САБАҚ: 7

Қазақстан Республикасының Қызыл кітабы

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты- жөні:

СЫНЫП: 7

Қатысқандар

саны:

Қатыспағандар

саны:

Оқу мақсаты

• Қызыл кітаптың шығу тарихын, шығарылу мақсатын түсінеді

• Қызыл кітап санаттарын ажырата алады

• Қызыл кітапқа енген жануарларды жүйелейді, ену себептерін айқындайды

• Қызыл кітаптың биоалуантүрлілікті сақтаудағы рөлін тұжырымдайды

Барлық оқушылар:

• Қызыл кітап табиғатты қорғау мақсатында шығарылғанын біледі

Оқушылардың басым бөлігі:

• Қызыл кітаптың санаттарын ажыратады

• Қызыл кітапқа енген ағзалар туралы білім қалыптастыраы

• Қазақстан аумағында «Қызыл кітапқа» енген жануарлардың түрлерін жіктей отырып ажырата алады

Кейбір оқушылар:

• Қызыл кітапқа енген жануарларды қорғаудың жобасын ұсынады

Бағалау критерийлері

• Қызыл кітаптың басылып шыққан уақыттарын, тарихын біледі

• Қызыл кітаптың мақсатын, міндеттерін айқындайды

• Қызыл кітаптың санаттарын ажыратады

• Қызыл кітапқа енген ағзаларды жүйелейді

• Қызыл кітапқа енген ағзаларды қорғау жолдарын ұсынады

Тілдік мақсат

Оқушылар:

• Оқушылар пікірталас, диалогтерге қатысады( мысалы, белгілі әдістерді үйрете отырып, талқылау немесе талдау, сұрақ қоюда оқушыларды өз білімін нәтижелі пайдалануға ынталандыру, сондай-ақ оқушыларды диалогке қатысу үшін қажет бай сөздік қормен қамтамасыз ету)

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Санат, Қызыл кітап, биоалуантүрлілікті сақтау жолдары, Қызыл кітапқа енген ағзалар

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

Санаттардың ерекшелігін, айырмашылығын талдайды

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба?

Қызыл кітапқа енген жануарлар неліктен осы кітапқа кіргендігін айта аласыз ба?

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Қызыл кітапқа енген жануарлардың тізімін жазады

Алдыңғы оқу

Табиғатты қорғау мақсатында құрылған қорықтарды, ұлттық саябақтарды біледі, бір-бірінен ажырата алады.

Жоспар

Жоспарланған

уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

Ұйымдастыру. Психологиялық ахуал. Сыныпты «Жойылған жануарлар» және «Жойылудың алдында тұрған жануарлар» топтарына бөлу. Топ атына байланысты өз ойларын айтады, сабақтың тақырыбын ашады.

Ортасы

Материалдарды сынау бағдарламасы бойынша мәтінді меңгеру

Жұптасып:

1. Қызыл кітапты сипаттау үшін жазып алған сөздеріңізді жұбыңызға айтыңыз (2 минут)

2. Қызыл кітаптың басылымдарын сипаттайтын сөздер бар ма? (1 минут)

3. Ағзалардың Қызыл кітапқа ену себебін сипаттайтын сөздер кездеседі ме? (1 мин)

Енді басқа жұппен бірігіңіз:

4. Ақпаратпен бөлісіңіз (2мин)

5. Қызыл кітап санаттарының айырмашылығы неде екенін анықтауға тырысып көріңіз (2 мин)

6. Бұл санаттардың арасында қандай байланыс бар? Талқылаңдар (5 мин)

Бүкіл сыныппен:

7. Қазақстанның Қызыл кітабына енуі мүмкін жануарларды атаңдар. Талқылаңдар (3 мин)

8. Қызыл кітапқа енген ағзаларды қорғауға не кедергі болуы мүмкін? (4 мин)

1. Сергіту сәті: Өлең оқу.

Қ. Мырзалиев « Қызыл кітап»

