Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Қазақ халқының шығу тегі

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.1.1 -Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдалану;

Сабақтың мақсаты

Қазақстан аумағындағы этногенез және этникалық үдерістерді түсінеді.

Қазақ этносының қалыптасуы – көп ғасырларлық этникалық процестердің нәтижесі екенін ұғынады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Тақтаға тақырыпқа байланысты негізгі кілтті сөздер жазылады. Оқушылар бұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіреді.

«Этнос»

«Этногенез», ,

«Антропогенез»

Оқушыларға сабаққа байланысты глоссарий беріледі.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Мадақ тау

Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010

Жаңа білім

Зерттеу сұрақтары:

1.Қазақстан аумағындағы этногенез және этникалық процестер қалай жүрді?

2. Қазақстандағы этникалық процестерді қандай кезеңдерге бөліп қарастырамыз?

3.Қазақстан аумағындағы этностардың қалыптасуына қандай факторлар әсер етті?

4. Қазақ халқы қалай қалыптасты?

Оқушыларға кез-келген этностың қалыптасуы белгілі бір даму үдерісінен өтетіні, шарықтау және күйзеліс кезеңдерін бастан кешіретіні туралы түсінік қалыптастыру. Этностың өмірлік циклін ұсыну:

1. территорияны анықтау;

2. территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі;

3. белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дастандардың орын алуы;

4. этностың күшейе бастауы;

5. этностың шарықтау кезеңі;

6. этнос дамуының бәсеңденуі;

7. тұрақтылық.

Оқушыларға қазақ халқының қалыптасу үрдісін осы негізде көрсетуге тапсырма беріледі.

Этностың негізгі белгілері қандай?

Оқушылардың жауаптарынан соң төмендегі этностық белгілерді ұсыну:

Этностың атауының қалыптасуы;

Аумақтық орналасуы, мекендеген аумағының қалыптасуы;

Этникалық сана, өзін бір халықтың өкілі санайтын елдік, халықтық сананың орнығуы;

Ортақ тілдің қалыптасуы;

Нәсілдік белгілердің ұқсастығы, өзіне тән антропологиялық бет пішінінің қалыптасуы.

Ортақ мәдениет, өзіне тән мәдениетінің қалыптасуы.

Зерттеу және талдау

Ортақ сұрақтар беріп, талқылау ұйымдастыру:

• Халықтың қалыптасуына қанша уақыт керек?

• Қазақ халқының қалыптасу үдерісі қандай кезеңдерге бөлінеді?

• Бұл кезеңде қандай тайпалар/ мемлекеттер өмір сүрді?

• Бұл тайпалар/ мемлекеттер қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?

Тапсырма

Сұрақ: Халықтың қалыптасуына қандай факторлар әсер етеді?

. Қазақ халқының антропологиялық деректер бойынша қалыптасуы. Қола дәуірінен бастап кейінгі орта ғасыр кезеңі аралығындағы антропологиялық ерекшеліктерін салыстырады, ұқсастықтар мен байланысты анықтайды.

Қазақ халқының мәдени факторлар бойынша қалыптасуы. Қола дәуірінен бастап кейінгі орта ғасыр кезеңі аралығындағы салт-дәстүр, әдет-ғұрып түрінде мұраға қалған мәдениеттің ортақтастығын анықтайды.

. Қазақ халқының шаруашылық фактор бойынша қалыптасуы. Қола дәуірінен бастап кейінгі орта ғасыр кезеңі аралығындағы әлеуметтік және шаруашылық әдістерінің ортақтығын анықтайды.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Оқушыларөздерінің жұмыс нәтижелерін басқа топтардың жұмыстарымен салыстырады, айырмашылықтарын талдайды.

Оқушыларға қазақ халқының қалыптасу кезеңдерін зерттейді. Мақсаты ежелгі және ортағасырлар тарихының оқиғалары арасында байланыс орнату арқылы қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін анықтау. Мәтін таратылады.

Критерий:

• Қазақ халқының қалыптасу үдерісі қандай кезеңдерге бөлінеді?

• Өздері алып отырған кезеңнің ерекшелігі неде?

• Өздері алып отырған кезеңде қандай тайпалар/ мемлекеттер өмір сүрді?

• Өздері алып отырған кезеңде қандай этникалық өзгерістер орын алды?

• Өздері алып отырған кезеңде тайпалар/ мемлекеттер қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Алақан-жұдырық»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Жұлдызшалар»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

Қазақстан тарихы . Көне заманнан бүгінге дейін. Бес томдық, Алматы, 2010 жыл. 2-том, 5-тарау , 285-бет.

Исмагулов О.И. Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970.

Қазақ халқының этногенезі мен этникалық тарихы: оқу-әдістемелік кешен/ А. Б. Қалыш. - Алматы: Қазақ университеті, 2013.- 148 бет.

