Тақырып бойынша 11 материал табылды

«Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық және өмірмен байланыс» авторлық бағдарлама

Материал туралы қысқаша түсінік
Бұл авторлық бағдарлама Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі бекіткен жалпы орта білім стандарты мен лингвомәдени, коммуникативтік және функционалдық сауаттылық компоненттерін ескере отырып әзірленді. Бағдарлама 10-сыныптың оқу жоспарына енгізілу үшін құрылып, оқу-модульдік жүйеге сүйенеді: 18 апталық оқу жүйесі (әр аптаның мақсаты мен тапсырмалары анықталған), әр аптада грамматикалық жаттығулар, қысқа жазбаша тапсырмалар және ауызша сөйлеу әрекеттері үйлестірілген. Бағдарламада қолданылатын әдістер: коммуникативтік тәсіл, тапсырма-бағдарланған оқыту (task-based learning), жоба әдісі, интеграциялық тапсырмалар, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану (аутентик мәтіндер, цифрлық тапсырмалар), формативті бағалау және портфолио. Практикалық дәлелдер ретінде пилоттық енгізу кезеңінде (экспериментал топ) орындалған диагностикалық бақылаулар көрсеткен: функционалдық мәтіндерді түсіну, өмірге қатысты жазбаша тапсырмаларды орындау мен ауызша әңгімелесу дағдыларында
Материалдың қысқаша нұсқасы






«Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық және өмірмен байланыс»

авторлық бағдарлама


Сынып: 10-сынып

Автор: Сулейменова Шынар Толеугалиевна



















Мазмұны


Түсінік хат................................................................................................................3

Тұрақтылау (мазмұндық) бөлім.............................................................................8

Ақпараттық-әдістемелік бөлім.............................................................................12

Оқытуды ұйымдастыруға әдістемелік нұсқаулар...............................................17

Оқушыларды бағалау критерийлері.....................................................................23

Ұзақ мерзімді жоспар............................................................................................28

Қысқа мерзімді жоспар.........................................................................................32

Қорытынды..........................................................................................................136

Пайдаланылған әдебиеттер.................................................................................138





























Түсінік хат


Бағдарламаның жалпы сипаты және нақты факті дәйектер

Бұл авторлық бағдарлама Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі бекіткен жалпы орта білім стандарты мен лингвомәдени, коммуникативтік және функционалдық сауаттылық компоненттерін ескере отырып әзірленді. Бағдарлама 10-сыныптың оқу жоспарына енгізілу үшін құрылып, оқу-модульдік жүйеге сүйенеді: 18 апталық оқу жүйесі (әр аптаның мақсаты мен тапсырмалары анықталған), әр аптада грамматикалық жаттығулар, қысқа жазбаша тапсырмалар және ауызша сөйлеу әрекеттері үйлестірілген. Бағдарламада қолданылатын әдістер: коммуникативтік тәсіл, тапсырма-бағдарланған оқыту (task-based learning), жоба әдісі, интеграциялық тапсырмалар, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану (аутентик мәтіндер, цифрлық тапсырмалар), формативті бағалау және портфолио. Практикалық дәлелдер ретінде пилоттық енгізу кезеңінде (экспериментал топ) орындалған диагностикалық бақылаулар көрсеткен: функционалдық мәтіндерді түсіну, өмірге қатысты жазбаша тапсырмаларды орындау мен ауызша әңгімелесу дағдыларында бастапқы деңгеймен салыстырғанда оң динамика байқалған (пилоттық мониторинг материалдары тіркелген).

Бағдарламада қарастырылатын тақырыптар және қолданылған әдістер туралы жалпы мәлімет

Бағдарлама келесі тақырыптық блоктарды қамтиды: күнделікті өмірдегі құжаттар (өтініш, түйіндеме, шағым), әлеуметтік-қауымдық қатынастарға арналған коммуникация (өтініш, ұсыныс, пікірталас), еңбек және кәсіпке бағытталған сөйлеу-жазу жанрлары, медиа және цифрлық сауаттылық (бұқаралық ақпаратты талдау, хабарлама жазу), жанрлық-стильдік сауаттылық (хабарлама, эссе, ресми хат), қаржы және тұтынушылық грамоталық мәтіндер, мектеп өмірі мен азаматтық белсенділікке арналған тапсырмалар. Әдістер: контекстік тапсырмалар, проблемалық оқыту, зерттеу және жоба жұмыстары, рөлдік ойындар, мәтіндік талдау және мәтін құру, бірлескен оқыту, өзін-өзі бағалау құралдары

Таңдалған тақырыпты тарқату және маңыздылығы

Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық — бұл оқушылардың тілдік құралдарды нақты өмірлік және кәсіби жағдайларда мақсатты, тиімді және мәдениетті түрде қолдана алу қабілеті. Қазіргі жаһанданған, көптілді қоғамда қазақ тілінің функционалдық деңгейі — мәдени сәйкестік пен әлеуметтік интеграцияның, азаматтық қатысудың, еңбек нарығында бәсекеге қабілеттіліктің маңызды көрсеткіші. Сонымен қатар, өмірмен байланысқа бағытталған тілдік білім оқушының әлеуметтік әрекетке икемділігін, сыни ойлауын және ақпаратты фильтрациялау дағдыларын қалыптастырады; бұл өз кезегінде ақпараттық қауіпсіздік, сау тұтынушылық мінез-құлық және азаматтық сауаттылық тұрғысында маңызды. Сондықтан бағдарлама мемлекеттік тілдің қолданымын кеңейту, білім мазмұнын өмірмен интеграциялау және оқушылардың тәуелсіз коммуникативтік әрекет дағдыларын қалыптастыру мақсатын біріктіреді.

Бағдарламаның өзектілігі

Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылықты жүйелі түрде дамыту қажеттілігі — қазіргі қоғамның білімдік, экономикалық және мәдени трансформацияларының салдарынан туындаған өзекті мәселе болып табылады; білім беру кеңістігінде тілдік дағдылардың тек грамматикалық деңгейде қалыптасуы жеткіліксіз екенін практикалық тәжірибе және халықаралық білім беру трендтері (компетенцияға бағытталған білім, multiliteracies) көрсетіп отыр. Көптеген жас ұрпақ үшін тіл — тек мектеп пәні емес, сонымен бірге күнделікті өмірдегі, жұмыстағы, қоғамдық қатынастардағы құрал, яғни тілдік құзыреттер нақты нәтижеге әкелетін функционалдық мінез-құлыққа айналуы тиіс. Экономикалық цифрландыру, цифрлық медианың экспансиясы және еңбек нарығындағы кәсіби талаптардың күрделенуі мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейтуді талап етеді; осы тұрғыдан алғанда, қазақ тілін оқытудағы трансформация — ұлттық тұтастықты сақтау мен азаматтық белсенділікті арттырудың маңызды шарты. Әлеуметтік теңсіздік пен тілдік сирею қауіптері жағдайында функционалдық сауаттылық бағдарламасы — тілдік ресурстарды өмірмен байланыстыра отырып, оқушыларға коммуникативтік және ақпараттық үстемдіктерден өтуге мүмкіндік беретін стратегиялық бастама.

Бағдарламаның мақсаты: 10-сынып оқушыларының қазақ тілінде оқу, жазу және ауызша сөйлеу арқылы функционалдық сауаттылығын өмірлік және кәсіби контексттерде мақсатты және сапалы түрде қалыптастырып, олардың коммуникативтік, ақпараттық және сыни дағдыларын интегративті түрде дамыту.

Міндеттері

1) Оқушылардың ақпараттық және мәтіндік мәтінді түсіну қабілетін дамытып, өмірлік-проблемалық мәтіндерді интерпретациялауға үйрету.

2) Функционалдық бағыттағы жазбаша жанрларды (өтініш, түйіндеме, ресми хат, шағын эссе, хабарлама) меңгерту және олардың практикалық формаларын жаттықтыру.

3) Ауызша коммуникативтік әрекеттерде (презентация, пікірталас, келіссөз, рөлдік ойындар) сөздік қорды және коммуникативтік стратегияларды енгізу арқылы сенімді сөйлеу қабілетін қалыптастыру.

4) Мультимедиалық және цифрлық мәтіндермен жұмыс істеу арқылы медиа сауаттылық пен ақпаратты критикалық бағалау дағдыларын қалыптастыру.

5) Қазақ тілінде кәсіби және тұтынушылық коммуникацияға қажетті стилистикалық және жанрлық ерекшеліктерді оқыту арқылы еңбек нарығына бағдарлау.

6) Оқушының тілдік әрекеттерін бағалаудың формативті жүйесін енгізіп, өзін-өзі бағалау және рефлексия дағдыларын дамыту.

7) Инклюзивтік және этнопедагогикалық тәсілдерді қолдана отырып, ұлттық мәдени-когнитивтік компонентті сақтау және тілдік тәжірибені кеңейту.

8) Оқушылардың әлеуметтік және азаматтық белсенділігін көтеретін жобалық жұмыстар арқылы топтық және жеке жауапкершілік дағдыларын қалыптастыру.

Бағдарламаның ғылыми-әдіснамалық деңгейі

Бағдарлама жаңа білім беру парадигмасының — компетенттік бағыттағы әдіснаманың — талаптарына сәйкес құрастырылды; оның негізінде коммуникативтік акцент, тапсырма-бағдарланған оқу принциптері және интеграциялық оқыту тұжырымдамасы жатыр. Психологиялық негіз ретінде Vygotsky-дің әлеуметтік құрушы теориясы мен қазіргі нейроғылым нәтижеcтері (жеке тұлғаның мотивациясын және когнитивтік жүктемені ескеру) қолданылды. Әдістеме жағынан бағдарлама конструктивистік және проблемалық оқыту, жан-жақты бағалау (формативті, суммативті, портфельдік), топтық ынтымақтастық пен бірлескен білім алуды үйлестіреді. Сонымен қатар, педагогика мен оқу процесінің инновациялық тәжірибелері (цифрлық ресурстарды интеграциялау, адаптивті тапсырмалар, differentiated instruction) бағдарламалық мазмұнға енгізілді. Бағдарлама зерттеу-бағдарланған сипатқа ие: әрбір модульдің нәтижелері эксперименттік-жалпы бақылаулар арқылы тексеріліп, алынған деректер аналитикалық және статистикалық тәсілдермен сараланады.

Бағдарламаның бағыттылығы

- Баланың психикалық, физикалық және әлеуметтік саулығын сақтау: оқу тапсырмалары оқушының когнитивтік жүктемесін есепке ала отырып құрылып, денсаулыққа зиян келтірмейтін сандық-кестелік фрагменттер мен үзіліс, қозғалыс ойындары, релаксация элементтері енгізілген; әлеуметтік сауаттылықты арттыруға бағытталған топтық тапсырмалар мен эмоционалдық интеллект жаттығулары бар.

- Оқыту үдерісінің экономикалық, экологиялық, ұлттық тәрбие (этнопедагогика), психологиялық бағыттармен байланыстары: тақырыптық жаттығулар нақты экономикалық өмір жағдайларын (жұмысқа түсу, тұтынушы құқықтары), экологиялық коммуникацияны (қоршаған орта туралы хабарлама, экологиялық өтініш), ұлттық-мәдени мәтіндерді (дәстүрлер, мерекелер) және психологиялық қолдауды қамтиды.

- Бағдарлама мазмұны гуманистік, интеграциялық және инновациялық тәсілдерге сай: тұлғаға бағытталған тапсырмалар, интердисциплинарлық жоба жұмыстары, оқушының шығармашылығын дамытатын жаттығулар қолданылады.

- Ғылыми талаптарға сәйкестік: бағдарламада нақты мәселе қойылған (оқушылардың тілдік дағдыларының өмірмен байланысы әлсіздігі), ғылыми болжам (гипотеза) ұсынылған, оны тексеру үшін әдістер белгіленген және алынған нәтижелер бастапқы мәліметтермен салыстырылады (пилоттық зерттеу, бақылау-топтар, алдын-ала және кейінгі тестілеу).

Ғылыми талаптарға сәйкес проблеманың қойылуы, болжам (гипотеза) және зерттеу әдістері

Проблема: қазақстандық орта білім жүйесінде қазақ тілін оқыту көбінесе формальды грамматикалық дағдыларға бағытталып, өмірлік-функционалдық қолдану ауқымын кеңейтуден шет қалуда, бұл оқушылардың тілдік құзыреттілігінің практикалық жеткіліксіздігіне әкеледі. Гипотеза: егер 9-сыныпқа арналған оқыту бағдарламасы функционалдық, контекстік және интеграциялық тәсілдер арқылы құрылса, онда оқушылардың қазақ тілінде өмірлік және кәсіби жағдайларда тиімді коммуникативтік әрекет ету қабілеті статистикалық жағынан маңызды түрде артады. Зерттеу әдістері: бастапқы-аяқтық (pre/post) тестілеу, бақылау және эксперименталдық топтарды салыстыру; сандық және сапалық әдістер (анкеталар, интервью, классты бақылау, жазбаша жазбаларды контент-анализ); портфолио және формативті бағалау нәтижелерін талдау; статистикалық өңдеу (т-критерий, корреляция, жартылайдық анализ) және педагогикалық эксперимент.

Бағдарламадан күтілетін нақты нәтижелер

1) Оқушылардың функционалдық оқу сауаттылығы 15–25% артады (предтест және посттест нәтижелерінің салыстыруы бойынша көрсеткіштер).

2) Оқушылар ресми және тұрмыстық жанрларда (өтініш, түйіндеме, ресми хат, шағын эссе, тұтынушылық шағым) тәуелсіз түрде мәтін құра біледі — бағалау шкаласы бойынша кемінде "қанағаттанарлықтан" жоғары деңгейге көтеріледі.

3) Ауызша коммуникативтік тапсырмаларды орындау сапасы жақсарып, презентация және пікірталас жүргізу дағдыларының жиынтық бағасы орташа есеппен 20% өседі.

4) Цифрлық және медиа мәтіндерді сыни талдау қабілеті қалыптасып, оқушылар жалған ақпаратты анықтау және ақпарат көзінің сенімділігін бағалау алгоритмін қолдана алады.

5) Оқыту процесінің нәтижесінде оқушылардың еңбек нарығына қажетті коммуникация дағдылары (резюме жазу, әңгімелесу күн тәртібі, кәсіби хат) қалыптасып, мектептегі жоба қорытындысы бойынша кемінде 70% оқушы мақсатты талаптарды орындайды.

6) Оқушылардың өзін-өзі бағалау және рефлексия дағдылары күшейіп, портфолио бағалау нәтижелері көрсететіндей, оқушылар өз жетістіктерін нақты айта алады және жетілдіру стратегияларын ұсына алады.

7) Тілдік қор мен сөз байлығының функционалдық компоненті (терминдер, жанрлық формалар) айқын артып, лексикалық тест нәтижелері бойынша орташа көрсеткіш жоғарылайды.

8) Ұлттық және этномәдени контексттерге қатысты мәтіндік сауаттылық артып, оқушылардың мәдени-әрекеттік құзыреттілігі артады (мектептегі мәдени жобалар мен презентациялар арқылы бағаланады).

9) Мұғалімдердің кәсіби даму деңгейі артып, олар жаңа әдіс-тәсілдерді қолдануда сенімділікке ие болады (мұғалімдердің өз-өзіне бағалауы мен сыртқы мониторинг нәтижелері бойынша).

Ұсынылып отырған авторлық бағдарлама қазақ тілі оқытуын өмірмен біріктіріп, функционалдық сауаттылықты жүйелі түрде дамытуға бағытталған. Бағдарлама теориялық-әдістемелік негіздері мен практикалық тапсырмалары арқылы оқушыларды өмірге және еңбек нарығына даярлайды, сонымен бірге ұлттық тілдің қолданылу аясын кеңейтеді және білім беру сапасын көтеруге септігін тигізеді. Бағдарлама пилоттық енгізу және нәтижелерді ғылыми-педагогикалық сараптама арқылы одан әрі жетілдіруге дайын.








ТҰРАҚТЫЛАУ (МАЗМҰНДЫҚ) БӨЛІМ

P/c

Бөлім
Бөлімше
Тақырып

Оқу мақсаты

Сағат саны

Білім өнімі




Барлығы

Лекция/
Теория/
Тәжірибе 1

Тәжірибе/
Тәжірибе 2


I БӨЛІМ. 1-тоқсан: Тіл негіздері мен функциялары (1–9 апталар) (Барлығы – 8 сағат, теория – 8 сағат, тәжірибе – 0 сағат)

1.1

Қазақ тілінің маңызы

Қазақ тілінің тарихи және мәдени мәнін түсіну
Тілдің қоғамдағы рөлін анықтау

1

1


Білім алушы функциялдық сауаттылықтың анықтамасын айтып, мысалдар келтіреді

1.2

Функционалдық сауаттылық: Түсінік

Функционалдық сауаттылық ұғымын анықтау
Функционалдық сауаттылықтың өмірдегі маңызын түсіну

1

1


Білім алушы хабарлама, ұсыныс, сұрау секілді тіл функцияларын анықтайды

1.3

Тілдің функционалдық аспектілері

Тілдің қарым-қатынас құралы ретінде рөлін зерттеу
Тілдің әлеуметтік функцияларын анықтау

1

1


Білім алушы ресми және бейресми стильдегі мәтіндерді айырып, сипаттайды

1.4

Тілдің мәдениетпен байланысы

Тіл мен мәдениет арасындағы байланысты анықтау
Мәдениет элементтерін тіл арқылы көрсету

1

1


Білім алушы тиісті тақырып үшін лексикалық қорды жүйелейді

1.5

Сауатты жазу: Негіздер

Сауатты жазудың маңыздылығын түсіну
Жазу процесінің этаптарын зерттеу

1

1


Білім алушы сөзжасам мысалдары арқылы аффикстердің қызметін түсіндіреді

1.6

Сауатты оқу: Түсінік

Сауатты оқудың мәнін анықтау
Оқу дағдыларын дамыту

1

1


Білім алушы күрделі және жай сөйлем мүшелерін талдайды

1.7

Коммуникацияның негізгі принциптері

Коммуникацияның анықтамасын беру
Эффективті коммуникацияның элементтерін зерттеу

1

1


Білім алушы синонимдер мен антонимдерді қолдана отырып сөйлем жасайды

1.8

Тіл және ақпарат

Ақпараттық сауаттылықтың элементтерін анықтау
Ақпараттық технологияларды қолдану

1

1


Білім алушы негізгі шақтар мен райларды сипаттайды

II БӨЛІМ. 2-тоқсан: Тіл нормасы, стиль және медиа (10–17 апталар) (Барлығы – 9 сағат, теория – 9 сағат, тәжірибе – 0 сағат)

2.1

Сөздік қорды дамыту

Сөздік қордың маңыздылығын түсіну
Сөздерді қолдану дағдыларын дамыту

1

1


Білім алушы бұйрық рай конструкцияларын дұрыс құрастырады

2.2

Тілдік нормалар

Тілдік нормалардың анықтамасын беру
Тілдік нормаларды қолданудың маңыздылығын түсіну

1

1


Білім алушы шарты бар сөйлемдерді дұрыс пайдаланады

2.3

Тілдің стилистикалық ерекшеліктері

Стилистиканың анықтамасын беру
Стиль түрлерін зерттеу

1

1


Білім алушы модаль сөздерді мәтінде орындарына сай қолданады

2.4

Әдебиет пен тіл

Әдебиет пен тіл арасындағы байланысты анықтау
Әдеби шығармаларды талдау

1

1


Білім алушы байланыс шылауларын қолдана отырып логикалық текст анализін жасайды

2.5

Медиа мәтіндермен жұмыс

Медиа мәтіндердің құрылымын зерттеу
Медиа мәтіндерді талдау дағдыларын дамыту

1

1


Білім алушы мәтіндегі тыныс белгілерін дұрыс қолдануды көрсетеді

2.6

Кәсіби тіл

Кәсіби тілдің маңыздылығын түсіну
Кәсіби терминологияны зерттеу

1

1


Білім алушы ресми құжаттың негізгі элементтерін сипаттайды

2.7

Тіл және мәдениетаралық байланыс

Мәдениетаралық коммуникацияның анықтамасын беру
Тілдің мәдениетаралық байланыстардағы рөлін түсіну

1

1


Білім алушы мәтіндерде когезия элементтерін анықтап түсіндіреді

2.8

Тілді меңгеру стратегиялары

Тілді меңгеру стратегияларының түрлерін анықтау
Тіл үйрену әдістерін зерттеу

1

1


Білім алушы үзінді негізінде 100-150 сөздік мазмұндама жазады

2.9

Тілдік саясат

Тілдік саясаттың мәнін түсіну
Қазақстандағы тілдік саясатты зерттеу

1

1


Білім алушы берілген сөйлемдерді өз сөзімен дұрыс қайта құрастырады

III БӨЛІМ. 3-тоқсан: Коммуникативтік дағдылар және қоғамдағы тіл (18–25 апталар) (Барлығы – 8 сағат, теория – 3 сағат, тәжірибе – 5 сағат)

3.1

Тіл және ұлттық идентичность

Ұлттық идентичность ұғымын анықтау
Тілдің ұлттық идентичностьтағы рөлін түсіну

1

1


Білім алушы аргументтер тізбегін құрып, қысқа қорытынды жасайды

3.2

Әлеуметтік желілер мен тіл

Әлеуметтік желілердің тілге әсерін зерттеу
Әлеуметтік желілерде сауатты коммуникацияны дамыту

1

1


Білім алушы мәтінді редакциялап, стильдік қателерді түзете алады

3.3

Тілдегі өзгерістер

Тілдегі өзгерістердің себептерін зерттеу
Тілдің даму заңдылықтарын түсіну

1

1


Білім алушы ресми шырайдағы тілдік формулаларды қолдана алады

3.4

Тіл және өнер

Тіл мен өнер арасындағы байланысты анықтау
Өнердегі тілдің маңыздылығын түсіну

1


1

Білім алушы әмірлі сөйлемдерді дұрыс құрастырып, жазбаша тапсырмаларды орындайды

3.5

Тіл мен экономика

Тілдің экономикалық аспектілерін зерттеу
Экономикалық терминологияны меңгеру

1


1

Білім алушы берілген тақырыпта 150-200 сөздік эссе жазады

3.6

Тілдік кедергілер

Тілдік кедергілердің себептерін анықтау
Тілдік кедергілерді жеңу жолдарын зерттеу

1


1

Білім алушы нақты жағдайға арналған ресми хат/өтініш жазады

3.7

Тіл және психология

Тіл мен психология арасындағы байланысты зерттеу
Тілдің психологиялық әсерін түсіну

1


1

Білім алушы сұрақтар құрып, сұхбат барысында сенімді жауап бере алады

3.8

Тілді оқыту әдістемесі

Тілді оқыту әдістерін зерттеу
Оқыту процесін тиімді ұйымдастыру

1


1

Білім алушы 200-300 сөзді мәтінді 80-120 сөзге қысқартады

IV БӨЛІМ. 4-тоқсан: Қолданбалы дағдылар, жоба жұмыстары және қорытынды (26–34 апталар) (Барлығы – 9 сағат, теория – 0 сағат, тәжірибе – 9 сағат)

4.1

Тілдің болашағы

Тілдің даму тенденцияларын зерттеу
Қазақ тілінің болашағын болжау

1


1

Білім алушы топ ішінде аргумент ұсыну және қорғау қабілетін көрсетеді

4.2

Тіл және ақпараттық қоғам

Ақпараттық қоғамның тілге әсерін зерттеу
Тілдің ақпараттық қоғамдағы рөлін түсіну

1


1

Білім алушы мәтіндегі кемшіліктерді тауып, редакциялайды

4.3

Қорытынды: Тілдің әлеуметтік рөлі

Тілдің қоғамдағы рөлін анықтау
Тілдің адам өміріндегі маңыздылығын түсіну

1


1

Білім алушы техникалық немесе күнделікті тапсырмаға арналған нұсқаулық жазады

4.4

Жобаларды қорғау

Презентация дайындау
Публичті сөйлеу
Рефлексия

1


1

Білім алушы 2-3 қысқа пост жазып, оларды аудиторияға бейімдейді

4.5

Қорытынды бағалау және рефлексия

Қорытынды жұмыс орындау
Өзін-өзі бағалау және даму жоспары

1


1

Білім алушы қысқа презентация дайындап, анықтығы мен логикасын сақтайды

4.6

Курс бойынша қайталау және қорытындылау

"Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық және өмірмен байланыс" курсының негізгі ұғымдарын жүйелеу
Типтік есептерді шешу дағдыларын бекіту

1


1

Білім алушы дискурс анализінің қысқаша есебін дайындайды (лабораториялық жұмыс)

4.7

Зерттеушілік мини-жоба

Зерттеуді жоспарлау
Дерек жинау және талдау
Есеп беру дайындау

1


1

Білім алушы қателер бойынша кесте жүргізіп қорытынды жасайды (лабораториялық жұмыс)

4.8

Практикум және кейстер

Тақырып бойынша практикалық есептер
Кейстерді талдау және қателер

1


1

Білім алушы қысқа аудио/видео жазба шығарып өзін-өзі бағалайды (лабораториялық жұмыс)

4.9

Жобаларды қорғау

Презентация дайындау
Рефлексия

1


1

Білім алушы алған нәтижелер бойынша қысқаша жоба/мақала дайындап қорғайды (лабораториялық жұмыс)







Ақпараттық-әдістемелік бөлім


Бұл әдістемелік бөлімнің мақсаты — тілдік білім мен дағдыларды күнделікті өмірдегі практикалық жағдайларға бейімдеп, оқушылардың коммуникативтік, мәтіндік, медиасауаттық және тілдік-рефлексиялық қабілеттерін дамыту үшін тиімді оқыту тәсілдері мен құралдарын ұсыну.

Оқушылардың жас ерекшеліктері (10 сынып) және әдістің таңдалуына әсері

- Психологиялық-педагогикалық сипат: абстрактылы ойлау дамиды; өзін-өзі сәйкестендіру, тәуелсіздік, сыни тұрғыдан ойлау күшейеді; топта жұмыс жасау, пікірталас және өз көзқарасын қорғау қызығушылығы артады.

- Әсері: әдістер автономияны, сыни ойлауды, өзара әрекеттестікті және өмірлік маңызы бар дағдыларды (résumé жазу, ресми хат, ақпаратты бағалау) дамытуға бағытталуы тиіс.

Оқыту әдістері (жас ерекшеліктеріне бейімделген)

1. Проблемалық оқыту (problem-based learning)

- Оқушыларға нақты өмірлік коммуникативтік мәселе беріледі (мысалы, жұмысқа өтініш жазу, қоғамдық сауалнама қорытындысы).

- Топтық зерттеу, шешім іздеу, қорытындылау.

- Жас ерекшелігіне сай: дербестік пен сыни ойлауды дамытады.

2. Жобалық әдіс (project-based learning)

- Ұзақ мерзімді топтық немесе жеке жобалар: ақпараттық буклет, жергілікті баспасөзге мақала, бейнеролик.

- Практикалық нәтиже мен презентация талап етіледі.

3. Қызметтік-бағдарланған әдіс (task-based learning)

- Нақты қызметтер (әңгімелесу, телефон қоңырауы, ресми құжат дайындау) арқылы тілдік дағдыларды қалыптастыру.

- Қысқа, нақты тапсырмалар — 10-сынып оқушыларына ыңғайлы.

4. Талқылау және пікірталас (debate, discussion)

- Бағытталған аргументация, сөйлеу және қарсы дәлел келтіру дағдыларын жетілдіру үшін.

- Рөлдік бөлісу арқылы конфронтациялық емес пікір алмасу.

5. Мәтінді-жол картасын қолдану (text reconstruction, summarizing)

- Күрделі мәтіндерді құрылымдап, қысқаша мазмұндау, ақпаратты сүзгілеу — функционалдық сауаттылықтың негізі.

6. Модерацияланған өзара бағалау және өзін-өзі бағалау

- Оқушылар рефлексия жасап, жетілдіру нүктелерін анықтайды.

Оқу қызметін ұйымдастыру формалары

- Фронтальды сабақ: жаңа материалды түсіндіру, қысқа демонстрациялар.

- Топтық жұмыс: 3–5 адамдық топтар — жобалар, талқылаулар, мәтіндерді талдау.

- Жұптық жұмыс: диалогтар, жанжақты жаттығулар.

- Станциялық (rotation) жұмыс: бірнеше посттерде түрлі тапсырмалар — грамматика, мәтінді оқу, тыңдалым, практикалық жазба.

- Жекелей жұмыс: асинхронды тапсырмалар, репетиторлық кеңес.

- Дәріс + семинар: теория мен практиканың үйлесімі.

- Сырттағы сабақ/дала зерттеуі: тіл қолданудың өмірлік контекстін көрсету (медиамәліметтер, қоғамдық жерлердегі бақылау).

- Онлайн/гибрид: синхронды (Zoom, Teams) және асинхронды (LMS, Google Classroom) компоненттер.

Білім беру технологиялары және қолдану тәсілдері

1. Интерактивті оқыту технологиялары

- Flipped classroom: үй тапсырмасын видеомен немесе мәтінмен алдын ала танысуға беру, сыныпта талқылау мен қолдануға уақыт бөлу.

- Think–Pair–Share, Jigsaw т.б.

2. Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (ICT)

- LMS (Google Classroom), Padlet, Kahoot!, Quizlet — формативті бағалау, лексика мен грамматика қайталау.

- Жазба мен сөйлеуді жазып алу үшін аудио/бейне құралдар (смартфон, диктофон).

3. Тілді үйрету үшін корпустық және мультимедиа ресурстар

- Интернет-ресурстар: онлайн сөздіктер, мәтін-корпустар, жаңалықтар сайттары.

- Аудиовизуалдық материалдар: жаңалықтар, сұхбаттар, подкасттар, кино үзінділері.

4. АКТ-пен қолдау: тілдік бағдарламалар (орфографиялық және стилистикалық тексеру), электронды тесттер.

5. Пәнаралық және өмірмен байланысты технологиялар

- Медиажаңағымыздық, құжаттармен жұмыс (әр түрлі стильдегі мәтіндер: жарнама, ресми хат, заңды мәтіндер).

Оқыту құралдары (ауқымды, өмірмен байланысқа бағытталған)

- Оқу және әдістемелік әдебиеттер (сабақ бағдарламасына сәйкес).

- Аутентикалық мәтіндер: газет-журналдар, электрондық БАҚ, жарнама, ресми құжаттар (анкета, өтініш, хат), заңды мәтіндер.

- Аудио/бейне: сұхбат, жаңалықтар, подкаст арнайы тілдік тапсырмалармен.

- Тақырыптық карточкалар, тапсырмалық файлдар, шаблондар (резюме, өтініш, бизнес-хат).

- Сөздіктер (онлайн және қағаз түрі), грамматикалық анықтамалар.

- Интерактивті тақта, проектор, компьютер сыныптары, смартфондар.

- Бағалау құралдары: рубрикалар, чек-листтер, портфолио шаблондары.

Саралау (дифференциация) тәсілдері

1. Білім деңгейі бойынша:

- Tiered tasks: тапсырмалардың күрделілік деңгейін бөлу (негізгі, стандартты, кеңейткіш).

- Қосымша қолдау: грамматикалық ережелердің қысқаша схемалары, үлгі мәтіндер, қосымша жаттығулар.

- Кеңейту: шығармашылық тапсырмалар, сынақтарды тереңдету, мәтіндік зерттеу.

2. Қызығушылықтар мен бағыт бойынша:

- Тапсырмаларды өмірлік контекстке байланысты таңдау: қоғамдық-саяси, экономикалық, мәдени тақырыптар.

- Жеке жобалар бойынша тақырып таңдау еркіндігі.

3. Оқу стилі бойынша:

- Визуал, аудио, кинестетикалық материалдар (бейне, подкаст, рөлдік ойындар).

4. Уақыт және өнім бойынша:

- Оқушыларға тапсырманы орындауға гибкий мерзімдер немесе қосымша уақыт (қажет болған жағдайда).

- Минималды талап пен қосымша критерийлер: қалайынша негізгі міндетті орындаса жеткілікті, қосымша балл — сапалы кеңейту.

Бағалау және кері байланыс

- Бағалау түрлері:

- Формативті бағалау: қысқа тесттер, ауызша сұрау, Kahoot!, жұптық кері байланыс.

- Суммативті бағалау: портфолио, жобалар, тапсырмалық жазба, сөйлесу/презентация.

- Өзін-өзі және теңбағалау: чек-листтер, рефлексия парақтары.

- Бағалау критерийлері (мысалдар):

1) Грамматикалық жаттығулар:

- Дұрыстылығы (грамматика, орфография): жоғарғы деңгей — 90–100% дұрыс жауап; орта деңгей — 70–89%; төмен — <70%.

- Құрылымға сәйкестігі: сөйлемдердің логикалық және морфологиялық дұрыстығы.

2) Қысқаша жазба (шағын эссе, өтініш, резюме):

- Мазмұн (талапқа сәйкестік, негізгі ой анық көрсетілген): 40%

- Тілдік құралдар (лексика, синтаксис, стиль): 30%

- Ұйымдастыру (параграфтар, байланысты сөздер): 15%

- Оформление, орфография, пунктуация: 15%

- Бағалау шеңбері: 5 (жеткіншекті) деңгей бойынша; рубрика арқылы нақты сипаттама беріледі.

3) Ауызша сөйлеу (монолог/диалог/презентация):

- Коммуникативтік толықтық (тапсырманы орындау): 40%

- Тілдік дәлдік (грамматика, лексика): 25%

- Сөйлеу дағдысы (флюенттілік, артикуляция): 20%

- Көрнекілік және құрылым (жұмыс бүлігі, слайдтар, мақал-мәтелдер қолдану): 15%

- Рубрика мысалы (қысқаша презентация — 3–4 минут):

- Мазмұн толықтығы: толық/негізгі/жетіспейді.

- Тілдік басқару: минимум қателер/кейбір қателер/көп қателер.

- Ұйымдастыру: логикалық құрылым/бақылаулы/сәтсіз.

- Коммуникация: аудиториямен байланыс / сирек байланыс / байланыс жоқ.

Практикалық (мысал) тапсырмалар — өмірмен байланыс

1. «Резюме және өтініш жазу» жобасы

- Мақсаты: ресми стильде қысқа, нақты резюме мен мотивациялық хат дайындау.

- Құралдар: шаблондар, нақты хабарландыру.

- Бағалау: мазмұн, стиль, форматтау.

2. «Жергілікті жаңалықты талдау»

- Оқушылар газеттен немесе сайттан жаңалық таңдап, мәтінді құрылымдап, бағалау критерийіне сай сыни талдау жасайды.

- Нәтиже: қысқаша аналитикалық жазба + ауызша түсініктеме.

3. «Қоғамдық пікір сауалнамасы және қорытынды»

- Топтық жұмыс: сауалнама құру, өткізу, нәтижесін өңдеу және тұжырым жасау.

- Тілдік компонент: сауалнама мәтіні, есеп жазу, презентация.

4. «Рөлдік ойын: мемлекеттік органдармен байланыс»

- Сценарий: азамат мемлекеттік құжат сұрайды — рөлдер: қызметкер/азамат/тексеруші.

- Мақсаты: ресми тіл, сыпайылық, құжаттармен жұмыс.

