400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Қазақ тілі Сын есім

Материал туралы қысқаша түсінік
Мұғалімдерге жас мамндарға әдістемелік көмек
Материалдың қысқаша нұсқасы

Журналға материал 05.03.19жЧыгырбаева Жанимай Жалгасбаевна


Пән:Қазақ тілі



Мұғалім:Чыгырбаева.Жанимай Жалгасбаевна

Мектеп,сынып «№12 жалпы білім беру орта мектебі »КММ 4-сынып

Сабақтың тақырыбы:Сын есім


Сабақтың жоспары

Сабақтың мақсаты







Білімділігі:

– Сын есім туралы түсінік беру.

– Мағынасына қарай топтай білуді үйрету, негізгі және туынды сын есім туралы түсініктерін қалыптастыру.

Дамытушылығы:

– Оқушылардың сөз таптары туралы білімдерін кеңейту, сөздік қорларын дамыту.
Тәрбиелігі:

– Кішіпейілділікке, жылдамдыққа, мәнерлеп сөйлеуге, сауатты жазуға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас.
Сабақтың әдісі: СТО технологиясының әдістері, түсіндіру, тест жұмысы, топпен жұмыс, ойын түрлері, сұрақ-жауап әдісі.

Пайдаланылатын ресурстар, көрнекілік

тер











Оқулық, интерактивті тақта, компьютер, сөзжұмбақ, қима қағаздар, тест сұрақтары, бағалау парағы, сызба, стикер, смайликтер, т.б

.


Сабақтың барысы:

І Ұйымдастыру кезеңі














  1. Психологиялық дайындық.

Күн шуағы

Қол ұстасып бәріміз,

Жылылықты сезейік.

Шуақ шашқан күндей боп,

Күлімсіреп жүрейік.

– Балалар, көңіл күйлерің қалай? – Керемет! (бас бармақпен көрсету)

– Сабаққа дайындықтарың қалай? –Тамаша! (алақан шапалақтау)

– Ынталарың қалай? – Ғажап! (қол көтеру)

2. Топқа бөлу.

Оқушылар шашылған суреттерін таңдап ала отырып 3 топқа бөлінеді

( туыс,достар,отан). Топ басшысын сайлайды. Топ басшысы өз тобындағы оқушыларды бағалайды.

Алтын ереже

Бір-бірімізді тыңдай білу. Сабаққа белсенді қатысу. Ұйымшыл болу. Қол көтеру. Көмек беру.






2.
Постер қорғау





2-жаттығу. Жұмбақты оқып, шешуін тап.
Сырты жасыл, қап-қатты,
Іші қызыл тәп-тәтті.
Жұмбақтың шешуін табуға қандай сөздер көмектесті? Олар заттың несін білдіріп тұр? (түсін, сапасын, дәмін)

Топтық жұмыс Мозайка әдісі

Берілген суреттер әр топтың атына байланысты
Әр топқа қима суреттер беріледі. Сол суреттерді құрастырып, шыққан сурет бойынша постер жасайды. Берілген суреттер әр топтың атына байланысты туыс,достар. отан суретішығады.

Топтан екі оқушы жасаған постерлерін қорғайды.


3-жаттығу. Мәтінді көшіріп жаз. Сын есімдердің астын сыз, қайсысы негізгі, қайсысы туынды екенін айт.
Тау жолы. Тар соқпақпен адамдар ақырын жүріп келеді. Арқаларында ауыр сөмке, қолдарында ұзын сапты балғалары бар. Бұлар - геологтар. Олар тау - тасты кезіп, пайдалы қазбалар іздейді.


Сергіту сәті

Бейнетаспа арқылы әуемен қимыл-қозғалыс жасап сергіту.


5. Шығармашылық жұмыс
































V Жаңа сабақты бекіту


4-жаттығу. Берілген сын есімдерге сай келетін затты тап.


Топтастыру әдісі

Туыс тобы Достар тобы


Shape1 Shape2 Shape3 Shape4 Shape5

бөлме


Shape6

шаш


қалың бұйра кең биік

Shape7 Shape8 Shape9 Shape10 Shape11 Shape12 Shape13


ұзын қысқа қараңғы таза жарық


Отан тобы

Shape14 Shape15 Shape16

Жол


кең тастақ


Shape17 Shape18

ұзын тегіс


5-жаттығу. Түсіп қалған сөздерді төменнен тауып, өз орнына қой.