АристовН. А.Этногенез и этническая история казахского народа.Т.2 - Астана: Алтын кітап, 2007. - 372 с.

Прошлое Казахстана в источниках и материалах/ред.С.Д.Асфендияров. - 2-е изд. - Алматы : Казахстан, 1998.

Исмагулов О.И. Этническая антропология Казахстана. – А.,1982.

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Шежіре ағашына этникалық процестердің сабақтастығын көрсете отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін белгілейді. Қазақ этносының қалыптасуы – көп ғасырларлық этникалық процестердің нәтижесі екендігіне қорытынды ой түйін жасайды

Үйге тапсырма

Ой толғау «Қазақ халқының қалыптасуында қандай кезең шешуші рөл атқарды?» 150-200 сөз

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Желкенді кеме»

1. Егер саған сабақ ұнаса және тап- сырманың барлығы сәтті орындаған болсан, желкенді жасыл түске боя:

2. Егер сен сабақта белгілі бір қиын-

дықты кездестірген болсаң, желкенді сары түске боя;

3. Егер сабақ барысында тапсырмаларды орындау қиын болып, мұғалімнің кӛмегі қажет болса, жел- кенді қызыл түске боя

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Қазақ халқының шығу тегі

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.1.1 -Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдалану;

Сабақтың мақсаты

Қазақстан аумағындағы этногенез және көп ғасырларлық этникалық үдерістерді түсінеді

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Сәлемдесу, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Тақтаға тақырыпқа байланысты негізгі сөздер жазылады. Оқушылар бұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіру қажет.

«антропогенез», «этногенез», «этнос»

Оқушыларға глоссарий таратып беремін, сабақтын тақырыбына байланысты. Сабақ барысында глосарияға сүйенеді

Антропогенез ,Этнос

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

http://kazorta.org/antropogenez-negizderi-antropologiya/

http://kazorta.org/antropogenez-negizderi-antropologiya/

Жаңа білім

Оқушыларға кез-келген этностың белгілі бір даму үдерісінен өтетіні, шарықтау және күйзеліс кезеңдерін бастан кешіретіні туралы түсінік қалыптастырамын. Дүниежүзі тарихымен байланыстыра отырып этностың өмірлік циклін түсіндіремін.

Оқушыларға этностың өмірлік циклін ұсынамын:

1. Территорияны анықтау.

2.Территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі.

3. Белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дардың орын алуы.

4. Этностың күшейе бастауы.

5. Этностың шарықтау кезеңі.

6. Этнос дамуының бәсеңденуі.

7. Тұрақтылық.

8. Этнос өмірі туралы тек естеліктің қалуы.

Зерттеу сұрақтары:

Сыныпты оқушылардың санына байланысты топқарға бөлемін. Әр топтан бір спикер тақтаға шығып топтын жауабымен таныстырады.

• Этногенез және этникалық процестер қазақстан аумағындағы қалай жүрді?

• Қандай факторлар халықтың қалыптасуына әсер етеді?

Халықтардың антропологиялық ерекшеліктерін мен ұқсастықтарын анықтайды. Табиғи сұрыпталу факторларын ескере отырып.

Халықтардың мәдени факторлар бойынша қалыптасуы, салт-дәстүр, әдет-ғұрып түрінде.

Халықтардың шаруашылық фактор бойынша қалыптасуы.

Халықтардың тілдік ерекшеліктері бойынша қалыптасуы.

Саяси ерекшеліктері бойынша халықтардың қалыптасуы. Соғыс, аумақтық бірлестік, мемлекет қүру.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Бұл алгоритм негізінде оқушылар кез келген бір этносты таңдап алып, талдайды

Топтық жұмысты қорғай отырып осы аталған белгілер этностық, нәсілдік, генетикалық, мәдени, тілдік қасиеттер ұзақ тарихи дамудың нәтижесі деген ортақ түсінікке келу керек.

Оқушылар этногенез және этникалық процестер қазақстан аумағындағы қалай жүрді және қандай кезеңдерге бөлінетін қарастыруға тапсырма беріледі.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010

Қазақ халқының қалыптасуы

http://e-history.kz/kz/scorm/course/148

Исмагулов О.И. Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970. (антропологическое исследование)

Толыбеков С. Қазақ шежіресі. – Алматы: Қазақстан, 1992.

Валиханов Ч.Ч. Собрание сочинений в пяти томах. Т.II – Алма-Ата: Главная редакция казахской советской энциклопедии, 1985

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

Эссе «Қазырғы заманда халқтардын этникалық прроцесстер жүріп жатырма?» 200-250 сөз.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Жақсы сұрақ» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.

1. Неліктен...?

2. Егер... болса қалай?

