Қазақ тілі зат есім

Пәннің аты:Қазақ тілі.

Уақыты: 12.04.2017

Мұғалім Имангазиева Жайнагуль

Сабақтың атауы

Сан есім

Мақсаты

Сан есім туралы түсінік беру және сан есімнің заттың санын, ретін білдіретінін ұғындыру.

Білімділігі: Сан есімнің сөз табы екенін түсіндіре отырып, сан есімге сұрақ қоя білуге үйрету.Тәрбиелілігі:Адамгершілік қасиеттерге, ұқыптылыққа тәрбиелеу.

Дамытушылығы:Ауызекі және жазба тілін дамыту, сөздік қорларын, ойлауын, таным қабілеттерін арттыру.
Көрнекіліктер: тірек - сызба, сюжетті суреттер, кеспе қағаз, интерактивті тақта, слайд
Әдіс - тәсілдер: сұрақ - жауап, түсіндіру, өз бетімен жұмыс, бірін - бірі бағалау, көрнекі, талдау, салыстыру.
Түрі: Жаңа сабақ

Пән аралық байланыс :математика ,Әдебиеттік оқу

Күтілетін нәтиже

Психологиялық ахуал

Қазақ тілім-өз тілім, ана тілім,

Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілім.

Қастерлейді ұл-қызың мәңгі сені,

Болашағым, бақытым, дара тілім..

Оқушылар ,мұғаліммен бірге бүгінгі сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту

Жақсы балалар бізде қазақ тілі сабақы Қазақ тілінен өткен сабақта қандай тақырыптармен таныстық

1 топ –Зат есім

2топ-Етістік

3 топ-Сын есім

4 топ –Сан есім
Әр топтан топ басшыларын сайлап өту. Смайликтерді сабаққа атсалысып отырған оқушыларға беріп отыру.

Әр топқа сұрақ қойылады Балалар біз, өткен сабақта Сөз таптарымен таныстық

Осы сурет арқылы өткен сабақты қортындылау

Қолдарындағы суреттер арқылы сол сөз таптарына қорытынды жасап көрейікші

1.Гүл -Зат есім Себебі :Заттың атын білдіріп тұр .Қандай сұрақ қоямыз Не? Гүл

Зат есімнің анықтамасын сұрақтарын айтып өту,

2.Зат есімнен етістік жасап көрейікші ГҮЛ не істеді? Гүл өсті . Етістік дегеніміз не?

3.Сын есім қандай? Гүл.Әдемі гүл ,қызыл гүл Сын есімнің анықтамасын айтып өту.
ІІ. Өткен материалды «Иә, жоқ» ойыны арқылы пысықтау.
Ойынның мақсаты: Тез ойлауға, шапшаңдыққа баулу.
Ойынның шарты:

Өтілген сөз таптарына байланысты сұрақтар қою. Егер сұрақ дұрыс болса, «иә» белгілейсіңдер , дұрыс емес болса «жоқ» белгілейсіңдер

Жаңа сабаққа деген қызығушылықтары оянып,ерекше ынтамен кіріседі.

Мағынаны тану

5.Жаңа сабақты түсіндіру 
Математикалық өлең есеп оқу 
Оң қолымда екі гүл 
Сол қолымда үш гүл 
Қосқанда барлығы 
Болады неше гүл? Бес гүл
Осы өлеңде санды білдіріп тұрған сөздерді атайық 
-екі,үш, бес 
-Осы сөздерге сұрақ қоялық 
-неше?қанша? 

Заттың несін білдіріп тұр?

Заттың санын білдіріп тұр.

Олай болса ,ол қай сөз табының сұрағы сан есім

Бүгін біз қандай сөз табымен танысамыз? Сан есім

Дәптермен жұмыс

Күннің жадысы мен тақырыпты жазамыз.
1. Көркем жазу

Дыбыс : Т т

Сол дыбысқа байланысты сөз жазу: Тоғыз ,Тоқсан ,төрт

Сұрақ қою

Бұл сөздер заттың несін білдіріп тұр? Олай болса, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы сөз таптарының бірі «Сан есім». Сан есім дегеніміз не?
Қорытынды шығару. (оқушылардың ереже шығарып, қорытындылауы)
Заттың санын, ретін білдіретін сөздерді сан есім дейміз. Сан есімдерге қанша? неше? нешінші? деген сұрақтар қойылады.
2. Орфографиялық - сөздік жұмысы.

Топтық жұмыс
Интерактивті тақтамен жұмыс. Тақтада берілген сөздерді екі бағанға топтап жазыңдар.
Бұғы, ғарышкер, тоғыз, екінші, кітаптар, он бес, таяқ, елу , төртеу.

1 баған:тоғыз,екінші ,он бес,елу,төртеу

2баған: Бұғы,ғарышкер,кітаптар,таяқ

- Неліктен олай топтадыңдар?
- Әр сөзге сұрақ қоямыз.
- бірінші бағандағы сөздерге қандай сұрақтар қойылды? ( Қанша? Неше? Нешінші? Нешеу?)
Оқулықпен жұмыс. Оқушыға Ережені түсініп, мәнерлеп оқу.