Ұсынылатын сабақ құрылымы (1 сабақ мысалы, 45–60 мин)

- Ұйымдастыру (5 мин): мақсатты хабарлау.

- Белсенділеу (10 мин): флип-кластан алынған материал бойынша сұрақ-жауап, топ ішінде қысқа жаттығулар.

- Негізгі жұмыс (20–30 мин): станциялық қозғалыс — грамматика/мәтін талдау/жазба практикасынан өту.

- Қорытынды (5–10 мин): рефлексия, өзін-өзі бағалау, үй тапсырмасы (LMS арқылы).

Қорытынды ұсыныстар

- Оқыту өмірмен тығыз байланыста болуға тиіс: нақты өмірлік міндеттер мен құжаттар, медиамәтіндер, қоғамдық коммуникация негізгі оқу материалдары болсын.

- Оқушыларға өзін-өзі бағалау және рефлексия дағдыларын жүйелі түрде енгізу қажет.

- Технология мен аутентикалық материалдарды сабаққа кіріктіру — функционалдық сауаттылықты арттырады.

- Саралау арқылы әрбір оқушыға жетістікке жету мүмкіндігін қамтамасыз ету керек.






















Оқытуды ұйымдастыруға әдістемелік нұсқаулар


Мақсат: Оқушылардың қазақ тілін өмірмен байланысты қолдана білу біліктілігін, функционалдық сауаттылығын және коммуникативтік дағдыларын дамыту; сыныпта қауіпсіз, инклюзивті, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) тиімді қолданатын оқу ортасын құру.

1. Жалпы педагогикалық принциптер

- Оқу өмірге бағытталған болуы керек: тілдік материалдарды нақты, күнделікті коммуникация жағдайларымен байланыстыру.

- Оқушы орталығын сақтау: белсенді оқу, проблемалық тапсырмалар, сыни ойлау.

- Инклюзия: әр оқушының мүмкіндігіне қарай тұрпаттау (дифференциация).

- АКТ-ны мақсатты пайдалану: оқыту міндетіне қызмет ететін құралдар.

- Бағалау мақсатты және әртүрлі болуы керек: формативтік (әр сабақ) және суммативтік (жұмыс, жоба).

2. Сабақтарды жоспарлау ұсыныстары (апта/блок деңгейі)

- Апта мақсаты: функционалдық сауаттылықтың бір-екі аспектісін меңгерту (мыс., ресми-ресми емес жазу дағдылары, ақпаратты талдау және қайта өндіру, ауызша пікірталас).

- Апталық құрылым (5 сабақ):

1) Кіріспе: мақсатты анықтау, мотивация, берілуі тиіс лексика/грамматика.

2) Талдау/модельдеу: мәтін/сценарий талдау, тіркестерді бөліп алу.

3) Практика: грамматикалық және лексикалық жаттығулар, жұптық жұмыс.

4) Проблемалық/жоба жұмысы: ақпаратты пайдалана отырып өмірлік тапсырманы орындау.

5) Қорытынды/бағалау: презентация, рефлексия, үй тапсырмасы.

- Сабақтың құрылымы (45–90 минут):

- Ұйымдастыру (3–5 мин): назар жинау, мақсатты хабарлау.

- Мотивация (5–7 мин): нақты өмірлік сұрақ, қысқа видеосюжет немесе мақала.

- Үйрету (15–25 мин): жаңа материал (грамматика, стиль, тілдік бірліктер).

- Практика (15–25 мин): жұп/топ тапсырмалары, АКТ жаттығулары.

- Қолдану (10–15 мин): рөлдік ойын/жоба/презентация.

- Бағалау және үй жұмысы (5–10 мин): кері байланыс, мақсатқа жету деңгейін талқылау.

3. Тақырыптық мысалдар (функционалдық сауаттылыққа арналған)

- Мәтінмен жұмыс: хабарламаны, мақаланы, ресми хатты талдау — мақсат, аудитория, негізгі ой, дәлелдер.

- Ақпаратты өңдеу: кестеге түсіру, инфографика жасау, қысқарту (summary), парафраз жасау.

- Жоғарғы деңгейлі ауызша сөйлеу: пікірталас, келіссөздер, қорғау.

- Жазба дағдылары: электрондық хат жазу (ресми/ресми емес), өтініш, резюме, шағын аналитикалық есеп.

4. Грамматикалық жаттығулар (мысалдар)

- Функционалдық тапсырма: ресми хатқа қажетті грамматикалық формалар (септік, сөйлем мүшелерінің тәртібі, конструкциялар) — толық және қысқаша нұсқасын жаздыру.

- Контрастивті жаттығу: ресми және бейресми стильдегі сөйлемдерді салыстыру, қажетті формаларды қолдану.

- Интерактивті жаттығу (АКТ): Quizlet/HotPotatoes арқылы тармақталған тапсырмалар, автоматты кері байланыс.

- Бағалау критерийі (грамматика үшін): дәлдік (әр 1 қате = -1 ұпай), қолданылу (форманың орындылығы), күрделілік (жоғары деңгейлі құрылымдар қолданылса қосымша ұпай).

5. Топтық жұмыс ұйымдастыруы

- Топ құру: әртүрлі қабілеттер араласқан 4–5 адамдық топтар; уақытша жұптар.

- Топ ішіндегі рөлдер: жетекші (координатор), жазбаша жасаушы (секретарь), уақыт сақтаушы, спикер (презентация жасайтын), тексеруші (сынып ішіндегі бағалаушы).

- Жұмыс түрлері:

- Jigsaw (пазл): әр оқушы мәтіннің бір бөлігін зерттеп, содан кейін топ ішінде бөліседі.

- Think-Pair-Share: жеке ойлау → жұпта талқылау → топпен бөлісу.

- Carousel: бірнеше станцияда әртүрлі тапсырма орындау, нәтижелерді біріктіру.

- Проектілік жұмыс: өмірмен байланысқан тақырып бойынша шағын жоба (2 урокта аяқталатын).

- Топтық бағалау: өз-өзін және бір-бірін бағалау парақтары; мұғалімнің бақылауы арқылы формативтік кері байланыс.

6. АКТ пайдалану (нақты ұсыныстар)

- Құралдар: Google Classroom/Teams — тапсырмалар, кері байланыс; Padlet — идеялер тақтасы; Kahoot/Quizizz — жылдам тексеру; Quizlet — лексика; Nearpod/Genially — интерактив сабақ; YouTube — қысқа роликтер; Canva/PowerPoint — инфографика жасау; аудиожазба, подкасттар.

- Мәтінмен жұмыс: онлайн корпус (егер бар болса) немесе ұлттық/онлайн басылымдарды пайдалану; мәтіннен маңызды ақпаратты шығарып, визуалдау.

- Жазбаға көмек: Google Docs — бірлесіп жазу, комментарий; мәтінді дыбыстау/аудиожазба арқылы диктант.

- Қашықтан/дистанциялық формат: синхронды (Zoom/Teams) және асинхронды (апта ішінде белсенділік тапсырмалары).

- АКТ қауіпсіздігі: платформаларда жеке мәліметтерді қорғау, құқықтық-этикалық нормаларды сақтау.

7. Дарынды балалармен жұмыс

- Дифференциация: күрделілікті жоғарылату — аналитикалық тапсырмалар, зерттеу, шығармашылық жоба.

- Түрлі тапсырмалар: тереңдетілген оқу тапсырмалары (салыстырмалы талдау, тілдік зерттеулер, әдеби-критикалық эссе).

- Жеке оқу жоспары: аптасына қосымша тапсырмалар, үйірме немесе олимпиадаға дайындау.

- Роль: лидерлік міндеттерді беру (топты басқару, басқа оқушыларға ментор болу).

- Бағалау: өнімнің сапасына басымдық, тәуелсіз жұмыс көрсеткіштері, презентация қабілеті.

8. Ерекше қажеттіліктері бар оқушылармен жұмыс (инклюзия)

- Жалпы қағидалар: дайындық, икемделген тапсырмалар, ассистивті технологиялар, нақты және қысқа нұсқаулар.

- Аккомодациялар:

- Ақыл-ой немесе оқу қиындықтары: тапсырманы шағын қадамдарға бөлу; кілт сөздер тізімі; сурет/кесте арқылы қолдау; уақытты ұлғайту.

- Дислексия, дисграфия: аудио нұсқалар; speech-to-text (мәтінге дауыс арқылы жазу); орындалатын тек маңызды қателерге ғана назар аудару.

- Тыңдау/көру проблемалары: субтитрлер, мәтін нұсқалары, үлкейтілген қаріп, контраст.

- Қозғалыс немесе сенсорлы қиындықтары: орын тұрақты ұйымдастыру; онлайн қатысу мүмкіндігі.

- Аутизм/ADHD: сабақ құрылымын алдын ала хабарлау; сенсорлық тыныштық аймағы; нақты тапсырмалар мен уақыт кестесі.

- Құралдар: экран оқуышылар (NVDA, JAWS), мәтін үлкейту, субтитризация құралдары, сөйлеуді мәтінге айналдыру (Google Speech-to-Text).

- Индикация: тапсырмаларды жеңілдетілген және күрделендірілген нұсқаларында дайындаңыз; жеке қолдау қажет кезде ата-анамен және арнайы мамандармен келісу.

9. Қауіпсіз білім беру ортасын құру

- Физикалық қауіпсіздік: сыныпты дұрыс орналастыру (өтпелі жолдар бос болу), төтенше жағдай жоспары, құрал-жабдық қауіпсіздігі.

- Эмоционалдық қауіпсіздік:

- Топ ережелерін бірге жасау: сыйластық, бір-бірін тыңдау, сынның конструктивтілігі.

- Антибуллинг шаралары: кез келген кемсітуге жол бермеу; оқушыларға шағымдану жолдарын түсіндіру.

- Қолдау жүйесі: сенім телефоны, психологпен байланыс, мұғалімнің қолжетімділігі.

- Сандық/онлайн қауіпсіздік:

- Дербес деректерді қорғау: жұптық суреттерді бөліспеу, ата-ананың келісімі.

- Сайта/құралдарға тіркелу кезінде қауіпсіз парольдер, екіфакторлы аутентификация.

- Интернет этикасы, ақпараттың шынайылығын тексеру дағдыларын үйрету.

- Кризистік жағдайлар: оқиға болғанда әрекет ету алгоритмі, ата-аналар және әкімшілікпен тез байланыс.

10. Бағалау және кері байланыс

- Бағалау түрлері:

- Формативтік: күнделікті жаттығулар, топтық бақылаулар, қысқа тесттер, өзін-өзі бағалау.

- Суммативтік: апталық жоба, жазбаша жұмыс (эссе немесе ресми хат), ауызша презентация.

- Бағалау критерийлері (ұсынбаған үлгі):

1) Ауызша сөйлеу (5 ұпайлық шкала):

- Мазмұн: ой толық әрі логикалық (0–5)

- Тіл: лексика және грамматика дұрыстығы (0–5)

- Тәртіп: уақытты сақтау, презентация шеберлігі (0–5)

- Жалпы баға: 3 өлшемнің орташа көрсеткіші немесе қосындысы.

2) Жазба (5 ұпайлық шкала):

- Мазмұн: мақсатқа сай және нақты (0–5)

- Стиль/тон: аудиторияға сәйкес (0–5)

- Грамматика/орфография: қателер саны (0–5)

- Ұйымдастыру: құрылым (кіріс, негізгі, қорытынды) (0–5)

3) Грамматика/лексика:

- Дәлдік, қолданылу және күрделілік бойынша бағалау.

- Кері байланыс: нақты, уақытылы, конструктивті. «Жарайсың» емес, «Нені жақсартуға болады» және «Қалай көмектесе аламын» түрінде.

- Портфолио: апталық жұмыстар, жазбалар, аудиожазбалар — оқу прогресін көрсету үшін.

11. Қолданбалы сабақ/апта мысалы (қысқаша)

- Апталық тақырып: «Жұмысқа өтініш жазу және интервьюда өзін таныстыру»

1) Дүйсенбі: Түсінік беру — ресми хаттар мен өтініштердің құрылымы, мысал мәтін оқу (видео немесе мақала).

2) Сейсенбі: Грамматика — өтініште қолданылатын синтаксистік конструкциялар, салалас-тәуелді сөйлемдер.

3) Сәрсенбі: Жазба практика — рөлдік тапсырма: нақты вакансияға өтініш жазу (Google Docs арқылы бірге тексеру).

4) Бейсенбі: Ауызша дайындық — интервью сұрақтары және жауаптар; жұптық рөлдік ойын (рекордермен жазу).

5) Жұма: Қорытынды — презентация, сынып мүшелері кері байланыс береді; бағалау және рефлексия.

12. Мұғалімге практикалық кеңестер

- Сабақты 5–10 минуттық «жылыту» (warm-up) арқылы бастаңыз: қысқа сұрақтар, күнделікті жағдайлар.

- АКТ-ты міндетті құрал етіп емес, мақсатқа сай қолдану — уақыт пен ресурсты үнемдеу.

- Үй тапсырмасын нақты әрі қолданбалы етіңіз — өмірде қолдануға болатын форматта.

- Қателерге конструктивті қарайтын орта қалыптастырыңыз — қателер жалпы даму бөлігі.

- Оқушылардың пікірін есепке алу үшін апта соңында қысқа анкета алу (2–3 сұрақ).

13. Қосымша ресурстар мен әдебиет (ұсыныстар)

- Оқу-әдістемелік құралдары, электрондық оқулықтар (мектеп бағдарламасына сай).

- Онлайн-платформалар: Google Classroom, Zoom, Kahoot, Padlet, Quizlet, Canva.

- Тілдік ресурстар: ұлттық/онлайн басылымдар, тілдік корпус (қол жетімді болса), электронды сөздіктер.

- Мамандық бойынша байланыс: психолог, арнайы білім беру мұғалімі, ІТ-кеңесші.

Қорытынды: «Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық» оқу үрдісіне бағыттай отырып, сабақтарды өмірмен байланысты, практикалық, интерактивті етіп құру қажет. Дифференциация, АКТ және қауіпсіз инклюзивті орта — осы мақсатқа жетудің басты құралдары. Мұғалім сабақ жоспарларында нақты мақсаттар қойып, бағалау критерийлерін алдын ала ашық көрсетуі тиіс.






























Оқушыларды бағалау критерийлері


Мақсат: Оқушылардың қазақ тілін әлеуметтік‑мәдени және күнделікті өмір жағдайларында тиімді қолдану қабілетін бағалау; тілдік коммуникация, мәтінді түсіну, жазбаша және ауызша практикаларды өмірмен байланысты дүниелер арқылы тексеру.

1. Бағалау түрлері — мақсаты мен мысалдары

Қалыптастырушы бағалау (формативті)

Мақсаты: оқыту барысындағы жетістікті анықтау, түзету және бағыттау.

Құралдары: қысқа жаттығулар (exit ticket), класта орындалатын жаттығулар, достарымен тексеру (peer‑assessment), мұғалімнің бақылауы/талдауы, оқушының өзін‑өзі бағалауы, электронды тесттер.

Мысалдар: мәтінді жылдам оқу тапсырмасы + 3 сұрақ; функционалдық мәтін жазу жобасының алғашқы жобасы; рольдік ойындағы 3 сөйлемдік диалог.

Жиынтықтаушы бағалау (суммативті)

Мақсаты: оқу кезеңінің соңында оқушының меңгеру деңгейін қорытынды бағалау.

Құралдары: бірлік бойынша тест, қысқа эссе/қолданбалы хат, устна презентация/жобаның қорытындысы, портфолио.

Мысалдар: «өмірмен байланысқан» практикалық жоба (коммуналдық шағым, резюме жазу және устна қорғау), бірлік тесті (грамматика + түсіну + сөздік).

Бағалау үлестері (ұсыныс): формативті 40%, суммативті 60% (мектеп талаптарына қарай өзгертіледі).

2. Жетістік деңгейлері және дескрипторлар (4 деңгей)

Деңгей 4 — «Тамаша/Жоғары» (90–100%)

Оқушы мәтіннің негізгі және жанама ойларын анықтап, дәлелдермен талдайды; жазбаша тапсырмаларды нақты және лайықты функционалдық стильде орындайды; ауызша ойды анық, еркін жеткізеді; грамматикалық емес қателер өте сирек; тілдік құралдарды өмірлік жағдайларда тиімді қолданады.

Деңгей 3 — «Жақсы/Қанағаттанарлық» (75–89%)

Негізгі ойларды түсінеді, жазбаша жұмыста мақсатты тұрғыдан айта алады; ауызша байланыста сұрақтарға жауап бере алады, аздаған көмекті қажет етеді; грамматикада орфо/пунктуациялық қателер бар, бірақ мағынаны бұзбайды; күнделікті жағдайларда тілдік құралдарды қолданады.

Деңгей 2 — «Орта/Дамып келе жатқан» (50–74%)

Мәтіннің басты ойларын толық түсінбеуі мүмкін; жазбаша/ауызша тапсырмаларды орындағанда кеңес қажет; жиі грамматикалық және лексикалық қателер кездеседі; функцияны орындау кейде жүзеге аспайды.

Деңгей 1 — «Төмен/Бастапқы» (<50%)

Мәтінді түсінудің және өз ойын жүйелі жеткізудің жеткіліксіздігі; хаттамалық және күнделікті тілдік тапсырмаларды орындауда үлкен қиындықтар; көп қате; қосымша оқу қажет.

3. Бағалау рубрикалары (негізгі тапсырмалар үшін)

A. Қысқа практикалық жазба (тәжірибелік мәтін: арыз, шағым хат, өтініш, резюме) — 20 ұпай

Мазмұн және мақсатқа сәйкестік (6 ұпай)

- 6 — барлық талаптар орындалған, мақсат нақты көрсетілген.

- 4–5 — негізгі талаптар орындалған, кейбір детальдар жетіспейді.

- 2–3 — мазмұн жартылай ғана сәйкестендірілген.

- 0–1 — мақсат анық емес, негізгі элементтер жоқ.

Ұйымдастыру/құрылым (4 ұпай)

- 4 — логикалық бөлімдері анық, өтпелі сөйлемдер бар.

- 3 — негізгі блоктар бар, байланыс әлсіз.

- 1–2 — құрылым бұзылған.

- 0 — құрылым жоқ.

Тілдік туралық (грамматика, орфография) (6 ұпай)

- 6 — қателіктер өте азық, оқуды қиындатпайды.

- 4–5 — кейбір қателер бар, бірақ түсінік сақталады.

- 2–3 — қателер мазмұнға кедергі жасайды.

- 0–1 — қателер көп, мәтін түсініксіз.

Жанр/әдептілік және стиль (4 ұпай)

- 4 — стиль мақсатқа сай (ресми/бейресми), тіл мәдениеті сақталған.

- 2–3 — кейбір стиль қателері.

- 0–1 — стиль қате, орынсыз формулировка.

B. Ауызша қорғау/рөлдік ойын (5–7 минут) — 20 ұпай

- Мазмұн және аргументация (6 ұпай)

- 6 — тақырып егжей‑тегжейлі ашылған, дәлелдер бар.

- 4–5 — негізгі ойлар бар, бірақ дәлелдер аз.

- 2–3 — ойлар жеткіліксіз.

- 0–1 — мазмұн жоқ.

Сұхбат/диалогтық дағды (4 ұпай)

- 4 — сұрақтарға жауап белсенді, интерактивті.

- 2–3 — жауап беруі шектелген.

- 0–1 — жауап қимылы жоқ.

Тілдік құралдар — сөздік қор және стиль (4 ұпай)

- 4 — лексика бай, тіркестер жан-жақты.

- 2–3 — сөздік жеткіліксіз.

- 0–1 — сөздік қате.

Үн сапасы, артикуляция, тұжырым (3 ұпай)

- 3 — айтылым таза, тұжырым нақты.

- 1–2 — артикуляцияда қиындықтар.

- 0 — түсініксіз.

- Уақытты сақтау және ұйымдастыру (3 ұпай)

- 3 — берілген уақыт шегінде.

- 1–2 — уақытты сақтау бұзылған.

- 0 — формат сақталмаған.

C. Оқу түсінігі және мәтінді талдау (қысқа тест + эссе) — 20 ұпай

- Негізгі ойды анықтау (6 ұпай)

- Жанама және имплицит ойды табу (4 ұпай)

- Дәлелдермен жұмыс, мәтіннен цитаталар қолдану (6 ұпай)

- Терминология және түсініктеме (4 ұпай)

D. Грамматика және функционалдық тапсырма (қысқа жаттығу: түзету, түрлендіру, толықтыру) — 20 ұпай

- Дұрыс орындау/жіктеу (10 ұпай)

- Өздік түзету/рефлексия (5 ұпай)

- Қолдану жағдайында дұрыстығы (5 ұпай)

E. Портфолио / практикалық өмірмен байланысқан жоба — 20 ұпай

- Автентикалық тапсырмаға сәйкестік (6 ұпай)

- Өнімнің сапасы (жазбаша/ауызша) (6 ұпай)

- Рефлексия: не үйрендім, қандай дағды жетілдірілді (4 ұпай)

- Қосымша материалдар: аннотациялар, түзетілген жобалар (4 ұпай)

(Рубрикалар бойынша ұпайларды стандартты шкалаға ауыстырып, жалпы бағалау шығарылады.)

4. Формативті бағалау құралдары мен кері байланыс жолдары

- Құралдар:

- Exit Ticket: сабақ соңында 2–3 сұрақ; 5 минут. (мұғалім жылдам топтастырып, қажетті түзетулерді жоспарлайды)

- Мини‑квиз (5–10 сұрақ) — грамматика/лексика/түсіну.

- Peer‑review чек‑лист: жазбаша жұмысты бір‑біріне тексеру (бірнеше нақты пункт: мазмұн, құрылым, тілдік қателер).

- Аудио/видео жазба: оқушының ауызша тапсырмасын жазып барып, өзі және мұғалім тыңдап, қысқа түзету жазады.

- Бақылау парағы (teacher observation sheet): қатысу, ынталылық, коммуникация.

- Электронды портфолио/ЖИМ (Google Classroom, Moodle) — түзетулер мен дамуды көру.

- Кері байланыс формалары (оқушыларға берілетін нақты ұсыныстар)

- Қысқа түзетілген жазбаша пікір: «Мазмұның жақсы: тақырыпты ашып жібердің. Келесіде — кіріспеде мақсатты нақтырақ көрсет. 2‑беседа: сөйлемде сөйлем мүшелерінің тәртібін тексер (2 қате).»

- Үздіксіз ауызша кері байланыс (1–2 нақты кеңес): «Жақсы айттың; тыныс орындарын қадағала, сөйлемдерді қысқартқанда ойың анық көрінеді.»

- Аудиофайл арқылы түзету: мұғалім қысқа аудио жазып, нақты мысалдар көрсетеді.

- Тапсырманы «жасыл‑сары‑қызыл» жүйесі: жасыл — мақұл, сары — жақсарту керек (нақты пунктпен), қызыл — қайта жазу қажет (неліктен).

- Self‑assessment checklists: оқушы өз жұмысына баға қояды (мысалы: «менің жұмысым құрылымдық — иә/жоқ; грамматика — иә/жоқ»), мұғалім осыны растап, түзету ұсынады.

Кері байланыс принциптері:

- Уақытылы (48 сағат ішінде қысқа түзету; үлкен жұмысқа 5–7 күн).

- Нақты (қай жерде және қалай түзету керек).

- Қолданбалы (әрбір кеңестің шешім жолын көрсету — мысалдармен).

- Балансты (оң жақтары мен жетілдіру нүктелері).

5. Оқушылармен жұмыс жасау әдістері (бағалауды оқушыға түсінікті ету)

- Алдын ала критерийлерді сабаққа енгізіп, үлгі жұмысты көрсету (экземпляр).

- Рубриканы тапсырма басталарда оқушыларға тарату; оқушылар өз бағаларын жоспарласын.

- Peer‑assessment сессиялары (әр тапсырма үшін 1 сессия).

- Рефлексия жазу: «Не үйрендім, қандай қиындық болды, келесіде не істеймін?»

- Ата‑аналарға қысқаша есеп (апталық/айлық) — оқушы дамуы туралы.

6. Бағалау нәтижелерін интерпретациялау (бағалау шкаласы)

- 90–100% — «A» / «5» (жоғары)

- 75–89% — «B» / «4» (жақсы)

- 50–74% — «C» / «3» (орта)

- <50% — «D/E» / «2-1» (қанағаттандырмайды)
(Мектептің бағалау саясатына сәйкес өзгертуді ұсыныңыз.)

7. Қосымша ұсыныстар мұғалімге

- Функционалдық сауаттылыққа баса назар аударыңыз: оқушылардан тек грамматикалық дұрыс жазу емес, нақты өмірлік тапсырманы шешуді талап етіңіз (өтініш, шағым, телефон қоңырауы сценариі, CV, жарнама мәтіні).

- Портфолионы бірлік бойы жинап, қорытынды сессияда қорғау ұйымдастырыңыз.

- Бағалау нәтижелерін жеке даму жоспарына (ILP) енгізіп, кейінгі кезеңге мақсат қойыңыз.





























Ұзақ мерзімді жоспар


1 Бөлім. 1-тоқсан: Тіл негіздері мен функциялары (1–9 апталар)

1-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Қазақ тілінің маңызы
Білуі тиіс: Қазақ тілінің әлеуметтік және мәдени аспектілерін түсіндіру.

2-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Функционалдық сауаттылық: Түсінік
Білуі тиіс: Функционалдық сауаттылықтың негіздерін түсіндіру.

3-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдің функционалдық аспектілері
Білуі тиіс: Тілді қарым-қатынас құралы ретінде қарастыру.


4-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдің мәдениетпен байланысы
Білуі тиіс: Тілдің мәдениетпен байланысын көрсету.


5-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Сауатты жазу: Негіздер
Білуі тиіс: Сауатты жазу негіздерін үйрету.


6-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Сауатты оқу: Түсінік
Білуі тиіс: Сауатты оқу принциптері мен дағдыларын үйрету.


7-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Коммуникацияның негізгі принциптері
Білуі тиіс: Коммуникацияның негіздерін түсіндіру.


8-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл және ақпарат
Білуі тиіс: Ақпараттық сауаттылықты дамыту.


2 Бөлім. 2-тоқсан: Тіл нормасы, стиль және медиа (10–17 апталар)

9-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Сөздік қорды дамыту
Білуі тиіс: Сөздік қорды тиімді пайдалану.


10-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдік нормалар
Білуі тиіс: Тілдік нормалардың негіздерін үйрету.


11-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдің стилистикалық ерекшеліктері
Білуі тиіс: Тілдің стилистикалық ерекшеліктерін талдау.


12-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Әдебиет пен тіл
Білуі тиіс: Әдебиет арқылы тілдің байлығын көрсету.


13-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Медиа мәтіндермен жұмыс
Білуі тиіс: Медиа мәтіндерімен жұмыс істеу дағдыларын дамыту.


14-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Кәсіби тіл
Білуі тиіс: Кәсіби тілдің негіздерін үйрету.


15-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл және мәдениетаралық байланыс
Білуі тиіс: Мәдениетаралық байланыс принциптерін түсіндіру.


16-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілді меңгеру стратегиялары
Білуі тиіс: Тілді меңгеру стратегияларын үйрету.


3 Бөлім. 3-тоқсан: Коммуникативтік дағдылар және қоғамдағы тіл (18–25 апталар)

17-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдік саясат
Білуі тиіс: Тілдік саясаттың қоғамдағы рөлін талдау.


18-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл және ұлттық идентичность
Білуі тиіс: Тіл мен ұлттық идентичность арасындағы байланысты көрсету.


19-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Әлеуметтік желілер мен тіл
Білуі тиіс: Әлеуметтік желілердегі тіл қолдану дағдыларын дамыту.


20-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдегі өзгерістер
Білуі тиіс: Тілдегі өзгерістер мен даму процесін талдау.


21-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл және өнер
Білуі тиіс: Тілдің өнердегі рөлін көрсету.


22-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл мен экономика
Білуі тиіс: Тіл мен экономика арасындағы байланысты көрсету.


23-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдік кедергілер
Білуі тиіс: Тілдік кедергілерді жеңу әдістерін үйрету.


24-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл және психология
Білуі тиіс: Тіл мен психологияның өзара әсерін көрсету.


4 Бөлім. 4-тоқсан: Қолданбалы дағдылар, жоба жұмыстары және қорытынды (26–34 апталар)

25-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілді оқыту әдістемесі
Білуі тиіс: Тілді оқыту әдістемесімен таныстыру.


26-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тілдің болашағы
Білуі тиіс: Қазақ тілінің болашағы туралы пікір қалыптастыру.


27-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Тіл және ақпараттық қоғам
Білуі тиіс: Ақпараттық қоғам мен тіл арасындағы байланысты көрсету.


28-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Қорытынды: Тілдің әлеуметтік рөлі
Білуі тиіс: Тілдің әлеуметтік рөлін қорытындылау.


29-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Жобаларды қорғау
Білуі тиіс: Нәтижелерді ұсыну және кері байланыс алу


30-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Қорытынды бағалау және рефлексия
Білуі тиіс: Жетістіктерді бағалау және алдағы қадамдарды анықтау


31-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Курс бойынша қайталау және қорытындылау
Білуі тиіс: Өтілген материалды жинақтап, қорытынды жұмысқа дайындалу


32-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Зерттеушілік мини-жоба
Білуі тиіс: Білімді тәжірибеде қолдану (мини-жоба)


33-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Практикум және кейстер
Білуі тиіс: Практикалық дағдыларды нығайту


34-сабақ (1 сағат)
Сабақтың тақырыбы: Жобаларды қорғау
Білуі тиіс: Нәтижелерді ұсыну және кері байланыс алу




































Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақ тілінің маңызы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Қазақ тілінің қоғамдық, ұлттық және мәдени рөлін түсіндіре алады (ауызша — 1–2 минут; жазбаша — 8–12 сөйлем).
2) Таңдалған мәтіннен грамматикалық құралдарды анықтап (анықтауыш, баяндауыш, тыныс белгілері), дұрыс қолдана алады (грамматикалық жаттығулар арқылы).
3) Топта және жұпта байланыс орнатып, өзінің пікірін қорғай алады (диалог/оқиға талқылау).

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға "Қазақ тілінің маңызы" тақырыбында ой қалыптастыру; тілдік құралдарды қолдана отырып қысқа жазбаша және ауызша шығарма жасауға үйрету (1–2 сөзде емес, 1 сыңғыл/параграф деңгейінде).

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Бастапқы назар аударту (5 минут)

Сабақ тақырыбын хабарлайды; оқушыларға қысқа әуенмен/сурет арқылы «тіл» туралы ой тастайды; жылдам ой жинақтау (10 оқушыдан тез жауап).

10 оқушыдан тез жауап береді: "Қазақ тілі не үшін маңызды?" — қысқа пікірлер (бір сөйлемнен).

Бақылау, ауызша жауаптар

слайд (тақырып), 1 иллюстрация/сурет "тіл және қоғам"

Негізгі жұмыс (25 минут)

1) Грамматикалық жаттығу таратады (10 сөйлем, бос орынға дұрыс сөз формасын қою; 3 сөйлемде тыныс белгілерін қою қажет). 2) Жазбаша тапсырманы түсіндіреді: 8–12 сөйлемдік параграф жазу (кіріспе, 2 дәлел, қорытынды). 3) Ауызша жаттығу: жұпта 1–2 минуттан шағын баяндама дайындау және топ ішінде бөлісу.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Сөйлем және тыныс белгілері
1) 10 сөйлемнен тұратын тапсырма: бос орындарды толтыру (сөз түрі/екі жұрнақ/сын есім/етістік формасы) 2) 3 сөйлемдегі тыныс белгілерін дұрыстау (қате жай сөйлемдер) 3) 2 сөйлемде анықтауыш пен баяндауышты белгілеу

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Қысқа параграф (эссе) "Қазақ тілінің маңызы"
1) Тақырып: «Қазақ тілінің маңызы»; 2) Эссе құрылымы: кіріспе — 1 сөйлем; негізгі бөлім — 2 дәлел (әр дәлел 2–3 сөйлем); қорытынды — 1 сөйлем; 3) Жалпы 8–12 сөйлем болу керек; 4) Грамматика мен тыныс белгілеріне көңіл қою.

3-тапсырма. Ауызша жұмыс — 1–2 минуттық баяндама және топтық талқылау
1) Жұппен 2 минут ішінде «Қазақ тілінің рөлі» туралы 1–2 минуттық баяндама дайындау; 2) Топ ішінде баяндама тыңдап, бір пікір қоса отырып 1 сұрақ қояды; 3) Қорытындыда мұғалім топтан басты ойды жинақтайды.

1) Жеке түрде грамматикалық жаттығуды орындайды (10 сөйлем). 2) 8–12 сөйлемнен тұратын параграфты жазып аяқтайды (10 минут). 3) Жұпта 1–2 минуттық ауызша баяндама дайындап, топта бірігіп талқылайды.

1-тапсырма. Жеке орындау: бірінші бөлімде 10 сөйлемді толтырады; екінші бөлімде қателерді түзетеді; жұмыстарын мұғалімге тапсырады немесе
Google Forms арқылы жібереді.; Қадамдар: 10 сөйлемнен тұратын тапсырма: бос орындарды толтыру (сөз түрі/екі жұрнақ/сын есім/етістік формасы) 2) 3 сөйлемдегі тыныс белгілерін дұрыстау (қате жай сөйлемдер) 3) 2 сөйлемде анықтауыш пен баяндауышты белгілеу

2-тапсырма. Жеке немесе жұп ретінде жазбаша түрде 10 минут ішінде параграф жазады; жазбаны тексеру үшін алмасады (
peer review) және 1 түзету енгізеді.; Қадамдар: Тақырып: «Қазақ тілінің маңызы»; 2) Эссе құрылымы: кіріспе — 1 сөйлем; негізгі бөлім — 2 дәлел (әр дәлел 2–3 сөйлем); қорытынды — 1 сөйлем; 3) Жалпы 8–12 сөйлем болу керек; 4) Грамматика мен тыныс белгілеріне көңіл қою.

3-тапсырма. Жұппен дайындалу (3–4 минут), бір оқушы баяндап, екіншісі толығыстырады; топ мүшелері сұрақ қойып, жауап алады.; Қадамдар: Жұппен 2 минут ішінде «Қазақ тілінің рөлі» туралы 1–2 минуттық баяндама дайындау; 2) Топ ішінде баяндама тыңдап, бір пікір қоса отырып 1 сұрақ қояды; 3) Қорытындыда мұғалім топтан басты ойды жинақтайды.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері (барлығы 10 ұпай):
- Грамматикалық дұрыстық (ақтық) — 6 ұпай (10 сөйлем бойынша): толық дұрыс = 6, 2-3 қате = 4, 4+ қате = 2
- Тыныс белгілерін дұрыс қою — 2 ұпай (3 сөйлем): барлық үші дұрыс = 2, 1-2 дұрыс = 1, бәрі қате = 0
- Сөйлем мүшелерін анықтау — 2 ұпай: толық дұрыс = 2, жартылай = 1, қате = 0

Дескриптор:
Бағалау критерийлері (барлығы 10 ұпай):
- Мазмұн (идеяның айқындығы, тақырыпқа сәйкестігі) — 4 ұпай
- Ұйымдастыру (кіріспе, дәлел, қорытынды) — 3 ұпай
- Тілдік дұрыстық (грамматика, тыныс белгілері) — 2 ұпай
- Сөздік қор/стиль (түрлі сөздер, бай сөйлемдер) — 1 ұпай
Ұпайлар: 9–10 = үздік, 7–8 = жақсы, 5–6 = қанағаттанарлық, <5 = қосымша жұмыс қажет.