3. Сіз қалай ...?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Қазақ халқының шығу тегі

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.1.2 -этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін айқындау

Сабақтың мақсаты

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестерді түсіндіреді

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Б Миға шабуыл:

«Этнос», «этногенез», «антропогенез» ұғымдарына ассоциация жасатыңыз. Бұл ұғымдардың өзара байланысы қандай? Оқушылардың пікірлері қорытындыланып, сабақтың тақырыбына шығады. Мақсаттары хабарланады.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Презентация

Карточкалар

Жаңа білім

1-тапсырма. Терминдермен жұмыс. Оқушыларға терминдердің анықтамасын беріп, оларды ықшамдауға тапсырма беріңіз. Алдымен бес сөзбен, сосын үш сөзбен, одан кейін бір сөзбен мағынасын ашуы тиіс.

Зерттеу және талдау

Оқушыларға этностың өмірлік циклін ұсыныңыз:

1. территорияны анықтау;

2.территорияда бір немесе бірнеше этностардың өмір сүруі;

3.белгілі бір этностың пайда болуы туралы аңыз-дастандардың орын алуы;

4. этностың күшейе бастауы;

5. этностың шарықтау кезеңі;

6. этнос дамуының бәсеңденуі;

7. тұрақтылық.

Мәтінмен жұмыс.

Оқушыларға мәтін таратылады.

2-тапсырма. Ерте темір дәуірінде Қазақстан территориясын мекендеген тайпалар, түрік дәуірінің халқы мен XIV-XV ғғ. аралығындағы ру-тайпалардың арасында байланысты анықтап,олардың антропологиялық ерекшеліктерін салыстыр және қорытынды жаса.

Оқушылар жауаптарын жұпта талқылайды. Бір жұп сынып алдында қорғайды. Қалған жұптар толықтырады.

3- тапсырма. Кестемен жұмыс.

Оқушыларға жұпта Қазақстандағы этностың дамуын кестеде берілген этностың өмірлік циклына салып, этникалық процестердің сабақтастығын анықтауды ұсыныңыз.

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Олар қазақ халқының қалыптасу кезеңдерін зерттейді.

Дескрипторы:

1.Әр кезеңдегі тайпаларды атайды;

2.Әр тайпаға тән шаруашылығын, тілін, дінін атайды;

3. Әр тайпаның нәсілдік белгілерін атайды;

4.Әр тайпаның мекендеген аумағы мен мемлекеттерін атайды;

5.Әр кезеңдегі өмір сүрген тайпалардың ерекшеліктері мен өзара байланысы туралы қорытынды жасайды

6. Қазақстандағы этникалық процестерді түсіндіру үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос» ұғымдарын пайдаланады.

Тапсырманы орындап болған соң талқылайды.ең жақсы жұмысты айқындауын сұраңыз. Оқушылар таңдауын негіздеу керек

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

Мұғалімнің кері байланысы

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Бағалау: Алдын ала құрастырылған критерийлер бойынша оқушылар бір- бірін бағалайды. Мұғалім оқушылардың жауаптарын қорытындылап, кері байланыс береді.

Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010

Қазақ халқының қалыптасуы

http://e-history.kz/kz/scorm/course/148

Исмагулов О.И.

Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970. (антропологическое исследование)

Толыбеков С. Қазақ шежіресі. – Алматы: Қазақстан, 1992.

Валиханов Ч.Ч. Собрание сочинений в пяти томах. Т.II – Алма-Ата: Главная редакция казахской советской энциклопедии, 1985

Бекіту

Сабақты қорытындылау

Үйге тапсырма

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Шолиер табақшасы»

Жасыл табақша – «Маған сабақ өте ұнады»

Сары табақша – «Маған сабақ ұнады, бірақ 1-2 сұрағым бар»;

Қызыл табақша – «Мен сабақта қиналдым»

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Қазақ халқының шығу тегі

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы этногенез және этникалық процестер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.1.2 -этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін айқындау

Сабақтың мақсаты

этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін талдау

этникалық процестердің сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін анықтайды

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Мағынаны тану

Тақырыпқа байланысты негізгі кілтті сөздер жазылады. Оқушылар бұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіреді.

• Гендік география

• Интеграция

• Асмимиляция

• иммигрант

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Қазақ халқы қалыптасуының кезеңдері

Жаңа білім

1-тапсырма

Этногенездің түркі-моңғол кезеңі кімнің есіміне байланысты екенін ата.

2-тапсырма

Тұжырымның ақиқат немесе жалған екенін анықта.

1. Этногенездің түркі-монғол кезеңі моңғолдардың түркілерді толықтай сіңіруін білдіреді. 

2. Ақ Орда территориясында қазақтардың этногенез үдерісі аяқталды. 