447-жаттығу(ауызша) 
Өлеңді оқу,қарамен жазылған сөздер қандай сұраққа жауап береді? 
Ол сөздер нені білдіреді? 
-Екі көзің не үшін керек? 
-Жақсыларды көру үшін, 
-Екі қолың не үшін керек? 
-Елге көмек беру үшін. 
Қарамен жазылған Екі

Қандай сұрақ қойылады?

Қай сөз табына жатады?
-өлең авторы туралы түсінік беру  Қадыр Мырза Әли 

Өлең авторы   Қадыр Мырза Әли 
Туылған күні :1935 5 қаңтар
Туылған жері: Орал облысы
Қайтыс болған күні 24 қаңтар 2011 (76 жас) 
Қайтыс болған жері Алматы, Қазақстан. 
 Ұлты :қазақ 
Мансабы: ақын, жазушы, аудармашы 
Шығармалардың тілі :Қазақ тілі 
Дебюті «Көктем» жыр жинағы 1959

Әдебиеттік оқудан: Жұмыстың жылуы

448 - жаттығу. Жұмбақты оқып, жатқа жазу.

Жұмбақты оқып,жатқа жаз.Шешуін тап 
Тоғыз белбеу ,қос жібек 
Екі мұрын,бір шүмек 

Сан есімдердің астын сызып, қай сөзбен байланысып тұрғанын анықтау. Шешуі: домбыра. Домбыра туралы әңгімелеу. ДОМБЫРА

Домбыра - қазақ халқының ең кең тараған екі ішекті, көп пернелі музыкалық аспабы. Ол – қазақтар өмірінде маңызды орын алатын, өзіндік музыкалық сипаты бар аспап. Алғаш эпикалық дәстүр шеңберінде жыр, толғау, термелерді сүйемелдеуге қолданылған домбыра кейін аспаптық шығарма – күй жанрының қалыптасуына ықпал еткен. Қазіргі кезде домбыра жеке әнді сүйемелдеуге, күй тартуға, халықтық-фольклорлық музыкада, классикалық шығармаларды орындауға қолданылатын, мүмкіндігі кең музыкалық аспап болып табылады.Домбыраның тарихы

Домбыраның түрлері

Алып домбыра Кішкентай домбыра

Қазіргі кезде домбыраның 20-дан астам түрлері бар.

Ойын: «Ойнап отыр, ойлап отыр» Жеке жұмыс
Ойынның мақсаты: Баланың таным қабілетін, зейінін дамыту, шапшаң ойлауға үйрету.
Сөз таптарын пысықтау үшін , семантикалық картамен жұмыс:

449 - жаттығу.Өзіндік жұмыс

Ребусты шеш..Шешуі: Жүз екі

Шешуіндегі сөзді қатыстырып сөйлем құра

450-жаттығу (берілген сөздердің сан есім екенін дәлелдеу)

БЕС, ТОҒЫЗ, ЖЕТІНШІ, ОТЫЗЫНШЫ

Бұ л –сан есім, өйткені заттың есебін білдіріп, қанша?

Неше? Нешінші?

сұрақтарына жауап береді

Терме диктант 
Сан есімдерді теріп жазу 
Қос қарлығаш 
Біздің үйдің дәлізіне үш жылдан бері қос қарлығаш ұя салды.Олар жылда балапандарын ұядан ұшырады.Биыл төрт балапан шығарды.Бір балапан ұядан түсіп қалыпты.Ағам балапанды ұяға салды. 

Сергіту сәті

Бір, екі, үш,
Қарлығаш болып ұш.
Төрт, бес, алты,
Қарлығаш болып қалқы.
Жеті, сегіз, тоғыз, он
Қайта орныңа қон.

Ой толғаныс

Тест арқылы бірін - бірі бағалау.
1. Заттың санын білдіретін сөз табы –
А) зат есім
Ә) сын есім
Б) сан есім
2. Сан есімнің сұрақтарын белгіле.
А) Қандай? Қай?
Ә) Қанша? Неше? Нешінші?
Б) Не істеді? Қайтті?
3. Нешінші сұрағына жауап беретін сөзді тап.
А) бесінші
Ә) бес
Б) бесеу

4.Зат есімнің көпше түрін тап.

А) ағаштар

Ә) кітап

Б) тоғай

5,Күрделі етістікті тап.

А) отырды

Ә) көрді

Б) ойнап жатыр

6,Сын есім нені білдіреді?

А) заттың атын

Ә) заттың қимылын, іс – әрекетін*

Б) заттың түрін, түсін, сапасын

7. Сан есімді тап.
А) сана, оқы
Ә) жиырма, үш жүз
Б) биыл, былтыр
8. Сөйлемнен сан есімді тап. Олжас бірінші орын алды.
А) Олжас
Ә) бірінші
Б) орын
В) алды.

9.Ойын « Сандар сөйлейді» 
К+3+іК  (күшік)
9+Құмалақ (тоғызқұмалақ)
6+Бақан 
Жел+90 
9+Құмалақ 
100+ік 
100+ім 
5+ік 

Сабақты бекіту

Балалар, бүгінгі сабақтан не үйрендік?

Сабақ несімен ұнады?

Бағалау 

Үйге тапсырма

451-жаттығу. Ереже жаттау

Күнделіктеріне жазып алады

Бағалау

Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау

Бағалау парақшасын толтырады.

Кері байланыс

Смайликтерді өзі қалаған нұсқаға жабыстырады