Дескриптор:
Бағалау критерийлері (барлығы 10 ұпай):
- Ауызша айтылым/ұқыптылық (айқындық, ырғағы) — 4 ұпай
- Мазмұнның толықтығы (кемінде 2 дәлел) — 3 ұпай
- Тілдік дұрыстық (жеңіл грамматикалық қателер) — 2 ұпай
- Бірлесіп жұмыс/интерактивтілік (сұрақ-жауап) — 1 ұпай
Рубрика: 9–10 = өте жақсы, 7–8 = жақсы, 5–6 = орташа, <5 = қосымша жаттығу қажет.

Жалпы ұпай: 10

тапсырма парағы (print/Google Doc), мысалдар жинағы
эссе үлгісі, жазба парақтары/Google Docs, тез сөздік (Canva/Google Sheet мүмкін)
уақыт сақтағыш (таймер), жазбалар, критерий парағы (тақтада көрінуі)

Бекіту (5 минут)

Топтардан 2 оқушы шақырып, 1 минуттық қысқа пікір тыңдайды; негізгі идеяларды бір жерге жинақтайды; жетістік критерийлерін еске түсіреді.

2 оқушы шығып ауызша қорытынды жасайды; қалғандары тыңдап, сұрақ қояды.

Бақылау, ауызша жауаптар

тақта, маркерлер

Рефлексия (3 минут)

Қысқа кері байланыс: 'Бір нәрсе үйрендім / Бір сұрақ қалды' форматында үгіттейді; үй тапсырмасын хабарлайды.

Әр оқушы 1 қысқа жазба (стикерге) жазады: "Бүгін не үйрендім?".

Бақылау, ауызша жауаптар

стикерлер, беттер



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Функционалдық сауаттылық: Түсінік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Мәтіннен негізгі ой мен қосалқы ойды анықтай алады; мәтінді логикалық бөліктерге бөліп, қысқаша қайта айта алады.
2) Сөйлем құрылысын (септік, рай, сын есімдік қосымшалар) дұрыс қолдана отырып, 40–80 сөздік ықшам мәтін жаза алады.
3) 6–10 сөйлемнен тұратын ауызша баяндама арқылы пікірін дәлелдей алады, сұрақтарға жауап бере алады.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар функционалдық сауаттылық негізінде мәтінді түсіну, грамматикалық түрде дәлелдеу және қысқа жазбаша әрі ауызша ойды жүйелеу дағдыларын меңгереді.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5–7 мин)

Сабақ мақсатын хабарлау. Оқушыларға қысқа мотивациялық мәтін оқып беру (мәтіннің тақырыбы мен контексті). Классқа 2 жылдам сұрақ қою (Kahoot/ауызша).

Сабақ мақсатымен танысу; Kahoot немесе қол көтеріп қысқа жауап беру.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Google Slides, тақырыптық шағын мәтін (150–200 сөз)

Ортасы (25–30 мин)

Грамматикалық қысқа түсініктеме беру (септік, рай формалары, байланыс сөздері). Үлгі мәтін бойынша жалпы талдау көрсету. Тапсырмаларды бөліп беру: 1) грамматика жаттығуы, 2) жазбаша жұмыс, 3) жұппен ауызша жаттығу. Мұғалім топтар арасында жүріп бағыттап, тірек сұрақтар қояды.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — 'Тілдік дәлдік'
1) Берілген 8 сөйлемнен 5 сөйлемнің құрамындағы септік формаларын көрсетіңіз; 2) 3 сөйлемде рай формасын өзгертіп, мағынаны салыстыру (мысал: жай рай → бұйрық рай); 3) 5 сөйлемдік қысқаша талдау жазып, байланыс сөздерін көрсетіңіз.

2-тапсырма. Қысқаша жазбаша жұмыс — 'Мәтіннен түсінік' (40–80 сөз)
1) Оқылған үлгі мәтіннен негізгі ойды анықтаңыз; 2) 40–80 сөз аралығында өз сөзіңізбен қысқаша қорытынды жазыңыз; 3) Мәтіннен кемінде екі байланыс сөзін қолданыңыз және бір грамматикалық форманы (мысалы, өткен шақ) дұрыс көрсетіңіз.

3-тапсырма. Ауызша практикa — 'Пікірталас-резюме' (6–10 сөйлем)
1) Жұппен алмасып, әрбір оқушы өз жазбасын таныстырады (2–3 мин); 2) Кері байланыс алып, жазбадан мәселені қысқаша 6–10 сөйлемде қорытындылайды; 3) Бір сұраққа нақты жауап бере отырып, қарсы пікірге жұмсақ жауап береді.

1) Жеке орындау: грамматикалық жаттығуды орындау (10 мин). 2) 40–80 сөздік қысқаша жазба жазу (12–15 мин). 3) Жұппен сөйлесу: бір-бірінің жазбасын оқып, 6–10 сөйлемдік ауызша қорытындысын айту (6–8 мин).

1-тапсырма. Жеке жұмыс: сөйлемдерді талдап, сұрақтарға жауап беру және қысқаша жазбаша талдау жазу.; Қадамдар: Берілген 8 сөйлемнен 5 сөйлемнің құрамындағы септік формаларын көрсетіңіз; 2) 3 сөйлемде рай формасын өзгертіп, мағынаны салыстыру (мысал: жай рай → бұйрық рай); 3) 5 сөйлемдік қысқаша талдау жазып, байланыс сөздерін көрсетіңіз.

2-тапсырма. Жеке жазба: талапқа сай 40–80 сөз жазып, берілген шарттарды орындау.; Қадамдар: Оқылған үлгі мәтіннен негізгі ойды анықтаңыз; 2) 40–80 сөз аралығында өз сөзіңізбен қысқаша қорытынды жазыңыз; 3) Мәтіннен кемінде екі байланыс сөзін қолданыңыз және бір грамматикалық форманы (мысалы, өткен шақ) дұрыс көрсетіңіз.

3-тапсырма. Жұптық/топтық жұмыс: таныстыру, тыңдау және 6–10 сөйлемде қорытындылау; сұрақтарға жауап беру.; Қадамдар: Жұппен алмасып, әрбір оқушы өз жазбасын таныстырады (2–3 мин); 2) Кері байланыс алып, жазбадан мәселені қысқаша 6–10 сөйлемде қорытындылайды; 3) Бір сұраққа нақты жауап бере отырып, қарсы пікірге жұмсақ жауап береді.



Дескриптор:
Критерийлер: дұрыс табылған септік формалары (5 ұпай), рай формасын өзгерту дәлдігі (3 ұпай), байланыс сөздерін дұрыс анықтау және қысқаша талдау (2 ұпай). Жиынтық: 10 ұпай. A: 9–10; B: 7–8; C: <=6.

Дескриптор:
Критерийлер: сөз саны мен
요구 (3 ұпай), мазмұнның толықтығы (3 ұпай), грамматика мен орфография (3 ұпай), когезия (1 ұпай). Барлығы 10 ұпай. A: 9–10; B: 7–8; C: <=6.

Дескриптор:
Критерийлер: сөйлеу ұзақтығы (6–10 сөйлем) және мазмұн толықтығы (4 ұпай), грамматикалық қолданым (3 ұпай), сөздік байлығы және ағым (3 ұпай). Барлығы 10 ұпай. A: 9–10; B: 7–8; C: <=6.

Жалпы ұпай: 30

Жұмыс парақтары (8 сөйлем), грамматика ереже парақшасы
Үлгі мәтін, бағалау парағы
Бағалау парақтары, таймер, сөйлеу үлгісі (түрткі сұрақтар)

Бекіту (8–10 мин)

Оқушылардан бірнеше жазбаны дауыстап оқыту және қысқа кері байланыс беру. Шығу билетін тарату: 3 сұрақ (негізгі ой, грамматикалық форманы көрсету, бір сөйлеммен қорытынды).

Өз жазбаларын оқиды; шыққан сұрақтарға жазбаша немесе ауызша жауап береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билеті (қағаз/Google Forms)

Рефлексия (3–5 мин)

Сабақты қорытындылау, үй тапсырмасын беру және бағалау критерийлерін еске салу.

Сабақтан алған негізгі бір ойды бір сөйлеммен айтады; үй тапсырмасын жазып алады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Тақта/электронды платформа



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдің функционалдық аспектілері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдің қарым-қатынас құралы ретінде рөлін зерттеу
2) Тілдің әлеуметтік функцияларын анықтау

Сабақтың мақсаты:

1 апталық жоспар: 'Тілдің функционалдық аспектілері' тақырыбы бойынша 10-сынып оқушыларын 1–2 сабақта зерттеп, талқылап шығаруға бағытталған оқу-жоспар

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5–7 мин)

Оқушыларға апталық мақсатты таныстырып, 'Тілдің функционалдық аспектілері' тақырыбының қысқаша қысқаша мазмұнын айтады; сабақты ұйымдастыру (топтарға бөлу, құрал-жабдықтарды дайындау).

10-сынып оқушылары 10-сөйлем деңгейінде сабақтың мақсатын тыңдап, топтарға бөлінеді; қысқа сатып алу/реакция көрсетеді (эмоджи/қысқа сөз).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд: сабақ мақсаты; Kahoot/Quizizz қысқа сұрақтар

Сабақтың ортасы (35 мин)

1) Қысқаша теория (5 мин): тіл функцияларының түрлері мен ерекшеліктері; 2) Грамматикалық жаттығу (10–12 мин): мәтіннен фрагменттер беріп, функциясын талдау тапсырмасы; 3) Жазбаша жұмыс (8–10 мин): 40–80 сөздік шығарма / мәтін құрастыру; 4) Ауызша әрекет (8–10 мин): жұпта талқылап, 1–2 минуттық қорытынды ұсыну.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тілдің функциясын анықтау
Мәтін фрагменті: мұғалім ұсынады (оқулықтан үзінді немесе сабақтағы слайд). Әр оқушыдан: 1) негізгі ой/түйіндe; 2) сөйлемдегі құралдар/орындалу тәсілі; 3) мәтіннен 1 негігзгі эпизод/функция анықтау; 4) 3 факт; 5) 2–3 сөйлемдік қорытынды жазу.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Қысқа шығарма (40–80 сөз)
Тапсырма: 1) тақырыпқа байланысты 40–80 сөз жазу; 2) мәтін құрылымы: кіріспе, негізгі ой, қорытынды; 3) грамматикалық дұрыс қолдану; 4) 2 минут ішінде өз жұмысын жұпқа оқып беру; 5) мұғалімге тапсыру.

3-тапсырма. Ауызша әрекет — Коммуникативтік түсініктеме
Тапсырма: 1) жұппен 3 минут талқылау (мәтін функциялары туралы); 2) әр жұптан 1 минуттық қорытынды презентация; 3) мұғалім мен сыныптан сұрақтар; 4) 2 минут талқылаудан кейін рефлексия.

Оқушылар: мәтінді оқып, жұппен талқылап, грамматикалық жаттығуларды орындайды; 40–80 сөздік жазбаша мәтін жазады; жұпта 1–2 минут презентация жасайды.

1-тапсырма. Мәтінді оқып, 2–3 тілдік функцияны жұпта талқылап, жеке жауап жазады.; Қадамдар: негізгі ой/түйіндe; 2) сөйлемдегі құралдар/орындалу тәсілі; 3) мәтіннен 1 негігзгі эпизод/функция анықтау; 4) 3 факт; 5) 2–3 сөйлемдік қорытынды жазу.

2-тапсырма. Жеке жұмыс: 40–80 сөз жазады; жұпта оқып, кері байланыс алады (A/B рөлдер).; Қадамдар: тақырыпқа байланысты 40–80 сөз жазу; 2) мәтін құрылымы: кіріспе, негізгі ой, қорытынды; 3) грамматикалық дұрыс қолдану; 4) 2 минут ішінде өз жұмысын жұпқа оқып беру; 5) мұғалімге тапсыру.

3-тапсырма. Жұпта сөйлесу/аналитикалық талдау/уәждеу/доказ беру; бір оқушы сөйлеуші, бірі байқаушы (A/B).; Қадамдар: жұппен 3 минут талқылау (мәтін функциялары туралы); 2) әр жұптан 1 минуттық қорытынды презентация; 3) мұғалім мен сыныптан сұрақтар; 4) 2 минут талқылаудан кейін рефлексия.



Дескриптор:
Критерийлер (аналық/делдал/рәсім):
- Дәрыс орындалу: мәтіннен кем дегенде 2 функция анықталған (2 ұпай);
- Түсіндіру сапасы: сөйлемдік дәлел бар ма (1 ұпай);
- Рефлексия: 2–3 сөйлемдік қорытынды (1 ұпай).
Жалпы: 4 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер (логика/дәлел/рәсім):
- Мазмұн толықтығы (2 ұпай): негізгі ой анық және логикалық;
- Грамматикалық дұрыстық (1 ұпай): маңызды қателер жоқ;
- Ұзындық/формат (1 ұпай): 40–80 сөз аралығы.
Жалпы: 4 ұпай.

Дескриптор:
Рубрикатор:
1) Дәрыс орындау (2 ұпай): негізгі функциялар анықталды;
2) Түсіндіру сапасы (1 ұпай): логикалық аргументация бар;
3) Рәсім/тәртіп (1 ұпай): уақытты ұстанды, кері байланысқа жауап берді.
Жалпы: 4 ұпай.

Жалпы ұпай: 12

Оқулық/парақ, жұптық жұмыс жазбалары, H5P (қажет болса)
Қағаз/онлайн редактор, үлгі-шаблон (Canva/Google Docs)
Карточкалар/презентация, уақыт өлшегіш

Сабактың соңы (5 min)

Жұптардың қорытындыларын тыңдап, ортақ қорытынды жасайды; келесі сабаққа арналған тапсырмаларды (үй жұмысы) тағайындайды.

Оқушылар 10-сөйлемдік қорытынды сұрақтарға жауап береді; үй тапсырмасын жазып алады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Рефлексия парағы, Google Form (рефлексия)

Рефлексия (3–5 мин)

Қысқа қорытынды және бағалау критерийлерін еске салу; оқушылардың өзін-өзі бағалауына бағыттау.

Өзін-өзі бағалау: 'Мен 3 факт атадым ба? Қорытынды тиянақты ма?' деген сұрақтарға жауап береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақтары, смайлик-реакциялар



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдің мәдениетпен байланысы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тіл мен мәніет (мәдениет) арасындағы байланысты түсіну және сипаттау (анализ деңгейі).
2) Сөйлем құрылымдары мен лексикалық таңдау арқылы мәнді дәл жеткізу дағдыларын дамыту (қолдану деңгейі).
3) Жазбаша және ауызша шығармашылық тапсырмаларда дәл әрі бай тілдік құралдарды қолдану (құру/бағалау деңгейі).

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: 'Тілдің мәні мен мәніетпен байланысы' тақырыбы бойынша 1 аптаға арналған қысқаша оқу-жоспар; оқушылар тілдік құралдарды аналитикалық қолдана отырып, ойды нақтылы жеткізуді үйренеді.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Бастапқы (5 мин)

Апта мақсаттарын хабарлау; тақырыпқа мотивирлеу сұрағы: «Тіл қандай жағдайда мәдениетті білдіреді?»; жылдам «барометр/жылы-суық» сұрағы (Kahoot/ұпай түрінде).

Краткий жауап беру, 10-секундтық ой-пікір, Kahoot/Quizizz-те 1 сұраққа жауап.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Quizizz сұрақтары; слайд (тәжірибелік мысалдар).

Негізгі (30 мин)

1) Қысқа теориялық түсініктеме беру (5 мин). 2) Мәтіндік талдау: жұппен берілген мәтінді оқып, тіл мен мәніет байланысын табу (15 мин). 3) Жазбаша және ауызша тапсырмаға нұсқау беру (10 мин).

1-тапсырма. Грамматикалық және семантикалық талдау — мәтіннен мысалдар табу
Берілген 200-300 сөздік мәтіннен тіл мен мәніет арасындағы байланыс көрсететін 3 нақты мысалды табу және әр мысалды 2-3 сөйлеммен талдау: 1) қандай тілдік құрал (лексика/фразеология/интонация) қолданылған; 2) ол мәнді қалай білдіреді; 3) мәдени контекстпен қалай байланысады.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — 120-160 сөз эссе
Тақырып: «Тіл мен мәдениеттің бір-бірін байытуы» — 120-160 сөздегі эссе жазу. Эсседе: тақырыптың негізгі идеясын көрсету; кемінде 2 құрама сөйлем қолдану; мәдениеттен алынған 1 нақты мысал келтіру.

3-тапсырма. Ауызша практика — 2-3 минуттық презентация және пікірталас
Сұрақ: «Қалайша тіл мәдениеттің нәзік түсінігін жеткізеді?» — әр оқушы 2-3 минуттық қысқа презентация дайындайды, кейін жұпта 1 сұрақтан қойып, жауап алады. Қажет болған жағдайда тірек картасы беріледі.

Жұпта мәтінді талдайды; әр жұп 3 мысал табады және қысқаша жазады (әр мысалға 2-3 сөйлем). Кейін жеке эссе жазады (120-160 сөз) және 2-3 минуттық мини-презентацияға дайындалады.

1-тапсырма. Жұппен мәтінді талдап, әр жұп 3 мысалды қағазға немесе
Google Docs-қа жазады; бір мысалды тақтаға көшіріп, қысқаша түсіндіреді.; Қадамдар: қандай тілдік құрал (лексика/фразеология/интонация) қолданылған; 2) ол мәнді қалай білдіреді; 3) мәдени контекстпен қалай байланысады.

2-тапсырма. Жеке жұмыс: жоспар жазу (3-5 пункт), эссе жазу, өзін тексеру (орфография, синтаксис).
Google Docs-та жіберу мүмкіндігі бар.

3-тапсырма. Дайындық: тез жоспар (1 параграф), 2 минут сөйлеу, жұппен кері байланыс беру және бір сұрақ қою/жауап алу.



Дескриптор:
Критерийлер (ақпарат/дәлел/ұйымдастыру):
- Мысалдардың дұрыстығы (0-3 ұпай)
- Талдаудың нақты болуы, контекстпен байланысы (0-4 ұпай)
- Презентация/ұсыныс (анық, қысқа) (0-3 ұпай)
Барлығы: 10 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер (балл/комментарий):
- Тақырыпқа сәйкестік және ой құрылымы (0-4 ұпай)
- Лексикалық байлық және тілдік дәлдік (орфо/граммат) (0-3 ұпай)
- Құрама сөйлемдерді қолдану және мысалдың айқын болуы (0-3 ұпай)
Жиыны: 10 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер (логика/ұйымдастыру/өзіне сенімділік):
- Негізгі ойдың айқын болуы (0-4 ұпай)
- Тыңдаушылармен байланыс, тілдік дәлдік (0-3 ұпай)
- Сұраққа жауап беру және аргумент (0-3 ұпай)
Жиыны: 10 ұпай.

Жалпы ұпай: 10

Мәтін (тапсырма пакеті), үлгі талдау парағы, Google Docs.
Эссе үлгісі, лексика тізімі (семантикалық топтар), онлайн орфография тексеруші, Google Docs/Turnitin опциясы.
Тірек карталар, уақыт өлшегіш, қажет болса алдын ала жазылған аудио модель.

Бекіту (7 мин)

Екі жақты кері байланыс: екі-үш жұптың нәтижеcін тыңдау, қатені түзету. Шығу билеті беру: 1 сөйлемде тіл мен мәніет байланысын анықтау.

Презентация (әр жұп/жеке 1-2 минут); шығу билетін толтыру.

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билеті үлгісі; уақыт сақтағыш.

Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Сауатты жазу: Негіздер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тыныс белгілерін (нүкте, үтір, сұрақ белгісі, леп белгісі, қос нүкте, сызып тастау) мәтінде дұрыс қоюды меңгеру;
2) Сөйлемдерді біріктіру арқылы күрделі және күрделі-қос сөйлемдер құрастыруды жаттықтыру;
3) Кішкентай мәтіннің (40–80 сөз) логикасын сақтай отырып, кіріспе, негізгі бөлім және қорытындыдан тұратын жазба құрастыру;
4) Ауызша презентацияда 1–2 минут ішінде өз ойын жүйелі, сауатты жеткізу.

Сабақтың мақсаты:

«Сауатты жазу: Негіздер» тақырыбы бойынша оқушылардың тыныс белгілерін, сөйлем құрылысын және абзацтық логиканы дұрыс қолдана білу қабілетін дамыту; жазбаша және ауызша ойды сауатты жеткізу дағдыларын жаттықтыру.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Бастапқы ықпал (5-7 мин)

Сабақ мақсатымен таныстыру; тақырыпты қысқаша таныстыру; жылдам ынталандыру сұрақтары (Kahoot/Quizizz арқылы 5 сұрақ) жүргізу.

Kahoot/Quizizz сұрақтарына жауап беру; сабақ мақсатын тыңдау және сұрақ қою.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot немесе Quizizz викторина (5 сұрақ), слайд көрсетілім

Негізгі тарау (25-28 мин)

Теорияны 6-8 минут ішінде түсіндіру: тыныс белгілері мен сөйлем түрлері; нақты мәтін үзіндісін талдау; үш тапсырманы беру: грамматика жаттығуы, қысқа жазбаша жұмыс, ауызша жаттығу. Топтарға/жұптарға нұсқау беру және уақытты бақылау.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тыныс белгілері мен сөйлемдерді біріктіру
1) Төрт қысқа мәтін үзіндісіндегі тыныс белгілеріндегі қателерді табыңыз және түзетіңіз (6 сөйлем). 2) Екі қарапайым сөйлемді алып, оларды қиылыстырып күрделі немесе күрделі-қос сөйлемге біріктіріңіз (3 мысал). 3) Қосымша: әрбір түзетудің себебін 1-2 сөйлеммен түсіндіріңіз.

2-тапсырма. Қысқа жазбаша жұмыс — 40–80 сөз: «Сауатты жазу — негіздер»
40–80 сөз аралығында кіріспе, негізгі бөлім, қорытындыдан тұратын мәтін жазыңыз. Тақырыпты дамытқанда тыныс белгілерін дұрыс қолданыңыз және ең кемі бір күрделі сөйлем қосыңыз. Уақыт — 15 минут.

3-тапсырма. Ауызша жұмыс — 1 минуттық презентация/жұптық пікірталас
Жұппен тақырып бойынша 1 минуттық қысқа презентация дайындаңыз немесе жұпта 2 минуттық пікірталас өткізіңіз: «Неге сауатты жазу маңызды?» Әр оқушы 30–60 секунд сөйлеуі тиіс. Көрнекі бір слайд немесе кішкене жазба қолдануға болады.

1) Грамматикалық жаттығуды орындау (индивидуал немесе жұп). 2) Қысқа 40–80 сөздік мәтін жазу (Google Docs/қалам+журнал). 3) Жұппен 1-2 минуттық қысқа презентация немесе пікірталас дайындау және жеткізу.

1-тапсырма. Жеке жұмыста қателерді түзету және жұппен біріктіру жаттығуын талқылау.; Қадамдар: Төрт қысқа мәтін үзіндісіндегі тыныс белгілеріндегі қателерді табыңыз және түзетіңіз (6 сөйлем). 2) Екі қарапайым сөйлемді алып, оларды қиылыстырып күрделі немесе күрделі-қос сөйлемге біріктіріңіз (3 мысал). 3) Қосымша: әрбір түзетудің себебін 1-2 сөйлеммен түсіндіріңіз.

2-тапсырма. Жеке жұмыс: мәтінді жоспарлап, жазып, кейін өзіңіз/жұбыңызбен бірге оқып, кемшіліктерді түзету.

3-тапсырма. Жұппен тез жоспар құрып, рөлдерді бөліп, сөйлеуді жеткізу; сынып алдында қысқа ұсыну.



Дескриптор:
{'criteria': ['Түзетулер дәл және ережеге сай (әр түзету 1 ұпай);', 'Сөйлемдерді біріктіруде тіл тәсілі дұрыс қолданылған (әр дұрыс біріктіру 1 ұпай);', 'Әр түзетудің себебін логикалық түсіндірген (бар болса +1 ұпай).'], 'total_points': 6, 'level_descriptor': {'4-6': 'Жақсы — ережелерді меңгерген, қателер аз', '2-3': 'Орташа — кейбір түсінбеушіліктер бар', '0-1': 'Қосымша қолдау қажет'}}

Дескриптор:
{'criteria': ['Сөз саны: 40–80 (2 ұпай);', 'Құрылым: кіріспе/негізгі/қорытындының болуы (2 ұпай);', 'Орфография және тыныс белгілерінің дұрыстығы (≤2 қате — 2 ұпай);', 'Мазмұнның логикасы және сөйлем байланысы (2 ұпай).'], 'total_points': 8, 'level_descriptor': {'7-8': 'Өте жақсы — толық талапты орындады', '4-6': 'Қанағаттанарлық — кейбір қателер бар', '0-3': 'Түзетуді талап етеді'}}

Дескриптор:
{'criteria': ['Ойды жүйелі жеткізу (1 ұпай),', 'Дауыс ырғағы мен мәнер (1 ұпай),', 'Тыныс белгілерінен келген жазбаша мысалдарды нұсқау арқылы түсіндіру (1 ұпай),', 'Уақыт шегін сақтау (1 ұпай).'], 'total_points': 4, 'level_descriptor': {'4': 'Өте жақсы — анық және сенімді', '2-3': 'Қанағаттанарлық — кей жері әлсіз', '0-1': 'Қосымша дайындық қажет'}}

Жалпы ұпай: 10

Сабақта берілген мәтін үзінділері (қолданба/қағаз), Google Docs немесе қағаз қалам
Google Docs (ұсынуға) немесе дәптер, бақылау парағы (сөз санағыш), орфографиялық сөздік (онлайн/қағаз)
Уақыт таймері, слайд/постер (Canva/PowerPoint) немесе қағаз жазба, смартфон видеожазу үшін (қалаған жағдайда)

Бекіту (5-7 мин)

Оқушылардың ұсынылған жұмыстарын жинақтап, екі-үш мысал көрсету; жалпы қателіктерді атап өту; жетістіктерді жеткізу (маратон/эмоджи арқылы).

Өздерінің жазбаларын, жұптастардың пікірін тыңдап, ұсыну; өз қателерін анықтау.

Бақылау, ауызша жауаптар

Проектор, оқушылар жұмыстарының үлгілері

Рефлексия (3-5 мин)

Сабақты қорытындылау; үй тапсырмасын беру және бағалау критерийлерін еске салу; келесі сабаққа дайындық (қысқа нұсқау).

Өз жетістігін бағалау: өз-өзін 3 деңгей бойынша бағалау (A/B/C) және қысқа жазба: «Бүгін не үйрендім?»

Бақылау, ауызша жауаптар

Өзін-өзі бағалау парақшасы (Google Form/қағаз)



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Сауатты оқу: Түсінік

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Оқушылар 'түсінік' деген не екенін анықтайды және қарапайым анықтама құрайды.
2) Оқушылар түсінікті сөйлемде грамматикалық тұрғыдан дұрыс қолдана алады (сөйлем құрамын талдау, сөз түрлендіру).
3) Оқушылар қысқа (8–10 сөйлем) жазбаша шығарма жазып, тақырып бойынша ауызша 1–2 минуттық тұсаукесер жасайды.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар 'түсінік' ұғымын анықтап, оны мәтінде анықтауға, дұрыс грамматикалық құрылымда қолдануға және қысқа жазбаша және ауызша түрде дәлелдеп жеткізе алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 мин)

Сыныпты топқа бөлу (жұп/топ), сабағтың мақсатын хабарлау, жылдам вайршторм: 'Түсінік деген не?' сұрағын тақтаға жазу. Kahoot/Quizizz арқылы 3 қысқа сұрақпен жылдам тексеру.

Жұппен 1 минут ішінде ой бөлісу, 1 адам топтан жауап береді; Kahoot-қа жауап береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot сұрақтары, тақта/смартборд

Негізгі бөлім (35 мин)

1) 10 мин — грамматикалық тапсырма түсіндіру және орындауды бақылау; 2) 15 мин — жазбаша жұмыс беріп, жеке бақылау; 3) 10 мин — жұптық/топтық ауызша тұсаукесерлер ұйымдастыру.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Сөзжасам және сөйлем талдау
1) Төмендегі 6 сөзді талдап, түбірін және қосымшаларын көрсетіңіз: 'білімділік', 'түсінік', 'келтіру', 'себеп', 'анықталған', 'ойлану'. 2) 3 берілген қарапайым сөйлемнен анықтамалық сөйлем жасаңыз (сөйлем құрамын өзгерту арқылы). 3) Бір етістіктен зат есім жасаңыз және оны 1 сөйлемде қолданыңыз.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Қысқаша анықтама мен дәлел
8–10 сөйлемнен тұратын шығарма жазыңыз. Тақырыбы: 'Түсінік дегеніміз не?'. Құрылымы: кіріспе (1 сөйлем), анықтама (1 сөйлем), 2 дәлел/мысал (әрқайсысы 2–3 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем).

3-тапсырма. Ауызша практикa — 1–2 минуттық тұсаукесер
Жұбыңызбен немесе топпен 1–2 минут ішінде 'Түсінік' ұғымын қысқаша таныстырып, 2 дәлел келтіріңіз. Бір адам ұсынысты жасайды, екіншісі сұрақтарға жауап береді. Уақыт: әр топқа 1–2 минут.

1) Грамматикалық жаттығуды орындайды (берілген сөйлемдерде сөздердің түбірін, қосымшаларын анықтау; етістіктен зат есім жасау); 2) 8–10 сөйлемнен тұратын қысқаша шығарма жазады; 3) жұппен 1–2 минуттық тұсаукесер дайындап, сынып алдында баяндайды.

1-тапсырма. Жеке түрде жұмыс істейді; мұғалімге тапсырмасын көрсетеді.; Қадамдар: Төмендегі 6 сөзді талдап, түбірін және қосымшаларын көрсетіңіз: 'білімділік', 'түсінік', 'келтіру', 'себеп', 'анықталған', 'ойлану'. 2) 3 берілген қарапайым сөйлемнен анықтамалық сөйлем жасаңыз (сөйлем құрамын өзгерту арқылы). 3) Бір етістіктен зат есім жасаңыз және оны 1 сөйлемде қолданыңыз.

2-тапсырма. Жеке немесе жұппен (қажет оқушылар үшін) жазып, соңында тапсырманы мұғалімге тапсырасыз немесе Google Docs арқылы жібересіз.

3-тапсырма. Жұпта пікірталас өткізіп, 1–2 минуттық сөйлеуді сынып алдында жүргізеді.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері (жеткізілген шкала):
- Түбір мен қосымшаларды дұрыс табу: 2 ұпай (барлығы дұрыс) / 1 ұпай (жартысы) / 0 (қате).
- Анықтамалық сөйлемдер құру: 1 сөйлем дұрыс — 1 ұпай, 2 сөйлем дұрыс — 2 ұпай, 3 сөйлем дұрыс — 3 ұпай.
- Етістіктен зат есім жасау және дұрыс қолдану: 1 ұпай.
Жиынтық максималды ұпай: 6. Міндетті сәттілік шегі: ≥4 ұпай.

Дескриптор:
Рубрика (жалпы 8 ұпай):
- Құрылым (кіріспе, анықтама, дәлелдер, қорытынды): 2 ұпай (барлығы дұрыс) / 1 /0.
- Мазмұн мен логика (дәлелдер өз орнына сай және түсінікті): 3 ұпай (толық) / 2 /1 /0.
- Грамматика және орфография: 2 ұпай (қателер ≤2) /1 (қателер 3–5) /0 (>5).
- Сөз байлығы және тұтастық: 1 ұпай.
Жиынтық: 8 ұпай. Сәттілік межесі: ≥5 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 4 ұпай):
- Нақты негізгі ой (1 ұпай),
- Екі дәлел/мысал (1 ұпай),
- Тілдік және интонациялық дұрыстық (1 ұпай),
- Сұрақтарға жауап беру/диалогтік дағды (1 ұпай).
Жиынтық: 4 ұпай. Сәттілік межесі: ≥3 ұпай.

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парақтары, маркерлер
Қағаз/қалам немесе Google Docs, сөздік тізімі (контекст үшін)
Топтарға арналған уақыт реттеуші (таймер), қажет болса Canva слайд немесе плакат

Сабақтың соңы (5 мин)

Тұсаукесерден кейін қысқа рефлексия сұрақтарын көрсету: 'Мен бүгін не үйрендім?' 'Қандай сұрақтар бар?' — шығу билет (exit ticket) жинау.

Әр оқушы 1–2 жолмен шығу билетіне жазады; топтар бір-бірін 1 тамаша деп таңдайды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билет формалары (қағаз/Google Form)



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Коммуникацияның негізгі принциптері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Коммуникацияның негізгі элементтері мен принциптерін анықтай алады (жіберуші, хабар, арна, қабылдаушы, кері байланыс, контекст, тосқауылдар).
2) Әртүрлі қарым-қатынас формаларын талдап, сөйлеу және жазу әрекеттерінде тиімді пайдалануға үйренеді (ақпарат беру, сұрақ қою, кері байланыс беру).
3) Грамматикалық құрылымдарды (күрделі сөйлем, тура/баяндау тілдері, шағын тыныс белгілерін дұрыс қолдану) практикада қолданады.
4) Ауызша рөлдік тапсырмаларда белсенді тыңдау мен нақты кері байланыс көрсетеді.

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: 'Коммуникацияның негізгі принциптері' тақырыбы бойынша оқушылардың тілдік және практикалық коммуникативтік дағдыларын дамыту (1 апта / 4 сабақ).

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5-7 мин)

Сабақ мақсатымен таныстырады; ой қозғау сұрағы: «Коммуникация неден тұрады?» Топқа бөлу және қысқа жылдам жұмбақ/сурет арқылы элементтерді сұрайды.

Жылдам жауап береді; жұпта 1-2 сөйлеммен элементтерді атап өтеді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (6 элемент), маркерлі тақта, кішкентай карточкалар

Орта (25-30 мин)

3 станция бойынша негізгі тапсырмаларды түсіндіреді: 1) Грамматика — құрылымдарды тексеру; 2) Жазбаша жұмыс — қысқа хат; 3) Рөлдік ойын — ауызша диалог. Уақытты және бағалау критерийін көрсетеді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — сөйлем құрылымы мен тура/баяндау тілдері
1) Теңшелген 6 сөйлемнен тура және баяндау тілдерін бөліңіз (2 мин әр сөйлем). 2) 4 сөйлемнің тыныс белгілерін дұрыстап қойыңыз. 3) 2 қысқа қате-сұрақ (жүзеге асқан қателерді түзету).