3. Бастапқыда «қазақ» термині этникалық болды. 

3-тапсырма

Оқиғаларды хронологиялық ретпен орналастыр.

Қазақ хандығының құрылуы

Этногенездің түркі-моңғол кезеңінің басталуы

Қазақ этносының пайда болуы

Әбілхайыр хандығының құрылуы

сұрақтар бойынша талқылау ұйымдастыру

Халықтың қалыптасуына қанша уақыт керек?

Халықтың қалыптасуына қандай факторлар әсер етеді?

Факторларды топтарға бөліп беріңіз. Әр топ өз факторлары бойынша қазақ халқының қалыптасуы үдерісін түсіндіреді.

1-. Аумақ және әлеуметтік қарым-қатынас тілінің ортақтығы;

Халықтың әлеуметтік және шаруашылық әдістерінің ортақтығы

. Салт-дәстүр, әдет-ғұрып түрінде мұраға қалатын мәдениеттің ортақтастығы;

Саяси кеңістіктің ортақтығы.

Қазақ халқының қалыптасуының тарихи кезеңдері туралы ақпаратпен жұмыс.

- Қазақ халқының қалыптасу үдерісі қандай кезеңдерге бөлінеді?

- Бұл кезеңде қандай тайпалар/ мемлекеттер өмір сүрді?

- Әр кезеңде қандай этникалық өзгерістер орын алды?

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Дескриптор

Этногенездің түркі-монғол кезеңі моңғолдардың түркілерді сипаттайды;

Ақ Орда территориясында қазақтардың этногенез үдерісін анықтайды;

Оқушылар әр кезең бойынша берілген ресурстар бойынша сұрақтарға жауап дайындайды:

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Исмагулов О. И. Население Казахстана от эпохи бронзы до современности. Алма-Ата, 1970.

Қазақ халқының этногенезі мен этникалық тарихы: оқу-әдістемелік кешен/ А. Б. Қалыш. - Алматы: Қазақ университеті, 2013.- 148

Аристов Н. А. Этногенез и этническая история казахского народа. Т.2 - Астана: Алтын кітап, 2007. - 372 с.

История Казахстана: народы и культуры: учебное пособие. - Алматы: Дайк-Пресс, 2001. - 608 с.

Бекіту

Сабақты қорытындылау Бұл тайпалар/ мемлекеттер қазақ халқының қалыптасуында қандай рөл атқарды?

Үйге тапсырма

«Қазақ халқының қалыптасуында қандай кезең шешуші рөл атқарды?» атты тақырыпта эссе жазады. 150-200 сөз

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

- Нені білдім? Нені үйрендім?

- Нені толық түсінбедім?

- Немен жұмысты жалғастыру қажет?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.2.1 -қазақтардың этникалық құрылымын сипаттау үшін «ру», «тайпа », «жүз», « ата-жұрт», «ата-мекен» ұғымдарын пайдалану;

Сабақтың мақсаты

Көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, қазақтардың ру-тайпалық құрылымыныңқалыптасуы мен рулық құрылымның функционалдық маңызын түсіну.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ж/Т Тақтаға тақырыпқа байланысты негізгі ұғымдар жазылады. Оқушыларбұл ұғымдарға қатысты өз ойларын білдіреді және бір-бірімен байланысын қарастырады.

«ру, тайпа, жүз, ата жұрт, ата мекен»

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы туралы не білетіндерін сұрап, сыныптық талқылау ұйымдастыру.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Қазақстан тарихы І том (көне заманнан бүгінге күнге дейін) Алматы, «Атамұра» 2010 ж.

Жаңа білім

Зерттеу сұрақтары:

• Көшпелі қоғамда ру-тайпалық құрылым қалай қалыптасты?

Зерттеу және талдау

Оқушыларға тақырыптарына байланысты мәтінмен қамтамасыз етіп, тарихи кезеңдер негізінде көшпелі қоғамдағы рулардың қалыптасуына талдау жүргізуді тапсырыңыз.

• Сақ-үйсін –ғұн дәуіріндегі ру-тайпалық ұйымдасу

• Ерте Түркі дәуіріндегіру-тайпалық ұйымдасу

• ХІ-ХІІІ ғғ. кезіндегі ру-тайпалық ұйымдасу (Найман, Қыпшақ т.б)

• ХІІІ-ХҮ ғғ. ру-тайпалық ұйымдасу

Ш. Уәлихановтың пікірі бойынша, "Алтын Орда мемлекетінің ыдырауы кезінде қазақтар өздері көшіп жүретін жерлердегі өз құқықтарын қамтамасыз ету үшін осындай үлкен одақтар құрған".

Н.А.Аристовтың ойынша, "жүздерге бірігу жоңғар шапқыншылығы кезінде шыққан".