Мылтық көрсем төрлерден іліп қойған,
Менің мазам кетеді күдікті ойдан.
Жұртпен бірге мәз болып,
Ду - ду етіп
Қайта алмаймын одан соң күліп тойдан.
Аяймын мен анасыз,
Атасызды.
Аяймын мен құлынсыз,
Ботасызды.
Хайуанатқа жасаған қиянатың –
Бауырыңа жасаған опасыздық!
Біздің сайда болатын мия қалың.
Ауылдастар ойлайтын ұя қамын.
Мия сиреп,
Ұядан құстар безіп,
Біреу үшін мен енді ұяламын.
Ұяламын қарауға қарлығашқа.
Шиқылдайсың, балапан, қарның аш па?!
Жалтаңдайсың әр Болат,
Әр Қайратқа,
Жаутаңдайсың әр Баян,
Әр Күлашқа.
Тәрбиең де жақсы еді,
Тәлімің де...
Аян бірақ өмірдің мәні кімге?!
Торғай аттың бір кезде,
Соның үшін
Ұяламын, бауырым, әлі күнге.
Ұяламын қарауға қоңыр қазға.
Толып - ақ тұр бүгінде өмір назға.
Балапаны шұбыртқан қасқалдақтың
Оқтан көрген қорлығы,
Зәбірі аз ба?!
Ұяламын қарауға шүрегейге.
Құстың бірі туған да,
Бірі өгей ме?!
Бүгін кептер атқандар
Ертең ердің
Кеудесіне тапанша тіремей ме?!
Мына қыры қазақтың,
Ана қыры
Қызыл қырман бүгінде,
Қала бірі.
Қайда кетті,
Кім маған айтады енді
Атыраудың құланы –
Онагры?!
Жер айтады осылай,
Күн айтады,
Күн айтады,
Көңілді мұңайтады.
Ақтөбеде бір кезде піл болғанын
Кім біледі бүгінде?
Бүгінде кім айтады?!
Айла көп - ті адамда,
Айла көп - ті.
Айласына талайды айғақ етті.
Қылыш тісті жолбарыс –
Жерлес біздің
Айтыңдаршы, ағайын,
Қайда кетті?!
Іздеймін мен әр бұта,
Әр талымды.
Момынымды,
Тентегім,
Арқалымды.
Кім қайырып береді кваганы?
Кім қайырып береді тарпаңымды?!
Жарқырап - ақ тұрғанда көктем нұры,
Қасірет пен қайғының жеткен бірі.
Хайуанаттар ғана ма зәбір көрген,
Хайуанаттар ғана ма кеткен құрып?!
Одан көріп,
Ақыры бұдан көріп,
Таласқаннан не таппақ құлан, керік?!
Жоғалтқанды жоқтаған жөн болғанмен,
Жоғалтпаған жақсырақ одан гөрі

Сергіту жаттығулары: «Айгөлек» әуенімен ырғақтар жасау

Аяқталуы

Қызыл кітап туралы бес сөйлем жаз:

1. «Қызыл кітап» -

2. «Қызыл кітап» -

3. «Қызыл кітап» -

4. «Қызыл кітап» -

5. «Қызыл кітап» -

Қосымша ақпарат: Қызыл кітап санаттары

І санат – жойылып бара жатқандар. Бұлар туралы соңғы 50 жылда ешқандай деректер жоқ. Мысалы, қызыл қасқыр, қаракүзен, қабылан, қызылқұм арқары, құдыр т.б.
ІІ санат – саны азайып бара жатқандар (жақын арада жойылып кетуі мүмкін). Мысалы, балқаш алабұғасы, сарықұтан, жұпар, құлан т.б.
ІІІ санат – сирек түрлер (қазір жойылып кету қаупі жоқ, бірақ өте сирек кездесетіндер). Мысалы, қар барысы, сілеусін, жарғанат, бұлдырық, қаратұрпан, қараләйлек т.б.
ІV санат – белгісіздер (толық зерттелмеген түрлер). Мысалы, шұбар кесіртке, қара шұбар жылан т.б.
V санат – қалпына келтірілгендер (қорғау жұмыстары нәтижесінде саны қайта көбейген түрлер). Мысалы, аққу, көкқұс т.б.

«Қызыл кітапқа» енгізілген жануарларды аулауға , өсімдіктерді жұлуға тыйым салынған. «Қызыл кітап» - мемлекеттік құжат.

Қызыл кітапқа енген жануарлардың тзімі жазылған кезде таралған аймағы туралы айтылғанда география пәнінен Қазақстанның картасын еске түсіреді

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілетті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Қабілеті жоғары балаларға берілетін тапсырма:

Өзіңнің тұратын өлкеңдегі қандай жануарларды қызыл кітапқа енгізер едің?

Қосымша көмек:

Қызыл кітап түсі неге қызыл екендігін сыни ойлау арқылы пайымдайды.

Пәнаралық байланыс қауіпсіздік және еңбектә қорғау ережелері АКТ-мен байланыс құндылықтардағы байланыс

• Оқушыларды ойлануға ынталандыруды жоспарлау, тапсырма орындағанда ойларын ортаға салып талқылауға, пікірлесуіне мейлінше қолдау көрсету

• Осы бөлімнен не үйрендіңіздер?

• Не түсіндіңіздер?

• Қандай сұрақтар пайда болды?

• Қандай мәселелермен келісіздер немесе келіспейсіздер?

• Қабілеті жоғары оқушыларды қорытынды жазба жұмысын жазуға бағыттау.

Рефлексия

Сабақ / оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылыр не үйренді?

Сыныпта ахуал қандый болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болдыма? Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе? Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен

Қорытынды бағалау

Қандай екі нәрсе табысты болады ( оқытуды да, оқудыда ескеріңіз)?

1. Сабақта әртүрлі оқыту стратегияларды, түрлі әдістерді араластырып қолдану

2. Жеке, жұптық, топтық жұмыстар

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1. Оқушылардың сабақ барысындағы жұмыстарына талдау жасау, тапсырмалардың орындалуын жақсарту ушін не істеу керектігіне мән беру

2.Оқушылар орындай алмаған тапсырмаларды қайта қарап, өзгеріс енгізуі

Осы сабақтың өткізілуіне септігін тигізетіндей сыныптағы оқушылар жайлы не білдім.

Жекелеген оқушылардың сабақты қолдау ерекшеліктеріне және әрқайсысының бейімділігне қарай тапсырма дайындау. Тапсырмаларды жас ерекшеліктеріне қарай жасақтау