2-тапсырма. Қысқа жазба — электрондық хат немесе хабар (60–90 сөз)
Тапсырма: Бір топтастырылған жағдайға байланысты 60–90 сөздік электрондық хат жазыңыз: тақырып — 'Жобаға қатысу туралы өтініш' немесе 'Мектеп ішінде ұйымдастыру туралы хабар'. Құрылым: кіріспе (1 сөйлем), негізгі ой (2–3 сөйлем), қорытынды/қысқа ұсыныс (1 сөйлем).

3-тапсырма. Ауызша сөйлеу — рөлдік ойын: 'Жоба командасы кездесуінде пікірталас'
Тапсырма: 2 минуттық рөлдік диалог дайындаңыз (A — жоба жетекшісі, B — қатысушы). Міндеттер: ойды қысқа ұсыну, сұраққа жауап беру, кем дегенде бір рет кері байланыс беру. Әр жұп 3 минут дайындалады, 2 минут сахналау.

Жұп/топпен айналып станциялар бойынша жұмыс істейді: әр станцияда 8–10 минут.

1-тапсырма. Жұппен 8-10 минут жұмыс істеп, жауаптарды параққа жазады; нәтижесін
Kahoot/Quizizz арқылы тексереді.; Қадамдар: Теңшелген 6 сөйлемнен тура және баяндау тілдерін бөліңіз (2 мин әр сөйлем). 2) 4 сөйлемнің тыныс белгілерін дұрыстап қойыңыз. 3) 2 қысқа қате-сұрақ (жүзеге асқан қателерді түзету).

2-тапсырма. Жеке немесе жұппен 15 минутта жазады; соңында жұп бір-бірінің жұмыстарын оқып, 2 түзету енгізеді.

3-тапсырма. Жұппен жоспарлайды, рөлдерді бөліседі, сахналады; қалған оқушылар бақылап, кері байланыс береді.



Дескриптор:
{'
criteria': [{'name': 'Дұрыстық (грамматика/тых. белгілер)', 'A': 'Барлығы дұрыс (4 ұпай)', 'B': '1-2 қате (3 ұпай)', 'C': '3-тен көп қате (2 ұпай)'}, {'name': 'Түсінік (тура/баяндау анықтамасы)', 'A': 'Анық және қысқа түсініктеме (4 ұпай)', 'B': 'Бірнеше дәлсіздік (3 ұпай)', 'C': 'Түсініксіздік бар (2 ұпай)'}], 'total_points': '8 ұпай (A=8, B≈6, C≤4)'}

Дескриптор:
{'
criteria': [{'name': 'Мазмұн мен логика', 'A': 'Тақырыпқа толық сай, идея анық (4 ұпай)', 'B': 'Негізгі ой бар, кейбір қисынсыз жерлер (3 ұпай)', 'C': 'Идея жеткіліксіз, құрылым әлсіз (2 ұпай)'}, {'name': 'Грамматика және лексика', 'A': 'Грамматикалық қателер аз (≤2), сөздік байлығы жақсы (4 ұпай)', 'B': 'Орташа деңгей (3 ұпай)', 'C': 'Көп қате (≤2 ұпай)'}, {'name': 'Ұзақтылық пен формат', 'A': '60–90 сөз аралығы, талаптарға сай (2 ұпай)', 'B': '50–59 немесе 91–100 (1 ұпай)', 'C': '50 сөзден аз немесе 100+ (0 ұпай)'}], 'total_points': '10 ұпай (A=10–9, B=8–6, C≤5)'}

Дескриптор:
{'
criteria': [{'name': 'Флюенттілік (үрдек және үздіксіздік)', 'A': 'Сұрақсыз, үздіксіз сөйлеу (4 ұпай)', 'B': 'Аздап үзіліс бар (3 ұпай)', 'C': 'Үзілістер көп (2 ұпай)'}, {'name': 'Интерактивтілік/кері байланыс', 'A': 'Белсенді тыңдау және нақты кері байланыс (4 ұпай)', 'B': 'Кейбір жауаптар бар (3 ұпай)', 'C': 'Кері байланыс көрсетілмеді (2 ұпай)'}, {'name': 'Тіл мәдениеті және артикуляция', 'A': 'Таза, түсінікті айтылым, мәдени сөйлеу (2 ұпай)', 'B': 'Аз дауыстық немесе артикуляциялық мәселелер (1 ұпай)', 'C': 'Түсініксіз немесе дөрекі тіл (0 ұпай)'}], 'total_points': '10 ұпай (A=10–9, B=8–6, C≤5)'}

Жалпы ұпай: 10

Грамматика парағы, Kahoot/Quizizz, маркер, тақта
Үлгі хат, сөздік карточкалар,
Google Docs/бумага
Рөлдік сценарий карточкалары, таймер, мұғалімнің бақылау парағы

Бекіту (8-10 мин)

Кейбір жұптарды рөлдік ойыннан шақырып сахналауды ұйымдастырады; жазбаша жұмыстардан үзінділер оқылады және жалпы талқыланады.

Өз жұмыстарының қысқаша қорытындысын айтады; кері байланыс береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақтары, таймер

Рефлексия (3-5 мин)

Оқушылардан өз жетістіктері мен келесі қадамдары туралы 1-2 сөйлем сұрайды; үй тапсырмасын береді.

Өзін-өзі бағалау (үш фактіні атап өтеді: не үйрендім, не қиын болды, келесіде не істемекпін).

Бақылау, ауызша жауаптар

Exit ticket карточкалары/Google Form



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және ақпарат

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Мәтіндегі ақпаратты анықтайды және 2-3 сөйлеммен қорытынды жасайды (analysis, measurable).
2) Берілген грамматикалық құрылымдарды (тікелей/жанама сөйлем, көсемше/ептілік) дұрыс қолданады және 6-8 сөйлемнен тұратын қысқа жазба жазады (
specific, measurable, achievable).

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар ақпаратты тіл арқылы тиімді жеткізіп, мәтіндегі негізгі ойды анықтап, ойларын дұрыс құрылымда жазып және ауызша білдіре алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5-7 мин)

Сабақты бастау: тақырыпты таныстыру, оқу мақсаттарын және бағалау критерийлерін қысқаша айқындау; жылдам «қыркүйек» сұрақ (brainstorm) арқылы предзнание тексеру.

Оқушылар 1-2 сөйлеммен тақырыпқа не білетіндерін айтады; 10-секундтық жазба — «Ақпарат дегеніміз не?»

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (тақырып және мақсаттар); Kahoot қысқа сұрақтар (міндетті емес).

Ортасы (25-30 мин)

Мәтін тарату/проекторда көрсету. Мәтінді бірге оқып, негізгі ойды табу әдісін көрсету (тақырыптық сөйлем, фактілер, қорытынды). Грамматикалық материал: тікелей/жанама сөйлем мен көсемшені қысқаша түсіндіру мысалдар арқылы. Тапсырмалар нұсқауын беру: 3 тапсырма (жеке грамматика жаттығуы, жұптық жазба+ауызша қорғау, топтық презентация).

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тікелей және жанама сөйлем
Мақсаты: 1) Тікелей сөйлемдерді жанамаға аудару; 2) 8 ұсыныс/мысал бойынша қателерді табу және түзету; 3) 1 қорытынды жазады (2-3 сөйлем). Әр тапсырма нақты нұсқаулықпен беріледі.

2-тапсырма. Жазбаша шағын жұмыс — Мәтіннен негізгі ой мен фактілер
Мақсаты: 1) Берілген мәтіннен негізгі идеясын табу; 2) Тақырыптық сөйлем және оны қолдайтын 3 факт жазу; 3) 6-8 сөйлемнен тұратын өз ойыңды құрылымдау (аргумент + қорытынды).

3-тапсырма. Ауызша практикa — Қысқа пікірталас/презентация
Мақсаты: 1) Топтық презентация арқылы негізгі ойды 1 минут ішінде жеткізу; 2) Сұраққа нақты жауап беру және пікіріңізді қорғау; 3) Коммуникативті дағдыларды дамыту (ұстаз/жаттықтырушы бағалайды).

1) Грамматикалық жаттығу (жеке) — 8-10 тапсырма: тікелей сөйлемдерді жанама сөйлемге ауыстыру; көсемшенің орнын табу. 2) Жұппен — мәтіннен негізгі ой, 3 факт жазып, 6-8 сөйлемнен тұратын жауапты құрастырып жазады. 3) Топпен (3 адам) — мәтін бойынша 1 минуттық мини-презентация дайындайды (жұмыс бөлу: баяндамашы, факт-уточняющий, қорытынды).

1-тапсырма. Жеке жұмыс: берілген 10 сөйлемнің 8-ін жанама сөйлемге өзгерту, 2-де қателерді табу және түзету; соңында 2-3 сөйлеммен қорытынды жазу.; Қадамдар: Тікелей сөйлемдерді жанамаға аудару; 2) 8 ұсыныс/мысал бойынша қателерді табу және түзету; 3) 1 қорытынды жазады (2-3 сөйлем). Әр тапсырма нақты нұсқаулықпен беріледі.

2-тапсырма. Жұппен жұмыс: мәтінді оқып, тақырыптық сөйлемді анықтап, үш факті жинақтайды, содан кейін жеке 6-8 сөйлемнен тұратын жазба жазады.; Қадамдар: Берілген мәтіннен негізгі идеясын табу; 2) Тақырыптық сөйлем және оны қолдайтын 3 факт жазу; 3) 6-8 сөйлемнен тұратын өз ойыңды құрылымдау (аргумент + қорытынды).

3-тапсырма. Топтар 3 адамнан: біреуі баяндаушы, біреуі факт-ұсынушы, біреуі қорытынды жасайды. 5-7 минут дайындық, кейін әр топ 1 минуттық презентация жасайды, қалғандар сұрақ қояды.; Қадамдар: Топтық презентация арқылы негізгі ойды 1 минут ішінде жеткізу; 2) Сұраққа нақты жауап беру және пікіріңізді қорғау; 3) Коммуникативті дағдыларды дамыту (ұстаз/жаттықтырушы бағалайды).



Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 10 ұпай): 1) Дұрыс форманы қолдану — 5 ұпай (әр дұрыс жауап 0.5 ұпай). 2) Қателерді дәл табу және түзету — 3 ұпай. 3) Қорытындының логикасы мен тілдік дұрыс болуы — 2 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 12 ұпай): 1) Негізгі ойды дәл анықтау — 4 ұпай. 2) 3 факті дұрыс таңдалуы — 4 ұпай. 3) Жазба құрылымы (кіріс, дәлел, қорытынды) — 4 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 8 ұпай): 1) Мазмұнның анықтығы — 3 ұпай. 2) Тіл және сөйлеу мәдениеті — 2 ұпай. 3) Уақытты сақтау және құрылым — 2 ұпай. 4) Сұраққа жауаптың дәлдігі — 1 ұпай.

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парақтары (грамматикалық жаттығулар), маркер, Google Docs (қолжетімді болса).
Мәтін (1 парақ), конспект парақшасы, Canva немесе Google Slides (қысқа слайд жасау үшін).
Слайд/плакат материалдары, телефон/таблет (ескіз, егер бар болса), уақыт сақтаушы (таймер).

Бекіту (8-10 мин)

Оқушылардан бірнеше жұп/топ жұмысы таныстырылымын тыңдау; мұғалім сұрақтар арқылы қателерді түзейді, үлгі көрсетеді. Қысқа грамматикалық кері байланыс — жиі кездесетін қателерді ортаға салу.

Жұп/топ қаражаттарын ұсынады; қалған оқушылар сұрақ қояды немесе толықтырады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд/рефлексия парақтары.

Рефлексия (3-5 мин)

Сабақты қорытындылау; бағалау критерийлерін тағы бір мәрте еске салу; үй тапсырмасын беру және бағалау тәсілін түсіндіру.

Сабақтан үйренген өзін-өзі бағалау (смарт-мақсатқа сәйкес): Мен бүгін не үйрендім? Қандай сұрақ қалды?

Бақылау, ауызша жауаптар

Google Forms немесе қағаз парақ.



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Сөздік қорды дамыту

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Сөздік қорды 10-12 жаңа лексикамен толықтыра отырып, оларды сөйлемде және қысқаша жазбаша шығармада қолдана алу
2) Жаңа сөздердің мағынасын анықтап, синоним/антноним және сөз тіркесінде дұрыс қолдана білу

Сабақтың мақсаты:

Оқушылардың күнделікті және академиялық сөздік қорын кеңейту арқылы сөйлеу және жазу дағдыларын дамыту.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабағытқыш бастау (5–7 мин)

Тақырыпты таныстырады, оқушыларға сабақ мақсаттарын айту. Бастапқы белсендіру: 3 сұрақ (қысқа жауап) және 3 сөзді алдын ала көрсету. Қысқа Kahoot/Quizizz (3 сауал) өткізу.

Қысқа жауаптарды береді, алдын ала көрсетілген 3 сөзге таныс/бейтаныс екенін айтады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Quizizz сілтемесі, презентация (3 сөз), тақта/маркер

Ортасы — негізгі жұмыс (35 мин)

1) Грамматикалық/лексикалық жаттығуларды түсіндіру. 2) Жеке, жұптық және топтық кезеңдер ұйымдастыру. 3) Формативті бақылау: мини-чек, критерийлерді еске салу.

1-тапсырма. Жеке жұмыс — 'Сөздік қорды дамыту' (грамматикалық жаттығу)
Жұмыс кезеңдері: 1) Мұғалім 10 жаңа сөзді ұсынады; 2) Оқушы әр сөзге қысқаша анықтама жазады (қазақша) және синоним/антноним көрсетеді; 3) Әр сөзден 1 мысал сөйлем құрастырады; 4) Грамматикалық тұрғыдан бір сөздің түрленуін көрсетеді (жанама, шақ, септік); 5) Жұмыс нәтижесін оқулыққа енгізеді/берілген кестеге толтырады.

2-тапсырма. Жұптық жұмыс — 'Коммуникативтік тәжірібе' (жаптық-жаттығу)
Жұмыс кезеңдері: 1) Жұпқа 10–12 жаңа сөз беріледі; 2) Әр жұп сол сөздер арқылы 4–6 сөйлемнен тұратын мини‑диалог құрастырады; 3) Диалогтан 2 реплика және 1 қысқа қорытынды дайындалады; 4) Бір жұп сахнада 1 минутқа көрсетеді; 5) Топ ішінде кері байланыс жүргізіледі.

3-тапсырма. Топтық жұмыс — 'Топтық мәтін жасау' (шығармашылық тапсырма)
Жұмыс кезеңдері: 1) Топ 3–4 адамнан құралған; 2) Топ 40–80 сөзден тұратын шағын мәтін дайындайды (6–10 сөйлем); 3) Мәтінде кемінде 6 ұсынылған жаңа сөз болуы қажет; 4) Мәтін постерге немесе слайдқа орналастырылады; 5) Топ 2 минут ішінде нәтижені қорғайды және плакатты тақтаға іледі.

1) Грамматикалық жаттығуларды орындайды (а қадамы). 2) Жұппен сөйлесіп, берілген 10 жаңа сөзбен 2–3 сөйлем құрастырады. 3) Топпен 40–80 сөздік шағын мәтін жазып, постер/слайд дайындайды.

1-тапсырма. Жеке парақшада жұмыс істеу; онлайн кестеге (
Google Sheets) жазу.; Қадамдар: Мұғалім 10 жаңа сөзді ұсынады; 2) Оқушы әр сөзге қысқаша анықтама жазады (қазақша) және синоним/антноним көрсетеді; 3) Әр сөзден 1 мысал сөйлем құрастырады; 4) Грамматикалық тұрғыдан бір сөздің түрленуін көрсетеді (жанама, шақ, септік); 5) Жұмыс нәтижесін оқулыққа енгізеді/берілген кестеге толтырады.

2-тапсырма.
A/B рөлдеріне бөлініп, диалог құру және практикалау; презентация жасау.; Қадамдар: Жұпқа 10–12 жаңа сөз беріледі; 2) Әр жұп сол сөздер арқылы 4–6 сөйлемнен тұратын мини‑диалог құрастырады; 3) Диалогтан 2 реплика және 1 қысқа қорытынды дайындалады; 4) Бір жұп сахнада 1 минутқа көрсетеді; 5) Топ ішінде кері байланыс жүргізіледі.

3-тапсырма. Рөлдерді бөліп (жазушы, редактор, презентер), мәтін дайындау, тілді редакциялау, презентация жасау.; Қадамдар: Топ 3–4 адамнан құралған; 2) Топ 40–80 сөзден тұратын шағын мәтін дайындайды (6–10 сөйлем); 3) Мәтінде кемінде 6 ұсынылған жаңа сөз болуы қажет; 4) Мәтін постерге немесе слайдқа орналастырылады; 5) Топ 2 минут ішінде нәтижені қорғайды және плакатты тақтаға іледі.



Дескриптор:
Критерийлер (анағұрлым нақты):
1) Анықтама дұрыстығы (0–4 ұпай)
2) Мысал сөйлемнің тілдік дұрыстығы (0–4 ұпай)
3) Синоним/антним дұрыс таңдалуы (0–2 ұпай)
Жалпы: 10 ұпайға шкала (8–10 тамаша, 5–7 орта, 0–4 қолдау қажет).

Дескриптор:
Критерийлер (логика/дәлдік/резюм):
- Тілдік дұрыстық (0–4 ұпай)
- Коммуникативтілік және теория қолдану (0–3 ұпай)
- Презентация сапасы (0–3 ұпай)
Барлығы 10 ұпай.

Дескриптор:
Дескриптор:
1) Лексика қолдану (6 жаңа сөздің қолданылуы) — 0–4 ұпай
2) Тілдік дұрыс/стиль — 0–3 ұпай
3) Ұсыныс/қағазға түсіру және презентация — 0–3 ұпай
Жалпы: 10 ұпай (7–10 жақсы, 4–6 орташа, 0–3 төмен).

Жалпы ұпай: 10

Сөздік банк (ұстазы дайындаған), Google Sheets/Word, оқулық парақшалары, H5P (міндетті емес)
Карталарда сөздер, презентация үлгісі, маркерлер, таймер
A3 қағаз/маркерлер немесе слайд үлгісі (Canva), сөздік банк, мұғалімнің түзетулері

Бекіту (8–10 мин)

Үш топтың жұмысын тыңдайды/бағалайды, міндетті критерийлерге сәйкес кері байланыс береді. Шығу билеттерін жинайды және тапсырмалар бойынша ұпай қояды.

Топтық өнімді презенттейді (әр топ 1–2 сөйлеуші, 1–2 минут). Қысқа рефлексия жазады (не үйрендім, не қиын болды).

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақшасы, таймер, презентация/постер

Рефлексия/шығу билеті (3–5 мин)

Оқушылардан шығу билетін жинап, үй тапсырмасын түсіндіреді.

Шығу билетіне 1 сөйлем жазып тапсырады (күнделікті қолдану үшін бір жаңа сөзді қалай қолданасың?).

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билеті беттері, қалам



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдік нормалар

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдік нормалар ұғымын анықтай алады (орфография, морфология, синтаксис, лексика, стилистика) — түсінікті анықтауға қабілетті.
2) Берілген сөйлемдерден тілдік нормаларға сай келмейтін кемшіліктерді тауып, дұрыс нұсқасын жаза алады (ауызша/жазбаша) — кем дегенде 6/8 дұрыс түзету.
3) Қысқа (8–12 сөйлем) параграф жазып, сол параграфта кемінде 3 тілдік норманы сақтауын көрсетеді; ауызша 2–3 минуттық аргументтелген пікірін ұсынады.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар 'Тілдік нормалар' туралы негізгі ұғымдарды түсініп, күнделікті және жазбаша сөйлеудегі нормаларды ажырата білу дағдысын қалыптастырады; өз жазбаларында кемінде 3 тілдік қателікті түзете алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақты бастау (5–7 мин)

Тақырыпты хабарлайды, сабақ мақсаттары мен критерийлерін көрсетеді. Қысқа мотивациялық тапсырма: 'Қандай сөздер сізге дұрыс емес сияқты?' — 2 мысал айтып көрсету сұралады.

Оқушылар 1–2 мысал атап, жұптарға бөліседі. Жылдам ойлау: тақтада 2-3 жауап жазылады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (мақсаттар, критерийлер), тақта, Kahoot (қысқа 5 сұрақ)

Ортасы — негізгі жұмыс (30–32 мин)

1) Грамматикалық жаттығуларды таратады (жеке парақ/Google Docs). 2) Жазбаша тапсырма нұсқауын береді. 3) Ауызша тапсырма — жұптық талқылау/ролик ойнастыру — бағыттайды және уақыт береді. Мұғалім әр топты аралап, сұрақтар қояды, қажет болғанда үлгі түзетулер береді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тілдік нормаларды табу
1) Мұғалім тараған 8 сөйлемнен тұратын парақ береді (орфографиялық, синтаксистік, лексикалық қателер бар). 2) Әр сөйлемдегі қателікті анықтап, түзетілген нұсқасын жазады. 3) Жұппен 2 минут ішінде екі түзеуді талқылайды. 4) 1 оқушыдан класқа 1 түзетуді оқып түсіндіру сұралады.

2-тапсырма. Қысқа жазбаша жұмыс — Параграф (8–12 сөйлем)
1) Тақырып беріледі: «Тілдік нормалардың маңызы». 2) 8–12 сөйлемнен тұратын параграф жазып, өз мәтінінде кемінде 3 тілдік норманы (орфография, синтаксис, лексика) дұрыс қолдануға назар аударады. 3) Жазбаны аяқтағаннан кейін өзін-өзі тексеріп, берген түзетулер бойынша 2 жолдық рефлексия жазады.

3-тапсырма. Ауызша практика — Қысқа аргумент (2–3 минут)
1) Жұппен/топпен тақырып бойынша 2–3 минуттық қысқа ой бөліседі: «Тілдік нормаларды сақтау кімге қажет?» 2) Әр оқушы кемінде бір нақты мысал келтіріп, бір нормативтік түзетуді түсіндіреді. 3) Бір оқушы топ атынан класқа 30 секундтық қорытынды айтады.

1) Грамматикалық жаттығулар: 8 сөйлемдегі қателерді табу және түзету (10–12 мин). 2) Жазбаша: 8–12 сөйлемдік параграф құрастырып, келтірілген қателерді өз мәтінінде дұрыстау (12–15 мин). 3) Жұппен 2–3 минуттық ауызша талқылау: өз жазбасындағы ең маңызды түзетуді қорғайды (5 мин).

1-тапсырма. Жеке жұмыс + жұптық талқылау: қателерді табу, түзету жазу, жұппен қорытынды бөлісу.; Қадамдар: Мұғалім тараған 8 сөйлемнен тұратын парақ береді (орфографиялық, синтаксистік, лексикалық қателер бар). 2) Әр сөйлемдегі қателікті анықтап, түзетілген нұсқасын жазады. 3) Жұппен 2 минут ішінде екі түзеуді талқылайды. 4) 1 оқушыдан класқа 1 түзетуді оқып түсіндіру сұралады.

2-тапсырма. Жеке жазу, өз-өзін тексеру, жұппен біреуінің мәтінін тез қарап шығып 1 конструктивті пікір айту (peer-review).; Қадамдар: Тақырып беріледі: «Тілдік нормалардың маңызы». 2) 8–12 сөйлемнен тұратын параграф жазып, өз мәтінінде кемінде 3 тілдік норманы (орфография, синтаксис, лексика) дұрыс қолдануға назар аударады. 3) Жазбаны аяқтағаннан кейін өзін-өзі тексеріп, берген түзетулер бойынша 2 жолдық рефлексия жазады.

3-тапсырма. Жұптық/топтық дайындық (2–3 мин), әр оқушының 1 қысқа сөйлемі, топ қорытындысын айту.; Қадамдар: Жұппен/топпен тақырып бойынша 2–3 минуттық қысқа ой бөліседі: «Тілдік нормаларды сақтау кімге қажет?» 2) Әр оқушы кемінде бір нақты мысал келтіріп, бір нормативтік түзетуді түсіндіреді. 3) Бір оқушы топ атынан класқа 30 секундтық қорытынды айтады.



Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 8 ұпай): 1) Қателікті дұрыс анықтау (2 ұпай) 2) Дұрыс түзету жазу (4 ұпай) 3) Қысқаша түсініктеме/неліктен қателік болғанын түсіндіру (2 ұпай). Бағалау: ≥6 ұпай — жақсы, 4–5 — қанағаттанарлық, <4 — қайталау қажет.

Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 10 ұпай): 1) Тақырыпқа сәйкестік және мазмұн (3 ұпай) 2) Грамматикалық дұрыстық (4 ұпай) 3) Стиль/логика және сөйлем байланысы (2 ұпай) 4) Өзін-өзі тексеру мен рефлексия (1 ұпай). Бағалау шегі: 9–10 — өте жақсы, 7–8 — жақсы, 5–6 — қанағаттанарлық, <5 — қайта жазу ұсынылады.

Дескриптор:
Критерийлер (барлығы 6 ұпай): 1) Негізгі ойды айқын жеткізу (2 ұпай) 2) Тілдік нормаларға сілтеме және мысал (2 ұпай) 3) Уақытты сақтау және түсінікті айтылым (1 ұпай) 4) Тыңдаушыларға құрмет пен этикет (1 ұпай). Бағалау: ≥5 ұпай — жақсы, 3–4 — қанағаттанарлық, <3 — қосымша жаттығу қажет.

Жалпы ұпай: 24

Жұмыс парағы (print/Google Docs), мысалдар, маркер
Google Docs/Word, сөздік банк, үлгі параграф, тексеру тізімі
Тапсырма карталары, уақыт таймері, ұяшық бойынша бағалау парағы

Бекіту (5–7 мин)

Қысқа рефлексия жүргізеді: шыққан қателердің жиі кездесетін түрлері туралы талқылайды; жетістіктер мен келесі қадамдарды айтады.

Шығу билетін толтырады: 'Бүгін не үйрендім және менің ең үлкен қиыншылығым қандай?' (1–2 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билеті үлгісі (Google Form/қағаз)

Рефлексия (3–5 мин)

Балалардан қысқа пікір жинайды, келесі сабаққа тапсырма береді және үй жұмысының шартын түсіндіреді.

Сынып алдында 1 минуттық импромпту түрде сұраққа жауап береді (қысқа ауызша қорытынды).

Бақылау, ауызша жауаптар

Сабақ қорытынды слайд, үй жұмысының нұсқауы



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдің стилистикалық ерекшеліктері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдің стилистикалық құралдарын (эпитет, метафора, ұйқассыз лексика, фразеологизм, жалпы/ерекше сөздер) ажырата білу.
2) Берілген мәтінде стиль ерекшеліктерін талдап, 40–80 сөздік қысқа шығарма және ауызша 2–3 минуттық тұжырымдау (сөйлемдер тізбегі) жасай білу.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар тілдің стилистикалық ерекшеліктерін анықтап, күнделікті және ресми айтып беру жағдайларында қолданысын мысалдар арқылы көрсете алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5–7 мин)

Сабақты ашып, мақсатты айқындау. Сабақ тақырыбы мен бүгінгі міндеттерді қысқаша түсіндіру. 10-сыныпқа сай көркем мысал көрсетіп, оқушылардан алдын ала ой жинау (қысқа сұрақтар).

10-секундтық пікірлер айтады, бұрынғы білімін еске алады (2–3 оқушы).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (1 слайд тақырыппен), тақта, маркерлер

Орта (25–30 мин)

Теориялық түсінік беру (стильдер, белгілер). Грамматикалық/стилистикалық жаттығуды үлестіріп, нұсқау беру. Жұптық жұмыс пен жеке жазбаға уақыт бөлу. Қажет жерінде мысалдармен бағыттау.

1-тапсырма. Грамматика және стилистика: мәтіннен белгі тауып талдау
Берілген 2 қысқа мәтіннен (ресми және бейресми) әрқайсысынан кемінде 4 стильдік ерекшелікті (эпитет, метафора, фразеологизм, сөйлем құрылысы, лексикалық таңдау) тауып, қысқаша (әрбірі үшін 1 сөйлем) әсерін түсіндіріңіз.

2-тапсырма. Қысқа шығарма және диалог (жазбаша)
40–80 сөз аралығында 'Тілдің стилистикасы күнделікті өмірде' тақырыбында шығарма жазыңыз және осы тақырыпқа қатысты 6–8 сөйлемнен тұратын ресми/бейресми диалог құрыңыз (диалогта стильдік айырмашылық айқын көрінуі қажет).

3-тапсырма. Ауызша практика: 2 минуттық тұжырымдау және жұптық пікірталас
Жұппен: бір оқушы ресми стильдегі 1 минуттық қысқа баяндама жасайды, екінші оқушы бейресми түрде 1 минуттық жауап дайындайды. Содан кейін 3 минуттық жұптық талқылау өткізіп, әр жұп өз нәтижесін сыныпқа 30 секунд айтып береді.

1) Грамматикалық жаттығу: мәтіннен стиль белгілерін табу (10 мин). 2) Жазбаша жұмыс: 40–80 сөздік шығарма жазу + диалог (15–18 мин). 3) Жұппен ауызша практика: 2 минуттық тұжырымдау дайындау және жеткізу (5–7 мин).

1-тапсырма. Мәтінді оқып, маркермен белгіләп, 4 белгі жазбаша түрде түсіндіреді. Нәтижесін
Google Sheets немесе парақта ұсынады.

2-тапсырма. Жазбаша тапсырманы жеке орындайды, диалогты жұппен тексереді,
Google Docs-та немесе дәптерде ұсынады.

3-тапсырма. Рольдерді бөліп, сөйлеуді дайындайды, екінші бөлімде қарсы пікір білдіреді, жұптық қорытынды жасайды.
Мүмкіндігінше жазбаша қысқаша жоспар қолданады.



Дескриптор:
Рубрика: 1) Белгілерді дұрыс анықтау (4 балл, әрбірі 1 балл). 2) Түсіндірудің дәлдігі (2 балл). 3) Тұтастай түсінік пен тілді қолдану (2 балл). Барлығы: 8 балл.

Дескриптор:
Рубрика: 1) Сөз мөлшері талапқа сай (1 балл). 2) Стильдік таңдау мен мақсатқа сай логика (3 балл).
3) Грамматика мен орфография (2 балл). 4) Диалогтағы стильдік контраст (2 балл). Барлығы: 8 балл.

Дескриптор:
Рубрика: 1) Айту анықлығы және сөз байлығы (2 балл). 2) Стильге сәйкестігі (2 балл). 3) Уақытты сақтау және логика (2 балл). 4) Тыңдау және кері байланыс көрсету (2 балл).
Барлығы: 8 балл.

Жалпы ұпай: 20

Таралым мәтіндер, маркерлер, Google Sheets үлгісі, H5P тексерісі
Үлгі шығарма, тілдік шпаргалка (эпитет/метафора тізімі), Google Docs, Grammarly тәрізді құралдарды кеңес ету
Тапсырма нұсқаулығы, уақыт белдеуі (таймер), жазу парақтары, дыбыс жазғыш (қалаулы)

Бекіту (8–10 мин)

Оқушылар ең жақсы үлгілерді ортаға шақыру, қысқа талқылау ұйымдастыру, негізгі ұғымдарды қайта пысықтау.

Екі-үш оқушы өз жазбаларын/ауырысын оқиды немесе жұптарының жұмысын қорғайды. Барлығы сұрақ қояды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Рефлексия парақшалары, маркерлер

Рефлексия (3–5 мин)

Бірнеше оқушыдан сабақ туралы кері байланыс сұрап, үй тапсырмасын беру. Бағалау критерийлерін тағы бір рет атап өту.

Рефлексия толтырады, үй тапсырмасын жазып алады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Үй тапсырмасы жазылған слайд/тақта



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Әдебиет пен тіл

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Әдебиет пен тіл арасындағы байланысты анықтау
2) Әдеби шығармаларды талдау

Сабақтың мақсаты:

Әдебиет арқылы тілдің байлығын көрсету.

Құндылықтар:

Жауапкершілік, қызығушылық, ынтымақтастық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 минут)

Сыныппен амандасады, сабақтың тақырыбын хабарлайды: "Әдебиет пен тіл". Қысқаша мотивация және білімді өзектендіру жасайды.

Мұғаліммен амандасады, тақырыпты дәптерге жазады, талқылауға қатысады, сұрақтарға жауап береді.

Сабаққа дайындықты бақылау. Өзектендіру сұрақтарына ауызша жауаптар.

Тақта, дәптерлер, презентация

Сабақтың ортасы (35 минут)

"Әдебиет пен тіл" тақырыбының негізгі ұғымдарын түсіндіреді. Мысалдар мен шешу алгоритмдерін көрсетеді. Практикалық жұмысты (жеке/жұптық/топтық) ұйымдастырады. Тапсырмалардың орындалуын бақылайды.

1-тапсырма. Әдебиет пен тіл арасындағы байланыс
10 сынып оқушыларына қазақ әдебиеті мен тілінің байланысын көрсету үшін, Абай Құнанбаевтың "Желсіз түнде жарық ай" өлеңін талдаңыз. Шығармадағы тілдік ерекшеліктерді, поэтикалық құрылымды және метафораларды анықтаңыз. Нақты мысалдар келтіріңіз: өлеңдегі 1-ші, 3-ші, 5-ші жолдарды талдаңыз. Талдау барысында жалпы 5-7 тілдік құрылымды көрсетіңіз.

2-тапсырма. Шығарма талдаудағы критикалық ойлау
Сыныпта оқушылар жұптарға бөлініп, Мұхтар Шахановтың "Тіл және әдебиет" атты эссесін талдайды. Оқушылар мәтіннен 3 негізгі идеяны анықтап, олардың әдебиет пен тіл арасындағы қарым-қатынасты қалай көрсететінін түсіндіріп, аргументтер келтіруі керек. Әр жұп өздерінің аргументтерін қорғау үшін 5 минуттық презентация дайындайды.

3-тапсырма. Командада шығармашылық жоба
Оқушылар топтарға бөлініп, әр топ 4-5 адамнан тұрады. Әр топ қазақ әдебиетіндегі белгілі бір автордың шығармасын таңдап, оның тілдік ерекшеліктерін, стильдік әдістерін және әдебиетіндегі тіл мен әдебиет арасындағы байланысты зерттейді. Топтар 2020-2023 жылдар аралығында шыққан шығармаларды таңдайды. Топтар өз зерттеу нәтижелерін презентация түрінде ұсынуы керек.

Түсіндірмелерді тыңдайды, негізгі ұғымдарды жазады, сұрақтар қояды, практикалық тапсырмаларды (жеке/жұптық/топтық) орындайды, нәтижелерді ұсынады.

1-тапсырма. Абайдың өлеңін оқып, тілдік ерекшеліктері мен поэтикалық құрылымын талдау.

2-тапсырма. Жұптарда отырып, эсседегі негізгі идеяларды талдап, презентация дайындау.

3-тапсырма. Топтарда отырып, таңдалған автордың шығармасын талдап, зерттеу нәтижелерін қорғау.

Қалыптастырушы бағалау: ауызша жауаптар (+1-2 ұпай), практикалық тапсырмалардың дұрыстығы (+3-5 ұпай), топтағы белсенділік (+1-2 ұпай).