Василий Владимирович Бартольд: "Қазақ жүздерінің пайда болуына географиялық фактор әсер етті, табиғи-географиялық жағдайға икемделу және аумақтық оқшаулану жүздердің мәдени-шаруашылық ерекшеліктерін қалыптастырды", — деп есептейді.

Михаил Порфирьевич Вяткин: "Жүздердің құрылуына табиғи-географиялық себептермен қатар саяси оқиғалар әсер етті, жекелеген ордалар ерекше саяси одақтар ретінде XVI ғасырдың аяғында қалыптасты", — дейді.

С. Аманжолов: "Қазақ елі, жері үш жүзге моңғолдарға дейінгі кезеңде — X—XII ғасырларда бөлінді", — деп есептейді.

Шығыстанушы Тұрсын Икрамұлы Сұлтанов жүздердің құрылуы жөнінде нақты деректердің тапшылығын айта келіп: "XVI ғасырдың екінші жартысында ұлыс жүйесі біртіндеп жүздерге ауысқан", — деген болжам айтады.

Махмүд бен Уәлидің 1634—1641 жылдарда жазылған еңбегінде: "Шайбани хан өлгеннен кейін оның ұлы Баһадүр осы ел мен ұлысқа басшылық ете бастады... ол қыстауы мен жайлауы үшін Ақ Орданы таңдап алды, ол әрі Йүз-Орда ретінде де белгілі", — дейді. Осы деректе кездесетін йүз (жүз) сөзін кейбір зерттеушілер қазақтың жүзімен теңестіреді.

М. С. Мұқановтың пайымдауынша, қазақтың жүздері этноәлеуметтік ағзаның жоғары санаттарының бірі. "Этноәлеуметтік организм" деп этностық, әлеуметтік, шаруашылық, саяси бірлестіктерді түсінеміз.

деген сұрақ қойып, оқушылардан неліктен осы сөзді таңдағанын нақты дәлел келтіру арқылы өз ойын негіздейді.

Сұрақ: «Генетикалық код» деген не?

«Мәдени-генетикалық код» -дегенді қалай түсінеміз?

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Критерийлері:

Тақырып аясында ру-тайпа ұғымын ашу;

Ру-тайпалық бірлестікке бөліну ерекшеліктерін түсіндіру;

Ру-тайпалық бірлестіктің қоғамдағы рөлін сипаттау;

Жүз ұғымының мәні де толық ашылған жоқ. Біраз зерттеушілер қазақтың "жүз" деген сөзін арабтың "джуз" — бір нәрсенің "басты бөлігі", "тармақ" деген сөзімен сәйкестендіреді.

«Жүз», қазақ жүздерінің мәні, олардың құрылуы туралы пікірлеріңіз қандай? деген сұрақ төңірегінде сыныптық талқылау ұйымдастыру. «Қазақ рулары неліктен жүзге бірікті?»,«Қазақ жүздерінің қандай ішкі белгілері бар?»деген сұрақтар төңірегінде өзіндік ой қорытынды шығарады.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

К.А.Акышев. Древные с средневековые государства на территории Казахстана. Алматы, 2013 г.

Н.Э.Масанов, Ж.Б.Абылхожин,

И.В. Ерофеева, А.Н.Алексеенко, Г.С.Баратова. История Казахстана. Народы и культуры. Алматы, 2001 г.

«Жүз» ұғымы туралы Ш. Уәлиханов, С.Аманжолов, Н. Аристов, М. Мұқанов, В.В.Бартольд, Ю.А Зуев, Ж.О.Артықбаев т.б. ғалымдардың пікірлерін ұсыну.

Бекіту

Сабақты қорытындылау Жүздік жүйенің қазақ қоғамындағы орны мен рөлі қандай?

Үйге тапсырма«Дәстүр мен мәдениет – ұлттың генетикалық коды» немесе«Мәдени-генетикалық код - ұлттың негізі» тақырыптарының бірінемақала жазу»150-200 сөз.

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

- Нені білдім? Нені үйрендім?

- Нені толық түсінбедім?

- Немен жұмысты жалғастыру қажет?

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.2.2 -тарихи кезеңдерді талдау негізінде қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу алғышарттарын талдау;

10.2.2.8 - туған жердің мәдениеті, салт дәстүрінің маңызына баға беруде «мәдени-генетикалық код» ұғымын қолдану

Сабақтың мақсаты

Көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, қазақтардың ру-тайпалық құрылымыныңқалыптасуы мен рулық құрылымның функционалдық маңызын түсіну.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Ж/ТСақтар, ғұндар,Түрктер, Наймандар, Қыпшақтардың ру-тайпалық құрылымы туралы не білетіндерін сұрап, сыныптық талқылау ұйымдастыру.

