Қазақстан Республикасының Конституциясы: Адал азамат, зерделі ұлт және жауапты қоғам қалыптастырудың негізі

Күні:

01.09.2026 ж.

Сыныбы:

6 «Б»

Сабақтың тақырыбы:

«Қазақстан Республикасының Конституциясы: Адал азамат, зерделі ұлт және жауапты қоғам қалыптастырудың негізі».

№1 Қауіпсіздік сабағы «Төтенше жағдайлар қызметтері мен байланыс орталығының телефон нөмірлері»

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларды адал азаматтыққа, жауапкершілікке және кітапты зерделеп оқуға баулу;

Балалар әдебиетіндегі кейіпкерлерді қазіргі заман заңдылықтары мен ЖИ (Жасанды Интеллект) көмегімен жаңаша талдауға үйрету; Тұлғалық қауіпсіздік аясында шынайы достық пен токсикалық (жалған) қарым-қатынасты ажырата білу дағдыларын қалыптастыру.

Апта дәйексөзі:

«Оқусыз – білім жоқ, білімсіз – күнің жоқ»

ЖИ элементтері:

AI Book Critic (ЖИ әдебиет талдаушысы), ЖИ авто-кері байланысы (AI Feedback)

Сабақтың басы (5 мин)

Ұйымдастыру: Оқушылармен амандасып, Білім күнімен құттықтау. Тақтаға апта дәйексөзін жазу.

Ой қозғау: «Кішкентай ханзада» немесе «Алпамыс батыр» кейіпкерлерін еске түсіру.

Талап сұрағы: «Бала кезіңіздегі сүйікті кейіпкеріңізге қазір есейген көзқараспен қарасаңыз, бойынан қандай жаңа сапаларды байқайсыз?»

Мұғалімнің қолдау сөзі: «Ғажап, ересек адамның, заманауи оқырманның көзқарасы байқалады!»

Оқушылар балалық шақтағы сүйікті кейіпкерлерін (Кішкентай ханзада, Алпамыс т.б.) еске түсіріп, олардың бойындағы жаңа қырларын, жауапкершілік пен батырлық белгілерін ашады.

Дәйексөздің мағынасын түсіндіреді.

«Deep Reader» (Кітап стикері) — Терең талдау жасаған оқушыларға беріледі. Ауызша мақтау.

Балалар әдебиеті кітаптары, көрнекі суреттер, тақта.

Сабақтың ортасы (20 мин)

Әдеби талдау: «Ертегідегі еңбек пен жалқаулық». Мысалы: «Қарлығаштың құйрығы неге айыр?» ертегісін елге деген жауапкершілік пен достық тұрғысынан қайта қарау.

Ертегілердегі кейіпкерлердің еңбекқорлығы мен жалқаулығын салыстырмалы түрде талдайды.

«Thinker» (Шам стикері) — Төтенше логикалық ой мен

Топтық жұмыс: «Кейіпкерге хат» - Оқушыларды 3 топқа бөлу. - Кейіпкерлердің (Мақта қыз, Тазша бала, Алдар көсе) іс-әрекетін қазіргі қоғам заңдылықтарымен, Конституциялық құқықтар мен адалдық нормалары бойынша бағалау.

ЖИ-ді қолдану: Оқушылар жазған хаттары мен ойларын ЖИ-ге (AI Book Critic) енгізіп, ертегідегі жасырын астарлы мағыналарды, философиялық ойларды ашады.

Топта кейіпкерлерге заманауи көзқараспен хат жазады.

AI Book Critic қосымшасын/платформасын пайдаланып, ертегідегі жасырын мағыналар мен заманауи құндылықтарды тауып, өз жұмысын толықтырады.

ЖИ-мен дұрыс жұмыс үшін.

ЖИ Feedback: «Сенің талдауың нағыз әдебиеттанушының деңгейінде!»

А4 қағаздар, маркерлер, ноутбук/планшет, ЖИ қосымшасы (AI Book Critic).

Қауіпсіздік сабағы (10 мин)

Тақырып: «Шынайы және жалған достық».

Түсіндіру: Психологиялық меншікті қорғау және қауіпсіздік. Токсикалық қарым-қатынастар, манипуляция жасаушы «достардың» қауіптілігі.

Көрсеткішті талқылау: «Досыңды тексер» (қиын сәттегі көмек, құпияны сақтау, өзара сыйластық, шекараны сақтау).

Мұғалім сөзі: «Жарайсың, адам тани білу — өзіңнің жеке қауіпсіздігіңді қамтамасыз етудің үлкен өнері!»

Шынайы достық пен «пайдакөй» (токсикалық) достықтың айырмашылығын екі бағанға бөліп кестеге түсіреді.

Жалған достықтан, манипуляциядан қалай аман болу және «Жоқ» деп айту жолдарын ортаға салып талқылайды.

«True Friend» (Жүрек стикері) — Адалдық, шынайылық және психологиялық сауаттылық үшін.

Ситуациялық карточкалар, «Достық ережесі» жадынамасы.

Сабақтың соңы (10 мин)

Рефлексия: «Бүгінгі сабақ менің ішкі баламды қалай өзгертті?» сұрағы төңірегінде кері байланыс жинау.

Қорытынды: Сабаққа белсене қатысып, адал азаматтық пен зеректік танытқан оқушыларды «Жылдың ойшылы» номинациясымен марапаттау.

Мұғалімнің түйін сөзі: «Сендермен мұндай терең деңгейде сөйлесу — мен үшін нағыз рухани ләззат!»

Оқушылар бүгінгі сабақтан алған әсерлерін, өзгерістерін стикерлерге жазып, тақтадағы «Кемелдік ағашына» іледі.

Бір-біріне жақсы тілектер айтады.

«Wisdom Path» (Түрлі түсті смайликтер) бағалау жүйесі. «Жылдың ойшылы» грамотасы/сертификаты.

Стикерлер, «Кемелдік ағашы» макеті, кері байланыс парағы.