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеу/өңдеу дұрыстығы (- 2 ұпай); 2) Үлгіні анықтау (- 1 ұпай); 3) Қысқа қорытынды (- 1 ұпай). Жалпы: 4 ұпай

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеу/өңдеу дұрыстығы (- 2 ұпай); 2) Үлгіні анықтау (- 1 ұпай); 3) Қысқа қорытынды (- 1 ұпай). Жалпы: 4 ұпай

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеулердің дұрыстығы (- 3 ұпай) — тексерумен; 2) Формуланы дұрыс қолдану (- 2 ұпай); 3) Презентация/түсіндіру (- 2 ұпай). Жалпы: 7 ұпай

Жалпы ұпай: 10

Абай Құнанбаевтың "Желсіз түнде жарық ай" өлеңі, әдебиет бойынша анықтамалық
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu
Мұхтар Шахановтың "Тіл және әдебиет" эссесі, презентация жасау құралдары (PowerPoint, Google Slides)
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu
2020-2023 жылдардағы қазақ әдебиеті шығармалары, зерттеу жүргізуге арналған интернет көздері, презентация жасау құралдары
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu

Сабақтың соңы (5 минут)

"Әдебиет пен тіл" тақырыбы бойынша сабақты қорытындылайды, негізгі сәттерді (түйінді ұғымдар, әдістер, формулалар) бөледі. Түсіндірмемен үй тапсырмасын береді. "3-2-1" рефлексиясын жүргізеді (3 жаңа ұғым/әдіс, 2 қызықты дерек/есеп, 1 сұрақ).

"Әдебиет пен тіл" бойынша қорытындыға қатысады, түйінді ұғымдарды қайталайды, тұжырым жасайды, үй тапсырмасын жазады, рефлексия картасын толтырады.

"3-2-1" рефлексиясы: ұғымдар мен әдістерді тұжырымдау сапасы (+1-3 ұпай). Материалды түсінуді 1-5 шкаламен өзін-өзі бағалау.

Күнделік, рефлексия карталары, үй тапсырмасы (баспа/слайд)

Үй тапсырмасы

1) "Әдебиет пен тіл" тақырыбы бойынша оқулық параграфын оқыңыз. 2) №1-5 практикалық жаттығуларды орындаңыз. 3) Өмірден алынған қолдану мысалдарын дайындаңыз.

Үй тапсырмасын орындайды

Үй жұмысын бағалау критерийлері

Оқу материалдары, интернет ресурстары



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Медиа мәтіндермен жұмыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Медиа мәтіндердің құрылымы мен тілдік ерекшеліктерін таниды және сипаттайды.
2) Берілген медиа мәтінге аналитикалық 80–150 сөздік жазба дайындайды және оны ауызша қорғап, пікірталасқа қатысады.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар медиа мәтіндердің негізгі ерекшеліктерін анықтап, бір медиа мәтінге қысқаша аналитикалық сипаттама жазып, 1 минуттық ауызша таныстырылым жасай алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5-7 мин)

Сыныпты бағыттап, тақырыпты қысқаша таныстырады; қызықтыратын 2-3 хедлайн көрсетіп оқушылардан тез реакция сұрайды (10-сөздік пікір).

Хедлайндарға қысқа реакция жазады/айтады; бір-біріне сұрақ қояды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (3 хедлайн мысалы), Kahoot/Quizizz (қысқа сұрақтар)

Ортасы (25-30 мин)

Қысқаша теория береді (медиа мәтіннің элементтері), мысал өңдейді; үш тапсырманы (грамматикалық жаттығу, жазбаша жұмыс, ауызша таныстыру) түсіндіреді және жұмыс топтарын тағайындайды.

1-тапсырма. Грамматика — Хедлайндағы қателерді тап
Берілген 6 хедлайннан 1) грамматикалық қате (есімше, қатыстық), 2) тыныс белгісі қатесі, 3) стилистикалық қолайсыз тіркес табыңыз және түзетіңіз. (Тапсырма уақыты: 10 мин)

2-тапсырма. Жазбаша — Медиа мәтінге аналитикалық параграф
Таңдап алынған медиа мәтінге 80–150 сөз аралығында аналитикалық параграф жазыңыз: тақырыпты көрсету, негізгі идея, 2–3 факт немесе тілдік құралдар мысалы, қорытынды (15–18 мин).

3-тапсырма. Ауызша — 1 минуттық таныстыру және сұрақ-жауап
Топ ішінде 1 минуттық таныстыру дайындаңыз: мәтіннің негізгі идеясын жеткізу, бір пікір/қорытынды және аудиторияға бағытталған бір ұсыныс. Әр таныстырудан кейін 1 сұраққа жауап беріңіз. (10 мин дайындық + таныстырулар)

1) Грамматикалық жаттығуды орындау (жалпы қателерді табу). 2) Таңдаған медиа мәтінге 80–150 сөздік аналитикалық параграф жазу. 3) Топ ішінде 1 минуттық ауызша таныстырылым дайындау.

1-тапсырма. Топпен немесе жеке түрде хедлайндарды талдайды, түзетулер жазады.; Қадамдар: грамматикалық қате (есімше, қатыстық), 2) тыныс белгісі қатесі, 3) стилистикалық қолайсыз тіркес табыңыз және түзетіңіз. (Тапсырма уақыты: 10 мин)

2-тапсырма. Жеке немесе жұппен мәтінді оқып, параграф жазады;
Google Docs-та тапсырманы ұсынады.

3-тапсырма. Топ ішінде рөлдер бөліп, презентация дайындайды және ұсынады; аудитория сұрақ қояды.



Дескриптор:
Критерийлер:
- Дұрыс қате анықтау (2 балл)
- Түзету дәлдігі (2 балл)
- Қысқаша түсіндіру (1 балл)
Максимум: 5 балл; 4–5 жақсы, 2–3 орташа, 0–1 қолдауды қажет етеді.

Дескриптор:
Критерийлер (әрқайсы 0–2 балл):
- Мазмұн: негізгі ой анық (0–2)
- Құрылым: кіріспе, даму, қорытынды (0–2)
- Тіл/стиль: лексика мен грамматика (0–2)
- Дәлелдеу: 2 факт/мысал келтірілген (0–2)
Жиыны: 0–8 балл. 7–8 өте жақсы, 4–6 қанағаттанарлық, 0–3 жетілдіру қажет.

Дескриптор:
Критерийлер:
- Нақты ақпарат жеткізу (0–2)
- Уақыт сақталды (1 балл: 45–75 сек)
- Қатысу/диалог (1 балл: сұраққа жауап беру)
- Тіл тазалығы және дауыс/көрініс (0–1)
Барлығы: 0–5 балл.
4–5 өте жақсы, 2–3 орташа, 0–1 жетілдіру қажет.

Жалпы ұпай: 12

Принт/электронды хедлайндар, маркер/қалам
Үлгі медиа мәтін (PDF/сілтеме), үлгі параграф, ауто-түзету (Google Docs)
Таймер, слайд/постер (міндетті емес), смартфон (жазып алу — опция)

Бекіту (8-10 мин)

Топтардан 2–3 қысқа таныстыру тыңдайды; кері байланыс береді (позитив пен жақсарту нүктесі).

Ауызша таныстырулар жасайды; басқа топтарға сұрақ қояды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақшасы, секундомер

Рефлексия (3-5 мин)

Оқушылардан өзін-өзі бағалау сұрақтарын береді ('Мен 3 факт атадым ба? Бір сөйлеммен не жеңілді?').

Сөзбен немесе электронды түрде (чат/құжат) қысқа рефлексия қалдырады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Google Form / стикерлер



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Кәсіби тіл

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Оқушылар кәсіби коммуникацияға тән сөздік қор мен терминдерді анықтап, қолдана алады.
2) Оқушылар кәсіби стиль ерекшеліктерін талдап, шағын жазбаша және ауызша тапсырмаларды кәсіби
register-да орындай алады.

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: 'Кәсіби тіл' тақырыбы бойынша 1 апталық қысқа мерзімді жоспар (2 сабақ, әр сабақ 35-40 минут).

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Қызығушылықты ояту (5-7 мин)

Тақырыпты қысқаша таныстыру; кәсіби тілге қатысты сурет/мәтін ұсыну; жылдам «терминдік жылдамдық» шағын жарыс — 2-3 сөз жазуды сұрау.

Сурет/мәтіннен тез жауап береді; таныс терминдерді бөліп алады; жұппен 1-2 сөйлем құрастырады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд, қысқа мәтін (профессияға қатысты), маркерлер тақтаға

Негізгі бөлім — грамматика және лексика (25 мин)

1) Кәсіби терминдердің жаратылуы мен жұрнақтары туралы 5 минуттық түсінік; 2) Грамматикалық жаттығулар тарату (терминге сәйкес тұлға/жұрнақпен толықтыру, сөйлемдердегі сөз таптарын анықтау); 3) Жұптық тапсырма — қысқа диалог құрастыру.

1-тапсырма. Грамматикалық және терминологиялық жаттығу
1) 12 сөйлемнен тұратын жаттығу: әр сөйлемде кәсіби терминнің дұрыс жұрнақпен қолданылуын таңдау; 2) 6 терминге қазақша анықтама жазу; 3) 4 сөйлемді ресми стильге аудару.

2-тапсырма. Қысқа жазбаша жұмыс — кәсіби параграф
1) 120-150 сөздік параграф: өз қалаған мамандығының кәсіби міндетін сипаттау; 2) кемінде 5 кәсіби термин пайдалану; 3) ресми-ақпараттық тонды сақтау.

3-тапсырма. Ауызша әрекет — кәсіби таныстырылым (ролдік ойын)
1) Топпен 2-3 минуттық презентация дайындау: мамандықты таныстыру/интервью форматы; 2) міндеттерді бөліп алу (1 баяндамашы, 1 сұрақ қоюшы, 1 тұжырымдаушы); 3) кәсіби терминдерді енгізу міндетті (кемінде 5).

Жаттығуларды орындайды (индивид/жұп); 5-6 терминді сөйлемдерде қолданады; жұппен диалогты сахналап көрсетеді.

1-тапсырма. Индивидуалды орындау, 2 топқа бөлініп тексеру (
peer-review).; Қадамдар: 12 сөйлемнен тұратын жаттығу: әр сөйлемде кәсіби терминнің дұрыс жұрнақпен қолданылуын таңдау; 2) 6 терминге қазақша анықтама жазу; 3) 4 сөйлемді ресми стильге аудару.

2-тапсырма. Индивидуалды жазу; жазбаны жіберу (
Google Classroom немесе қағаз түрінде).; Қадамдар: 120-150 сөздік параграф: өз қалаған мамандығының кәсіби міндетін сипаттау; 2) кемінде 5 кәсіби термин пайдалану; 3) ресми-ақпараттық тонды сақтау.

3-тапсырма. Топтық жоспарлау, рольдерді орындау, презентацияны көрсету.; Қадамдар: Топпен 2-3 минуттық презентация дайындау: мамандықты таныстыру/интервью форматы; 2) міндеттерді бөліп алу (1 баяндамашы, 1 сұрақ қоюшы, 1 тұжырымдаушы); 3) кәсіби терминдерді енгізу міндетті (кемінде 5).



Дескриптор:
Рубрика: терминдерді дұрыс сәйкестендіру (4 ұпай), анықтамалардың дәлдігі (3 ұпай), ресми стиль талаптары (3 ұпай). Жиыны — 10 ұпай; шекті — 8/10.

Дескриптор:
Критерийлер: мазмұнның логикасы (4 ұпай), терминдерді дұрыс қолдану (3 ұпай), грамматика мен орфография (3 ұпай). Жиыны — 10 ұпай; шекті — 7/10.

Дескриптор:
Критерийлер: мазмұнның толықтылығы (3 ұпай), тілдік сауаттылық және термин қолдану (4 ұпай), жеткізу және интонация (3 ұпай).
Жиыны — 10 ұпай; шекті — 7/10.

Жалпы ұпай: 30

Жұмыс парағы (PDF), терминдер тізімі, Google Forms/H5P
Үлгі параграфтар, терминдік глоссарий, мәтін түзету құралдары (Google Docs ұсынылады).
Презентация үлгілері, уақыт сигналы, бағалау парақтары (Kahoot/Canva ұсынылады).

Рефлексия және бағалау (3-5 мин)

Қысқаша сұрақ-жауап; үй тапсырмасын түсіндіру.

Өзін-өзі бағалау: 3 сұрақ (өздерін 1-4 шкалада бағалау).

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақшасы, үй тапсырмасының нұсқауы

Қызығушылықты ояту (5 мин)

Алдыңғы сабақтағы терминдер бойынша мини-ойын (Kahoot/Quizizz — 5 сұрақ).

Онлайн-ойында қатысады; нәтижені талқылайды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Quizizz, смартфон/компьютер

Негізгі бөлім — жазбаша және ауызша практикалар (25-30 мин)

1) Қысқа жазбаша тапсырма беру: 120-150 сөздік параграф — кәсіби тақырыпта (мамандықты сипаттау/келісімшарттың қысқаша үзіндісі); 2) Ауызша тапсырма ұйымдастыру: оқушылар топпен 2-3 минуттық таныстырылым дайындайды (ролдік ойын: интервью/презентация).

Жазбаша жұмыс жазады (индивидуалды); топпен таныстырылымды дайындайды және көрсетеді (рөлдерді бөліп алады).

Бақылау, ауызша жауаптар

Жазу қағазы/құрылғылар, бағалау парақтары, презентация ресурстары (Canva/Slides)

Рефлексия және қорытынды (5 мин)

Жалпы талқылау; жетістіктер мен жақсартуды атап көрсету; бағалау критерийін түсіндіру.

Өзін-өзі және жұппен-көршісімен бағалау; сабақты қорытындылайды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Рефлексия парақтары, тез қорытынды слайд



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және мәдениетаралық байланыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Оқушылар мәдениетаралық тақырыптарды талқылауда мазмұнды 40–80 сөздік параграф пен 6–10 сөздік лексикалық тізімді жазады.
2) Оқушылар хабарланған сөйлем (
reported speech) және байланысшаларды қолдана отырып 2–3 минуттық диалог құрастыра алады.
3) Оқушылар грамматикалық жаттығуларда (каунт/формалар, жалғаулар) 80% дәлдікпен орындайды.

Сабақтың мақсаты:

Мәдениетаралық байланыс принциптерін түсіндіру.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5-7 min)

Апталық мақсатты таныстыру; жылдам жылыту: 'Мәдениет туралы 1 сөйлем' — ортада айналдыру; бағалауды түсіндіру (результат критерийлері көрсетіледі).

Әр оқушы 1 сөйлем айтады; мұғалімдің сұрақтарына жауап береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Стикерлер, интерактив тақта немесе слайд

Сабақтың ортасы (25-30 min)

Үш негізгі блок: грамматика (10 min), жазу (10 min), сөйлесу (10 min). Тапсырмаларды түсіндіреді, жұптық/топтық жұмыс ұйымдастырады, уақытты бақылайды.

1-тапсырма. Жеке тапсырма
Өзіңіз оқыған мәтін бойынша басты 5 фактіні жазыңыз.

2-тапсырма. Жұптық тапсырма
Жұппен мәтінді талдап, сұрақ-жауап дайындаңыз.

3-тапсырма. Топтық тапсырма
Топта негізгі идеяны қорғап, презентация дайындаңыз.

1) Грамматика жаттығуын орындайды (жеке). 2) 40–80 сөздік параграфтың жобасын жазады (жұппен тез қарау). 3) Хабарланған сөйлемді қолданып 2 мин диалог ойнап көрсетеді (жұппен).

1-тапсырма. Өзіңіз оқыған мәтін бойынша басты 5 фактіні жазыңыз.

2-тапсырма. Жұппен мәтінді талдап, сұрақ-жауап дайындаңыз.

3-тапсырма. Топта негізгі идеяны қорғап, презентация дайындаңыз.



Дескриптор:
Негізгі критерийлер бойынша бағалау

Дескриптор:
Негізгі критерийлер бойынша бағалау

Дескриптор:
Негізгі критерийлер бойынша бағалау

Жалпы ұпай: 10

Оқу материалдары

Сабақтың аяқталуы (8-10 min)

Жұптар өз диалогтарын ортаға ұсынады; жалпы рефлексия өткізу; шығу билетінде 1 сұрақ сұрау.

2 жұп тапсырмаларын көрсетіп, өзін-өзі бағалайды; шығу билетіне жауап жазады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Рефлексия парақтары, бағалау критерийлер парағы

Рефлексия (3-5 min)

Келесі сабаққа арналған қысқа нұсқаулық береді; үй тапсырмасын түсіндіреді.

Қысқа жауап жазады; сұрақ қойса жауап алады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Google Classroom/Жеке дәптер



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілді меңгеру стратегиялары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілді меңгеру стратегияларының түрлері мен қызметін сипаттай алады (ақпаратты құрылымдау, сөздік жұмыс, оқылым стратегиялары).
2) Өзіне қажетті екі оқу-тіл стратегиясын таңдап, оны 2-3 мәтіндік/ауызша тапсырмада қолдана алады.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар 'Тілді меңгеру стратегиялары' туралы негізгі ұғымдарды түсініп, өз оқу-тұғырнамасына қолдана алатындай болсын. Сабақ соңында әр оқушы бір ауызша баяндама жасап, жазбаша рефлексия жазады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақты бастау (5-7 мин)

Тақырыпты таныстыру: сабақ мақсаты мен бүгінгі тапсырмаларды қысқаша түсіндіреді; оқушылардан алдын ала білетін стратегияларын сұрайды (мин. 2 оқушы жауап береді). Оқушыларды жұптап отырады.

Әр оқушы 1-2 сөйлем арқылы бұрын қолданған оқу/тіл стратегиясын айтады; жұппен қысқаша бөліседі.

Бақылау, ауызша жауаптар

Сынып тақтасы, слайд (кітап атауы + мақсат), Kahoot (5 сұрақ)

Негізгі бөлім (30-32 мин)

1) Қысқа теориялық блок (5 мин) — стратегиялардың түрлері мен мысалдары. 2) Грамматикалық жаттығу таратады (10 мин) — байланыстырушы сөздер мен тыныс белгілерін тексеру. 3) Жазбаша тапсырмаға нұсқау береді (7 мин) — жоспар құру, жазу. 4) Ауызша жұптық белсенділік (10 мин) — мини-баяндама және сұрақ-жауап.

1-тапсырма. Грамматикалық жиынтық: 'Байланысу және үндестік' жаттығулары
1) Берілген 6 қысқа мәтінде байланыстырушы сөздерді табу (4-6 сөйлем). 2) 4 сөйлемнен тұратын мәтін құра отырып, кемінде 3 түрлі байланыстырушы сөз қолдану. 3) Бір сөйлемде тыныс белгілерін дұрыстау (қателер көрсетілген).

2-тапсырма. Қысқа жазбаша жұмыс: 'Менің тіл үйрену стратегиям' абзацы
1) Жоспар құру (кілт сөйлемдер: кіріспе, негізгі ой, қорытынды) — 3-5 минут. 2) 120–160 сөз аралығында абзац жазу. 3) Өзі редакция жасап, кемінде 2 қателікті түзету.

3-тапсырма. Ауызша әрекет: 'Тілдік стратегия туралы мини-презентация'
1) Жұппен немесе топпен 2-3 минуттық мини-презентация дайындау (бір оқушы баяндайды, екіншісі сұрақ қояды). 2) Әр жұп 1 сұраққа жауап береді. 3) Топтағы ең жақсы презентацияға 1 минуттық пікір қалдырылады.

Грамматика жаттығуын individual орындау; жазбаша абзацты жоспарлап, 120–160 сөз жазу; жұпта 2-3 минуттық баяндама жасайды және серіктесіне сұрақ қояды.

1-тапсырма. Жеке орындау: мәтіндегі сөздерді белгілеу, өз сөйлемдерін жазу, тыныс белгісін түзету.; Қадамдар: Берілген 6 қысқа мәтінде байланыстырушы сөздерді табу (4-6 сөйлем). 2) 4 сөйлемнен тұратын мәтін құра отырып, кемінде 3 түрлі байланыстырушы сөз қолдану. 3) Бір сөйлемде тыныс белгілерін дұрыстау (қателер көрсетілген).

2-тапсырма. Жеке жұмыс: жоспар құрып, жазып, өз жұмысына түзету енгізу; жоғары деңгейлі оқушыларға кеңейтілген тапсырма — 200 сөз жазу.; Қадамдар: Жоспар құру (кілт сөйлемдер: кіріспе, негізгі ой, қорытынды) — 3-5 минут. 2) 120–160 сөз аралығында абзац жазу. 3) Өзі редакция жасап, кемінде 2 қателікті түзету.

3-тапсырма. Жұптық/топтық жұмыста сөйлеп, аргументтер келтіру, серіктесінің пікіріне сұрақ қою және жауап беру.; Қадамдар: Жұппен немесе топпен 2-3 минуттық мини-презентация дайындау (бір оқушы баяндайды, екіншісі сұрақ қояды). 2) Әр жұп 1 сұраққа жауап береді. 3) Топтағы ең жақсы презентацияға 1 минуттық пікір қалдырылады.



Дескриптор:
Рубрика: Мазмұн (2 балл) — тапсырманы орындау толықтығы; Грамматика/тыныс белгілері (2 балл); Байланыстырушы сөздерді қолдану(2 балл). Барлығы: 6 балл. Форматив: мұғалім 2-3 жауапты сынып алдында талқылайды.

Дескриптор:
Рубрика (барлығы 15 балл): Мазмұн және ой толықтығы — 5 балл; Структура (көшбасшы ой, байланыстыру) — 4 балл; Тілдік дұрыстық (грамматика, орфография) — 4 балл; Сөздік қор және стиль — 2 балл. Бағалау: 12-15 (A), 8-11 (B), 0-7 (C).

Дескриптор:
Рубрика: Мазмұн (4 балл) — тақырыпты түсіну; Айтылу/жұмсақтық (fluency) — 4 балл; Ұғымдық дәлдік (терминдерді дұрыс қолдану) — 3 балл; Интерактив (сұрақ-жауап) — 3 балл. Барлығы 14 балл. Мұғалім тыңдайды және жазбаша кері байланыс береді.

Жалпы ұпай: 13

Жұмыс парақтары (принт/Google Docs), проектор, таймер, H5P (қосымша жаттығулар)
Сөйлесу кестесі/жоспар шаблону (Google Docs), сөздік тізім, референтті мәтін үлгісі
Тақта, таймер, топтық маршрут-карталар, Құрылғылар (қажет болса презентация үшін планшет/компьютер), Quizizz немесе Kahoot (қорытынды интерактив).

Қорытындылау (5-6 мин)

1) Оқушылардың жұмыстарынан үлгі көрсетеді (2-3 мысал) — жақсы және жетілдіретін жақтарын атап өтеді. 2) Үй тапсырмасын береді және бағалау критерийлерін түсіндіреді.

Сабақтан не үйренгенін 1-2 сөйлеммен айтады; өзін-өзі бағалайды (өз тапсырмасына 3 баллдық шкала бойынша).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд рефлексия, бағалау парағы

Рефлексия (2-3 мин)

Оқушыларға кері байланыс беру формасын (2 қуаныш/1 жақсарту) ұсынады; келесі сабаққа арналған қысқа тапсырма жайлы ескертеді.

Өзін-өзі бағалау: бүгінгі сабаққа 1-5 аралығында баға қояды және бір жақсартуды жазады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Қағаз/онлайн формалар (Google Forms)



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдік саясат

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдік саясат терминдерін анықтайды және мысалдармен түсіндіреді
2) Қарапайым грамматикалық құрылымдарды (сыныптық сөйлемдер, тікелей/көрсетілген сөзді өзгерту) дұрыс қолданады
3) Тақырып бойынша 40–80 сөздік қысқа жазба жазады және 2 минуттық ауызша пікірталасқа қатысады

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: 'Тілдік саясат' тақырыбы бойынша оқушыларға тілдік саясаттың негізгі ұғымдарын түсіндіру, аргументациялай сөйлеу және тақырыпқа қатысты жазбаша түрде ойды нақты баяндау дағдыларын дамыту

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 мин)

Тақырыпты жариялау; оқушылардан 'тілдік саясат' терминіне не білетіндерін 1-2 сөйлеммен сұрау; сабақты бейімдеуші 1 минуттық жылдам сұрақ — Kahoot 5 сұрақ

Қысқа жауаптар беру; Kahoot ойнау (5 сұрақ)

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Smartboard; қысқа слайд — тақырып анықтамасы

Ортасы (28 мин)

Теорияны қысқа түсіндіру (7 мин): терминдер мен мысалдар; Грамматика жаттығуы (8 min): тікелей сөйлемдерді жанамаға өзгерту, сөйлемдерді біріктіру (5 тапсырма); Жазбаша жұмыс (8 min): 40–80 сөздік параграф жаздыру; Ауызша жаттығу (5 min): жұппен 2 минуттық тез пікір дайындау

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тікелей сөйлемді жанамаға өзгерту
Берілген 6 тікелей сөйлемді жанама сөйлемге өзгертіңіз. Әр сөйлемде сөйлем құрылысы мен тыныс белгілеріне назар аударыңыз. (Мысалы: "Ол айтты: 'Мен ертең келемін'" → "Ол ертең келетіні туралы айтты.")

2-тапсырма. Қысқа жазбаша жұмыс — Тілдік саясаттың маңызын сипаттау
40–80 сөз аралығында параграф жазыңыз: 'Тілдік саясат қай кезеңдерде және қандай мақсатта қажет?' Есіңізде болсын: құрылым — кіріспе (1 сөйлем), негізгі бөлік (2–4 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). Мәтінде кемінде 3 кілт сөз қолданыңыз (тіл мәртебесі, тілдік құқықтар, жоспарлау).

3-тапсырма. Ауызша әрекет — Пікірталас / Рольдік ойын
Тақырып: 'Ұлттық тілдің мәртебесін және қолданылуын қалай арттыруға болады?' Жұппен немесе шағын топта 2 минуттық қысқа баяндаманы дайындаңыз және сынып ішінде 2 минуттық реакция жасаңыз. Әр жауапта 6–10 сөйлем болуы тиіс; кемінде 1 нақты ұсыныс (жоба, іс-шара) болсын.

Теория тыңдау, жазбаша-ауызша тапсырмалар орындау, жұптық дайындық

1-тапсырма. Тапсырманы жеке орындау (жазбаша).

2-тапсырма. Жеке жазу; Google Docs арқылы тапсырманы жіберу ұсынылады.

3-тапсырма. Жұппен талқылап, бір адам баяндайды; екіншісі сұрақтар дайындайды.



Дескриптор:
Критерийлер: 1) Семантикалық дұрыстық (6 ұпайға дейін), 2) Тыныс белгілері (2 ұпай), 3) Морфология/форманы сақтау (2 ұпай). Барлығы 10 ұпай. A: 9–10; B: 6–8; C: 0–5.

Дескриптор:
Рубрика: Мазмұн және идея (6 ұпай): тақырыпқа сай мазмұн; Ұйымдастыру (3 ұпай): логикалық құрылым; Тілдік дұрыстық (6 ұпай): орфография, морфология, тыныс белгісі. Максимум 15 ұпай. A: 13–15, B: 9–12, C: 0–8.

Дескриптор:
Бағалау критерийлері: 1) Ауызша айтылу сапасы/еркіндік (4 ұпай), 2) Мәтіннің мазмұны мен дәлелі (3 ұпай), 3) Интерактивтілік (сұрақтарға жауап, сұрақ қою) (3 ұпай). Барлығы 10 ұпай. A: 9–10, B: 6–8, C: 0–5.

Жалпы ұпай: 29

Жұмыс парағы (ұсынылған 6 сөйлем), мысал шешімдер, Google Docs
Эссе жоспар үлгісі, кілт сөздер тізімі, мысал параграф, Spell-check/Google Docs
Презентация қағаздары, стикерлер, таймер; сыныптағы бағалау парақшасы; мүмкін Kahoot/Quizizz қысқа сұрақтар

Бекіту (5 min)

Жұптық пікірталастардан бірнеше оқушыны сұрап, 1–2 тез кері байланыс беру; сыныптық обсервация арқылы жалпы қорытынды

Қысқа ауызша жауаптар, сұрақтарға жауап беру

Бақылау, ауызша жауаптар

Стикер/электронды шығу билеті (Google Forms)

Рефлексия (2 min)

Қысқаша бағалау (жылдам позитив/жетілдіру), үй тапсырмасын беру

Өзін-өзі бағалау: 3 ұпайдан қанша алғанын қысқаша жазады

Бақылау, ауызша жауаптар

Өзін-өзі бағалау парақшасы (бір сөйлем)



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және ұлттық идентичность

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Оқушылар тіл мен ұлттық сәйкестік туралы негізгі ойды анықтап, 2–3 сөйлемде түсіндіре алады.
2) Оқушылар берілген мәтінде септік және иелік жалғауларын, туынды-қосымшаларды дұрыс қолданып, сөйлем құрамын түзете алады.

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: 'Тіл және ұлттық сәйкестік' тақырыбын талқылап, осы тақырыпта сөйлемдерді грамматикалық дәл және тиімді қолдана білу.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Бастапқы кезең (5 мин)

Сабақтың тақырыбын хабарлайды, мақсатты айқындайды; жылдам мотивирлеу сұрағы (Кahoot/QR арқылы 3 сұрақ).

Kahoot/Quizizz-ке қатысу; тез ой жазу: 'Тіл мен ұлттық сәйкестік — мен үшін...' (1-2 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Quizizz, проектор, слайд (тақырып және мақсат).

Негізгі кезең (30 мин)

Қысқаша теорияны түсіндіру (5–7 мин): септік, иелік, туынды қосымшалардың мысалдары; үш тапсырманы түсіндіру және топқа бөлу; араласып, бағыттау.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Септік және иелік қолдану
1) Берілген 10 сөйлемде бос орындарға дұрыс септік/иелік жалғауларын қой (10 сөйлем). 2) 3 сөйлемнен 1-ін өзгертіп, оны иелік құрылымымен толықтыр (мысалы: 'елдің тілі' → 'елдің тілі — оның мәдени қазынасы'). 3) 2 сөйлемде қате табып, түзетулерін жаз (корректировка).

2-тапсырма. Қысқа жазбаша жұмыс — 5–7 сөйлемді мини-эссе
1) Тақырып: 'Тіл — ұлттық сәйкестіктің тірегі'. 2) Эссе құрылымы: кіріспе (1 сөйлем), негізгі бөлім (3–4 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). 3) Эсседе кемінде 3 мақсатты грамматикалық құрылымды (иелік, барыс/табыс септік, туынды қосымша) қолдану. 4) Жұппен бір-біріңді оқып, бір түзету енгізу.

3-тапсырма. Сөйлеу/Дебат — 'Тілді сақтаудың маңызы' (топтық жұмыс)
1) Топтар (3–4 адам) жасайды: біреу 1 минуттық тұжырым дайындайды; қалғандары сұрақтарға жауап береді. 2) Әр тарап 2 минут пікірталас жүргізеді (за/қарсы). 3) Топ ішінде рөлдер беріледі: спикер, сұрақ қоюшы, жазушы/бағалаушы.

1) Грамматикалық жаттығу (жұппен) — 10 мин; 2) Жазбаша жұмыс — 12 мин; 3) Сөйлеу/дебат (топтар) — 8 мин.

1-тапсырма. Жұппен талқылап, жауаптарды толтырады; бір жұп жауаптарын тақтаға жазады.; Қадамдар: Берілген 10 сөйлемде бос орындарға дұрыс септік/иелік жалғауларын қой (10 сөйлем). 2) 3 сөйлемнен 1-ін өзгертіп, оны иелік құрылымымен толықтыр (мысалы: 'елдің тілі' → 'елдің тілі — оның мәдени қазынасы'). 3) 2 сөйлемде қате табып, түзетулерін жаз (корректировка).

2-тапсырма. Жеке жазады, содан кейін жұпта қарайды және бір-біріне кері байланыс береді.; Қадамдар: Тақырып: 'Тіл — ұлттық сәйкестіктің тірегі'. 2) Эссе құрылымы: кіріспе (1 сөйлем), негізгі бөлім (3–4 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). 3) Эсседе кемінде 3 мақсатты грамматикалық құрылымды (иелік, барыс/табыс септік, туынды қосымша) қолдану. 4) Жұппен бір-біріңді оқып, бір түзету енгізу.

3-тапсырма. Топ ретінде дайындалып, бірі сөйлеуші ретінде 1 минут айтады, кейін қарсы топпен пікір алмасады; сабақ соңында топтық қорытынды береді.; Қадамдар: Топтар (3–4 адам) жасайды: біреу 1 минуттық тұжырым дайындайды; қалғандары сұрақтарға жауап береді. 2) Әр тарап 2 минут пікірталас жүргізеді (за/қарсы). 3) Топ ішінде рөлдер беріледі: спикер, сұрақ қоюшы, жазушы/бағалаушы.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері (барлығы 10 ұпай): 1) Дұрыс жалғаулар — 6 ұпай (әр дұрыс жауап 0.6 ұпай) 2) Ойланып өзгерту — 2 ұпай (идея мен грамматика) 3) Қателерді табу және түзету — 2 ұпай (әр қызмет 1 ұпай). Формативті тексеру: мұғалім дереу түзетіп көрсетеді.

Дескриптор:
Рубрика (барлығы 12 ұпай): 1) Мазмұн және идеяның айқындығы — 5 ұпай 2) Құрылым (кіріспе, негізгі, қорытынды) — 3 ұпай 3) Грамматика және лексика — 4 ұпай. Плюс мұғалімнің 1-2 сөйлемдік жеке кері байланысы (формативті).

Дескриптор:
Бағалау шкаласы (барлығы 8 ұпай): 1) Мазмұн және аргументтер — 3 ұпай 2) Тілдің дәлдігі (грамматикалық қателер саны) — 3 ұпай 3) Сөйлесу дағдысы (біртұтас, байланыс) — 2 ұпай. Мұғалім және әр топтағы бағалаушы ортақ баға қояды (формативті-жинақтау).

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парағы (PDF), тақта, H5P құралы немесе Google Form.
Қағаз/дижитал құжат, үлгі-эссе (қысқаша), Grammarly-esque тексеру тізімі (мұғалім беретін чек-лист).
Таймер, стикерлер, бағалау парақшасы, диктофон (қысқа жазба үшін), қажет болса Zoom breakout немесе сыныптағы орналасу.

Бекіту (8 мин)

Топтардың қысқаша презентациясын тыңдап, негізгі қателер мен жақсы тұстарды көрсетеді; қайта түсіндіру қажет жерлерді атап өтеді.

Әр топ 1 минуттық қорытынды ұсынады; сұрақ-жауап.

Бақылау, ауызша жауаптар

Уақыт реттегіш, бағалау парақтары.

Рефлексия (2 мин)

Қысқаша өзін-өзі тексеру сұрақтарын таратады; үй тапсырмасын хабарлайды.

Өзін-өзі бағалау (жауап: 3 сұраққа қысқа жауап).

Бақылау, ауызша жауаптар

QR код арқылы Google Form (өзін-өзі бағалау).