Он оқ будун, тиграхауда, сегіз тайпа, 90 баулы қыпшақ, батыс және шығыс бөлік т.б сөздерді тақтаға шығарып қою арқылы оқушы ойын жетелеу.

(М) мұғалім оқушылардың жауабынан соң сабақ тақырыбымен, мақсаттарымен, бағалау критерийлерімен таныстырады

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Қазақстан тарихы ІІ том (көне заманнан бүгінге күнге дейін) Алматы, «Атамұра» 2010 ж.

Жаңа білім

Зерттеу сұрақтары:

Тарихи кезеңдерде ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасу алғышарттары қандай болды?

Зерттеу және талдау

Оқушыларды шағын топтарға біріктіріңіз. Топтарға тақырыптарына байланысты мәтінмен қамтамасыз етіп, тарихи кезеңдер негізінде көшпелі қоғамдағы рулардың қалыптасуына талдау жүргізуді тапсырыңыз.

Сақ-үйсін –ғұн дәуіріндегі ру-тайпалық ұйымдасу

Ерте Түркі дәуіріндегіру-тайпалық ұйымдасу

ХІ-ХІІІ ғғ. кезіндегі ру-тайпалық ұйымдасу (Найман, Қыпшақ т.б)

ХІІІ-ХҮ ғғ. ру-тайпалық ұйымдасу

ОқушыларPEST формуласы бойынша

тарихи кезеңдердегі Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуын анықтайды.

Критерийлері:

Осы кезеңдегі ру-тайпа ұғымын ашу;

Осы кезеңдегі ру-тайпалық бірлестікке бөліну ерекшеліктерін түсіндіру;

Осы кезеңдегі ру-тайпалық бірлестіктің қоғамдағы рөлін сипаттау;

критерий:

1.Ру-тайпалық қатынастарға әсер еткен факторларды анықтай алады

2. Әр фактор бойынша кем дегенде бір дәлел келтіреді

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

К.А.Акышев. Древные с средневековые государства на территории Казахстана. Алматы, 2013 г.

Н.Э.Масанов, Ж.Б.Абылхожин,

И.В. Ерофеева, А.Н.Алексеенко, Г.С.Баратова. История Казахстана. Народы и культуры. Алматы, 2001 г.

Бекіту

Сабақты қорытындылау Жүздік жүйенің қазақ қоғамындағы орны мен рөлі қандай?

Үйге тапсырма

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«Бұл сабақты оқып, мен…»

Білмеймін .......

Білемін .....

Түсінемін .....

Түсінемін және қолдана аламын ....

Басқа біреуді үйрете аламын .....

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.2.3 -қазақтардың ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктерін ауызша тарихнама негізінде түсіндіру (шежіре, генеалогиялық аңыздар);

Сабақтың мақсаты

10.2.2.3 -қазақтардың ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктерін ауызша тарихнама негізінде түсіндіру (шежіре, генеалогиялық аңыздар);

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

1. Сәлемдесу

2.Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру.

/Боқушылар назарына шежірені сипаттайтын ағаш суреті көрсетілдеі. келесі сұрақтар төңірегінде ойлануды сұраңыз:

- шежіре дегеніміз не?

-тамыр нені сипаттайды?

-неліктен жеті атаны білу маңызды?

Оқушылардың жауаптарын тындатыңыз Жұмыс дәптеріне сабақ тақырыбын жазып, зерттеу жұмысының қадамдарымен, сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерімен, тарихи концептімен танысу.

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

шежірені сипаттайтын ағаш суреті

Жаңа білім

Оқушыларға шежіре ұғымын ашатын мәтін таратылады

Талқылауға арналған сұрақтар:

-генеологиялық хабарламалар ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктеріне қалайша әсер етеді?

М оқушыларға Ш.Кудайбердиевтің «Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі», М.Ж.Копеевтің «Қазақ шежіресі» еңбектері туралы қысқаша ақпарат беріңіз. Қазақ шежіресін, ру-тайпалық ұйымдасуын зерттегеніне назар аудартыңыз.

ЖОқушылар деректіді пайдалана отырып (Қосымша2), талдау жасауды сұраңыз. Оқушылар «INSERT» тәсілімен деректе берілген ақпаратты талдайды. Тәсілді үш кезеңмен қолдануға болады:

Оқылым барысында оқушылар мәтінді түртіп отырады

(" V " – бұрыннан білемін; " + " - жаңа; " - " – ойымды өзгертті; " ? " - түсінбедім, сұрағым бар);

•кейін кестені толтырады, кестедегі баған белгі санына сәйкес болады;

•Кестеге енгізген жазбаларды талқылайды.

•Сөйтіп, мәтінді мұқият оқу қамтамасыз етіледі, ақпаратты жинақтау байқалады.

