Астана қаласы әкімдігінің

"№ 32 мектеп-гимназиясы" ШЖҚ МКК

қазақ тілі пәні мұғалімі: Досимова Л.Н.

"Қазақ тілі пәні бойынша тапсырмалар жинағы" (4- сынып) ауызекі сөйлеудегі рөлі

Тіл – халықтың жаны, жүрегі. Ал сол тілде еркін сөйлей білу – әр баланың рухани кемелденуінің бір белесі. Әсіресе, өзге тілді ортада тәрбиеленіп жатқан жас ұрпақ үшін қазақ тілінде ауызекі сөйлеуді үйрету – ұстаздың үлкен жауапкершілігі мен шеберлігін талап ететін іс. Қазақ тілін оқыту - мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейтудің маңызды жолы. Әсіресе, оқыту тілі қазақ тілі емес мектептерде білім алатын оқушылар үшін мемлекеттік тілді сапалы меңгерту – күн тәртібіндегі өзекті мәселе.

Ауызекі сөйлеу – жай ғана сөз алмасу емес, бұл – ойды, сезімді, ішкі дүниені жеткізудің нәзік құралы. Сабақ барысында баланың жүрегіне жол табу үшін, ең алдымен, жеңіл, жылы тапсырмадан бастау керек. Бұл мақсатта мен өзімнің 4- сыныпқа арналған «Қазақ тілі пәні бойынша тапсырмалар жинағы» әдістемелік құралын ұсынамын. Бұл құрал – балаға тілді игерудің алғашқы баспалдағы болып саналады. Мұнда тіл үйренушінің сөздік қорын, грамматикалық сауаттылығын, сөйлеу, тыңдау, жазу, оқу дағдыларын дамытатын жаттығулар қамтылған. Бұл әдістемелік құрал – тіл үйренушіге қазақ тілінің күрделі тақырыптарын жеңіл әрі жүйелі түрде меңгертуге арналған тиімді әдістемелік шешім.

Сөйлеу мәдениетін дамытудың бір тамаша жолы – рөлдік ойындар. Бұл – оның еркін ойлап, еркін сөйлеуіне мүмкіндік береді. Жинақта ойын түріндегі тапсырмалар мен түрлі деңгейдегі жаттығулар да қамтылған, бұл оқушылардың қызығушылығын арттырады. Кейде бір сурет – мың сөздің орнын басады. Суретке қарап сөйлеу, оқиғаны баяндау – баланың ой өрісін, қиялын, сөз байлығын арттырады. Шағын әңгіме, өлең, мақал-мәтелдер арқылы бала тілді тек үйреніп қоймай, оның әсемдігін сезінеді.

Қорыта айтқанда, ауызекі сөйлеуді дамыту – қазақ тілі сабағының жүрегі. Тіл арқылы бала тек білім алып қана қоймай, ұлттың рухын, мәдениетін бойына сіңіреді. Тілге жан бітіретін де, оны жүрекпен сөйлететін де – ұстаздың мейірімі мен баланың ынтасы. Ұстаз жүрекпен үйретсе, бала сеніммен сөйлейді. Әрбір жылы сөз, қолдау, мадақ – бала бойына қанат бітіріп, тілге деген сүйіспеншілігін оятады.