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Әлеуметтік желілер мен тіл

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Әлеуметтік желілерде кездесетін тілдік құралдар мен стильдік ерекшеліктерді (жеделдік, ықшамдық, emoji/терминдер, қыстырма сөздер) анықтау.
2) 40–80 сөздік әлеуметтік желі жазбасын грамматикалық және стилистикалық дұрыс етіп құрастыру.
3) Топтық талқылауда 2–3 дәлел келтіре отырып, өз ойын сенімді түрде қорғау.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар әлеуметтік желілердегі тілдік өзіне тән ерекшеліктерді талдап, қысқа пікір жазып, ауызша пікірталас жүргізе алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 мин)

Сабақ мақсатын хабарлау; «Әлеуметтік желілер мен тіл» тақырыбы бойынша 1-2 сұрақ арқылы оқушылардың алдыңғы білімі мен көзқарасын тексеру (жедел сауалнама — Google Forms немесе 2-3 оқушыдан ауызша жауап).

Сұрақтарға жауап береді; қысқаша жеке тәжірибесін айтады (1 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (1-2 слайд), қысқаша Google Forms сауалнама / Kahoot (3 сұрақ)

Сабақтың ортасы (35 мин)

Қысқаша теория (7 минут): әлеуметтік желілер тілі және негізгі грамматикалық қателер. Грамматикалық жаттығу (10 минут): үлгі сөйлемдердегі қателерді табу және түзету. Жазба жұмысы (10 минут): 40–80 сөздік пост жаздыру. Пікірталас дайындау (8 минут): жұппен аргументтер құрастыру.

1-тапсырма. Грамматика: Әлеуметтік желінің қысқартулары мен тыныс белгілері
1) Берілген 8 сөйлемдегі қателерді тауып, түзетіңіз (5–7 мин). 2) Әр түзеткен сөйлем үшін қандай ереже қолданғаныңызды 1 сөйлеммен түсіндіріңіз. 3) Жұппен салыстырып, бір оқушы дәптерге нақты жауаптарды орналастырады.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс: 40–80 сөздік әлеуметтік желі посты (language)
Жаса: 1) Тақырыпты таңда: «Әлеуметтік желілер — жақсы ма, жаман ба?» 2) 40–80 сөз аралығында бір пост жазыңыз (бастапқы жоспар: 1 кіріспе сөйлем, 2 дәлелдік сөйлем, 1 қорытынды). 3) Постта кемінде 3 тілдік ерекшелікті қолданыңыз (қысқарту, emoji, термин). 4) Жұппен алмастырып, бір-біріне 1 ұсыныс айтыңыз.

3-тапсырма. Ауызша практика: Қысқа пікірталас (жұппен)
1) Жұппен: бір оқушы «Пайдасы» (3 мин), екінші оқушы «Зияны» (3 мин) — әрқайсысында 2–3 дәлел. 2) Қарсы пікірге 1 жауап немесе қарсы сұрақ дайындаңыз (1 мин). 3) Таңдалған жұптан 2 жұп сынып алдында 2 минуттан айтып шығады.

Теория тыңдайды (үздікшеліктер жазу); грамматикалық тапсырмаларды individual/жұппен орындайды; пост жазады; жұппен 2-3 дәлел дайындайды.

1-тапсырма. Жеке орындалуы: сөйлемдерді түзетеді; жұптық тексеру.; Қадамдар: Берілген 8 сөйлемдегі қателерді тауып, түзетіңіз (5–7 мин). 2) Әр түзеткен сөйлем үшін қандай ереже қолданғаныңызды 1 сөйлеммен түсіндіріңіз. 3) Жұппен салыстырып, бір оқушы дәптерге нақты жауаптарды орналастырады.

2-тапсырма. Жеке жазу (40–80 сөз), содан кейін жұппен алмасып түзету.; Қадамдар: Тақырыпты таңда: «Әлеуметтік желілер — жақсы ма, жаман ба?» 2) 40–80 сөз аралығында бір пост жазыңыз (бастапқы жоспар: 1 кіріспе сөйлем, 2 дәлелдік сөйлем, 1 қорытынды). 3) Постта кемінде 3 тілдік ерекшелікті қолданыңыз (қысқарту, emoji, термин). 4) Жұппен алмастырып, бір-біріне 1 ұсыныс айтыңыз.

3-тапсырма. Жұптап дайындалып, ауызша қорғайды; сынып алдында қысқаша жариялайды.; Қадамдар: Жұппен: бір оқушы «Пайдасы» (3 мин), екінші оқушы «Зияны» (3 мин) — әрқайсысында 2–3 дәлел. 2) Қарсы пікірге 1 жауап немесе қарсы сұрақ дайындаңыз (1 мин). 3) Таңдалған жұптан 2 жұп сынып алдында 2 минуттан айтып шығады.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері: 1) әр сөйлемдегі қателерді дұрыс анықтау (5 ұпайдан) 2) түзетуді дұрыс жазу (5 ұпайдан) 3) қысқаша түсініктеме (жалпы 5 ұпай). Жалпы: 15 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер: мазмұн (0–4), құрылым (0–3), грамматика/тапсырма шартына сәйкестік (0–3). Барлығы 10 ұпай. Міндетті шарт: жазба 40–80 сөз аралығында болуы тиіс — егер аз/артық болса, 0.5 ұпай кеміту.

Дескриптор:
Критерийлер: мән-мағына және дәлел (0–4), ауызша жеткізу (0–3), қарсы пікірге жауап (0–3). Барлығы 10 ұпай. Басқа оқушылардан 1 қысқа сауалнама (қолдау/белсенділік) болады.

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парағы (Google Doc/PDF), онлайн чек-лист (Google Forms).
Сөздік банк (Google Sheet), үлгі-жазба, тексеру парағы (Canva/Forms).
Таймер, бағалау парағы (Rubric), аудио-есепке алу мүмкіндігі (қажет болса).

Сабақтың бекітуі (3 мин)

Екі жұптан жылдам ауызша ұсыныс тыңдау (әр жұпқа 1 минут).

Әр жұп өз аргументін 1 минут ішінде өтіреді; сыныптан 1-2 қысқа кері байланыс.

Бақылау, ауызша жауаптар

Таймер, дауыс беру (қол көтеру)

Рефлексия (2 мин)

Өзін-өзі бағалау сұрағын береді: «Мен 3 факт атап өттім бе? Менің жазбам 40–80 сөз бе? Мен біреудің пікіріне жауап бердім бе?»

Үш сұраққа иә/жоқ түрінде жауап береді (жазбаша — кішкентай смайликпен немесе Google Form).

Бақылау, ауызша жауаптар

QR-код арқылы қысқа Google Form немесе стикерлер



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдегі өзгерістер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдегі өзгерістер (фонетикалық, лексикалық, грамматикалық, сөзжасамдық) түрлерін сипаттайды және мысал келтіреді.
2) Тілдегі өзгерістердің әлеуметтік және техникалық себептерін талдап, аргументпен сөйлей алады.
3) Грамматикалық тапсырмаларды орындап, 8–12 сөйлемнен тұратын қысқа эссе жазады және 2–3 минуттық ауызша презентация өткізеді.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар тілдегі өзгерістерді танып-біліп, олардың түрлері мен себептерін мысалдар арқылы талдай алады; тілдік материалдарды грамматикалық тұрғыдан өңдеп, қысқа жазбаша және ауызша тапсырмаларды орындайды.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақ басы (5–7 мин)

Мақсатты хабарлау; 'Тілдегі өзгерістер' тақырыбы бойынша сөзжүгіртпе сұрақтар қою (warming-up). Оқушылардан 2–3 алдын ала ой жинау (Kahoot/quick poll қолдануға болады).

Сұрақтарға жауап береді; Kahoot-қа қатысады; тақырып бойынша бір қысқаша пікір айтады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot (немесе Quizizz) сұрақтары; тақырыпша слайд; тақырып бойынша қысқа мәтін (1 абзац).

Негізгі бөлік (30–35 мин)

Теорияны 5–7 минте түсіндіру (әр түрге анықтама + мысал). Грамматикалық жаттығу таратады; жұптап жұмыс пен жазбаша тапсырманы ұйымдастырады; топтарды бақылап, сұрақтарға бағыттап көмектеседі.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тілдегі өзгерістер (жеке жұмыс)
1) Әр топқа 6 сөз беріледі; осы сөздерден фонетикалық, лексикалық немесе грамматикалық өзгерістерін анықтаңдар. 2) 4 сөйлемді грамматикалық түрде өзгертіп, жаңа нұсқаларын жазыңдар (мысалы, заман, септік, жақ). 3) 3 неологизм тауып, олардың жасалу жолын көрсетіңдер (қосу, қысқарту, сөзжасам).

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Қысқа эссе (жұп/жеке)
Тақырып: 'Тілдегі өзгерістердің себептері мен қоғамға әсері' — 8–12 сөйлемнен тұратын эссе жазып, негізгі үш дәлел келтіріңдер. Эсседе бір неологизм және бір диалектизм мысалын қолдану міндетті.

3-тапсырма. Ауызша әрекет — Талқылау/Презентация (жұп/топ)
Жұппен 2–3 минуттық мини-презентация дайындаңыз: 'Тілдегі өзгерістерге әсер ететін бір себеп және оның мысалы'. Топ ішінде 1 сұрақ қойып, жауап алыңыз. Кейін топтан таңдап алынған 2 жұп презентация жасайды (әрқайсысы 2–3 минут).

1) Грамматикалық тапсырмаларды орындайды (жеке/жұп). 2) 8–12 сөйлемнен тұратын қысқа эссе жазады (берілген тақырып: 'Тілдегі өзгерістердің негізгі себептері мен олардың өмірімізге әсері'). 3) Жұпта 2–3 минуттық қысқа ауызша қорытынды дайындайды.

1-тапсырма. Жеке жұмыс: тапсырмаларды орындап, нәтижені жұппен салыстырады.; Қадамдар: Әр топқа 6 сөз беріледі; осы сөздерден фонетикалық, лексикалық немесе грамматикалық өзгерістерін анықтаңдар. 2) 4 сөйлемді грамматикалық түрде өзгертіп, жаңа нұсқаларын жазыңдар (мысалы, заман, септік, жақ). 3) 3 неологизм тауып, олардың жасалу жолын көрсетіңдер (қосу, қысқарту, сөзжасам).

2-тапсырма. Жеке немесе жұппен жазу; аяқталған соң жұппен бір эссені таңдап, ортақ түзетулер енгізеді.

3-тапсырма. Жұппен талқылап, презентация дайындайды; сахнада немесе сынып ішінде айтады; сұрақтарға жауап береді.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері:
- Тапсырмалардың дұрыстығы: 0–6 ұпай (әр дұрыс жауап үшін 1 ұпай).
- Грамматика өзгертулері: 0–3 ұпай (әр дұрыс өзгерту үшін 1 ұпай).
- Неологизм талдауы (анализ): 0–3 ұпай (туынды жолын нақты көрсету).
Барлығы: 12 ұпай. Бағалау шкаласы: 10–12 (A), 7–9 (B), 0–6 (C).

Дескриптор:
Рубрика:
- Мазмұн (негізгі ойлар, дәлелдер): 0–4 ұпай
- Ұйымдастыру (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды): 0–3 ұпай
- Тіл/стиль (лексика, әр түрлі сөйлем құрылымы): 0–3 ұпай
- Орфо/пунктуация: 0–2 ұпай
Барлығы: 12 ұпай. Бағалау деңгейлері: 10–12 (Жақсы), 7–9 (Қанағат), 0–6 (Қолдау қажет).

Дескриптор:
Критерийлер:
- Контент (айқын идея, мысал): 0–4 ұпай
- Сөйлеу шеберлігі (ойды жеткізу, дауыс, байланыс): 0–3 ұпай
- Интерактив (сұрақ қою/жауап беру): 0–2 ұпай
- Уақытты сақтау және құрылым: 0–1 ұпай
Барлығы: 10 ұпай. Баға: 9–10 (A), 6–8 (B), 0–5 (C).

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парағы (принт); маркер; қажет болса Google Doc.
Эссе нұсқаулығы (сөйлемдік бастамалар); дәптер/
Google Docs.
Слайд/плакат (міндетті емес); таймер; бағалау парағы.

Бекіту (5–7 мин)

Жақсы шыққан 2–3 жұптың презентациясын тыңдап, жаттығу бойынша кері байланыс береді. Қысқаша қорытындылайды және негізгі терминдерді тағы бір рет атап өтеді.

Презентация жасайды/тыңдайды; мұғалімнің сұрақтарына жауап береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайдтар, плакат қағаз, маркер.

Рефлексия (3 мин)

Өзін-өзі бағалау нұсқауын береді (қысқа шкала: 3—мінсіз, 2—қанағаттанарлық, 1—көмек қажет). Үй тапсырмасын хабарлайды.

Өзін-өзі бағалайды; үй тапсырмасын жазып алады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақшасы/Google Form.



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және өнер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Көркем мәтіндегі тілдік құралдарды (эпитет, метафора, теңеу) анықтап талдауды үйрену
2) Сөйлем мүшелерін және тыныс белгілерін дұрыс қолдануды бекіту (грамматикалық жаттығулар)
3) Тақырып бойынша 120–160 сөзден тұратын шағын шығарма жазып, 1–2 минуттық ауызша презентация жасау

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға «Тіл және өнер» тақырыбында сөздік-құралдарды және сөйлем құрылымын қолдана отырып шағын жазбаша және ауызша жұмыстар орындауды үйрету; көркем мәтінде тілдік тәсілдерді танып, талдай алу.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Бастапқы (5 мин)

Сабақ тақырыбын хабарлау, мақсаттарды қысқаша түсіндіру; жылу жаттығулары — қысқа мәтін оқыту және сұрақ қою.

Тақырыппен танысу, бастапқы сұрақтарға жауап беру (ауызша).

Бақылау, ауызша жауаптар

слайд/жазба тақта, қысқа мәтін үзіндісі

Негізгі (35 мин)

1) Грамматика жаттығуы беру (10 мин): сөйлем мүшелері және тыныс белгілері; 2) Көркем мәтін талдау (10–12 мин): эпитет/метафора/теңеулерді табу; 3) Жазбаша жұмыс + ауызша дайындық (13–15 мин): 120–160 сөздік шығарма жазу және жұпта 1–2 минуттық баяндама дайындау; мұғалім топтарды бақылап, түзетулер енгізеді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — сөйлем мүшелері мен тыныс белгілері
Берілген 8 сөйлемнен бастауыш, баяндауыш, толықтауышты анықтап, тиісті тыныс белгілерін дұрыс қойып қайта жазыңыз. (10–12 сөйлем шамасында жұмыс парағы)

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — «Тіл және өнер» туралы шағын шығарма
120–160 сөз аралығындағы эссе жазып, онда кемінде 3 тілдік тәсілді (эпитет, метафора, теңеу т.б.) қолдану қажет. Құрылым: кіріспе (1-2 сөйлем), негізгі бөлім (2–3 абзац), қорытынды (1 сөйлем).

3-тапсырма. Ауызша жұмыс — жұптық/топтық презентация
Жұппен тақырыпты талқылап, 1–2 минуттық қысқа презентация құрыңыз (негізгі ой, мысал, қорытынды). Бір оқушы спикер, екіншісі сұрақ қоюшы/кері байланыс береді.

Грамматикалық жаттығуларды орындау, мәтіннен тілдік тәсілдерді анықтау, жазбаша жұмыс жазу, жұппен сөз байласу және презентацияға дайындалу.

1-тапсырма. талдау, жазу, жұппен салыстыру

2-тапсырма. жазу, өзара тексеру жұпта, түзету енгізу

3-тапсырма. жоспарлау, сөзбе-сөз емес баяндау, кері байланыс беру



Дескриптор:
Рубрика: Дұрыс анықталған мүшелер: 3–4 (5 ұпай), 1–2 (3 ұпай), мүлде дұрыс емес (1 ұпай); Тыныс белгілері: барлық дұрыс (3 ұпай), бір-екі қате (2 ұпай), бірнеше қате (0–1 ұпай). Жалпы 8 ұпайдан есептеледі.

Дескриптор:
Критерийлер: мазмұн (0–4 ұпай) — идея толықтығы; тіл мен стиль (0–4) — тілдік тәсілдерді қолдану; граматика және тыныс (0–4) — қателер саны ≤3 болса 4 ұпай; ұйымдастыру (0–2). Барлығы 14 ұпай.

Дескриптор:
Критерийлер: мазмұнның анықтылығы (0–3), байланыс пен логика (0–3), сөйлеу дағдысы — эргономика (тонау, айқындық) (0–2), уақытқа сайлау (0–1). Барлығы 9 ұпай.

Жалпы ұпай: 21

жұмыс парағы (принт/Google Doc), маркер, слайд
Google Docs/қағаз, сөздік, мысалдар жинағы
таймер, мүмкін болса қысқа слайд (Canva/Google Slides) немесе постер

Қорытынды (3–5 мин)

Екі жұптың презентациясын тыңдау (1–2 адам), негізгі табылған тілдік құралдарды бір ауыздан қайталау, кері байланыс.

Презентация жасау, сұрақтарға жауап беру, өзара кері байланыс.

Бақылау, ауызша жауаптар

таймер, бағалау парақтары

Рефлексия (2–3 мин)

Оқушылардан өзін-өзі бағалау сұрау (сатылай шкала: Мен жақсы жасадым / Қосымша жұмыс керек).

Өзін-өзі бағалау және үй тапсырмасына көз жүгірту.

Бақылау, ауызша жауаптар

смайлик карталары немесе Google Forms қысқа сұрақ



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл мен экономика

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Экономика саласына қатысты негізгі сөздік қорды меңгеру және морфологиялық байланыстарды қолдану
2) Экономикалық мәтінді талдап, негізгі ойды анықтап, қысқа жазбаша аргумент беру (40–80 сөз, 6–10 сөйлем)
3) Топта және жұппен ауызша түрде экономикалық тақырыпта пікір алмасу/рөлдік ойын арқылы коммуникативтік дағдыларды жетілдіру (2–3 минут)

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: 'Тіл мен экономика' тақырыбы бойынша экономикалық мәтіндерді түсініп, талдап, өз ойыңды дәлелдей білуді дамыту

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақты бастау (5 мин)

Сабақ мақсатын хабарлау; негізгі терминдерді 5 сөзден тизгіндеп сұрау (аудиторлық жылдам жылдам бақылау); Kahoot/Quizizz арқылы 5 сұрақтық жылдам тексеру

Kahoot-қа қатысып, терминдерге жылдам жауап беру

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Quizizz, презентация (терминдер)

Ортасы — негізгі жұмыс (35 мин)

1) Қысқаша теория және экономикалық мәтін үлгісін көрсету (3–4 мин). 2) Оқушыларға грамматика тапсырмасы (10 мин), жазбаша тапсырма (15 мин) және жұптық ауызша рөлдік тапсырмаға дайындау (5 min). Мұғалім айналып сұрақтарға көмек көрсетеді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Экономикалық терминдердің түрленуі
1) Берілген 10 терминнен (рынок, сұраныс, ұсыныс, баға, тұтынушы, өндіруші, өндіріс, инфляция, инвестиция, салық) әрқайсысының қазақша түбірінен 2 туынды сөз жасаңыз (мысал: тұтыну → тұтынушы, тұтынушылық). 2) Әр туындыны сөйлемге орналастырып, дұрыс септік пен үйлесімділікке назар аударыңыз.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Қысқа экономикалық пікір
Жазбаша: 'Экономика және біз' тақырыбында 40–80 сөз аралығында (6–10 сөйлем) өз пікіріңізді жазып, кемінде 2 аргументпен қорытындылаңыз. Мәтінде кемінде 5 экономикалық терминді қолданыңыз.

3-тапсырма. Ауызша жұмыс — Рөлдік ойын/Дебат
Жұппен/топпен: бір оқушы — 'Тұтынушы', екіншісі — 'Өндіруші' (немесе 'Мемлекет' vs 'Нарық') ролін алады. 2–3 минут ішінде өз позициясын тұжырымдап, кем дегенде 2 аргумент және 1 қарсы пікірге жауап көрсету керек. Содан кейін аудитория 1 сұрақ қояды.

1) Грамматикалық жаттығуды орындау (морфология/септік/сөзжасам). 2) Жазбаша 40–80 сөздік аргумент жазу (6–10 сөйлем). 3) Жұппен 2–3 минуттық рөлдік пікірталасқа дайындалу және орындау.

1-тапсырма. Жеке орындау — жұмыс парағына жазу (10 минут); Қадамдар: Берілген 10 терминнен (рынок, сұраныс, ұсыныс, баға, тұтынушы, өндіруші, өндіріс, инфляция, инвестиция, салық) әрқайсысының қазақша түбірінен 2 туынды сөз жасаңыз (мысал: тұтыну → тұтынушы, тұтынушылық). 2) Әр туындыны сөйлемге орналастырып, дұрыс септік пен үйлесімділікке назар аударыңыз.

2-тапсырма. Жеке немесе жұппен (тандем) жазу — 15 минут

3-тапсырма. Жұппен дайындалып, сахнада 2–3 минут сөйлесу (10 минут дайындық + көрсету)



Дескриптор:
{'criteria': [{'criterion': 'Терминдерді дұрыс тану және туындысын жасау', 'points': 4}, {'criterion': 'Септік және сөз тіркесімен үйлесу (синтаксис)', 'points': 3}, {'criterion': 'Сөйлемдегі қолдану дәлдігі (значение)', 'points': 3}], 'total_points': 10, 'rubric': {'9-10': 'Отлично — қателер жоқ немесе 1 қате бар', '6-8': 'Жақсы — кейбір қателер бар, мағынасы сақталған', '0-5': 'Қосымша қолдау қажет — ұғымдармен жұмыс'}}

Дескриптор:
{'criteria': [{'criterion': 'Сөз мөлшері және сөйлем саны (40–80 сөз, 6–10 сөйлем)', 'points': 3}, {'criterion': 'Негізгі ойдың айқындылығы және аргументтер (кемінде 2 аргумент)', 'points': 6}, {'criterion': 'Терминдерді дұрыс қолдану (кемінде 5 термин)', 'points': 4}, {'criterion': 'Грамматика мен орфография (қателер ≤ 2)', 'points': 2}], 'total_points': 15, 'rubric': {'13-15': 'Отлично — талап толық орындалды', '9-12': 'Жақсы — кейбір жетілдіру қажет', '0-8': 'Қосымша жұмыс керек'}}

Дескриптор:
{'criteria': [{'criterion': 'Уақытты сақтау (кемінде 2 минут)', 'points': 2}, {'criterion': 'Аргументация мен логика (кемінде 2 аргумент)', 'points': 4}, {'criterion': 'Қарсы пікірге жауап беру (реакция)', 'points': 2}, {'criterion': 'Тіл мәдениеті және түсініктілік', 'points': 2}], 'total_points': 10, 'rubric': {'9-10': 'Отлично — сенімді және логикалық', '6-8': 'Жақсы — аргументтер бар, бірақ толық емес', '0-5': 'Қосымша дайындық қажет'}}

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парағы, сөздік банк (принт/электронды)
Үлгі мәтін, сөздік банк, Google Docs (қажет болса)
Рөлдік карточкалар, таймер, аудитория сұрақтары

Сабақты бекіту (3 мин)

Үш жұптың/екі оқушының рөлдік нәтижесін қысқаша шығарып көрсету; негізгі байқаған тұстарды қорытындылау

Қысқаша кері байланыс беру: "Мен бүгін үйрендім...", "Мен әлі де..."

Бақылау, ауызша жауаптар

Жазу парақтары немесе Google Forms (exit ticket)

Рефлексия (2 мин)

Өзін-өзі бағалау сұрақтарын беру (өз деңгейін A/B/C бойынша таңдау), келесі сабаққа тапсырманың қысқаша сипаттамасын айтамын

Өзіне баға қою және қысқа ой жазу

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парағы (ұялы/қағаз)



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдік кедергілер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдік кедергілердің себептерін анықтау
2) Тілдік кедергілерді жеңу жолдарын зерттеу

Сабақтың мақсаты:

Тілдік кедергілерді жеңу әдістерін үйрету.

Құндылықтар:

Жауапкершілік, қызығушылық, ынтымақтастық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 минут)

Сыныппен амандасады, сабақтың тақырыбын хабарлайды: "Тілдік кедергілер". Қысқаша мотивация және білімді өзектендіру жасайды.

Мұғаліммен амандасады, тақырыпты дәптерге жазады, талқылауға қатысады, сұрақтарға жауап береді.

Сабаққа дайындықты бақылау. Өзектендіру сұрақтарына ауызша жауаптар.

Тақта, дәптерлер, презентация

Сабақтың ортасы (35 минут)

"Тілдік кедергілер" тақырыбының негізгі ұғымдарын түсіндіреді. Мысалдар мен шешу алгоритмдерін көрсетеді. Практикалық жұмысты (жеке/жұптық/топтық) ұйымдастырады. Тапсырмалардың орындалуын бақылайды.

1-тапсырма. Тілдік кедергілердің себептерін зерттеу
10 сынып оқушылары 'Тілдік кедергілер' тақырыбы бойынша зерттеу жүргізеді. Сіздерге берілген мәтіндер мен дереккөздерден тілдік кедергілердің негізгі себептерін табу керек. Мысалы, мыналарды қарастыру: әлеуметтік, мәдени, және білім деңгейі. Нәтижелеріңізді 300-400 сөзбен жазыңыз. Мәтіндер: 'Тілдік кедергілер: себептері мен шешімдері', 'Тіл мен мәдениет', 'Білім және тілдік кедергілер'.

2-тапсырма. Тілдік кедергілерді жеңу жолдарын зерттеу
10 сынып оқушылары топтарға бөлініп, тілдік кедергілерді жеңу жолдарын зерттейді. Әр топқа 3 түрлі тілдік кедергілерді шешу жолдарын көрсету берілген. 1-топ: 2015-2018 жылдар, 2-топ: 2019-2020 жылдар, 3-топ: 2021-2023 жылдар, 4-топ: 2024 және болашақ. Нәтижелеріңізді 10 минуттық презентациямен қорғау.

3-тапсырма. AI құралдарын пайдалану
Оқушылар AI құралдарын (мысалы, ChatGPT) пайдаланып, тілдік кедергілерді жеңу жолдарын анықтау бойынша онлайн зерттеу жүргізеді. Сіздер 5 түрлі тілдік кедергі мен оны шешудің 3 жолын көрсетуіңіз керек. AI құралды пайдаланып, жауаптарды алыңыз.

Түсіндірмелерді тыңдайды, негізгі ұғымдарды жазады, сұрақтар қояды, практикалық тапсырмаларды (жеке/жұптық/топтық) орындайды, нәтижелерді ұсынады.

1-тапсырма. Оқушылар мәтіндерді оқып, негізгі себептерді анықтап, өз зерттеулерін жазады.

2-тапсырма. Оқушылар топта жұмыс істеп, зерттеу жасап, нәтижелерін презентация түрінде қорғайды.

3-тапсырма. Оқушылар AI құралдарын пайдаланып, зерттеу жүргізіп, нәтижелерді жазады.

Қалыптастырушы бағалау: ауызша жауаптар (+1-2 ұпай), практикалық тапсырмалардың дұрыстығы (+3-5 ұпай), топтағы белсенділік (+1-2 ұпай).

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеу/өңдеу дұрыстығы (- 2 ұпай); 2) Үлгіні анықтау (- 1 ұпай); 3) Қысқа қорытынды (- 1 ұпай). Жалпы: 4 ұпай

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеу дәлдігі (- 2 ұпай) — тексерумен; 2) Формуланы қолдану (- 1 ұпай); 3) Рәсімдеу (- 1 ұпай). Жалпы: 4 ұпай

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) AI нәтижесін тексеру/салыстыру (- 3 ұпай); 2) Нәтижені бейімдеу (- 2 ұпай) — өз контекстіне сәйкестендіру; 3) Топтық рөлдер мен бірлескен жұмыс (- 2 ұпай). Жалпы: 7 ұпай

Жалпы ұпай: 10

'Тілдік кедергілер: себептері мен шешімдері' - https://example.com/text1
'Тіл мен мәдениет' - https://example.com/text2
'Білім және тілдік кедергілер' - https://example.com/text3
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu
'Тілдік кедергілерді шешу' - https://example.com/solutions1
'Тіл мен қоғам' - https://example.com/social1
'Болашақта тілдік кедергілер' - https://example.com/future1
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu
ChatGPT - https://chat.openai.com/
Claude - https://claude.ai/
Gemini - https://gemini.com/
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu

Сабақтың соңы (5 минут)

"Тілдік кедергілер" тақырыбы бойынша сабақты қорытындылайды, негізгі сәттерді (түйінді ұғымдар, әдістер, формулалар) бөледі. Түсіндірмемен үй тапсырмасын береді. "3-2-1" рефлексиясын жүргізеді (3 жаңа ұғым/әдіс, 2 қызықты дерек/есеп, 1 сұрақ).

"Тілдік кедергілер" бойынша қорытындыға қатысады, түйінді ұғымдарды қайталайды, тұжырым жасайды, үй тапсырмасын жазады, рефлексия картасын толтырады.

"3-2-1" рефлексиясы: ұғымдар мен әдістерді тұжырымдау сапасы (+1-3 ұпай). Материалды түсінуді 1-5 шкаламен өзін-өзі бағалау.

Күнделік, рефлексия карталары, үй тапсырмасы (баспа/слайд)

Үй тапсырмасы

1) "Тілдік кедергілер" тақырыбы бойынша оқулық параграфын оқыңыз. 2) №1-5 практикалық жаттығуларды орындаңыз. 3) Өмірден алынған қолдану мысалдарын дайындаңыз.

Үй тапсырмасын орындайды

Үй жұмысын бағалау критерийлері

Оқу материалдары, интернет ресурстары



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және психология

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тіл мен психология арасындағы байланысты зерттеу
2) Тілдің психологиялық әсерін түсіну

Сабақтың мақсаты:

Тіл мен психологияның өзара әсерін көрсету.

Құндылықтар:

Жауапкершілік, қызығушылық, ынтымақтастық

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 минут)

Сыныппен амандасады, сабақтың тақырыбын хабарлайды: "Тіл және психология". Қысқаша мотивация және білімді өзектендіру жасайды.

Мұғаліммен амандасады, тақырыпты дәптерге жазады, талқылауға қатысады, сұрақтарға жауап береді.

Сабаққа дайындықты бақылау. Өзектендіру сұрақтарына ауызша жауаптар.

Тақта, дәптерлер, презентация

Сабақтың ортасы (35 минут)

"Тіл және психология" тақырыбының негізгі ұғымдарын түсіндіреді. Мысалдар мен шешу алгоритмдерін көрсетеді. Практикалық жұмысты (жеке/жұптық/топтық) ұйымдастырады. Тапсырмалардың орындалуын бақылайды.

1-тапсырма. Тілдің психологиялық әсері
Оқушылар тілдің психологиялық әсерін зерттеу үшін, 10 түрлі сөзді (позитивті және негативті) таңдап, олардың психологиялық әсерін бағалау үшін сауалнама жүргізеді. Сауалнама нәтижелерін жинап, орташа баллды есептеп, қандай сөздердің адамдарға көбірек әсер ететінін анықтайды.

2-тапсырма. Топтық талдау
Оқушылар 4 топқа бөлінеді. Әр топ 2015-2018 жылдар, 2019-2020 жылдар, 2021-2023 жылдар, 2024 және болашақ кезеңдерге қатысты тіл мен психология арасындағы байланысты зерттейді. Олар деректер жинап, әр кезеңнің тілдің психологиялық әсері жөнінде 5 факті мен 2 мысал келтіреді.

3-тапсырма. AI құралдарын пайдалану
Оқушылар ChatGPT немесе Claude сияқты AI құралын пайдаланып, тілдің психологиялық аспектілерін талдайды. Олар 5 сөздің эмоционалды әсерін анықтап, AI-дан алынған нәтижелерді негізге ала отырып, өз пікірлерін жазады.

Түсіндірмелерді тыңдайды, негізгі ұғымдарды жазады, сұрақтар қояды, практикалық тапсырмаларды (жеке/жұптық/топтық) орындайды, нәтижелерді ұсынады.

1-тапсырма. Оқушылар 10 сөзді таңдап, сауалнаманы жүргізіп, нәтижелерін жинақтап, орташа баллды есептейді.

2-тапсырма. Топтар өз кезеңдеріне қатысты деректер жинап, фактілер мен мысалдар дайындайды.

3-тапсырма. Оқушылар AI құралын пайдаланып, сөздердің әсері жөнінде деректер алады және өз пікірлерін жазып, талқылайды.

Қалыптастырушы бағалау: ауызша жауаптар (+1-2 ұпай), практикалық тапсырмалардың дұрыстығы (+3-5 ұпай), топтағы белсенділік (+1-2 ұпай).

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеу дәлдігі (- 2 ұпай) — тексерумен; 2) Формуланы қолдану (- 1 ұпай); 3) Рәсімдеу (- 1 ұпай). Жалпы: 4 ұпай

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) Есептеу/өңдеу дұрыстығы (- 2 ұпай); 2) Үлгіні анықтау (- 1 ұпай); 3) Қысқа қорытынды (- 1 ұпай). Жалпы: 4 ұпай

Дескриптор:
Дескрипторлар: 1) AI нәтижесін тексеру/салыстыру (- 3 ұпай); 2) Нәтижені бейімдеу (- 2 ұпай) — өз контекстіне сәйкестендіру; 3) Топтық рөлдер мен бірлескен жұмыс (- 2 ұпай). Жалпы: 7 ұпай

Жалпы ұпай: 10

Сауалнамаға арналған шаблон, сөздік.
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu
Статистикалық деректер, зерттеулер, интернет ресурстары.
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu
AI құралдары (ChatGPT, Claude), интернет.
H5P Interactive Content (MIT) – Интерактивті тапсырмалар мен ойындарды тегін құруға мүмкіндік беретін платформа
https://h5p.org
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fh5p.org
GeoGebra Classroom (GPL-3.0) – Геометрия, алгебра және деректерді визуалдауға арналған интерактивті модульдер
https://www.geogebra.org/classroom
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fwww.geogebra.org%2Fclassroom
PhET Interactive Simulations (CC-BY 4.0) – Университеттік деңгейдегі симуляторлар, прогрессияларды динамикалық түрде зерттеуге болады
https://phet.colorado.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fphet.colorado.edu
Scratch (MIT) – Оқушылар анимация мен есептерді визуалды код арқылы құрады
https://scratch.mit.edu
QR: https://api.qrserver.com/v1/create-qr-code/?size=200x200&data=https%3A%2F%2Fscratch.mit.edu

Сабақтың соңы (5 минут)

"Тіл және психология" тақырыбы бойынша сабақты қорытындылайды, негізгі сәттерді (түйінді ұғымдар, әдістер, формулалар) бөледі. Түсіндірмемен үй тапсырмасын береді. "3-2-1" рефлексиясын жүргізеді (3 жаңа ұғым/әдіс, 2 қызықты дерек/есеп, 1 сұрақ).

"Тіл және психология" бойынша қорытындыға қатысады, түйінді ұғымдарды қайталайды, тұжырым жасайды, үй тапсырмасын жазады, рефлексия картасын толтырады.

"3-2-1" рефлексиясы: ұғымдар мен әдістерді тұжырымдау сапасы (+1-3 ұпай). Материалды түсінуді 1-5 шкаламен өзін-өзі бағалау.

Күнделік, рефлексия карталары, үй тапсырмасы (баспа/слайд)

Үй тапсырмасы

1) "Тіл және психология" тақырыбы бойынша оқулық параграфын оқыңыз. 2) №1-5 практикалық жаттығуларды орындаңыз. 3) Өмірден алынған қолдану мысалдарын дайындаңыз.

Үй тапсырмасын орындайды

Үй жұмысын бағалау критерийлері

Оқу материалдары, интернет ресурстары



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілді оқыту әдістемесі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Грамматика: Қазақ тілінде етістік формаларын (нақты уақыты, рай, көрініс) дұрыс қолдана отырып, 5 түрлі сөйлем құрастыра алу.
2) Коммуникативтік: Тақырып бойынша 1 минуттық ауызша пікір білдіру және 40–80 сөзден тұратын ықшам жазбаша ойды логикалық байланыстырып жазу.

Сабақтың мақсаты:

1 апта ішінде оқушылар қазақ тілінде сөйлем құрастырудағы және баяндау жазудағы грамматикалық дәлдік пен ауызша білдіру дағдыларын жетілдіріп, 40–80 сөздік когерентті мәтін жаза білуі тиіс.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Жылыту/Кіріспе (5–7 мин)

Сабақ мақсатымен таныстырады; оқушыларға апта бойы орындалатын тапсырмаларды қысқаша айтады; «шығу билеті» (бір сөйлем жазу) дайындайды.

Сабақ мақсатын тыңдайды; «шығу билеті» үшін 1 сөйлем жазады (тақырып: «Тіл — ...»).

Бақылау, ауызша жауаптар

Сабақ жоспары слайды, тақта, үлгі сөйлемдер, Kahoot (қысқа сұрақтар)

Негізгі (30–32 мин)

Үш блок бойынша тапсырмаларды ұсынды: грамматика (10–12 мин), жазу (10–12 мин), ауызша практика дайындау (8–10 мин). Топтық/жұптық бағыт береді, қажет кезде түзетулер енгізеді. Формативті тексерулер жүргізеді (мини-чек).

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Етістік формалары мен сөйлем түзету
1) 5 сөйлем берілген (қателермен). Оларды түзету (4–6 мин). 2) Берілген 5 етістік үлгісін (оқы+кері+жүр) әртүрлі рай мен уақытта қолданып, 3 жаңа толық сөйлем құрастыру (6–8 мин). 3) Жұппен бір сөйлемді кеңейту (1 қосымша сөйлем қосу) (2–3 мин).

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — 40–80 сөздік шағын параграф
1) Тақырып: «Тілдің қоғамдағы рөлі». 2) Құрылым: кіріспе (1 сөйлем), негізгі ой (2–4 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). 3) Уақыт: 10–12 минут. 4) Қолданылатын сөздік: берілген 8 кілт сөзді мәтінде кемінде 3 рет қолдану.

3-тапсырма. Ауызша практика — Дебат/Пікірталас (1 минуттық сөйлеу)
1) Тақырып: «Тіл сақталуы — қоғам міндеті ме?». 2) Әр оқушы 1 минуттық дайындалған пікір айтады. 3) Содан кейін жұпта 1 сұраққа жауап беру және аудиториядан 1 сұрақ алу/жауабын беру (2–3 мин). 4) Топтағы белсенділік үшін жетекші бір оқушы тағайындалады.

1) Грамматикалық жаттығулар: 5 сөйлемдегі қателерді түзету және 3 жаңа сөйлем құрастыру (жеке). 2) Жазу: 40–80 сөздік қысқаша параграф жазу (берілген тақырып: «Тілдің қоғамдағы рөлі»). 3) Ауызша: жұппен 1 минуттық пікір дайындау және 1 сұраққа жауап үлгісін жаттықтыру.

1-тапсырма. Жеке жұмыстар: қате түзету және жаңа сөйлемдер жазу; жұппен бірігіп бір сөйлемді жетілдіру.; Қадамдар: 5 сөйлем берілген (қателермен). Оларды түзету (4–6 мин). 2) Берілген 5 етістік үлгісін (оқы+кері+жүр) әртүрлі рай мен уақытта қолданып, 3 жаңа толық сөйлем құрастыру (6–8 мин). 3) Жұппен бір сөйлемді кеңейту (1 қосымша сөйлем қосу) (2–3 мин).

2-тапсырма. Жеке жазу:
Google Docs-та немесе дәптерге мәтін жазу; жазғаннан кейін жұппен 1 минуттық peer-feedback (мазмұн/логика/тілдік қателер бойынша).; Қадамдар: Тақырып: «Тілдің қоғамдағы рөлі». 2) Құрылым: кіріспе (1 сөйлем), негізгі ой (2–4 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). 3) Уақыт: 10–12 минут. 4) Қолданылатын сөздік: берілген 8 кілт сөзді мәтінде кемінде 3 рет қолдану.

3-тапсырма. Жеке дайындық (3–4 мин), 1 минуттық сөйлеу және жұптық/топтық сұрақ-жауапқа қатысу.; Қадамдар: Тақырып: «Тіл сақталуы — қоғам міндеті ме?». 2) Әр оқушы 1 минуттық дайындалған пікір айтады. 3) Содан кейін жұпта 1 сұраққа жауап беру және аудиториядан 1 сұрақ алу/жауабын беру (2–3 мин). 4) Топтағы белсенділік үшін жетекші бір оқушы тағайындалады.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері (жалпы 10 ұпай):
- Қателерді дұрыс табу және түзету: 4 ұпай (әр дұрыс түзету 0.8 ұпай).
- 3 жаңа сөйлемдегі етістік формаларының дұрыстығы: 4 ұпай (әр сөйлем 1.33 ұпай).
- Жұптық кеңейту және түсіндіру: 2 ұпай.
Жалпы шкала:
A 9–10, B 7–8, C ≤6.

Дескриптор:
Бағалау критерийлері (жалпы 12 ұпай):
- Мазмұн/идеяның толықтығы: 4 ұпай (мақсатты орындау).
- Ұзындық пен құрылым: 3 ұпай (40–80 сөз, кіріспе/негізгі/қорытынды).
- Грамматика және морфология: 3 ұпай (сөйлемдегі иелік, рай/уақыт дұрыс қолданылуы).
- Тіл байлығы және лексика: 2 ұпай.
Жалпы шкала:
A 10–12, B 7–9, C ≤6.

Дескриптор:
Бағалау критерийлері (жалпы 8 ұпай):
- Айтылымның анықтығы және түсініктілігі (фонетика): 2 ұпай.
- Тілдік дұрыстық (грамматика): 2 ұпай.
- Когеренция/логика (ойды құру): 2 ұпай.
- Интерактивтілік (сұраққа жауап, сұрақ қою): 2 ұпай.
Шкала: A 7–8, B 5–6, C ≤4.

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парақтары (қателермен сөйлемдер), үлгі кесте етістік формалары үшін, H5P/Google Forms шағын тексеру
Берілген кілт сөздер тізімі, үлгі абзац, Google Docs (қолжетімді түзетулер үшін), ауызша диктофон
Аудио жазғыш/смартфон, сөйлеу карточкалары, таймер, сынып таңдаулы сұрақтар тізімі

Қорытынды/Бағалау (5–6 мин)

Оқушылардың 2-3 үздік жұмыстарын қысқаша көрсетеді; бағалау критерийлерін толық атап өтеді; үй тапсырмасын береді (Kahoot/Quizizz шағын тест).

Топтан бір өкіл қысқаша қорытынды айтады; өзін-өзі бағалау парағын толтырады (өз жетістігін 1–4 шкаласы бойынша бағалау).

Бақылау, ауызша жауаптар

Өзін-өзі бағалау парақтары, Kahoot/Quizizz сілтемесі



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тілдің болашағы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тыңдау және ауызша сөйлеу: Тақырыпқа қатысты пікірді 2–3 минут ішінде логикалық түрде баяндау.
2) Жазу: 40–80 сөзден тұратын ықшам эссе жазу, кемінде 2 грамматикалық форманы дұрыс қолдану (келер шақ, шартты рай).
3) Грамматика: келер шақ және шартты рай формаларын ажыратып, сөйлемдерде дұрыс қолдану.

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар 1–2 сөйлем деңгейінде 'Тілдің болашағы' тақырыбында ойларын жүйелі айтып, 40–80 сөздік шағын жазба жаза алады және тілдік құралдарды (болжалдық/келер шақ формалары, шартты рай) дұрыс қолданады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5–7 мин)

Сабақты кіріспе арқылы ашу: «Тілдің болашағы» тақырыбын таныстыру, сабақ мақсаттарын оқушыларға хабарлау. Қысқа жылы қабылдау: 1 сұраққа жылдам жауап алу (мысалы, 'Сен тілдің болашағы туралы не ойлайсың?').

Жылдам жауаптар; сабақ мақсатымен танысу; қысқа пікір айту (1 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Интерактив тақта/пәрмен, слайд — сабақ мақсаттары мен критерийлер.

Орта (25–30 мин)

1) Теорияны қысқаша түсіндіру: келер шақ, шартты рай, болжау сөздері; 2) Грамматикалық жаттығу беру (8 сөйлемдік тапсырма) — жеке орындау; 3) Жазу тапсырмасы: 40–80 сөздік эссе жазу (5–10 мин); 4) Жұптық/топтық ауызша жұмыс: әр жұп эсседен негізгі ойды 2–3 минутта талқылайды және пікірталасқа қатысады.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Келер шақ пен шартты рай
1) Қысқаша нұсқа: 8 сөйлем беріледі; әр сөйлемде келер шақ немесе шартты райды дұрыс формаға келтіріңіз. 2) Қателерді табып, түзету жазбада көрсетіледі. 3) Уақыт: 8–10 мин.

2-тапсырма. Жазбаша шағын жұмыс — 'Тілдің болашағы' (40–80 сөз)
1) Нұсқаулық: 40–80 сөзден тұратын эссе жазу; эсседе келесі құрылым болсын: кіріспе (1-2 сөйлем), негізгі ой (2–3 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). 2) Міндетті түрде келер шақ және шартты рай формаларын кемінде бір реттен қолдану. 3) Уақыт: 10–12 мин.

3-тапсырма. Ауызша практика — Жұптық/топтық пікірталас
1) Жұппен 2–3 минут сөйлесу: әр оқушы өз пікірін 1–2 минутта айтады және жұпта оның негізгі 2 дәлелін талқылайды. 2) Екі жұп бір-біріне сұрақ қояды. 3) Бір жұп ортаға шығып 1 минутта қорытынды ұсынады.

1) Қысқаша теория тыңдау; 2) Грамматикалық жаттығуды жеке орындау; 3) 40–80 сөздік жазба жазу; 4) Жұпта талқылап, бір оқушыдан жұптың пікірін ортаға айту.

1-тапсырма. Жеке орындау: 8 сөйлемді түзету және қате түрін қысқаша түсіндіру (әр тапсырмаға 1–2 сөз).; Қадамдар: Қысқаша нұсқа: 8 сөйлем беріледі; әр сөйлемде келер шақ немесе шартты райды дұрыс формаға келтіріңіз. 2) Қателерді табып, түзету жазбада көрсетіледі. 3) Уақыт: 8–10 мин.

2-тапсырма. Жеке жазу: алдын ала жоспар (3 тармақ) жасап, эссені жазу. Тыныс белгілеріне және грамматикаға мән беру.; Қадамдар: Нұсқаулық: 40–80 сөзден тұратын эссе жазу; эсседе келесі құрылым болсын: кіріспе (1-2 сөйлем), негізгі ой (2–3 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). 2) Міндетті түрде келер шақ және шартты рай формаларын кемінде бір реттен қолдану. 3) Уақыт: 10–12 мин.

3-тапсырма. Жұппен сөйлесу, сұрақтар қою, жұптың негізгі ойларын қысқаша қорытындылау. Қажет болса, оқушылар өз ойларын алдын ала жазып алады.; Қадамдар: Жұппен 2–3 минут сөйлесу: әр оқушы өз пікірін 1–2 минутта айтады және жұпта оның негізгі 2 дәлелін талқылайды. 2) Екі жұп бір-біріне сұрақ қояды. 3) Бір жұп ортаға шығып 1 минутта қорытынды ұсынады.



Дескриптор:
Критерийлер: 1) Дұрыс формалар саны (8 баллға дейін); 2) Түзетілген қателерді түсіндіру (қосымша 2 балл). Бағалау шкаласы: 0–3 (жетімсіз), 4–6 (қанағаттанарлық), 7–8+ (жақсы/өте жақсы).

Дескриптор:
Критерийлер: 1) Сөз мөлшері (40–80) — 1 ұпай; 2) Тақырыпқа сәйкестігі — 2 ұпай; 3) Грамматикалық формаларды дұрыс қолдану — 3 ұпай; 4) Лексикалық әртүрлілік және логика — 2 ұпай. Барлығы 8 ұпай. Рейтинг: 0–3 төмен, 4–6 орташа, 7–8 жоғары.

Дескриптор:
Критерийлер: 1) Тіл тазалығы/айтылым анықтығы — 2 ұпай; 2) Сөйлемдердің логикасы, жалпы мазмұн — 2 ұпай; 3) Уақытты сақтау және сұрақтарға жауап беру — 1 ұпай; 4) Белсенділік — 1 ұпай. Барлығы 6 ұпай. Баға: 0–2 төмен, 3–4 орташа, 5–6 жоғары.

Жалпы ұпай: 10

Жаттықтырушы парақ (қағаз/Google Docs).
Қағаз/қалам немесе Google Docs; критерий парағы бойынша үлгі эссе.
Тапсырма карточкалары (талқылау сұрақтары), таймер, қажет болса аудио жазу (мобильді құрылғы).

Бекіту (8–10 мин)

2–3 жұптың ауызша қорытындысын тыңдау; негізгі қателер мен жақсы тұстарды көрсету; 'шығу билеті' (exit ticket) беру — оқушы бір сөйлеммен бүгінгі ойды және бір жақсару нүктесін жазады.

Топтық ұсыныс тыңдап, өз ойларын тіркейді; шығу билетінде жауап жазады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билетінің қағаз нұсқасы/онлайн форма.

Рефлексия (3–5 мин)

Сабақ қорытындысы: негізгі жетістіктерді атап өту, үй тапсырмасын хабарлау, келесі сабаққа бағыттау.

Қысқа рефлексия: бүгінгі сабақтан не үйрендім деп жұпта айту (1–2 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд — қорытынды және үй тапсырмасы.



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Тіл және ақпараттық қоғам

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Грамматикалық дағды: сөйлемдерді байланыстыру үшін себебі/нәтижесі/қарсылықты білдіретін байланыс сөздерін дұрыс қолдана білу.
2) Жазба дағды: ақпараттық қоғам туралы 10–15 сөйлемнен тұратын ой-пікір мәтінін құрылымдап (тезаис, дәлел, мысал, қорытынды) жаза білу.
3) Ауызша дағды: тақырыпта 2–3 минуттық сырттай баяндама немесе пікірталас жүргізу; негізгі ойды анық және байланысты түрде жеткізу.

Сабақтың мақсаты:

10-сынып: «Тіл және ақпараттық қоғам» тақырыбы бойынша тілдік дағдыларды жетілдіру — грамматика (негізгі буындар мен байланыс сөздері), қысқа жазбаша пікір жазу және ауызша қатынасты дамыту.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5–7 мин)

Тақырыпты ұсыну, сабақ мақсаттары мен критерийлерін түсіндіру (көрсетілген өлшемдер: сөйлемдер саны, байланыс сөздері, баяндама мерзімі). Оқушылардан алдын-ала білім сұрау (қысқа сұрақ).

Өз ойларын 1–2 сөйлеммен айтады; мұғалім қойған сұрақтарға қысқа жауап береді.

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд: сабақ мақсаттары, критерийлер, негізгі терминдер; тақта.

Сабақтың ортасы (35–40 мин)

1) Теорияны қысқаша түсіндіру (байланыс сөздері мен мәтін құрылымы) — 7 мин. 2) Грамматикалық жаттығу беру — жұппен/жеке — 10 мин. 3) Қысқа жазбаша жұмыс (10–15 сөйлемдік пікір) — 12–15 мин. 4) Ауызша практика: жұптық пікірталас/2–3 минуттық мини-баяндама — 6–8 мин босатқан жағдайда.

1-тапсырма. Грамматика: байланыс сөздері мен күрделі сөйлемдер
1) Берілген 6 қысқа сөйлемді 3 күрделі сөйлемге біріктіріңіз, әр сөйлемде әр түрлі байланыс сөзін қолданыңыз (себебі, сондықтан, бірақ). 2) Қателер бар 4 сөйлем берілген — оларды түзетіңіз. 3) Қысқаша түсініктеме жазыңыз: не үшін осы байланыс сөзін таңдадыңыз?

2-тапсырма. Жазба: «Тілдің ақпараттық қоғамдағы рөлі» — қысқа пікір
10–15 сөйлемнен тұратын ой-пікір эссесін жазыңыз: 1) тезаис (1 сөйлем); 2) кемінде 2 дәлел (әр дәлел 2–3 сөйлем); 3) нақты мысал (онлайн мақаладан үзінді немесе өз тәжірибеңізден мысал); 4) қорытынды (1 сөйлем).

3-тапсырма. Ауызша: мини-баяндама немесе жұптық пікірталас — «Ақпарат пен фейк»
2–3 минуттық жеке баяндама не жұпта 3 минуттық пікірталас: 1) ақпаратты сенімді тексеру қалай жүзеге асады; 2) фейк ақпараттың зияны; 3) жеке мысал немесе шешім ұсынысы.

1) Теория тыңдайды, мысалдар жазады. 2) Грамматика жаттығуын орындайды (сөйлемдерді біріктіру, қателерді түзету). 3) Жазба жұмысын жазады. 4) Жұпта талқылайды немесе қысқа баяндама дайындайды/айтрады.

1-тапсырма. Жеке орындау (немесе жұпта қажетті жағдайда) — 10–12 минут.; Қадамдар: Берілген 6 қысқа сөйлемді 3 күрделі сөйлемге біріктіріңіз, әр сөйлемде әр түрлі байланыс сөзін қолданыңыз (себебі, сондықтан, бірақ). 2) Қателер бар 4 сөйлем берілген — оларды түзетіңіз. 3) Қысқаша түсініктеме жазыңыз: не үшін осы байланыс сөзін таңдадыңыз?

2-тапсырма. Жеке орындау — 12–15 минут (дәрістің ортасында).; Қадамдар: тезаис (1 сөйлем); 2) кемінде 2 дәлел (әр дәлел 2–3 сөйлем); 3) нақты мысал (онлайн мақаладан үзінді немесе өз тәжірибеңізден мысал); 4) қорытынды (1 сөйлем).

3-тапсырма. Жұппен дайындалып, жеке немесе жұп ретінде айту — 6–8 минут (дайындық + орындау).; Қадамдар: ақпаратты сенімді тексеру қалай жүзеге асады; 2) фейк ақпараттың зияны; 3) жеке мысал немесе шешім ұсынысы.



Дескриптор:
Бағалау критерийлері (барлығы 10 ұпай): 1) Байланыс сөздерін дұрыс қолдану — 4 ұпай; 2) Сөйлемдердің табиғи байланысы/логикасы — 3 ұпай; 3) Орфография және тыныс белгілері — 2 ұпай; 4) Қысқа түсініктеме — 1 ұпай. Рубрика: 9–10=A, 7–8=B, ≤6=C.

Дескриптор:
Рубрика (барлығы 12 ұпай): 1) Мәтін құрылымы (тезаис, дәлел, мысал, қорытынды) — 4 ұпай; 2) Лексика мен терминдерді дұрыс қолдану — 3 ұпай; 3) Грамматикалық дәлдік және байланыс сөздері — 3 ұпай; 4) Орфография және тыныс белгілері — 2 ұпай. 11–12=A, 8–10=B, ≤7=C.

Дескриптор:
Бағалау критерийлері (барлығы 10 ұпай): 1) Мазмұнның өзектілігі және дәлелділігі — 4 ұпай; 2) Тіл және байланыс (сөз байлығы, байланыс сөздері) — 3 ұпай; 3) Түсінікті сөйлеу, дикция — 2 ұпай; 4) Берілген мерзімге сай болу (2–3 мин) — 1 ұпай. 9–10=A, 7–8=B, ≤6=C.

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парағы (грамматика жаттығулары), үлгі-сөйлемдер, маркер, таратпа карточкалар.
Үлгі-эссе, кілт сөздер парағы, интернет-мақала сілтемесі (қысқаша үзінді).
Презентация шаблоны (
Google Slides), уақыт өлшегіш, сұрақ парағы (қорытынды сұрақтар үшін).

Сабақтың бекітуі (3–5 мин)

Негізгі қорытынды жасау: оқушылардың өнімдерін жинақтау, критерийлер бойынша қысқа бағалау, үй тапсырмасын беру, «шығу билеті» жинау.

Шығу билетіне жауап жазады (1 сөйлем — себеппен, 1 сұрақ). Қысқа рефлексия (қандай жаңа нәрсе үйрендім?).

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билет үлгілері, бағалау парақшасы (тексеру үшін).



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қорытынды: Тілдің әлеуметтік рөлі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Тілдің қоғамдағы рөлін сипаттау және нақты мысалдар арқылы түсіндіру
2) Тілдік таңдау мен стилдің әлеуметтік әсерін талдап, дәлелдер келтіру

Сабақтың мақсаты:

Қорытынды: Тілдің әлеуметтік рөлі туралы 1–2 сөйлеммен жеткізу

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Кіріспе (5–7 мин)

Сабақ тақырыбын хабарлайды, мақсат пен критерийлерді көрсетеді. «Тіл қоғамға не береді?» — қысқа жылдам сұрақтар қояды (жеке жазу: 1 сөйлем).

1 сөйлем жазып тақтаға/онлайнға жүктейді; 2–3 оқушыдан қысқа жауап алады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot (анықтау сұрақтары) / Google Jamboard / тақта

Негізгі (35–40 мин)

Грамматикалық жаттығулар нұсқауын береді; жазбаша жұмысқа уақыт бөледі; жұптарға дискуссия тапсырмаларын ұйымдастырады; форматтық тексерулер жүргізеді (мини-чек, үздік 2 жауап көрсетіледі).

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — «Сөйлемдерді трансформациялау»
1) Берілген 8 сөйлемнен reported speech-пен (аяқталған сөйлемдерді) жазыңыз (4 сөйлем). 2) 4 сөйлемді пассив құрылымға түрлендіріңіз. 3) Тапсырмаларға грамматикалық себепті көрсетіңіз (әр жауапқа 1 сөйлем).

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — «Тіл және қоғам» (қысқа эссе)
100–150 сөз аралығында эссе жазыңыз: «Тілдің қоғамдағы рөлі мен адамдардың күнделікті өміріне әсері» — кемінде 2 нақты мысал келтіріп, 1 ұсыныс жасаңыз.

3-тапсырма. Ауызша әрекет — «Дебат/Топтық талқылау»
Топтық рөлдер тағайындаңыз (A — қорғаушы, B — қарсылаушы). Тақырып: «Мемлекеттік тілді сақтау мақсатында мектептерде тек мемлекеттік тілде оқыту қажет пе?»
Әр топқа 3–4 минут дайындық, одан кейін 2-3 минуттық презентация/аргумент ұсыну.

1) Грамматика: жеке орындау (10 мин). 2) Жазу: 100–150 сөз (15–18 мин). 3) Ауызша: жұп/топта талқылау — 2–3 мин ұсыну (8–10 мин).

1-тапсырма. Жеке орындайды; жауаптарын
Google Docsқа жүктейді; мұғалімнен 1 рет кеңес алады.; Қадамдар: Берілген 8 сөйлемнен reported speech-пен (аяқталған сөйлемдерді) жазыңыз (4 сөйлем). 2) 4 сөйлемді пассив құрылымға түрлендіріңіз. 3) Тапсырмаларға грамматикалық себепті көрсетіңіз (әр жауапқа 1 сөйлем).

2-тапсырма. Жеке түрде жазып
Google Docs арқылы тапсырма жібереді; жұппен партисипация үшін бір абзацты алмастырып тексереді.

3-тапсырма. Топта талқылайды, рөл бойынша дәлелдер жинақтайды; бір өкілі презентация жасайды.



Дескриптор:
Рубрика:
- Дұрыс трансформация (4 ұпай) — әр сөйлемге 1 ұпай
- Морфология мен уақыт сәйкестігі (2 ұпай)
- Түсініктеме/себептің логикасы (2 ұпай)
Жалпы: 8 ұпай. Баға шкаласы: 7–8 (
A), 5–6 (B), ≤4 (C).

Дескриптор:
Рубрика (әрбір 0–3 ұпай):
- Мазмұн мен ойдың айқындығы (3)
- Лексика және стиль (3)
- Грамматика мен орфография (2)
- Ұйымдастыру (байланыс, абзацтар) (2)
Жиыны: 10 ұпай — 9–10 (
A), 7–8 (B), ≤6 (C).

Дескриптор:
Рубрика:
- Мазмұнның күштілігі (аргументтердің нақты болуы) — 4 ұпай
- Коммуникативтілік (айтылым, интонация, уақыт сақталуы) — 3 ұпай
- Қорғау/қарсылаудың логикасы (рефутация) — 3 ұпай
Жиыны: 10 ұпай.
Баға: 9–10 (A), 7–8 (B), ≤6 (C).

Жалпы ұпай: 15

Тапсырма парағы (PDF/Google Doc), H5P (мысалдар), уақыт көрсеткіші
Google Docs, үлгі эссе (қысқа), сөздік (сілтеме), Grammarly/LanguageTool (ұсыныс ретінде)
Топтық карточкалар, уақыт таймері, жазбаша нұсқаулар, жазу құралдары, Zoom/Google Meet (қашықтан жағдайда)

Рефлексия (8–10 мин)

Үлгі жауаптарды талдайды, жиі қателерді көрсетіп түсіндіреді, жетістіктерді атап өтеді; қосымша түзетулер ұсынады.

Өз жұмысына кері байланыс алады; бір-бірінің жазбаларын оқып, 1 нәрсені түзету ұсынысын жазады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Рефлексия парақшасы / маркерлер / онлайн чат

Шығу билет (3–5 мин)

Шығу билетін ұсынады: «Тілдің қоғамдағы бір рөлін жазып, бір сұрақ қалдыр» деген тапсырма.

1–2 сөйлем жазып тапсырады (тапсырма ретінде Google Form немесе қағазға).

Бақылау, ауызша жауаптар

Google Forms / қағаз парақша



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Жобаларды қорғау

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Презентация дайындау: жобаның мақсатын, әдісін, нәтижесін 5–7 сөйлеммен жазбаша қорытындылай алу
2) Публичті сөйлеу: жобаны 2–3 минут ішінде құрылымды түрде ауызша қорғау
3) Рефлексия: қорғау барысында алған кері байланысты талдап, кемшілікті жазбаша атап өту

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға 'Жобаларды қорғау' тақырыбында қазақ тілінде қысқа презентация дайындап, оны ауызша және жазбаша түрде дұрыс жеткізу дағдыларын дамыту.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5–7 мин)

Сабақтың мақсатын айқындау; 'Жобаларды қорғау' тақырыбы бойынша қысқаша кіріспе беру; сабақ мақсаттары мен критерийлерін көрсету (экранда/тақтада).

Сабақ мақсатын тыңдап, табыс критерийлерін жазады; өткен білімдерін еске түсіреді (қысқа әңгіме).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (Google Slides), тақта, табыс критерийлерінің парағы

Ортасы (25–30 мин)

3 бөліктен тұратын жұмыс ұйымдастыру: 1) грамматикалық жаттығу (7 мин) 2) жазбаша аннотация жазу (10–12 мин) 3) қысқа ауызша қорғау жұптар бойынша (8–10 мин). Мұғалім топтарды аралап, түзетулер мен қолдау көрсетеді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Тұйық және ашық сөйлемдер, уақыт формалары
Тапсырма: 1) Берілген 8 сөйлемдегі қателерді табыңыз және түзетіңіз (шақ, тұлға, септік); 2) 4 сөйлемді өткен шаққа, 4 сөйлемді келер шаққа аударыңыз; 3) 3 байланыс сөзін қолданып, 2 сөйлем құрылыңыз.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Жоба аннотациясы (қысқаша)
Тапсырма: Өз тобыңыздың жобасы үшін 6–8 сөйлемнен тұратын аннотация жазыңыз: кіріспе (1 сөйлем), мақсат пен міндеттер (1–2 сөйлем), әдіс (1 сөйлем), негізгі нәтиже (1–2 сөйлем), қорытынды/ұсыныс (1 сөйлем).

3-тапсырма. Ауызша жаттығу — Қысқа қорғау және сұрақ-жауап
Тапсырма: Жұппен 2–3 минуттық қорғау дайындаңыз: кіріспе (20–30 сек), негізгі бөлім (1–2 мин), қорытынды (15–30 сек). Қорғау аяқталғаннан кейін тыңдаушылардан 1 сұрақ қойылады және қорғаушы қысқаша жауап береді (30–45 сек).

1) Грамматика жаттығуын орындайды (толтыру/түзету) 2) Жобаның аннотациясын жазады 3) Жұппен 2–3 минуттық қысқа қорғауды өткізеді; әр жұпқа 1 оқушы сұрақ қояды.

1-тапсырма. Жеке немесе жұппен жұмыс істеп, сөйлемдерді түзетіп және уақытты ауыстырады.; Қадамдар: Берілген 8 сөйлемдегі қателерді табыңыз және түзетіңіз (шақ, тұлға, септік); 2) 4 сөйлемді өткен шаққа, 4 сөйлемді келер шаққа аударыңыз; 3) 3 байланыс сөзін қолданып, 2 сөйлем құрылыңыз.

2-тапсырма. Жеке немесе жұппен аннотация жазып, тексеру үшін басқа жұпқа алмастырады (peer review).

3-тапсырма. Жұп мүшелері рөлдерді бөліп алады (презентер, қолдаушы); уақытты бақылайды; қорғауды орындайды; сұрақтарға жауап береді.



Дескриптор:
Критерийлер: (а) Дұрыс түзету саны (8 сөйлемнен ≥6 дұрыс) (б) Аударма дәлдігі (4-тен ≥3) (в) Байланыс сөздерін дұрыс қолдану (3-тен ≥2).

Дескриптор:
Рубрика: Мазмұн (0–4 ұпай): мақсат/нәтиже бар және анық; Құрылым (0–3): бөлімдер анық; Грамматика/лексика (0–3): қателер ≤2 үшін толық ұпай; Жалпы максимал ұпай: 10.

Дескриптор:
Критерийлер (әр көрсеткіш 0–3 ұпай): Уақыт сақталуы (2–3 мин), Құрылымның болуы, Тіл (түсініктілік, кілт сөздер ≥3), Жауап беру (сенімділік). Максимум 12 ұпай.

Жалпы ұпай: 10

Тапсырма парағы (PDF), онлайн тексеру (Google Forms), мұғалім үлгісі
Аннотация үлгісі, чек-лист, Word/Google Docs, Moodle/H5P для бағалау
Слайд/постер (1–2 слайд), хронометр, бағалау парағы (чек-лист), класс жазбасы/смартфони

Бекіту (5–8 мин)

2–3 жұппен қорғауды бірге талқылап, табысты жақтарын атап өту; жалпы кері байланыс беру.

Қорғауларды тыңдап, кемшіліктер мен жақсы тұстарын қысқаша жазады; өздерін бағалайды.

Бақылау, ауызша жауаптар

Чек-лист, рефлексия парақшалары

Рефлексия (3–5 мин)

Оқушылардан сабақ туралы қысқаша рефлексия сұрап, үй тапсырмасын хабарлайды.

Өзін-өзі бағалайды: қандай 2 нәрсе жақсы өтті, 1 нәрсені жақсарту қажет екенін жазады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Онлайн форма (Google Forms) немесе қағаз парақ



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қорытынды бағалау және рефлексия

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Қорытынды бағалау тұжырымдарын грамматикалық тұрғыдан дұрыс құрастыру (өткен шақ, модальді сөздер, сындық эпитеттер).
2) Өзін-өзі және серіктеспен бағалай отырып 50–80 сөзден тұратын рефлексия жазу (6–8 сөйлем).
3) 1–2 минуттық ауызша рефлексия/презентация жасап, сыныпта серіктестен кері байланыс алу.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға қорытынды бағалау мен рефлексия құралдарын қолданып, өз оқу жетістіктерін бағалап, ауызша және жазбаша түрде қорытынды рефлексия жаза алу дағдыларын қалыптастыру.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы (5 минут)

Сабақ мақсаттары мен критерийлерін таныстырады; бүгінгі 'қорытынды бағалау және рефлексия' тақырыбының маңызын қысқаша түсіндіреді; бағалау критерийлерін экранда/қағазда көрсетеді.

Сабақ мақсаттарын тыңдайды; бүгінгі критерийлерді ұғынып, сұрақтар қояды (қажет болса).

Бақылау, ауызша жауаптар

Презентация слайд, бағалау критерийінің парағы, Google Classroom сілтемесі

Сабақ ортасы (25 минут)

Үш негізгі тапсырманы бөліп түсіндіреді: грамматика жаттығуы (10 мин), жазбаша рефлексия (10–12 мин), ауызша дайындық пен жұптық жұмыс (3–5 мин); топтарды/жұптарды ұйымдастырады; бақылап, қажетті көмекті көрсетеді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — бағалау сөйлемдерін түзету және құру
Берілген 6 сөйлемнен 4-сін өткен шақ формасына және бағалау эпитеттерімен қайта жазыңыз; одан кейін өз тәжірибеңіз бойынша 3 рефлексивті сөйлем құрыңыз (әр сөйлемде өткен шақ пен бағалау эпитеттері болу керек). Мысалы: 'Мен тапсырманы орындадым.' → 'Мен тапсырманы жақсы орындадым, бірақ тілді қолдану дағдыларымды одан әрі жетілдіру керек.'

2-тапсырма. Қысқа жазбаша рефлексия — 'Менің тілдік жетістіктерім'
50–80 сөз аралығында, 6–8 сөйлемнен тұратын рефлексия жазыңыз. Құрылымы: 1) не істедіңіз; 2) қандай нәтижеге жеттіңіз; 3) қандай қиындықтар болды; 4) келесі қадамдар. Жазбаны Google Classroom-қа жіберіңіз.

3-тапсырма. Ауызша жаттығу — 1–2 минуттық рефлексия және серіктестік кері байланыс
Әр оқушы 1–2 минут ішінде бүгінгі оқу жетістігі туралы қысқаша ауызша рефлексия жасайды (не үйрендім, не қиын болды, келесі қадам). Презентациядан кейін серіктес 2 күшті жақ және 1 жетілдіру ұсынысын айтады.

Тапсырмаларды орындайды: 1) грамматика жаттығуын толтырады; 2) жеке рефлексия жазады; 3) жұппен жүріп, ауызша презентацияға дайындалады.

1-тапсырма. Жеке орындау: 10 минут — сөйлемдерді түрлендіру және 3 қосымша сөйлем жасау.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс: 10–12 минут. Тапсырмадан кейін жұппен бір-біріңнің мәтініңді 1 минутта қарап, бір позитив және бір ұсыныс айтады.; Қадамдар: не істедіңіз; 2) қандай нәтижеге жеттіңіз; 3) қандай қиындықтар болды; 4) келесі қадамдар. Жазбаны Google Classroom-қа жіберіңіз.

3-тапсырма. Топ/жұппен дайындалу (3–4 минут), кейін 1–2 минуттық ауызша көрсету; серіктеске кері байланыс беру.



Дескриптор:
Рубрика:
- Дұрыс шақ формасы және синтаксис: 0–4 балл
- Бағалау эпитеті/модальді сөздер қолдану: 0–3 балл
- Ойдың логикасы және нақтылығы: 0–3 балл
(Барлығы 10 балл).

Дескриптор:
Бағалау критерийлері:
- Ұзындық талаптары (50–80 сөз): Иә/Жоқ
- Мазмұн (4 элементтің болуы): 0–4 балл
- Грамматика және лексика дәлдігі: 0–3 балл
- Құрылым мен байланыс (сөйлемдер логикасы): 0–3 балл
(Барлығы 10 балл).

Дескриптор:
Рубрика:
- Ұсыныс мазмұнының анықтығы (0–3 балл)
- Тілдік дәлдік және сөз байлығы (0–3 балл)
- Өзіне-өзі және серіктеске кері байланыстың конструктивтілігі (0–2 балл)
- Уақыт шегін сақтау (0–2 балл)
(Барлығы 10 балл).

Жалпы ұпай: 10

Жұмыс парағы (6 бастапқы сөйлем), сөздік қоры, мысалдар слайд, Kahoot қысқа тексеріс
Сөйлемдік шаблондар (C деңгейі үшін), бағалау парағы, Google Docs
Таймер, бағалау парағы, сөйлеу шаблондары, аудио жазғыш (қалаған жағдайда)

Қорытынды (5 минут)

3–4 оқушының 1–2 минуттық қысқа ауызша рефлексиясын тыңдайды; сыни емес кері байланыс ұйымдастырады (әр серіктес 2 күшті жақ + 1 жақсарту).

Ауызша рефлексия жасайды; серіктесіне кері байланыс береді; өз рефлексиясын қысқаша түзетеді (қажет болса).

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парақшалары, аудио жазғыш/таймер

Рефлексия/бағалау (5 минут)

Жалпы қортынды жасайды; негізгі жетістіктер мен жақсарту бағыттарын айқындайды; үй тапсырмасын және бағалау критерийін еске түсіреді.

Өзін-өзі бағалайды (қысқа шкала: A/B/C критерий бойынша) және 1 жетілдіру әрекетін жазады.

Бақылау, ауызша жауаптар

Өзін-өзі бағалау парағы (Google Form), бағалау критерийі



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Курс бойынша қайталау және қорытындылау

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Оқушылар өткен курс материалынан: сөйлем құрылысы мен септік-табыс жүйесін қайталап, қателерін түзетеді.
2) Оқушылар 50–80 сөзден тұратын қысқа мақала жазады (рефлексия/қорытынды).
3) Оқушылар 1–2 минуттық ауызша баяндама жасап, жұпта сұрақ–жауап арқылы тілдік дағдыларын көрсетеді.

Сабақтың мақсаты:

«Курс бойынша қайталалау және қорытындылау» тақырыбы бойынша 1 сабақта 1–2 сөйлемдік мақсаттарға жету: оқушылар грамматикалық нормаларды қайталап, қысқа жазбаша және ауызша ойларын дәл жеткізе алады.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 минут)

Оқушыларды топтастыру, сабақ мақсатын қысқаша таныстыру. Қысқа старттық сұрақтар (Kahoot/Quizizz арқылы 5 сұрақ) арқылы жылдам диагностикалық тексеріс жүргізу.

Kahoot-қа қатысу, сұрақтарға жауап беру, өз жауаптарын талқылау (жұпта 30–60 секунд).

Бақылау, ауызша жауаптар

Kahoot/Quizizz ссылкасы, проектор/смарт тақта

Сабақтың негізгі бөлігі (25 минут)

1) Қысқаша теорияны еске түсіру (2–3 минут): септік және сөйлем мүшелерінің үйлесімі. 2) Грамматикалық жаттығулар: орындық парақтар және ұялы/онлайн тест (10 минут). 3) Жазбаша жұмыс: 50–80 сөздік параграф жазу (8–10 минут). 4) Ауызша жаттығу: жұпта 1–2 минуттық баяндама дайындау (жұп 3 мин) және бір-біріне сұрақ қою (жұп ішінде/топ ішінде 5 минут).

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Септік және сөйлем мүшелері
1) 10 сөйлемнен тұратын жаттығуда дұрыс септік жалғауын таңдаңыз (бағандарда 10 вариант). 2) 5 сөйлемді жай сөйлемнен күрделі сөйлемге ауыстырыңыз. 3) 3 сөйлемде толықтауышты басқа сөйлем мүшесіне ауыстырып жазу арқылы мағынаны сақтаңыз.

2-тапсырма. Қысқа жазба — Курс бойынша қорытынды (50–80 сөз)
Тапсырма: өткен курс бойынша өзіңіздің негізгі түсінігіңізді 50–80 сөзбен қорытындылаңыз — кіріспе (1 сөйлем), негізгі ой (2–3 сөйлем), қорытынды (1 сөйлем). Мәтінде кемінде 2 байланыстырушы сөз қолданыңыз.

3-тапсырма. Ауызша сөйлеу — Жұптық презентация және сұрақ–жауап
Жұппен: 1) Бір-біріңізге курс бойынша 2 сұрақ дайындап, ауызша түрде 1–2 минутта жауап беріңіз. 2) Әр жұп та 1 минутқа сынып алдында қорытынды сөз айтады (жұптың бірі баяндайды, екіншісі сұрақтарға жауап береді).

Грамматика жаттығуларын орындайды; қысқа мақала жазады; жұпта монолог дайындап, бір-біріне сұрақ қояды; қажет жағдайда Canva/Google Docs-қа жібереді.

1-тапсырма. Жеке орындау: қағазда немесе Google Docs-та жауаптарды жазады; жұппен 2 минут ішінде ең қиын 2 сұрақты талқылайды.; Қадамдар: 10 сөйлемнен тұратын жаттығуда дұрыс септік жалғауын таңдаңыз (бағандарда 10 вариант). 2) 5 сөйлемді жай сөйлемнен күрделі сөйлемге ауыстырыңыз. 3) 3 сөйлемде толықтауышты басқа сөйлем мүшесіне ауыстырып жазу арқылы мағынаны сақтаңыз.

2-тапсырма. Жеке орындау: мәтінді қағазға немесе Google Docs-қа жазады; аяқтағаннан кейін жұппен тез тексеріп, бір біріне 1 түзету ұсынады.

3-тапсырма. Жұптық жұмыс: сұрақ дайындау, жұп ішінде бір-бірін тыңдап, рөлдерді бөліп, сынып алдында 1 минуттық қорытындылайды. Оқушылар интерактивті кері байланыс береді (3 сауал).; Қадамдар: Бір-біріңізге курс бойынша 2 сұрақ дайындап, ауызша түрде 1–2 минутта жауап беріңіз. 2) Әр жұп та 1 минутқа сынып алдында қорытынды сөз айтады (жұптың бірі баяндайды, екіншісі сұрақтарға жауап береді).



Дескриптор:
{'rubric': [{'criterion': 'Дұрыс жауаптар саны', 'max_points': 10, 'descriptors': {'9-10': 'Тамаша', '7-8': 'Жақсы', '5-6': 'Орташа', '0-4': 'Қайталама қажет'}}, {'criterion': 'Құрылым өзгерткенде мағына сақталуы', 'max_points': 3, 'descriptors': {'3': 'Мағына толық сақталды', '2': 'Аздап өзгерді', '0-1': 'Мағына өзгерген'}}, {'criterion': 'Жазу мәдениеті (орфо/пунктуация)', 'max_points': 2, 'descriptors': {'2': 'Қателер жоқ/аз', '1': 'Орташа', '0': 'Көп қате'}}], 'total_points': 15}

Дескриптор:
{'rubric': [{'criterion': 'Мазмұн және түсініктілік', 'max_points': 4, 'descriptors': {'4': 'Негізгі ой нақты, толық', '3': 'Жақсы', '2': 'Қажет ақпарат жетіспейді', '0-1': 'Мақсаттан ауытқу'}}, {'criterion': 'Грамматика және морфология', 'max_points': 3, 'descriptors': {'3': 'Қателер сирек', '2': 'Орташа қателер', '0-1': 'Көп қате'}}, {'criterion': 'Логика және байланыс сөздері', 'max_points': 2, 'descriptors': {'2': 'Сұрыптаулы байланыс', '1': 'Аз байланыс', '0': 'Байланыс жоқ'}}, {'criterion': 'Орфография/пунктуация', 'max_points': 1, 'descriptors': {'1': 'Дұрыс', '0': 'Қателер бар'}}], 'total_points': 10}

Дескриптор:
{'rubric': [{'criterion': 'Флюенттілік және интонация', 'max_points': 3, 'descriptors': {'3': 'Таза және еркін', '2': 'Аз ырғаулық/тоқтаулар', '0-1': 'Үздіксіз тоқтамай сөйлей алмады'}}, {'criterion': 'Сөздік және грамматикалық дәлдік', 'max_points': 3, 'descriptors': {'3': 'Қателер аз', '2': 'Орташа', '0-1': 'Көп қате'}}, {'criterion': 'Коммуникативтік жауап (сұрақтарға жауап беру)', 'max_points': 2, 'descriptors': {'2': 'Толық жауап', '1': 'Жартылай', '0': 'Жауап жоқ'}}, {'criterion': 'Уақыттың сақталуы және құрылым', 'max_points': 2, 'descriptors': {'2': '1 мин ішінде логикалық құрылым', '1': 'Аздап ығысу', '0': 'Жоспардан тыс'}}], 'total_points': 10}

Жалпы ұпай: 10

Жаттығу парағы (принт/Google Doc), сөз банкі, H5P-те қысқа жаттығу
Сөз банкі, мысал мәтін (1 үлгі), Google Docs/Canva (қажет болса)
Тапсырма нұсқаулығы, таймер, қажет болса смартфонға жазып алу (өрнек ретінде)

Сабақтың соңы — рефлексия (5 минут)

Өзіндік бағалау жүргізу (жетістіктер мен кемшіліктер): оқушыларға үш сұрақ (Мен не үйрендім? Қай жерде қиындық тиді? Келесіде не істеу керек?) беру. Жедел кері байланыс және үй тапсырмасын беру.

Өзіндік бағалау сауалына 1–2 сөйлеммен жауап береді; сабақ бойынша қысқа пікір жазады (жұптық/жеке).

Бақылау, ауызша жауаптар

Google Forms немесе қағаз парақ, маркер, смарт тақта



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Зерттеушілік мини-жоба

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Зерттеушілік мини-жоба үшін керек болатын сөйлем құрылымдары мен қатысымдық формаларды (есімше, рай, бағыдастық және ауыспалы сөйлемдер) іске асыра алу
2) Краткий (150–200 сөз) жобалық аннотация жазып, негізгі ойды құрылымдап айту
3) 2–3 минуттық ауызша презентация жасап, сұрақтарға нақты және тілдік тұрғыдан сау жауап бере алу

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар зерттеушілік мини-жоба құру процесінің тілдік құралдарын меңгереді; жоба үшін қажетті грамматикалық құрылымдарды қолдана отырып қысқаша жазбаша және ауызша өнім дайындайды.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақты бастау (5-7 мин)

Сабақтың мақсатын хабарлау; тақырыппен байланысты қысқа сұрақтар қою; мотивация: мини-жоба мысалын көрсету (1 слайд).

Қысқа жауаптар беру; мысалға қысқаша пікір айту (1–2 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Canva слайд немесе бір слайдты рефлексия; Kahoot/Quizizz тез сұрақтар (3 сұрақ).

Сабақтың ортасы (25-30 мин)

Грамматикалық теорияны 5 минут түсіндіру (қатысымдар, анықтауыштар, қос сөйлем байланыстары); үлгі тапсырмаларды көрсету; топтық жұмыс пен жеке жазу тапсырмасын ұйымдастыру.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — зерттеушілік мәтін тілінің формалары
1) Қосымша анықтамалық сөйлемдерді анықтау: берілген 8 сөйлемнен қатысымдық формаларды (есімше, причастие) ажырату. 2) Үш қарапайым сөйлемді біріктіріп, зерттеу мәтініне тән күрделі құрылымға айналдыру (әрқайсысы 1–2 қосымша). 3) Қате сөз тіркестерін түзету (орфография мен үйлеспеушілік).

2-тапсырма. Жазбаша тапсырма — мини-жоба аннотациясы
1) Тақырыпты анықтау: зерттеу сұрағы мен мақсатын 1–2 сөйлемде жазу. 2) Қолданылатын әдістерді 1–2 сөйлемде көрсету. 3) Күтілетін/алынған нәтижелерді 2–3 сөйлеммен сипаттау. 4) Қорытынды — зерттеу маңыздылығы (1 сөйлем). Жалпы көлем: 150–200 сөз.

3-тапсырма. Ауызша тапсырма — 2–3 минуттық презентация («elevator pitch»)
1) Кіріспе: мәселені 1 сөйлемде анықтау. 2) Негізгі мақсат пен әдіс — 1–2 сөйлем. 3) Нәтиже/күтілетін әсер — 1 сөйлем. 4) Қорытынды шақыру/ұсыныс — 1 сөйлем. Әр оқушы 2–3 минут, 1–2 слайд қолдануға болады.

1) Грамматикалық жаттығу (10 мин): 8 тапсырманы дербес орындайды; 2) Жазбаша жұмыс (15 min): 150–200 сөз аннотация дайындау; 3) Презентацияға дайындық (жұппен 5 мин — қысқа репетиция).

1-тапсырма. Жеке орындау: 8 жаттығу пунктін шешіп, 3 күрделі сөйлем құрау.; Қадамдар: Қосымша анықтамалық сөйлемдерді анықтау: берілген 8 сөйлемнен қатысымдық формаларды (есімше, причастие) ажырату. 2) Үш қарапайым сөйлемді біріктіріп, зерттеу мәтініне тән күрделі құрылымға айналдыру (әрқайсысы 1–2 қосымша). 3) Қате сөз тіркестерін түзету (орфография мен үйлеспеушілік).

2-тапсырма. Жеке түрде Google Docs-та 150–200 сөздік аннотация жазу; реферат құрылымын сақтау.; Қадамдар: Тақырыпты анықтау: зерттеу сұрағы мен мақсатын 1–2 сөйлемде жазу. 2) Қолданылатын әдістерді 1–2 сөйлемде көрсету. 3) Күтілетін/алынған нәтижелерді 2–3 сөйлеммен сипаттау. 4) Қорытынды — зерттеу маңыздылығы (1 сөйлем). Жалпы көлем: 150–200 сөз.

3-тапсырма. Жұппен немесе жеке түрде дайындалу, 2–3 минуттық ауызша таныстыру өткізу, сұрақтарға жауап беру (2 мин).; Қадамдар: Кіріспе: мәселені 1 сөйлемде анықтау. 2) Негізгі мақсат пен әдіс — 1–2 сөйлем. 3) Нәтиже/күтілетін әсер — 1 сөйлем. 4) Қорытынды шақыру/ұсыныс — 1 сөйлем. Әр оқушы 2–3 минут, 1–2 слайд қолдануға болады.



Дескриптор:
Критерийлер: 1) сәйкестік (8 тапсырманың кемінде 6 дұрыс) 2) дұрыс құрылым (3 күрделі сөйлемнің кемінде 2-сі дұрыс) 3) орфография (≤3 қате).

Дескриптор:
Критерийлер (логика/мазмұн/тіл): 1) мазмұнның толықтығы (0–4), 2) құрылым мен логика (0–4), 3) грамматика мен орфография (0–4). Барлығы: 12 балл.

Дескриптор:
Критерийлер: 1) мазмұнның анықтығы (0–4), 2) тілдік дәлдік (0–4), 3) презентация дағдылары (уақыт, көзқарас, дауыстың анық болуы) (0–4). Барлығы: 12 балл.

Жалпы ұпай: 10

Google Docs тапсырма парағы; H5P интерактив; оқулықтан үлгі сөйлемдер.
Аннотация үлгісі, орфография тексергіш, референстер тізімі, Google Docs.
Canva/Google Slides шаблоны, таймер, бағалау парағы (Google Form).

Сабақты бекіту (8-10 мин)

Таңдалған 3 оқушыдан 2–3 минуттық тез-презентация сұрау; сұрақ қоюға 2 минут қалдырып, кері байланыс беру.

2–3 минуттық ауызша таныстыру (әр қатысушы/жұп), аудиториядан 1–2 сұрақ қабылдау/жауап беру.

Бақылау, ауызша жауаптар

Смартпанель/проектор, таймер, бағалау парақшасы (Google Form).

Рефлексия (3-5 мин)

Қысқа рефлексия сұрақтарын қою: 'Не үйрендіңіз?', 'Келесіде не жақсарта аласыз?'. Үй тапсырмасын хабарлау.

Жазбаша бір сөйлеммен жауап беру (чатқа/плакатқа).

Бақылау, ауызша жауаптар

Google Jamboard/Chat; рефлексия парағы.



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Практикум және кейстер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Грамматикалық құрылымды талдап, қателерді түзете алу (септік формалар, етістік райлары, тыныс белгісі).
2) Қысқа (40–80 сөз) аргументті параграф жазып, негізгі ойды дәлелдей алу.
3) Кейстік жағдайды талдап, жұпта/топта ауызша қорғап, сұрақтарға жауап бере алу.

Сабақтың мақсаты:

«Практикум және кейстер» тақырыбы бойынша тілдік дағдыларды (грамматика, жазу, ауызша сөйлеу) практика арқылы жетілдіру; оқушыларға кейстік жағдайды талдап, шешім ұсыну машықтарын қалыптастыру.

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (5 мин)

Тақырыпты таныстырады, оқушылардың алдыңғы білімін жылжыту үшін 1 сұрақты (жетелей) қояды. Сабақ мақсаттары мен критерийлерін қысқаша көрсетеді. Формативтік тексеріс: «шығу билеті» үлгісін хабарлайды.

Тақырыпты тыңдайды, мақсаттарды дәптерге жазады, жылдам пікірімен бөліседі (1 сөйлем).

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (жоспар және критерийлер), тақта

Негізгі бөлім (35 мин)

3 жұмыс кезеңін ұйымдастырады: 1) Грамматикалық жаттығу (10 мин), 2) Жазбаша жұмыс — параграф (15 мин), 3) Ауызша презентация — жұптар (10 min). Топтарды/жұптарды тағайындайды, уақытты бақылайды, қажет кезде қолдау көрсетеді. Формативтік кері байланыс береді (мини-чек, бақылау парақшасы).

1-тапсырма. Грамматикалық практикум — Қателерді табу және түзету
Берілген қысқа кейс-параграфтан (6–8 сөйлем) грамматикалық қателерді (септік, рай, сын есімнің келісуі) және тыныс белгісінің қателерін тауып, түзету. Тапсырма жалғыз орындалады, 10 минут.

2-тапсырма. Жазбаша жұмыс — Қысқа кейс-параграф (40–80 сөз)
Берілген кейстік сценарийге (оқушылар арасындағы пікір қайшылығы/практикум мәселесі) қысқаша аргументті параграф жазу: енгізу — мәселе — ұсыныс — қорытынды. 15 минут.

3-тапсырма. Ауызша презентация — Кейсті қорғау (жұппен)
Жұппен 1–2 минут ішінде кейстің шешімін баяндау және келесі жұптың бір сұрағына жауап беру. 10 минут (дайындық + презентация).

1) Жалғыз жұмыс: берілген 8 сөйлемдегі грамматикалық және тыныс белгісі қателерін табу және түзету (10 мин). 2) Жазбаша: 40–80 сөз параграф жазу — кейстің шешімін ұсыну (15 мин). 3) Жұп: 1–2 минуттық презентация және 1 сұраққа жауап (10 мин).

1-тапсырма. Жеке жұмыс: 8 сөйлемді оқып, тез жазбаша түрде түзетеды және 1-2 жолмен өзгерістің себебін жазады.

2-тапсырма. Жеке немесе жұптық түрде (ұстаз таңдаған бойынша) 40–80 сөз жазу; байланыс сөздерін қолдану (сондықтан, өйткені, алайда т.б.).

3-тапсырма. Жұп: рөлдерді бөліп, қысқа сөзбен шешім ұсынады; презентация жасап, сұраққа жауап береді. Қалған оқушылар сұрақ қояды немесе 1 қысқа пікір айтады.



Дескриптор:
Рубрика: 8 дұрыс түзету — A (5 балл), 6–7 дұрыс — B (3 балл), 4–5 дұрыс — C (1 балл). Қосымша: түзетулердің дәлелі/түсініктемесі үшін +1 балл.

Дескриптор:
Рубрика (10 ұпай): мазмұн/талапқа сәйкестік — 2 ұпай; құрылым (енгізу/негізгі/қорытынды) — 3 ұпай; грамматика/лексика — 3 ұпай; байланыс сөздері/үрдістер — 2 ұпай. A: 9–10, B: 6–8, C: 0–5.

Дескриптор:
Рубрика: мазмұн/логика — 3 ұпай; тілдік дәлдік (грамматика) — 2 ұпай; сөз байлығы/байланысу — 2 ұпай; интонация/айқындық — 1 ұпай; топтық ынтымақтастық — 2 ұпай. A: 8–10, B: 5–7, C: 0–4.

Жалпы ұпай: 23

Жұмыс парағы (PDF/Google Doc), сөздік банк
Үлгі параграф, сөздік банк, жазу кестесі (Google Docs)
Тапсырма парағы, уақыты бар таймер, егер мүмкін болса аудио/видео жазу (жазып алу үшін) немесе презентация слайд (Canva/Google Slides).

Сабақтың соңы / бекіту (5 min)

Топтардың жұмысына қысқаша кері байланыс береді; негізгі жетістіктер мен дамыту бағыттарын қорытындылайды. Бағалау критерийлерін тағы да атап өтеді; үй тапсырмасын хабарлайды.

Өзі атқарған жұмысты қысқаша өзін-өзі бағалайды (3 ұпайлық шкала: Мен орындадым/Қиындадым/Көмек қажет).

Бақылау, ауызша жауаптар

Шығу билеті (Google Form немесе қағаз), бағалау парағы



Бөлім:


Педагогтің Т.А.Ә. (болған жағдайда):


Күні:


Сынып: 10

Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Жобаларды қорғау

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

1) Грамматикалық: күрделі сөйлемдерді және шырай формаларын дұрыс қолдану
2) Коммуникативтік: жобаңызды 2-3 минут ішінде сенімді түрде ауызша қорғау
3) Жазбаша: 8–12 сөйлемнен тұратын қысқаша жобалық қорытынды жазу

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар 1-2 сөйлемде: жобаларын ауызша және жазбаша түрде қорғай алады

Құндылықтар:

Оқушыларды адалдыққа, әділдікке, жауапкершілікке тәрбиелеу арқылы адал азамат болуға баулу.
Адал азамат — өз ісіне, сөзіне, уәдесіне берік, ел мен қоғам мүддесін жеке басынан жоғары қоятын тұлға екенін түсіндіру.
Сабақ барысында оқушылардың бойында шыншылдық, сенімділік, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталған тапсырмалар беріледі.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтің әрекеттері

Оқушылардың әрекеттері

Бағалау

Ресурстар

Басы (5-7 мин)

Сабақ мақсатымен таныстырады; тақырып — «Жобаларды қорғау». Жылдам мотиватор: 1 сұрақ (exit ticket) — «Сенің жобаңның басты мақсаты қандай?»

1-2 сөйлеммен жауап береді; тақырып бойынша ассоциация жазады

Бақылау, ауызша жауаптар

Слайд (мақсаттар), тақырып картасы

Ортасы (25-30 мин)

Үш негізгі белсенділік ұйымдастырады: грамматикалық жаттығу (10 мин), жазбаша қысқа жұмыс (10–12 мин), ауызша дайындық (5–8 мин). Мұғалім мониторинг жасап, түзетулер енгізеді.

1-тапсырма. Грамматикалық жаттығу — Сөйлемдерді туралау және түрлендіру
1) 6 сөйлем берілген: әр сөйлемді күрделі себеп-салдар немесе шартты түрге түрлендіріңіз (мысал: «Біз бұл жобаны аяқтадық» → «Егер уақыт жеткізсе, біз бұл жобаны аяқтар едік»). 2) 3 сөйлемде субъектіні жасырып, пассив форманы қолданыңыз. 3) Қателерді тауып, түзеңіз (4 сөйлем).

2-тапсырма. Қысқаша жазбаша жұмыс — Жобаны қорытындылау
8–12 сөйлемнен тұратын қысқаша мәтін жазыңыз: 1 сөйлем — жоба мақсаты, 2–3 сөйлем — негізгі дәлелдер/түсіктер, 1 сөйлем — қорытынды/ұсыныс. Тіл — ресми, шартты және себеп-салдар жалғауларын қолданыңыз.

3-тапсырма. Ауызша қорғау — 2 минуттық презентация және Q&A
1) 1.5–2 минут ішінде жобаны қорғаңыз: кіріспе (20–30 сек), 2 дәлел (60–80 сек), қорытынды (15–20 сек). 2) Көрермендер 1 сұрақ қояды, қорғаушы қысқа жауап береді.

1) Грамматика: сөйлемдерді түрлендіру және қателерді табу; 2) Жазбаша: жобаңызды 8–12 сөйлемде қорытындылау; 3) Ауызша: 2 минутқа дайындалу (кіріспе+2 дәлел+қорытынды)

1-тапсырма. Жұпта немесе жеке орындап, жауаптарды параққа жазу; Қадамдар: 6 сөйлем берілген: әр сөйлемді күрделі себеп-салдар немесе шартты түрге түрлендіріңіз (мысал: «Біз бұл жобаны аяқтадық» → «Егер уақыт жеткізсе, біз бұл жобаны аяқтар едік»). 2) 3 сөйлемде субъектіні жасырып, пассив форманы қолданыңыз. 3) Қателерді тауып, түзеңіз (4 сөйлем).

2-тапсырма. Жеке жазып, мұғалімге немесе топта бөліседі

3-тапсырма. Дайындалып, жұп немесе топ алдында сөйлейді; сұрақ қояды/жауап береді; Қадамдар: 1.5–2 минут ішінде жобаны қорғаңыз: кіріспе (20–30 сек), 2 дәлел (60–80 сек), қорытынды (15–20 сек). 2) Көрермендер 1 сұрақ қояды, қорғаушы қысқа жауап береді.



Дескриптор:
Критерийлер: грамматикалық дәлдік (10 ұпай), түрлендіру дұрыс логикасы (5 ұпай), қате түзетулері (5 ұпай). Жиынтық 20 ұпай.

Дескриптор:
Рубрика: мазмұн/логика (10 ұпай), құрылым (кіріс/негізгі/қорытынды) (5 ұпай), тіл мен грамматика (5 ұпай). Жалпы 20 ұпай.

Дескриптор:
Рубрика: мазмұн және дәлелдер (8 ұпай), жеткізу (арткуляция, дауыс, көзбен байланыс) (6 ұпай), уақытты сақтау және сұраққа жауап (6 ұпай). Жалпы 20 ұпай.

Жалпы ұпай: 60

Жұмыс парақтары, интерактивті тест (Kahoot) — опционалды
Үлгі абзац, құрылымдық шаблон, Google Docs (ICT)
Таймер, бағалау парағы (қысқаша рубрика), микрофон/презентация (қажет болса)

Бекіту (8-10 мин)

2–3 оқушыны таңдап ауызша қорғауын тыңдайды; топтық рефлексия жүргізеді (не ұнады, не жетіспейді). Шығармаға және сөйлеуге қысқа түзетулер береді.

Таңдалғандар өз қорғауларын өткізеді; қалғандар кері байланыс береді (бір жақсы, бір түзету)

Бақылау, ауызша жауаптар

Бағалау парағы (рубрика қысқаша)

Рефлексия (3-5 мин)

Уақытша қорытынды шығарады; үй тапсырмасын түсіндіреді; SMART мақсат қоюды ұсынады (келесі сабаққа).

Өз SMART мақсатын 1 сөйлеммен жазады; сабақ туралы 1 сөйлеммен айтқыш дайындайды

Бақылау, ауызша жауаптар

Рефлексия парақшасы








Қорытынды


Қорыта айтқанда, «Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық және өмірмен байланыс» атты авторлық бағдарлама қазіргі білім беру жүйесінің өзекті талаптарына толық жауап береді және қазақ тілін оқытудың мазмұнын жаңа сапалық деңгейге көтеруге бағытталған. Бағдарлама оқушылардың тек тілдік білімін арттыруды ғана емес, сол білімді өмірлік жағдаяттарда тиімді қолдана алатын функционалдық сауатты тұлға қалыптастыруды көздейді.

Қазіргі қоғамда тіл – қарым-қатынастың ғана емес, ойлау, талдау, шешім қабылдау және әлеуметтік бейімделудің негізгі құралы. Осы тұрғыдан алғанда, қазақ тілін оқытуда функционалдық сауаттылықты дамыту – уақыт талабы. Ұсынылған авторлық бағдарламада бұл мәселе кешенді түрде қарастырылып, теория мен практиканың өзара байланысы нақты жүйеленген. Бағдарламаның құрылымы логикалық тұрғыда дұрыс құрылған және бірізділік сақталған: түсінік хат, мазмұндық, ақпараттық-әдістемелік, нормативтік, бағалау және қорытынды бөлімдер өзара сабақтасып, бір мақсатқа қызмет етеді.

Бағдарламаның басты артықшылықтарының бірі – қазақ тілін өмірмен байланыстыра оқытуға басымдық берілуі. Сабақ мазмұнында күнделікті тұрмыста, қоғамдық ортада, оқу және болашақ кәсіби қызметте жиі кездесетін тілдік жағдаяттар кеңінен қамтылған. Өтініш, хабарландыру, ресми хат, эссе, пікір, жоба, презентация сияқты жұмыстар оқушылардың тілдік білімін нақты әрекетке айналдыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде оқушылардың оқу мотивациясын арттырып, пәнге деген қызығушылығын күшейтеді.

Авторлық бағдарламада функционалдық сауаттылықтың негізгі компоненттері – оқырмандық, жазылым, айтылым, тыңдалым, сыни ойлау және ақпараттық сауаттылық жүйелі түрде дамытылады. Мәтінмен жұмыс бағдарламаның өзегі ретінде алынып, әртүрлі жанрдағы мәтіндер арқылы оқушылардың талдау, интерпретациялау және бағалау дағдылары қалыптастырылады. Сонымен қатар пікірталас, дебат, топтық талқылау, жобалық жұмыс сияқты әдістер оқушылардың коммуникативтік құзыреттілігін дамытуға ықпал етеді.

Бағдарламаның ғылыми-әдістемелік деңгейі жоғары. Ол құзыреттілікке негізделген білім беру, коммуникативтік-әрекеттік тәсіл, функционалдық сауаттылық теориясы сияқты заманауи педагогикалық тұжырымдамаларға сүйеніп әзірленген. Ұсынылған әдіс-тәсілдер мұғалімнің шығармашылық ізденісіне мүмкіндік береді және оқу үдерісін тиімді ұйымдастыруға жағдай жасайды. Сонымен қатар бағдарлама жаңартылған білім мазмұнының талаптарына толық сәйкес келеді.

Бағалау жүйесі де бағдарламаның маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Бағалау критерийлері мен 10 балдық рубрика оқушылардың оқу жетістіктерін әділ әрі нақты бағалауға мүмкіндік береді. Қалыптастырушы бағалау, өзін-өзі және өзара бағалау элементтері оқушылардың рефлексия жасау дағдыларын қалыптастырып, олардың дербес оқу әрекетіне жауапкершілікпен қарауына ықпал етеді.

Практикалық тұрғыдан алғанда, авторлық бағдарлама мектеп тәжірибесінде қолдануға толық дайын. Күнтізбелік-тақырыптық жоспардың нақты құрылуы, сабақ тақырыптарының жүйелілігі, тапсырмалардың өмірмен байланысы мұғалімдер үшін әдістемелік тұрғыдан қолайлы. Бағдарламаны жалпы білім беретін мектептерде таңдау курсы ретінде, сондай-ақ қазақ тілін тереңдетіп оқыту бағытында тиімді қолдануға болады.

Қорытындылай келе, «Қазақ тілін меңгерудегі функционалдық сауаттылық және өмірмен байланыс» авторлық бағдарламасы оқушылардың қазақ тілін саналы, сауатты және еркін меңгеруіне жағдай жасайды. Бағдарлама функционалдық сауатты, сыни ойлай алатын, коммуникативтік мәдениеті жоғары, әлеуметтік тұрғыда белсенді тұлға қалыптастыруға бағытталған тиімді педагогикалық құрал болып табылады. Осы бағдарлама қазақ тілін оқыту сапасын арттыруға, білім беру үдерісін жаңғыртуға және қазіргі қоғам талаптарына сай білім алушыны тәрбиелеуге елеулі үлес қосады.

















Пайдаланылған әдебиеттер


Оқушыға арналған әдебиеттер

  1. Қазақ тілі. Жалпы білім беретін мектептің 10-сыныбына арналған оқулық. – Алматы: Мектеп, 2023.

  2. Қазақ тілінен функционалдық сауаттылықты дамытуға арналған тапсырмалар жинағы. – Алматы, 2021.

  3. Мәтінмен жұмыс: оқу және жазу дағдыларын дамыту. Оқушыларға арналған құрал. – Алматы, 2020.

  4. Қазақ тіліндегі эссе мен шығармашылық жұмыстар. – Алматы, 2019.

  5. Қоғамдық-әлеуметтік тақырыптағы мәтіндер жинағы. – Астана, 2022.

  6. Медиа мәтіндермен жұмыс жасауға арналған оқу құралы. – Алматы, 2021.

  7. Пікір айту және дәлелдеу мәдениеті. Оқушыларға арналған әдістемелік құрал. – Алматы, 2020.

Мұғалімге арналған әдебиеттер

  1. Құдайбергенова Қ. Құзыреттілікке негізделген білім беру. – Алматы, 2018.

  2. Жұмабаева М. Қазақ тілін оқытудың заманауи әдістемесі. – Алматы, 2019.

  3. Нұрғалиева Г. Функционалдық сауаттылық: теориясы мен практикасы. – Астана, 2020.

  4. Әбілқасымова А. Мәтін арқылы оқыту технологиясы. – Алматы, 2021.

  5. Ысқақова Г. Қазақ тілін коммуникативтік тұрғыда оқыту. – Алматы, 2022.

  6. Сейталиев А. Қазақ тілі сабағында функционалдық тапсырмаларды қолдану. – Алматы, 2021.

  7. Жаңартылған білім мазмұны аясында қазақ тілін оқыту әдістемесі. – Алматы, 2020.

  8. Оқушылардың функционалдық сауаттылығын бағалау: критерийлер мен рубрикалар. – Астана, 2022.




61


Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
14.05.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12