Боқушылардың жауаптары тыңдаоып, талқыланады. Талқылауға арналған сұрақтар:

ЖОқушыларға ханның қызметі менм міндеттері бойынша кесте толтыруға тапсырма берілді

Мәтінмен жұмыс

Мәтіннен негізгі идеяны анықтайды

Дескриптор:

-кестені толтыра алады.

- дерек көзді бағалай алады.

Дескриптор:

-ханның қызметін анықтайды;

- ханның міндетін анықтайды;

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»

К.А.Акышев. Древные с средневековые государства на территории Казахстана. Алматы, 2013 г.

Н.Э.Масанов, Ж.Б.Абылхожин,

И.В. Ерофеева, А.Н.Алексеенко, Г.С.Баратова. История Казахстана. Народы и культуры. Алматы, 2001 г.

Бекіту

Сабақты қорытындылау Қазақтардың ру-тайпалық құрылымының ерекшеліктері неде?

Үйге тапсырма

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

Сөйлемдерді жалғастырыңыз:

• Бүгін мен ...

• ... қиын болды

• Мен түсіндім ...

• Мен қалаймын ...

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.2.4 -қазақ көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, туыстық принциптердің және рулық құрылымның функционал- дық маңызын түсіндіру;

Сабақтың мақсаты

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

БЫМ. Суретке, мақалға қарап сабақ тақырыбын болжап көр

Мақал «Туысы бірге кетпейді, түбі бірге түтпейді»

(М) мұғалім оқушылардың жауабынан соң сабақ тақырыбымен, мақсаттарымен, бағалау критерийлерімен таныстырады

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

Дескриптор:

Оқушылар адамның шығу тегімен байланыстыра алады;

Рулық қатынасты атайды;

мадақтау

Жаңа білім

Оқушылар «Ойлан – жұптас – бөліс» тәсілі бойынша деректі оқып, оған аналитикалық талдау жасайды

«Шежіре ағашына» қазақтың таралуын түсіреді

«Шежіре тарихымыздың алтын діңгегі»

Дескриптор:

Шежірені дерек көзі ретінде бағалай алады

Сынып А мен Б жұбына бөлінеді. А-лар бөлек, Б-лар бөлек жетіспейтін ақпаратқа сұрақ құрастырады. А мен Бжұптасып бір-біріне сұрақ қойып жауап береді.

GREАT кестесі ру-тайпалық ұйымдасудың біріктіруші факторларын

маңыздылығына талдау жасайды

Оқушылар Шежіре туралы екі деректі салыстырып, «Айтылатын ойды кеңейту» тәсілімен сөйлемді толықтырып жазады:

Дескриптор:

Жетіспейтін ақпаратты тиісті сұрақ қоюмен анықтайды.

Дескриптор:

Ру-тайпалық қатынастарға әсер еткен факторларды анықтай алады

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық мәтін

GREАT кестесі

Қазақстан тарихы ІІ том (көне заманнан бүгінге күнге дейін) Алматы, «Атамұра» 2010 ж

Бекіту

Сабақты қорытындылау:«

Үйге тапсырма

Ру», «туыстық», «жаһандану», «әлем» деген сөздерге ассоциация іздейді

Сабақтың тақырыбын қорытындылау

«Ең үздік жауап»

Ақпараттық карточка

Кері байланыс

«4Қ» тәсілімен оқуда қызық, қиын, қажет, құнды тұстарын стикерге белгілейді

Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады

Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды

А4, конспект

Білім беру ұйымының атауы

Пәні:

Қазақстан тарихы

Бөлім:

Дәстүрлі қазақ қоғамы: этникалық құрылымы және әлеуметтік ұйымдасуы

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 10

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы қалыптасуының тарихи шарттары

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

10.2.2.4 -қазақ көшпелі өркениетінің ерекшеліктерін ескере отырып, туыстық принциптердің және рулық құрылымның функционал- дық маңызын түсіндіру;

10.2.2.5 -қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасуының біріктіруші рөлін түсіндіру

Сабақтың мақсаты

Тарихи деректер негізінде дәлелді ой-пікір түйіп, қорытынды жасау

Меңгерілген материал бойынша дәйекті қорытынды жасау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Өзін-өзі тексеру

Өткен білімді еске түсіру

Б Миға шабуыл:

«Ру, тайпа, жүз, ата жұрт, ата мекен, ата жұрт» ұғымдарын еске түсір, қандай мағына береді ?

Бұл ұғымдардың өзара байланысы қандай?

Қазақ халқының құрамына қандай тайпалар кіреді?

Әр түрлі дәуірлерде Қазақстан аумағын мекендеген қандай тайпаларды білесің?

Оқушылар өз ойларын ортаға салады.

Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу

мадақтау

Презентация

тарихы (көне заманнан бүгінге дейін)

3-том. – Алматы,2011

Жаңа білім

Зерттеу және талдау Оқушыларға тақырыптарына байланысты мәтінмен қамтамасыз етіп, тарихи кезеңдер негізінде көшпелі қоғамдағы рулардың қалыптасуына талдау жүргізуді тапсырыңыз.;

Талқылау

«Бүгінгі қазақ ұлтының қалыптасуында топтарыңызда талқылаған ру-тайпалардың рөлі қандай?» тақырыбында жалпысыныптық талқылау өткізіңіз. Ш.Уәлиханов: «Қазақ жүздерінің құрылу себебі, олар көшіп қонып жүрген жерлерінде өз құқықтарын қорғау үшін одақтар құрған. Ол одақ - қазақ жүздері». Шоқан Уәлихановтың осындай тұжырымымен келісесіз бе, автор неге бұндай қорытынды шығарған? деген сұрақтар төңірегінде топтық талқылау ұйымдастырыңыз.

Мәтінмен жұмыс.

Ұлттық код деген не?

....Ұлттық код, біздің пайымдауымызша, әлдебір халықтың генезисін, тілі мен ділін, діні мен тарихи жадын, демек, тұтас болмысын қамтитын биосоцио­генетикалық ұғым.

...Уақыт пен кеңістік аясын­дағы халықтың бірегейленуінің негізі – ұлттық код. Егер де өзінің болмысынан алшақтап бара жатқан халық қайтадан бірегейленуге бет түзеген жағдайда, «Енді қай жаққа бет алу керек?» деген сауалға, «Ұлттық кодқа қарай» деп нақты жауап бере аламыз, басқаша болуы мүмкін емес. Міне, тәуелсіздік алғаннан кейінгі елімізде жүргізіліп жатқан қайта қазақтанудың (реэтнизация деп атауға болатын үдеріс) бет түзер нысаны – ұлттық код. Әрбір ұлттың өзіне ғана тән ерек­ше­ліктері мен сапалары бар. Біз өз хал­қымыздың тұтас болмысын, тек өзіміз өмір сүріп отырған заманымыз тұрғы­сынан ғана бағалай аламыз, басқаша болмайды да.

....Демек, ұлттық кодты ашу тәсілдерінің бірі – тарихи жадыны жаңғырту. Бейнелі, рәміздік түрде айтқанда, халқымыздың тарихының әрбір кезеңінде «өмір сүру», сол кеңістік пен уақыт аясында «болып қайту», сонда ғана сол заманның шы­найы келбеті ашылады.

....Өткен тарихты білмей, қазіргі заман тарихын түсіну мүмкін емес екендігі белгілі жайт, басқаша айтқанда, қазіргі заман тарихын терең түсінудің алғы­шарты осы заманға дейінгі халқымыздың өткен өмір жолын ой елегінен қайтара өткізу. Халықтың генетикалық болмысы тек сол ұлттың өзіне ғана тән басқа халық­тардан ерекшелейтін, табиғи түрде та­ғайындалған биоэволюцияның көрінісі, жаратылыстың бұлтартпас заңдылығы.

Л.АСҚАР, Әл-Фараби атындағы ҚаҰУ-дың философия кафедрасының доценті, Б.АТАШ, Шет тілдер және іскерлік карьера университетінің ұстазы, философия ғылымдарының докторы
(а) «Ұлттық код» - тіркесі нені білдіретінін сипаттаңыз.

(в) «Демек, ұлттық кодты ашу тәсілдерінің бірі – тарихи жадыны жаңғырту» дегенде, автор осы пікірімен нені айтқысы келді деп ойлайсыздар? Бүгінгі сабақ тақырыбы аясында түсіндір.

(с) «Қазіргі заман тарихын терең түсінудің алғы­шарты осы заманға дейінгі халқымыздың өткен өмір жолын ой елегінен қайтара өткізу» деген пікірге баға бер.

Бағалау критерийлері: Қазақтардың ру-тайпалық ұйымдасу түрінің қалыптасуын талдайды

Дескрипторы:

Тақырып аясында ру-тайпа ұғымын ашу;

Ру-тайпалық бірлестікке бірігу ерекшеліктерін түсіндіру;

Ру-тайпалық бірлестіктің қоғамдағы рөлін сипаттау

Бағалау критерийі:«Ұлттық код» ұғымына баға береді

Дескрипторы:

Ұлттық код ұғымын сипаттайды;

Ұлттық код ұғымын түсіндіруде ру-тайпалық құрылымның қалыптасуынан мысалдар келтіреді;

Ұлттық код ұғымына баға беруде қазақ даласында өткен этникалық үрдістерден дәлелдер келтіреді.

ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады

«Ең үздік жауап»

«Алақан-жұдырық»

«Жұлдызшалар»