиканың анықтамасын өз сөзіңмен жаз.

Үлгі: Фантастика — бұл шындыққа жанаспайтын, ойдан шығарылған ғажайып оқиғалар мен болашақ технологияларды сипаттайтын әдебиет жанры. Ол адам қиялының шексіздігін көрсетеді.

Сілтеме: (Қазақ энциклопедиясы, 9-том, 45-бет).

Газет

Тапсырма: Мақаланың негізгі ойын 2-3 сөйлеммен жаз.

Үлгі: Мақаланың негізгі түйіні — қазіргі қазақ жазушыларының ғылыми-фантастикалық тақырыптарға қайта бет бұруы. Бұл жанр жас ұрпақтың ғылымға деген қызығушылығын оятады.

Сілтеме: (А. Базарбайұлы, «Егемен Қазақстан» газеті, №12, 2024 ж).

Дескриптор

Жалпы - 4 ұпай:

Топқа берілген ақпарат көзімен жұмыс жасайды — 1 ұпай;

Табылған ақпаратты тапсырмада дұрыс қолданады — 1 ұпай;

Қолданған ақпарат көзіне және авторына сілтеме береді — 1 ұпай;

Сөйлем іші және сөйлем соңында қойылатын тыныс белгілерін дұрыс қояды — 1 ұпай;

https://claude.ai/api/organizations/ff995bdd-e35d-42d1-b28c-66bdd6bdd8f3/conversations/ba642a2e-9706-4e2d-a3cf-ffa86f90a693/wiggle/download-file?path=%2Fmnt%2Fuser-data%2Foutputs%2Fsurau_belgisi.html

2-тапсырма. Жұптық жұмыс. Берілетін уақыт 3-минут.

«Эстафета» әдісі бойынша интерактивті тақтада берілген мәтінде тыныс белгілері алынып тасталған. Әр жұп өз нөмірін басып, сөйлемдегі бос орындарға дұрыс тыныс белгісін қойып, сол белгінің қызметін — даралаушы ма, ерекшелеуші ме екенін анықтаңдар.

Жұпқа берілген сөйлемді сұраулы сөйлемге ауналдырады.

2 - тапсырма

• Жұбымен бірге сөйлемді оқып, талқылайды

• Бос орынға қандай тыныс белгісі қою керектігін жұбымен бірге шешеді

• Бос орынды басып, тыныс белгісін таңдайды

• Тыныс белгісінің қызметін — даралаушы ма, ерекшелеуші ме екенін жұбымен талқылайды

• Дар немесе Ерк батырмасын басып, қызметін белгілейді

• Тексеру батырмасын басады

• Дұрыс болса — келесі жұпқа орын береді

• Қате болса — қайта талқылап, дұрыс жауапты табуға тырысады

• Орындаған тапсырмадағы сөйлемді сұраулы сөйлемге айналдырады.

Дескриптор:

Жалпы — 3 ұпай:

Бос орынға дұрыс тыныс белгісін қояды — 1 ұпай;

Тыныс белгісінің қызметін дұрыс анықтайды — 1 ұпай;

Даралаушы және ерекшелеуші тыныс белгілерін ажырата алады — 1 ұпай;

https://69ef5408ffaa36cecf647787--legendary-platypus-811ae6.netlify.app/

https://claude.ai/api/organizations/ff995bdd-e35d-42d1-b28c-66bdd6bdd8f3/conversations/ca686ea2-f929-48e5-afad-a3550c2b7707/wiggle/download-file?path=%2Fmnt%2Fuser-data%2Foutputs%2Fteacher.html

Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық / Қ40 Қапалбек Б.С., Жантасова С.Е., Мадиева Т.А., Омарова А.Д. – Өңд., толықт. 2-бас. Алматы: Мектеп, 2024. -304 б., сур.

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

4 мин.

Рефлексия: «Не үйрендім? Қиын болғаны не? Менің ұсынысым »

Формативті бағалау. Мұғалім интерактивті журналға бағалау парақтары арқылы әр оқушының 1-тапсырма және 2-тапсырмасына балл қояды.

Оқушы ссылкаға кіріп бүгінгі сабақта не үйренгенін, қиын болған тапсырманы және қайда қолданамын деген сұрақтарға жауап беріп, кері байланыс жасайды.

https://69ef657cefdcfd1d56b375d3--shiny-truffle-935a0a.netlify.app/

https://claude.ai/api/organizations/ff995bdd-e35d-42d1-b28c-66bdd6bdd8f3/conversations/ca686ea2-f929-48e5-afad-a3550c2b7707/wiggle/download-file?path=%2Fmnt%2Fuser-data%2Foutputs%2Freflection_teacher.html

https://claude.ai/api/organizations/ff995bdd-e35d-42d1-b28c-66bdd6bdd8f3/conversations/ca686ea2-f929-48e5-afad-a3550c2b7707/wiggle/download-file?path=%2Fmnt%2Fuser-data%2Foutputs%2F%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83.html