Семантикалық картамен жұмыс


Сөздер

Сөйлемдер

бала

тәртіпті

ұрыншақ

ұстамды

керіс

ұнамды

...бала – сүйініш,







Төбең бір көкке жетеді.







Тәртіпсіз... – күйініш,







Төмендеп басың кетеді.







...бала жанында







Ұрыс пен... айқай-шу.







...бала маңынан







...қылық байқайсың.







Туыстар тобы 1. «Сұрыптау», «Дұрыс – Дұрыс емес » ойыны 2. Заттың түсін, көлемін, салмағын, дәмін, пішінін білдіретін сөздер сын есім деп аталады.           Дұрыс ----- Дұрыс емес 2. Сын есімдерге қалай? қайтіп? деген сұрақтар қойылады.

Дұрыс ----- Дұрыс емес 3. Сын есімдер негізгі және туынды болып екіге бөлінеді.

Дұрыс ------- Дұрыс емес 4. Түбір сөзден болған сын есімдер туынды сын есімдер деп аталады.

Дұрыс  -------  Дұрыс емес 5. Туынды сын есімдер түбірге -лы, -лі, -ды, -ді, -ты, -ті, -сыз, -сіз, -ғыш, -гіш, -қыш, -кіш т.б жұрнақтары жалғану арқылы жасалады.

Дұрыс  -------- Дұрыс емес Достар тобы «Сәйкес жалғасын табу ”ойыны Ұзын Қысқа Қатты Жеңіл Ауыр Жаман Ащы Жұмсақ Жақсы Тәтті

Отан тобы «Артығын алып тастау» ойыны Қисын бойынша артығын тауып, жауаптар қорабына салу 1. Ақылды, күшік, қызыл, жұмсақ. 2. Мектеп, сары, қара, домалақ. 3. Қысқа, ұзын, әже, тәтті. 4. Жақсы, ащы, жеңіл, бала. 5. Әдемі, қыз, үлкен, ауыр.


VІ Сабақты қорытындылау











Тест тапсырмалары

І нұсқа

1. Фильм қай сөз табы туралы? а) зат есім ә) сан есім б) сын есім в) етістік 2. Негізгі сын есімдерді тап. а) білімсіз, ақылды ә) қызыл, ауыр б) ақ, қызылдау в) көлді, таулы 3 .Дананың күшігі қандай? а) құлағы ұзын, құйрығы қысқа, жазда түсі ақ. ә) Кішкентай, түсі қызыл, әдемі. б)Үлкен, түсі қоңыр. в) Кішкентай, ала, жүні жұмсақ, сүйкімді. 4. Заттың түсін білдіретін сөздерді тап. а) қызыл, ақ, сары ә) үлкен, кішкентай, аз б) жақсы, әдемі, ақылды в) домалақ, сүйір, сопақ 5. Заттың салмағын білдіретін сөздерді тап. а) жақын, алыс ә ) ауыр, жеңіл. б ) сүйір, сопақ. в ) қоңыр, сары.

ІІ нұсқа 1. Сын есім дегеніміз не? а) заттың қимылын білдіретін сөздер. ә) заттың түсін, көлемін, салмағын, дәмін, пішінін білдіретін сөздер. б) заттың санын білдіретін сөздер. в) сөз бен сөзді байланыстыратын қосымша. 2. Сын есім қандай сұрақтарға жауап береді? а) неге? ә) қашан? б) қандай? қай? в) кім ? не? 3. Сын есім қай сөз табымен байланысады? а ) зат есіммен ә ) сын есіммен б) сан есіммен в) етістікпен 4. Туынды сын есімдерді тап. а) ұзын, қысқа, жылы ә) әдемі, үлкен, көк б) ақылды, білімді, сусыз в) сұр, қара, қызыл 5. Түбір сөзден болған сын есімдер қалай аталады? а) туынды ә) негізгі б) жалпы в) жалқы


VІІ Үйге тапсырма

165-бет, 6-жаттығу


VІІІ Бағалау

Әр топтың топ басшылары бағалайды


Кері байланыс

Ойымды аяқта:





Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
6 наурыз
574
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі