Құрметті әріптес!
НАЗАР САЛЫҢЫЗ!
Сабақтың қысқамерзімді жоспары осы оқу жылына арналған әдістемелік нұсқаулықта ұсынылған шаблон негізінде жасалды.
ҚМЖ шаблоны https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020317 сілтемесінен алынды.

ҚМЖ шаблонының төменгі жағында жазылған ескертуді басшылыққа алып, шаблонда аталған тармақтар міндетті болып табылады, алайда мұғалім шеберлігіне, оқушылардың ерекшелігіне, қолжетімділігіне, қажеттілігіне қарай қосымша тармақтар қоса алатын мүмкіндігі бар екенін ескерткен.
Сондықтан да ҚМЖ-ны барынша ауқымды етіп, міндетті тармақтарға қосымша тармақтарды қосып жоспарладық.
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№1-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Кіріспе сабақ
|
Бөлім: |
6. 1 VI – IX ғғ. Қазақстан |
|||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Кіріспе сабақ. Зерттеу сұрағы: Орта ғасырлар тарихы нені оқытады? |
|||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Орта ғасырлардағыҚазақстан тарихына жалпы шолу |
|||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Орта ғасырлар кезеңіндегі өзгерістерді анықтайды; Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихының негізгі кезеңдері мен олардың ерекшеліктерін түсінеді. |
|||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Орта ғасырлардың әр кезеңіндегі маңызды өзгерісті анықтайды. |
|||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Пәндік лексика мен терминология: Орта ғасыр, халық, этнос, этноним, түрік, қағанат, қаған, ерте орта ғасыр, дамыған орта ғасыр, Қазақ мемлекетінің қалыптасу кезеңі. Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі: Ортағасырлық кезеңінің ерекшелігі.... Орта ғасырда Қазақстан аумағында ... Ортағасырлық дәуірі........кезеңнен тұрады. Ең маңызды өзгеріс .... болды. |
|||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
«Мәңгілік ел» ұлттық идеясының құндылықтары: Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып- үйрену |
|||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
Ой қозғау: Орта ғасырлар қандай кезеңдерге бөлінеді? (алдыңғы сабақ материалын еске түсіру) Бұл кезеңдер бір-бірінен қалай ерекшеленуі мүмкін? |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
кесте |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
Тапсырма 1. Орта ғасыр кезеңдерін талдау. Орта ғасырлардың әр кезеңі бойынша өзгерістерді кестеге толтырады: 1. Ерте орта ғасырлар 2. Дамыған орта ғасырлар 3. Қазақ мемлекетінің қалыптасу кезеңі.
Тапсырма 2. Орта ғасырлардың үш кезеңі бойынша стикерлерге белгілі тұлғалар, оқиғалар және ұғымдарды жазып, 1-сабақтың басында дайындалған уақыт сызығына орналастыру. (Алдын-ала стикерлерге кейбір маңызды ұғымдарды жазып қойып, оқушыларға ойлануға беріңіз). Уақыт сызығы бойынша келесі сұрақтар қою: Ежелгі дәуір мен орта ғасырлар кезеңдері арасында қандай сабақтастықты байқадыңыз? Сіздің ойыңызша, адамзат қоғамының дамуында әр кезеңнің қандай маңызы болды? (Ж) Орта ғасырлардағы өзгерістерді топтастыру. Тақтаға төрт бөліктен тұратын кесте сызыңыз.
Оқушылар алдыңғы тапсырмада уақыт сызығында стикерлерге жазылған оқиғалар немесе ұғымдарды кесте бөліктеріне тиісті салалар бойынша орналастыру керек. Оқушыларды қоғамдық өмірдің әр саласында орта ғасырларда ірі өзгерістер болғаны туралы қорытынды жасауға жетелеңіз. Қазақстан тарихында орта ғасырлар кезеңінің қандай негізгі ерекшеліктері бар?
|
Бағалау критерийі: Орта ғасырлардың әр кезеңіндегі маңызды өзгерісті анықтайды. (1-2-тапсырма) Дескрипторлар: Ерте орта ғасырлардағы кемінде 3 өзгерісті біледі; Дамыған орта ғасырлардағы кемінде 3 өзгерісті түсіндіреді; Кейінгі орта ғасырлардағы кемінде 3 өзгерісті атайды. Кезеңдер арасындағы сабақтастықты түсіндіреді; Кезеңдердің ұқсастығы мен айырмашылығы туралы дәлелдер келтіреді; Орта ғасырлардың адамзаттың даму тарихындағы маңызы туралы пікір келтіреді.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан картасы: http://www.tarih-begalinka. kz/ kk/ history/ medieval/maps/ Хронология тюркской государственности: https://www.youtube.com/watch?v=QatYv-4VP6Y (карталар) Аманжолов Қ. Р. Түркі халықтарының тарихы. 1-2 кітаптар. – Алматы: Білім, 2002 ж. |
||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс Не білдім? Не көрдім? Не түсіндім? Нені жетілдіруім керек?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№2-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер (1-сабақ) Зерттеу сұрағы: VI-IX ғғ билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды? |
|||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.1 оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы Түрік қағанаты құрылуының тарихи маңызын анықтау; |
|||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Түрік қағанатының қалыптасу тарихын сипаттайды; Көпшілігі: мемлекеттің құрылуы мен нығаюының себебін түсіндіреді; Кейбірі: Түркі қағанатының құрылу барысын қытай жылнамаларын қолдана отырып, өз бетінше тұжырымдайды |
|||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
-Түрік қағанатының құрылуының басты оқиғаларын ажыратады -Түрік қағанатының құрылуының тарихи маңыздылығын анықтайды |
|||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Түрік қағанаттарында ел билеген тарихи тұлғалардың сіңірген еңбектерін талдайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): «түрік», теле, қағанат, ашина, ел, будун Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Түркі тайпаларының миграциясының себептері.... ................. деректердің негізінде келесі қорытындыларды шығаруға болады Келесі факторлар ............................әлеуметтік фактор болып табылады Жазылымға арналған тапсырмалар: Ашық тест тапсырмалары |
|||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
Бастапқы ынталандырушы материал «Кинометафора» «Ұлы дала дүбірі» бейнематериалын көре отырып, ақпа- раттық органайзер парағын толтырады Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
«Ұлы дала дүбірі» түркі қағанаты: |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу сұрақтары
GREАT кестесі Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы маңыздылығына талдау жасайды
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
«Теле» сӛзінің мағынасы қандай? Түрік қағанатының құрылған жылы қандай? Түрік қағанатын құрған қаған кім? Түрік қағанатының қай жылы екіге бӛлінді?
«Мен, Түрік қағанатының алғашқы билеушісі ......................... қағанмын. Мен мемлекетімнің күшеюі үшін ...................................................................................................................................». «Мен, Түрік елінің қағаны Мұқанмын, мен .................................................................................. ............................. .....................................................». «Мен, Тобо қағанмын. Менің саясатым .................................... .....................................................». |
Оқушылар мәтінмен жұмыс жасайды
GREАT кестесі Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы маңыздылығына талдау жасайды
Дескриптор:
жылын анықтайды;
қағанды анықтайды;
бөлінген жылын анықтайды; -Мұқан қағанның мемлекетті нығайтуда жүргізген саясатын атайды;
нығайту үшін жүргізген саясатын атайды. |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Қосу. Азайту. Қосарым бар» «Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
|
GREАT кестесі Үлестірмелі қағаздар ҚБ парағы |
||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс «Баспалдақ» Төменгі- «Түсінбедім» Ортаңғы – «Түсіндім» Жоғарғы – «Толық түсіндім» |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№3-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер. Зерттеу сұрағы: VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау; |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: түркі билеушілерін ажыратады; Әр қағанның мемлекеттің нығаюына қосқан үлесін біледі; Көпшілігі: «Түрік қанатының нығаюы» тақырыбына жоспар құрады, оны негіздейді Кейбірі: Қазақ және түркі рухани мәдениетінің сабақтастығын «Ер намысы, ел намысы» деген нақылмен байланыстырып, негіздейді |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
Түркі қағанатының сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтайды |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: этникалық сана-сезім ұғымын пайдаланып, түркілердің жужандарға қарсы көтерілу себептерін анықтайды Негізгі сӛздер мен тіркестер (пәнге арналған сӛздік және терминология): этникалық сана-сезім, «Елдің қорғаушысы - ер» Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Түркілер қандай оқиғаға байланысты қытай жылнамаларында алғаш аталғанын айта аласыз ба? Түркі қоғамының әлеуметтік бірлігі қалай сақталды? Жазылымға арналған тапсырмалар: «Түркі қанатының нығаюы» тақырыбына жоспар құру» |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Тақтаға Ежелгі Қазақстан тарихынан әйгілі тұлғалардың (Тұмар патшайым, Аттила) суретін шығарып, келесі сұрақтарды талқылаңыздар:
Оқушылар жауаптарын тыңдап, сабақ тақырыбына өту. Оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерін таныстыру. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
«Зерттеу және талдау» 1 – Бумын қаған 2 – Мұқан қаған 3 – Иштеми қаған 1-қадам: әрбір тарихи тұлғаға қатысты ең маңызды үш датаны/оқиғаны анықтайды. Бағалау 2-қадам: жұмыс нәтижелерімен таныстырады. Таныстырылым барысында кестеге толтырып отырады. 3-қадам: Оқушылар өздері берген ұпайларын дәйектер келтіре отырып ,VI-IX ғғ. билік құрған ерекше каған анықталуы қажет. Нәтижесінде берілген ұпайларды жинақтап, кағандардың ішінен ең ықпалды болғанын анықтайды. «Рөлдік ойын» Қағандардың атқарған рӛліне байланысты карточка түрінде тірек сӛздер дайындап, әр топқа таратылады.Топ берілген тірек сӛздерден монолог құрастырып, рӛлді сомдайды, қалған топ оқушылар қай қаған екенін анық- тауы тиіс. Тек қана қағандар емес, басқа да әлеуметтік топ ӛкілдерін ойынға қосуға болады. Мысалы, уәзірлер, қарапайым халық және т.б., сол арқылы мемлекет ішін- дегі әлеуметтік құрылымды анық кӛрсетуге болады. Тиімді рӛлдік ойынның критерийлері :
(М) Рөлдік ойынның соңында осы қағандардың ел басқару саясатындағы басты құндылықтардың маңыздылы ғын аша отырып, қазіргі кездегі құндылықтармен (Мәңгілік ел, Ұлы Дала Елі) байланыстырып, қорытындылау. (Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
«Ер намысы, ел намысы» деген нақылмен байланысты- рып, негіздеңіз. |
Критерийлері:
Дескриптор:
Түрік қағанатының сыртқы саясатында маңызды рӛл атқарған бағыттарды анықтап, дәлелдер келтіреді |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Үлестірмелі қағаздар Суреттер Тірек-сызбалар Кесте Карта ҚБ парағы |
||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс « Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді. - Не білдім? - Не білемін? - Не білгім келеді? |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№4-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер. Зерттеу сұрағы: VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды? |
|||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.2 ерте түрік қағанаттарының сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтау; 6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттау үшін «Ұлы Дала» ұғымын қолдану |
|||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Батыс түркілердің неліктен өз мемлекетін құрғынан түсіндіреді; Көпшілігі: Батыс және Шығыс Түркі қағанаттарының айырмашылықтарын анықтайды; Кейбірі: қосымша мәліметтерге сүйене отырып, «Ұлы Дала Елі» ұғымының мағынасын ашады |
|||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Алғашқы мемлекеттік бірлестіктер мен Түрік қағанаты арасындағы байланысты анықтайды |
|||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Батыс және Шығыс Түрік қағанаттарының ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): яғбу, шад, елтебер, тархан, бұйрық, қара будун, тат Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Қауіпсіз аумақ дегенді қалай түсінесіңдер? Батыс Түрік қағанатының ішкі және сыртқы саясатына тән белгілерді маңыздылығына қарай орналастырыңдар. Жазылымға арналған тапсырмалар: «Венн диаграммасы» |
|||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
«Тақтадағы граффити» «Түркі мемлекетінің алғашқы билеушісі» эсселер кӛрмесі (әр топ өзінің тұсындағы қабырғаға эсселерін іледі, келесі топтар оларды оқып, бағасын қояды) ҚБ «Теңге ілу» (200 тг – мазмұнды, қызықтырар мәліметтер бар; 100 тг – мазмұны жақсы, ойын анық берген; 50 тг – мазмұны жақсы, дегенмен ойын аша түскенде) (Ұ) Бастапқы ынталандырушы материал «Зымыран сұрақтар» (өткен сабақтар бойынша 7 сұрақ жылдам беріледі) Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер 50, 100, 200 тг купюралар |
||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс «File» әдісі «VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандар тұсындағы саяси жағдайға» талдау жасаңыз
Зерттеу сұрақтары
«Венн диаграммасы» Батыс және Шығыс Түрік қағанаттарының ортақ белгілерін, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
«Ұлы Дала Елі» -
Ежелгі Қазақстан картасы Орта ғасырдағы Қазақстан картасы |
Мәтінмен жұмыс
File» әдісі «VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандар тұсындағы саяси жағдайға талдау жасайды
слайдтағы жауаппен салыстырып, дұрыс-бұрыстығын анықтайды
Дескриптор:
орта ғасырдағы тайпалардың бірігіп, біртұтас мемлекет құрылуын анықтайды |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
ҚБ «Жауабымен салыстыр»
ҚБ«Жұлдызшалар»
|
Үлестірмелі қағаздар
«File» кестесі
Суреттер
Тірек-сызбалар ВЕНН диаграммасы Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин |
Кері байланыс «Жақсы сұрақ» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№5-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазуы
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Көне түркі жазуы. Зерттеу сұрағы: Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі? |
|||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау; |
|||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Шығыс түркілердің неліктен өз мемлекетін құрғынан түсіндіреді; Көпшілігі: Батыс және Шығыс Түркі қағанаттарының ішкі және сыртқы саясаттағы негізгі ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды; Кейбірі: қытай деректерінің негізінде Шығыс қағанаттың әлсіреу себептерін тұжырымдайды |
|||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Батыс және Шығыс Түрік қағанаттарының ішкі және сыртқы саясаты ның негізгі бағыттарын анықтайды |
|||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Түрік қағанаттарында ел билеген тарихи тұлғалардың сіңірген еңбектерін талдайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): «он оқ», түмен, елтебер, бұйрық, тархан, қара будун, тұдун, тат Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Руна жазулары ұғымы қандай мағына береді? Орхон-Енисей ескерткіштерінен қандай мәліметтер алдыңыз? Неліктен зерттеушілерді түркі жазулары қызықтырады? Жазылымға арналған тапсырма: «Креативті матрица», ПТМС формуласы, ашық тест |
|||||||||||||
|
Құндылықтарға дамыту |
Құрметтеу: топтық жұмыс кезінде жұптық қарым-қатынастарды дамытуды қамтиды.Академиялық адалдық: академиялық адалдық принциптерін сақтауға негізделген басқа адамдардың идеялары мен ойларын құрметтеу. |
|||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
«Кинометафора» Б «Түркі жазбалары» туралы бейнематериалмен жұмысты тиімді ұйымдастыру үшін алдын-ала сұрақтар беру:
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер Түркі жазбала ры туралы: http://video like.org/view/y t=5b5xU;BBN f3 |
||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
«ПТМС формуласы» - мәтінмен жұмыс «Орхон және Күлтегін жазбалары» негізінде Білге қаған мен Күлтегіннің ел басқару саясатының ерекшеліктерін қорытындылау. Позиция: ......................................деп санаймыз; Түсіндіру: себебі................................................; Мысал: біз мұны .........................................дәлелдей аламыз; Салдар немесе нәтиже: айтылған мәселе бойынша ........... ..............................қорытынды жасаймыз ҚБ «2х2» жұпаралық бағалау (Т) «Бірге ойлаймыз. Бірге ойланамыз» 1-қадам: мәтінмен жеке танысады; 2-қадам: жұпта талқылайды; 3-қадам: кестені толтырады
|
Дескриптор:
Деректің құндылығы анықтайды |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
ҚБ «Шығыр»
|
Оқулық ҚБ парағы ҚБ парағы Орхон жазба- ларындағы мемлекеттілік мәселесі тура- лы: http:// libra ry.psu.kz/fullte xt/transactions/ 754_oljabaev_ e.b._razvitie_k azahstana_kak _socialnogo_g osudarstva_ana liz_dostignuto go_i_perspekti vi_na_budushe e.pdf#page=39 Тест тапсыр- малары |
||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс «SMS» хабарлама (Парақтың бір бетінде телефон суреті, екінші бетінде: 1.Маған сабақ ұнады, ӛйткені...............................................; 2.Маған сабақ ұнады, дегенмен............................................; 3. Мен сабақты түсінбедім, оның ішінде ............................. .......................................................) жазылған, қай жауапты таңдаса, сондай нӛмірлі қорапшаға апарып салады
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№6-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазуы.
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Көне түркі жазуы. Зерттеу сұрағы: Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі? |
|||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.3.1 көне түркі жазуының маңызын түсіндіру |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Түргештердің қытай, араб, шығыс түркілерімен күрестері туралы біледі; Көпшілігі: Батыс Түрік және Түргеш қағанаттарының тарихына салыстырмалы талдау жасай алады Кейбірі: Түргештердің мемлекет құру себептерін тарихи деректерге сүйене отырып, пайымдайды |
|||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Алғашқы мемлекеттік бірлестіктер мен Түрік қағанаты арасындағы байланысты анықтау |
|||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Батыс Түрік және Түргеш қағанаттарының тарихына салыстырмалы талдау жасайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): қара түргеш, сары түргеш Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Талқылауға арналған сұрақтар: Түргештердің өз мемлекетін құруға не түрткі болғанын айта аласың ба? Түргеш мемлекетінің жағдайы құрылған кезден бастап, ауыр болды дегенді қалай түсіндіруге болады? Соғдылардың Жетісуға қоныс аудару себеитері неде? Жазылымға арналған тапсырмалар: «Ашық тест» |
|||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Дүние жүзі тарихы, География |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Б Тақтаға ЕҰУ-не көшірмесі әкелінген Күлтегін ескерткішінің суретін шығарып қойыңыз. Сұрақтар қою: Суретте қандай ескерткіш берілген? Ол қай жерде орнатылған? Ескерткіш қай жерден әкелінген? Неліктен қазақ жеріне бұл ескерткіштің көшірмесі әкелінді? Түркі жазба ескерткіштерінің маңыздылығы неде? Оқу мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу 1-тапсырма. Т/Ж Тасқа қашап жазылған Күлтегін, Тоныкөк жырларын оқып, бұл ескерткіштердің тарих ғылымы үшін маңызын дәлелде. 2-тапсырма «Креативті матрица» Кестені толтырыңыз
3-тапсырма. «9 гауһар тас» тапсырмасы Орхон-Енисей ескерткіштерінің Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты туралы ең маңызды дерек көзі екендігін дәлелде. Дәлелдерді маңыздылығына қарай орналастыру керек. Алдыңғы тапсырмада ұсынған дәлелдерді қолдана алады.
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды Бағалау критерийі:Түрік жазба ескерткіштерінің маңыздылығын дәлелдейді. Дескрипторлар: Жазба ескерткіштердің тарихи дерек ретіндегі маңызына 3 дәлел келтіреді; Түркі халықтарының рухани мұрасы ретіндегі маңызына 2 дәлел келтіреді. Бағалау критерийі: Түрік жазба ескерткіштерінің маңыздылығын дәлелдейді. Дескриптор: Жазба ескерткіштерден Білге мен Күлтегін туралы ең маңызды ақпаратты дәлел ретінде көрсете алады. Дәлелдерді маңыздылығына қарай орналастырады. Маңыздылық ретін негіздеп түсіндіреді. |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс Маған үш зат айт» - Біз бүгін оқып-үйрендік.....
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№7-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Атлах шайқасы
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Атлах шайқасы. Зерттеу сұрағы: Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.3 Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау; |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Атлах шайқасының тарихи маңызын түсіндіреді; Картадан Атлах шайқасының орнын кӛрсетеді; Көпшілігі: Атлах шайқасының себептерін маңыздылық дәреже- сіне қарай топтастырады; Кейбірі: Атлах шайқасының маңызды белгілерін өз пайымымен тұжырымдайды |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
Атлах шайқасының тарихи маңызын талдайды; Атлах шайқасының қазақ-қытай қатынасы тарихындағы орнын анықтайды |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Пәнге қатысты лексика мен терминология: Атлах-Талас, сардар, экспансия Талқылауға арналған сұрақтар: Бұл шайқас туралы қандай деректер мәлімет береді? Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атауға бола ма? Диалог/жазылымға қажетті сөз тіркестері: Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты жетістіктер ........... болды. Бұл оқиға айтарлықтай, маңызды болды, өйткені… Шайқастың тарихи маңызы ......................... Жазылымға арналған тапсырмалар: сәйкестендіру кестесі, ПОПС формуласы |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Бірлескен жұмыс, өзара құрмет, ашықтық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
«Миға шабуыл» - оқушыларға суреттер топтамасын беріліп, топтық талқылау ұсынылады. Сұрақтар:
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
Мәтінмен жұмыс «Түсіндірме мінбері» - Атлах шайқасының картасын көрсетіп, Атлах-Талас атауына тоқталу. «Орнын тап» - картамен жұмыс
«Қара. Оқы. Жап. Жаз» Берілген мәтінді оқып, Атлах шайқасының тарихи маңызын ПОПС формуласы арқылы талдаңыз (5 нақты сұраққа жауап береді). «Қызықты сандар» Есептеңіз: 240+580+32+50-151= (Атлах шайқасының болған жылын есте сақтау мақсатында, есеп шығару, жауап беру):
Атлах шайқасынан кейін қандай ӛзгерістер болды, соны «Т» кестесіне орналастырады. «Интервью» - зерттеу әдісі тілші шығып, «Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атауға бола ма? - деген сұраққа 3 дәлел алады. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушыларға шайқастың жер үшін, билік үшін, бір-біріне тәуелді болмау үшін болатындығы туралы түсінік қалыптасады |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады ҚБ «Мен саған, сен маған» «Алақан-жұдырық» ҚБ «Қосу. Алу. Қызықты» |
Ақпараттық мәтін Үлестірмелі қағаздар Суреттер Тірек-сызбалар Кесте Карта ҚБ парағы |
||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин |
Кері байланыс «Аяқталмаған сөйлемдер» әдісі. Мен бүгін білдім... Мен бүгін сезіндім... Мен келесі сабақта білгім келеді ... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№8-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Атлах шайқасы
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Атлах шайқасы. Зерттеу сұрағы: Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды? |
|||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау |
|||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: қарлұқтардың VIII ғасырдың бірінші жартысында Жетісу аумағына қоныс аудару себептерін түсіндіреді; Қарлұқ мемлекетінің құрылу себептері мен ерекшеліктерін ажыратады; Көпшілігі: қарлұқ кезеңінде – мемлекет ерекшеліктері және оның 200 жылдық өркендеу себептерін анықтайды;; Кейбірі: Жетісудағы тайпалардың ӛзараәрекет етуінің негізгі белгілерін талдайды |
|||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Қарлұқ қағанаты мен алғашқы мемлекеттік бірлестіктер арасында- ғы байланысты анықтау |
|||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Пәнге қатысты лексика мен терминология: қарлұқ, Ұйғыр қағанаты Талқылауға арналған сұрақтар: Қарлұқтардың Жетісуға қоныс аударуына мына жағдайлар себеп болды: кӛшу үшін жаңа жерлерді іздеу қажеттігі, ұйғырлармен бәсекелестік... Одан әрі толықтырыңдар. Қарлұқ қағанаты қашан және қандай тарихи жағдайларда құрыл- ғандығын түсіндіріңдер. Қарлұқ мемлекетінің құлау себептерін анықтаңдар. Диалог/жазылымға қажетті сөз тіркестері: Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты жетістіктер ........... болды. Бұл оқиға айтарлықтай, маңызды болды, ӛйткені… Жазылымға арналған тапсырмалар: ашық тест, «Біздің тұжырым» тұжырымдамалық карта |
|||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
«Мәңгілік ел» ұлттық идеясының құндылықтары: Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып- үйрену |
|||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Оқушылардан өміріндегі немесе жанұясындағы ең маңызды оқиға туралы сұраңыз.Мысалы: ол оның жеке өміріндегі, қала немесе мемлекет көлеміндегі маңызды оқиға болуы да мүмкін.Бір- екі оқушының пікірін тыңдап көріңіз(олар өзінің жеке өміріндегі маңызды оқиға туралы айтуы мүмкін). Тарихи маңыздылықтың критерийлерін көрсетіңіз: Ерекше, атақты? Есте қалатын?Айрықша, мәнді? Жаңғырық? Нәтижелі? Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Атлах шайқасының маңыздылығы жазылғанкарточкаларды ұсыныңыз (В. Бартольд зерттеулері бойынша). Атлах шайқасы туралы қытайтарихшылары оқиғаның қалай болғанын жазып алды. Қазіргі кездегі түркі тілдес халықтар (мысалы қазақтар) Атлах шайқасын ұлы жеңістерінің бірі деп санайды. Тан империясы 751 ж. Атлах шайқасынан кейін ұзақ уақыт шабуылдарын жалғастырды. Атлах шайқасына қарамастан арабтар мен қытайлықтар бір – бірімен қарым – қатынасты жалғастырды. Атлах шайқасында түркі әскері арабтарды қолдады. Атлах шайқасы Орта Азияға ислам дінін таратуға бірден бір жолы болды (Қазақстанды қоса алғанда) түркі халықтардың көбісі ислам дінін соңына дейін қабылдаған жоқ, өйткені арабтар Атлах шайқасында жеңіске жеткен еді. Соңында Қытай Орта Азияны жаулап алуды тоқтатты. Араб күші Атлах шайқасында қытайлықтардың қағаз жасаушыларын тұтқынға алып, бүкіл араб әлеміне тарата бастады. Атлах шайқасынан кейін қытайлықтар Жетісуды біржолата тастап кетуге мәжбүр болды. Орта Азия халықтары Атлах шайқасынан бұрын қағазды пайдаланып келген еді. Атлах шайқасы Орта Азия халықтарына түркі әскерінің күштілігін, шеберлігін көрсетуге ықпал етті. Араб жазбалары Атлах шайқасына көп көңіл бөлмей жазды, өйткені сол сәтте бұл оқиғадан гөрі өзге маңыздырақ оқиғалар болған еді. Әр оқушыға флипчарт таратып, оны бес бағанға бөліп, Атлах шайқасының маңыздылығы туралы жазылған карточкалардыкритерийлерге сай орналастырылуын бақылаңыз.
Талқылап болғаннан кейін топтастырғандарын түсіндіреді.3-топбір топқақонаққа барады.Егер басқа топтарда өзгешелік болса, олар өз өзгерістерімен бөліседі.Сұрақтар қойып, жауап береді. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Бағалау критерийі: Атлах шайқасының маңыздылығын критерийлерге сай топтастырады және тарихи маңызы туралы қорытынды жасайды. Дескрипторлар: Атлах шайқасының маңыздылығын «ерекше, атақты» критерийіне сай түсіндіреді; Шайқастың маңыздылығын «есте қалатын» критерийі бойынша сипаттайды; Шайқастың маңыздылыңын «айрықша, мәнді» критерий бойынша дәлелдейді; «Нәтижелі» критерийі бойынша Атлах шайқасының маңыздылығын түсіндіреді.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
Мұғалімнің кері байланысы ( сабаққа ең белсенді қатысқан оқушыға «тарихтың білгірі» деген атақ береді)
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
Тарихи маңыздылықтың критерийлері
Атлах шайқасының маңыздылығы жазылған карточкалар
ҚБ парағы |
||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс Жалғастырыңыз: Маған ... қызықты болды Бұл ... қиындық туғызды Осы ... мені ойландырды |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№9-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Оғыз мемлекеті
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Күні: |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Оғыз мемлекеті. Зерттеу сұрағы: Қазақстанның орта ғасырлар тарихында Оғыз мемлекетінің алатын орны қандай? |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Оғыз мемлекетінің даму ерекшеліктерін түсіндіреді. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Оғыз мемлекетінің ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алатын орнына баға береді және кем дегенде 3 дәйекпен дәлелдейді. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
ЦБР №140 бейнематериалын қарайды және талқылау жүргізеді (тыңдалым және айтылым дағдысы); «Қазақстан тарихындағы Оғыз мемлекетінің орны» тақырыбында жазбаша баяндамадайындайды (жазылым дағдысы) Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды(оқылым дағдысы). Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Этнос, жабғу, этникалық құрам, инал, атабек, күлеркін, сюбашы Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Дерекөздің негізінде келесі қорытынды жасауға болады:... Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер болды… оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені… Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені… Біздің анықтағанымыз... Қорытындысында... Біздің тобымыздың ойынша.... …оқиға мен үшін маңызды өйткені… Тарихи маңыздылықтың критерийлеріне кіреді: атақты / есте қалатын / жаңғырық /нәтижелі / айрықша, мәнді. Қандай фактілер, дәйектер мұны дәлелдей алады? |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құндылықтар: - патриотизм - ұлттық сана-сезім - тәуелсіздік - қазақ зиялыларын мақтан тұту. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту. 8 мин. |
БЫМБастапқы ынталандырушы материал ретінде оқушылардың назарына Оғыз мемлекетінің құрылуы туыралы бейнероликті 1 минут 30 секундтан бастап көрсетіңіз. Барлық сыныппен бейнематериал бойынша талқылау жұмысын ұйымдастырыңыз:
БОқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді. МПрезентацияның көмегімен оқушыларды жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу сұрақтары
ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ МОғыз мемлекетінің қалыптасуы мен дамуы жөніндегі бейімделген материал ұсыныңыз 1-тапсырма. төмендегі тапсырмаларды орындауы қажет: 1:Оғыздардың орналасу аймағын, ордасын және шектесетін көрші тайпалар мен мемлекеттерді сипаттап, кескін картаға енгізеді. 2:Оғыздардың этникалық құрамын және этимологиясының шығу тегін талдап, постерге түсіреді. 3:Сыртқы саясатының ерекшеліктерін анықтап, алынған білімнің негізінде инфорграфика құрастырады. 4:Оғыздардың әлеуметтік құрамын зерттеп, әлеуметтік пирамидаға сәйкестендіреді. Оқушылар өз жұмыстарының нәтижесін ортаға салады. Жұмыстарын қорғамас бұрын әрбір оқушыға ақпараттық органайзер таратып беріңіз.
ҚОЛДАНУ Оқушыларды жеке дара түрінде 2-тапсырманы орындауды өтініңіз. Олар «Оғыз мемлекеті» тақырыбында интернет желісіндегі уикипедия парағын құрастыруы қажет. Уикипедия парақшасын құрастырудың нұсқаулығын және парақшаның үлгісін (Қосымша 3) оқушыларға таратып беріңіз немесе интербелсенді тақтада көрестіп, таныстырыңыз. Парақшаны құрастыру үшін оқушылар өз ұялы телефондарын қолдануы мүмкін. Тапсырманы орындауға арналған критерилер - Мемлекеттің географиялық орналасуы мен ордасын көрсету; - Оғыз мемлекетінің әлеуметтік-экономикалық саласындағы маңызды3 факторды сипаттаңыз; - Оғыз мемлекетінің сыртқы саясатындағы маңызды3 факторын келтіріңіз; - Ортағасырлық Қазақстан тарихындағы Оғыз мемлекетінің алатын орнына баға беріп, оны 3 дәйекпен бекітіңіз. Интерпретация ЖКелесі кезеңте жеке жұмысты ұйымдастырыңыз. Әрбір оқушыға 3-тапсырманы орындау үшін дерекпен жұмысты ұсыныңыз. Рашид ад-Диннің «Оғызнама» дерегінен үзінді: Ей, ұлдарым
менің Оқушыларға деректегі ақпаратты түсінуіне арналған тапсырманы ұсыныңыз. Тапсырманы орындау критерилері:
«Оғызнаманың» басты идеясы - бүкіл түркі елін бірлікке шақыру, достық пен адамгершілікке үндеу, сыртқы жауға қарсы күресу болып табылады деген қорытынды жасауға оқушыларды жетелеңіз. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
өз жұмыстарын қорғау барысында қалған оқушылар тыңдап, парақтарды толтырып отыруы тиіс. Оқушылар өздерінің қалауы бойынша сыныпқа өз парақшасын келтіруі мүмкін. Атқарылған жұмыстың нәтижесі бойынша сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз. Сұрақ-жауап. Оқушылар бір-бірінің жауабын толықтыруы мүмкін.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
Ақпараттық органайзер
Уикипедия парағын жасау нұсқаулығы
ҚБ парағы |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс Мен оны қолданып көремін...... Қызықты болды..... Мені таңғалдырды.... Қиын болғаны.... Сабақтан өмірге алғаным...... Мен мына тапсырманы орындадым..... Менің қосарым..... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№10-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қимақ қағанаты
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қимақ қағанаты. Зерттеу сұрағы: Қимақтарда қалалық мәдениетінің дамуын қандай деректер дәлелдейді? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау; 6.4.1.1 көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарды анықтау |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Қимақтар мемлекетінің құрылу себептерін негіздейді; – қимақтардың әскери құдіреті, шаруашылығы мен мәдениеті туралы біледі Көпшілігі: қимақтардың сыртқы саясатына талдау жасайды Кейбірі: – қимақтардың, оғыздардың, қарлұқтардың тарихын салыстырып, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
Қимақтардың мемлекеттiк құрылымын Түрiк қағанатының мемлекет- тiк құрылымымен салыстырып, олардың ұқсастықтары мен айырмашы- лықтарын анықтаңдайды |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: деректермен жұмыс арқылы қалалардың пайда болу факторларын анықтайды Пәнге қатысты лексика мен терминология: шад-түтік, «қимақ патшасы», қырғыздар Талқыланатын сұрақтар: Қимақ бірлестігінің құрылуына қандай оқиғалар ықпал еткендігін атап беріңдер. Қимақ мемлекеті құрылу себептерін негіздеңдер: жау ниеттегі кӛрші мемлекеттерге қарсы тұру қажеттігі, бағындырылған тайпаларды ӛз билігінде ұстау қажеттігі,... жалғастырыңдар. Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты ӛзгерістер / жетістіктер болды… Бұл оқиға /ӛзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Жазылымға арналған тапсырмалар: «Ұқсастық/айырмашылық» кестесі, эссе |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 7 мин |
«Нысана» Оқушылар нысана стратегиясымен «Алғашқы мемлекеттік бірлестіктер» ұғымын ӛздерінің тобының атауына сай ашады. Кілт сөздер: мемлекеттің атауы, билеушісі, астанасы, басты ерекшелігі Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу сұрақтары -Қимақ бірлестігінің құрылуына қандай оқиғалар ықпал еткендігін атап беріңдер. -Қимақ мемлекеті құрылу себептерін негіздеңдер: жау ниеттегі кӛрші мемлекеттерге қарсы тұру қажеттігі, бағындырылған тайпаларды ӛз билігінде ұстау қажеттігі,... жалғастырыңдар. -Қимақ мемлекетінің құлау себептерін анықтаңдар. «Серпілген сауал»
«Саясатанушы» Қимақ қағанатының этникалық құрамы мен қоғамдық құрылысын тірек-сызба ретінде көрсетеді |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс
Сұрақ-жауап ұйымдастырыңыз. Оқушылар бір-бірінің жауаптарын толықтырады Оқушылар Қимақ қағанатының этникалық құрамы мен қоғамдық құрылысын тірек-сызба ретінде көрсетеді
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар» |
Таратпа материалдар http://e-history.kz Бичурин Н.Я. Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. (Научное издание) - Т.1. - ТОО «Жалын баспасы», 1998.
Байпаков К. М.Средневековая городская культура Южного Казахстана и Семиречья (VI— начало XIII в.).—Алма-Ата, Наука КазССР, 1986. |
||
|
Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс «Стикердегі жазба»
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№11-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түріктер туралы тарихи деректер
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түріктер туралы тарихи деректер. Зерттеу сұрағы: Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? |
|||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау; |
|||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: түркі қағанаттарында кең таралған қолөнер түрлерін анықтайды көшпелі ал шаруашылығымен байланысты дамыған қолданбалы ӛнер жетістіктерін анықтайды; Көпшілігі: қолөнер бұйымдарының жәрмеңкесін немесе кӛрмесін сахналандырып кӛрсететіп,ең кең таралған заттарды жарнамалайды; Кейбірі: көшпелі түркі халықтарының қолөне р жетістіктерінің қазіргі қазақ халқы қолөнерімен байланысы, сабақтастығы туралы өз паймын жасайды |
|||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Түрік тайпаларының әскери өнер жетістіктерін жіктейді |
|||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Мәтінмен жұмыс жасау арқылы, дерекке сұрақтар құрастырады, өз ойларын айтады және жазады (жазылым дағдысы); Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер ...деректің негізінде келесі қорытындыларды шығаруға болады... Келесі себептер/факторлар әлеуметтік/экономикалық/саяси/мәдени болып табылады. Келесі себептер/ факторлар қысқа мерзімді/ орта мерзімді/ ұзақ мерзімді болып келеді. Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды… оған қарағанда, маңыз- дырақ болды, ӛйткені… Бұл оқиға /ӛзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Талқыланатын сұрақтар: Жазылымға арналған тапсырмалар: кӛшпелі қоғам ӛмірінен бүгінгі күнге дейін жеткен жетістіктер кестесі |
|||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Патриотизм, түркі халықтарының Тіл мен мәдениет, тарихтың ортақтығын құрметтеу |
|||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 7 мин. |
Бастапқы ынталандырушы материал «Жәрмеңке» Әр топ ӛзінің атауына сай бұйымдар жәрмеңкесін ұйымдастырып, жарнамалайды (Суреттер: киіз үй, тӛрт түлік мал, арба, киім-кешек, мал шаруашылығының ӛнімдері, тері, қамшы, еңбек құралдары, әскери қару-жарақтар және т.б.) Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Тақырыптық суреттер |
||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс «Зерттеуші» Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? Түркі халықтарының өмір салтынан кӛшпелі қоғамның бейнелеуін көре аламыз ба? Көшпелі қоғамның негізгі белгілерінтүркі халықтарының қолӛнері, шаруашылығы және әскери ӛнері арқылы қалай анықтаймыз? Зерттеу мен талдау Зерттеу барысында келесі сұрақтарды қарастыру:
әскери өнердің артықшылықтарын көрсете алуы; Ғұн және түркі тайпаларының әскери өнеріндегі ерекшеліктер мен ұқсастықтарды анықтауы.
суреттер мозайкасы арқылы, презентация, көрініс т.б. түрінде қолөнер бұйымдарының жәрмеңкесін немесе көрмесін сахналандырып кӛрсететіп, ең кең таралған заттарды жарнамалайды. Берілген суреттерді пайдаланып, кестені толтырыңыз
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар қолөнердегі жетістіктерді атайды
әскери өнердің артықшылықтарын анықтайды
Дескриптор
көшпелілердің қолӛнердегі жетістіктерін сипаттайды |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Түркілердің әскери ӛнері туралы http://www.yo utube.com/wat ch?v=H8OLg9 sZyas Қытай және араб деректері нен келтіріле- тін үзінділер дің үлгілері
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин |
Кері байланыс –«Бақылау картасы» Мен бүгін не білдім? Не үйрендім? Менің байқағаным... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№12-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түріктер туралы тарихи деректер
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
||||||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
||||||||||||||||||||
|
Күні: |
|
||||||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түріктер туралы тарихи деректер. Зерттеу сұрағы: Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? |
||||||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.4.1.2 көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау; |
||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Оқушылар: Көшпелілердің шаруашылығы жөніндегі араб және қытай деректерін сипаттайды; Түріктердің отырықшы мен көшпелі өмір салты арасындағы байланысты анықтайды. |
||||||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Қытай және араб деректерінің маңыздылығына салыстырмалы баға беру. |
||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы). Топтардың презентацияларын тыңдайды және көшпелі мен отырықшы өмір салттың белгілерін жазып алады (тыңдалым дағдысы); Деректерді жазып алады(жазылым дағдысы); Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Динар, этноним, қала, киіз, жылнама, қолжазба, жылнамашылар. Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Дерекөздің негізінде келесі қорытынды жасауға болады:... Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер болды… оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені… Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені… Біздің анықтағанымыз... Қорытындысында... Біздің тобымыздың ойынша.... …оқиға мен үшін маңызды өйткені… Тарихи маңыздылықтың критерийлеріне кіреді: атақты / есте қалатын / жаңғырық /нәтижелі / айрықша, мәнді. Қандай фактілер, дәйектер мұны дәлелдей алады? |
||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құндылықтар: - патриотизм - ұлттық сана-сезім - тәуелсіздік - қазақ зиялыларын мақтан тұту. |
||||||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
|||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту. 8 мин. |
МСабақты «Миға шабуыл» стратегиясынан бастаңыз. Барлық сыныппен төмендегі сұрақтар бойынша талқылау ұйымдастырыңыз:
МПрезентацияның көмегімен оқушыларды жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Тақырыптық суреттер |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ Зерттеу сұрақтары: Қытай және араб деректерінің маңызы неде? 1-Түріктердің шығу тегі туралы деректер (Қосымша1). Дерекке арналған сұрақтар: 1. Көшпелілер жөнінде қандай халықтар дерек қалдырған? 2. Барлық деректерді қандай ортақ ой-түйін біріктіреді? 3. Дерек авторлары қандай мәлімет қалдырды? 4. Бір деректі таңдап алып, оған талдау жасаңыз және 2-3 дәйек келтіріп, қорытындылаңыз. 2- Көшпелілердің шаруашылығы мен тұрмысы туралы деректер Дерекке арналған сұрақтар: 1. Деректер бойынша көшпелілердің шаруашылығы қандай болды? 2. деректер бойынша көшпелілердің өмірінде ең құнды дәулеттің көзі не болғанын анықтаңыз? 3. Қытай және араб деректерінің тарихи маңызы неде? 3- Көшпелілердің баспанасы туралы деректер Дерекке арналған сұрақтар: 1. Түріктерде қала мәдениеті болды ма? Қандай деректер бұған дәлел? 2. Қытай мен араб деректері бойынша көшпелілер қандай баспаналарда тұрды? 3. Белгілі бір баспананы таңдаудың себебі неде? Дәлелдер келтіріп, 2-3 үлгімен бекітіңіз. Интерпретация БОқушылардың алған білімдерін төмендегі сұрақтардың көмегімен бекітіңіз: 1. Араб және қытай деректерінің құндылығы неде? 2. Көшпелілер өмірінің қай саласы деректерде толығырақ сипатталған? 3. Деректерде келтірілген ақпарат шындыққа қаншалықты сәйкес? Қалай ойлайсыздар? МДеректерді талдап, сұрақтарды талқылап болған соң тақтаға А1 көлеміндегі ақпараттық параққа төмендегі кестені сызып, іліңіз:
ЖЖОқушыларға стикерлерге өздері есте сақтаған деректі жазып, ақпараттық парақтың сәйкес бағанына ілуді ұсыныңыз.
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды Дескриптор: - Түріктердің шығу тегі –тарихын анықтайды; - Көшпелілердің шаруашылығы мен тұрмысына талдау жасайды; - Көшпелілердің баспанасының тарихи маңыздылығына сипаттама береді;
Оқушылар өз жұмысының нәтижесін шығармашылық түрдекелтіреді. Мысалы, постер, шағын баяндама, хабарлама, презентация, интеллект карта т.б.
Оқушылар жазылған деректердің арасынан ең маңызды екі деректі анықтайды;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
ҚБ парағы |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс 1. Мен сабақ қызықты _____________ қызықсыз болды деп ойлаймын. 2. Мен сабақта: үйрендім көп нәрсені _____________ үйренгенім аз болды. 3. Мен басқаларды мұқият ______________ зейінсіз тыңдадым. 4. Мен пікірсайыстарға жиі ______________ сирек қатыстым 5. Мен сабақтағы өз жетістіктеріме ризамын ____________ риза емеспін. |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
|||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№13-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түріктер туралы тарихи деректер
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түріктер туралы тарихи деректер. Зерттеу сұрағы: Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.1.1 түркілердің дүниетанымдық ерекшеліктерін түсіндіру |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Түріктердің дүниетанымы туралы ортағасырлық деректерді сипаттайды. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Деректерге сүйеніп, түріктердің діни наным-сенімін анықтау |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы). Топтардың презентацияларын тыңдайды (тыңдалым дағдысы); Деректерді жазып алады(жазылым дағдысы); Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Мәдениет, анимизм, манихей, өркениет, тактика, зороастризм, тәңірлік, наным-сенім. Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Дерекөздің негізінде келесі қорытынды жасауға болады:... Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер болды… оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені… Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені… Біздің анықтағанымыз... Қорытындысында... Біздің тобымыздың ойынша.... …оқиға мен үшін маңызды өйткені… Тарихи маңыздылықтың критерийлеріне кіреді: атақты / есте қалатын / жаңғырық /нәтижелі / айрықша, мәнді. Қандай фактілер, дәйектер мұны дәлелдей алады? |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құндылықтар: - патриотизм - ұлттық сана-сезім - тәуелсіздік - қазақ зиялыларын мақтан тұту. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 7 мин. |
МСабақты өткен тақырыпты қайталаудан бастаңыз. Барлық сыныппен төмендегі сұрақтар бойынша талқылауды ұйымдастырыңыз:
Б Оқушылар өз болжамдарын келтіріп, талқылайды. М Оқушыларды тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
«Дін», «Әскери өнер» тақырыбына суреттер. Тақырыптық суреттер |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Зерттеу және талдау Дерекпен жұмыс жасауды және деректерді таратыңыз «Түріктердің дүниетанымы туралы» дерек. Дерекке арналған тапсырма: 1. Көшпелілерде ежелгі заманнан бері қандай діни наным-сенімдер сақталды? 2. Түріктердің арасында қандай дін таралды? 3. Көшпелілердің арасында Батыс пен Шығыс діндерінің таралуына не себеп болды? 4. Қытай және араб деректерінің тарихи маңызы неде? «Түріктердің әскери ісі» Дерекке арналған тапсырма: 1. Көшпелілердің әскери өнеріне баға беріңіз. 2-3 дәйекті мысалдар келтіріңіз. 2. Қалай ойлайсыздар көшпелілерде әскери істің дамуында қандай шаруашылық маңызды рөл атқарады? 3. Түріктер соғысты жүргізудің қандай тактикасын қолданды? 4. Түркі әскери қнері батыстан айырмашылығы неде? (Ежелгі рим әскери өнерін еске түсіріңіздер (5-сынып, Дүние тарихы) Мұғалім кері байланыс жасайды. Алған білімді төмендегі сұрақтар арқылы бекітіңіз: 1. Араб және қытай деректерінің құндылығы неде? 2. Көшпелілердің қандай саласы деректерде толығырақ сипатталған? 3.Деректердегі ақпарат тарихи шындыққа сай келе ма? Қалай ойлайсыздар? Интепретация Оқушыларға еске сақталған деректерді стикерге жазып алып, оларды ақпараттық параққа ілуді ұсыныңыз:
Оқушыларға деректерді құрайтын карточкаларды таратып беріңізкарточкаларды түріктердің өмірлік салалары бойынша үлестіруді өтініңіз:
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды Дескриптор: -Көшпелілерде ежелгі заманнан бері қандай діни наным-сенімдерін анықтайды; -Көшпелілердің арасында Батыс пен Шығыс діндерінің таралуына не себептерін сипатайды - Түріктер соғысты жүргізудің тактикасын анықтайды;
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады. |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс «Жақсы сұрақ» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№14-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түркі әлемі қалыптасуының басталуы
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түркі әлемі қалыптасуының басталуы. Зерттеу сұрағы: Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін тигізді? |
|||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.1тарихи оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы түркі тілдес тайпалардың миграциясын түсіндіру; |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Оқушылар: Ортағасырлардағы түркі тілдес халықтардың миграциясының саяси себептерін сипаттайды; |
|||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Басқа аймақтарға қоныстанған түркі тайпаларын атау; |
|||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы). Топтардың презентацияларын тыңдайды және толықтырады(тыңдалым дағдысы); «Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін тигізді (саяси тұрғыдан)?»тақырыбына шағын эссе жазады(жазылым дағдысы); Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Миграция, Ұлы қоныс аудару, қоныстану, эммиграция, иммиграция. Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Миграция – бұл ... Миграцияның саяси себептері ретінде ... қарастыруға болады. Халықтардың қоныстануы нәтижесінде келесі өзгерістер орын алды ... Халықтардың ұлы қоныс аударуы дегеніміз – ... |
|||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құрметтеу: топтық жұмыс кезінде жұптық қарым-қатынастарды дамытуды қамтиды.Академиялық адалдық: академиялық адалдық принциптерін сақтауға негізделген басқа адамдардың идеялары мен ойларын құрметтеу. |
|||||||||||||||||
|
Бастапқы білім |
Оқушылар өткен сабақтарда VI-IXғғ. түркі мемлекеттерін қарастырған болатын. Олар түркі қағанаттарының географиялық орналасуын, этникалық және әлеуметтік құрамын, ішкі және сыртқы саясатын зерттеген. |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Бастапқы ынталандырушы материал ретінде «миграция», «қоныстану» ұғымдарын сипаттайтын суреттер топтамасын келтіріңіз. Келтірілген суреттер бойынша сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз:
Презентацияның көмегімен оқушыларды жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
«Миграция», «қоныстану» ұғымдарын сипаттайтын суреттер Тақырыптық суреттер |
||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ 1-тапсырма. Ортағасырлардағы түркі тілдес халықтардың қоныстануын түсіну мақсатында оқушыларға тарихтағы алғашқы жаппай қоныс аударуға арналған материалдың қысқаша талдауын қарастыруды ұсыныңыз 1-Ғұндардың қоныстану территориясын сипаттаңыз. 2- Ғұндардың қоныс аудару себептерін анықтаңыз. 3-Көшпелілердің миграциясы Батыс пен Шығыс елдеріне қалай әсер еткенін түсіндіріңіз. 2-тапсырма. Халықтардың алғашқы жаппай қоныстануын анықтаған соң ортағасырлардағы миграция үрдісін зерттеуге кірісіңіз. Оқушылардан Қазақстан территориясында өмір сүрген ертеортағасырлық мемлекеттерді атауды өтініңіз. Оқушыларға түркі халықтарының миграциясын зерттеп, талдауды ұсыныңыз. 1-Түрік қағанатының қоныстануының себептері мен барысын талдайды; 2-Оғыз бен қимақтардың қоныстану жолдарын анықтайды; 3-Қыпшақтардың кеңею территориясын және Дешті Қыпшақ державасының пайда болуын сипаттайды.. Алған білімді төмендегі сұрақтардың көмегімен бекітіңіз: 1. Миграциялық үрдістің нәтижесінде қандай өзгерістер орын алды? 2.Қандай себептердің әсерінен миграция орын алады? Оқушыларды сабақтың басында жұмыс дәптерлеріне жазылған болжамды миграция себептерін салыстыруды ұсыныңыз. Қандай себептер сәйкес келді? Бұдан қандай қорытынды жасауға болады? Интерпретация Миграция себептерін бекіту мақсатында тақтаға немесе қабырғаға А1 форматындағы ватманды іліп, оған миграция себептері көрсетілген кестені сызып қойыңыз.
Оқушылар Еуразиядағы түркі халықтарының миграциясының екі саяси себебін талқылап, анықтауды ұсыныңыз. Оқушылар саяси себепті жазып, кестеге орналастыруды өтініңіз. Оқушыларға бұл сабақта сіздер тек миграцияның саяси себептерін ғана қарастырғанын түсіндіріңіз. Сәйкесінше келесі сабақта осы кестемен жұмыс жалғастырылады. Келесі сабақта оқушылар миграцияның әлемуеттік-экономикалық, мәдени және т.б. себептерін анықтайды. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады. Тапсырманы орындауға арналған критерилер: 1. Миграция себептерін анықтаңыз; 2. Қоныстанудың нәтижесінде саяси өзгерістерді сипаттаңыз; 3. Миграциядан кейінгі халықтардың қоныстану аймағының кеңейген территориясын анықтаңыз.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс « Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді. - Не білдім? - Не білемін? - Не білгім келеді?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№14-15сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түркі әлемі қалыптасуының басталуы.
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түркі әлемі қалыптасуының басталуы. Зерттеу сұрағы: Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін тигізді? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.1.1.1 түркі тілдес тайпаларды атап, картадан олардың аумақтық орналасуын көрсету |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: әр түрлі тарихи оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы түркі тілдес тайпалардың миграция үдерістеріне ықпалын түсіндіреді; Түркі тілдес тайпаларды атап, олардың территориялық орналасуын картада көрсетеді Көпшілігі: саяси картада түркі тілдес тайпалардың миграция бағыттарын кӛрсетеді Кейбірі: түркі тілдес тайпалардың миграция себептерін жіктейді |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
түркі тілдес тайпаларды атап, олардың картада территориялық орналасуын көрсету |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін талдайды Пәнге қатысты лексика мен терминология: миграция, этнос Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер ...деректің негізінде келесі қорытындыларды шығаруға болады... Келесі себептер/факторлар әлеуметтік/экономикалық/саяси/мәдени болып табылады. Келесі себептер/ факторлар қысқа мерзімді/ орта мерзімді/ ұзақ мерзімді болып келеді. Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды… оған қарағанда, маңыз- дырақ болды, ӛйткені… Бұл оқиға /ӛзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Талқыланатын сұрақтар: Ғұн тайпаларының миграциясы Түркі тайпаларының миграциясы Оғыз-қимақ тайпаларының миграциясы Қыпшақ тайпаларының миграциясы Жазылымға арналған тапсырмалар: «Сәйкестік аймағы» үлгісі |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Бірлескен жұмыс, өзара құрмет, ашықтық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Бастапқы ынталандырушы материал «Сәйкестік аймағы» әдісі Оқушыларға алдын-ала дайындалған миграция себептері жазылған карточкаларды таратылады (географиялық, әлеуметтік, саяси, табиғи, экономикалық, кездейсоқ). «Орнына қой» Оқушылар себептерді сәйкестік деңгейіне сай орналастырады, ӛздерінің таңдауларын дәлелдейді. Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Оқушылар арасында сұрақ-жауап түрінде талқылау ұйымдастырыңыз. Талқылау кезінде оқушылар өткен сабақта меңгерген білімін пайдалануына итермелеңіз. Оқушыларға картамен жұмыс жасауды ұсыныңыз. Интербелсенді тақтаға екі картаны келтіріңіз: ортағасырлардағы түркі тілдес халықтардың территориясы және қазіргі заманғы түркі республикаларының таралу картасы. Картаменжұмысқаарналғансұрақтар: 1. Еуразиякартасындақандайөзгерістердібайдаыңыздар? 2. Түркі тілдес мемлекеттерге ортағасырларда және ХХІ ғасырда қандай елдер жатқызылады? 3. Ортағасырлық және қазіргі заманғы түркі халыұтарының ортақ сабақтастығы неде? Тапсырма Тайпалардың орналасуын, көші-қон бағыттарын стикер қолдана отырып, картада белгілеңіз.
қыпшақ тайпалары тайпаларының миграциясы Тапсырма Картаменжұмысқаарналғансұрақтар: 1. Еуразия картасында қандай өзгерістерді байдаыңыздар? 2. Түркі тілдес мемлекеттерге ортағасырларда және ХХІ ғасырда қандай елдер жатқызылады? 3. Ортағасырлық және қазіргі заманғы түркі халыұтарының ортақ сабақтастығы неде? |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады. Дескриптор
оғыз-қимақ тайпаларының миграциясын картадан көрсетеді; қыпшақ тайпаларының миграциясын картадан көрсетеді; |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» |
Ақпараттық мәтін Үлестірмелі қағаздар Суреттер Тірек-сызбалар Кесте Карта ҚБ парағы |
||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс «Бұл сабақты оқып, мен…» Білмеймін ....... Білемін ..... Түсінемін ..... Түсінемін және қолдана аламын .... Басқа біреуді үйрете аламын ..... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша Қысқа мерзімді жоспар 6– сынып, 1-4 тоқсан
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша Қысқа мерзімді жоспар 6– сынып, 1-4 тоқсан
Құрметті әріптес!
НАЗАР САЛЫҢЫЗ!
Сабақтың қысқамерзімді жоспары осы оқу жылына арналған әдістемелік нұсқаулықта ұсынылған шаблон негізінде жасалды.
ҚМЖ шаблоны https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2000020317 сілтемесінен алынды.

ҚМЖ шаблонының төменгі жағында жазылған ескертуді басшылыққа алып, шаблонда аталған тармақтар міндетті болып табылады, алайда мұғалім шеберлігіне, оқушылардың ерекшелігіне, қолжетімділігіне, қажеттілігіне қарай қосымша тармақтар қоса алатын мүмкіндігі бар екенін ескерткен.
Сондықтан да ҚМЖ-ны барынша ауқымды етіп, міндетті тармақтарға қосымша тармақтарды қосып жоспарладық.
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№1-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Кіріспе сабақ
|
Бөлім: |
6. 1 VI – IX ғғ. Қазақстан |
|||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Кіріспе сабақ. Зерттеу сұрағы: Орта ғасырлар тарихы нені оқытады? |
|||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
Орта ғасырлардағыҚазақстан тарихына жалпы шолу |
|||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Орта ғасырлар кезеңіндегі өзгерістерді анықтайды; Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихының негізгі кезеңдері мен олардың ерекшеліктерін түсінеді. |
|||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Орта ғасырлардың әр кезеңіндегі маңызды өзгерісті анықтайды. |
|||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Пәндік лексика мен терминология: Орта ғасыр, халық, этнос, этноним, түрік, қағанат, қаған, ерте орта ғасыр, дамыған орта ғасыр, Қазақ мемлекетінің қалыптасу кезеңі. Диалог пен жазуға пайдалы сөздер тізбегі: Ортағасырлық кезеңінің ерекшелігі.... Орта ғасырда Қазақстан аумағында ... Ортағасырлық дәуірі........кезеңнен тұрады. Ең маңызды өзгеріс .... болды. |
|||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
«Мәңгілік ел» ұлттық идеясының құндылықтары: Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып- үйрену |
|||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
Ой қозғау: Орта ғасырлар қандай кезеңдерге бөлінеді? (алдыңғы сабақ материалын еске түсіру) Бұл кезеңдер бір-бірінен қалай ерекшеленуі мүмкін? |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
кесте |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
Тапсырма 1. Орта ғасыр кезеңдерін талдау. Орта ғасырлардың әр кезеңі бойынша өзгерістерді кестеге толтырады: 1. Ерте орта ғасырлар 2. Дамыған орта ғасырлар 3. Қазақ мемлекетінің қалыптасу кезеңі.
Тапсырма 2. Орта ғасырлардың үш кезеңі бойынша стикерлерге белгілі тұлғалар, оқиғалар және ұғымдарды жазып, 1-сабақтың басында дайындалған уақыт сызығына орналастыру. (Алдын-ала стикерлерге кейбір маңызды ұғымдарды жазып қойып, оқушыларға ойлануға беріңіз). Уақыт сызығы бойынша келесі сұрақтар қою: Ежелгі дәуір мен орта ғасырлар кезеңдері арасында қандай сабақтастықты байқадыңыз? Сіздің ойыңызша, адамзат қоғамының дамуында әр кезеңнің қандай маңызы болды? (Ж) Орта ғасырлардағы өзгерістерді топтастыру. Тақтаға төрт бөліктен тұратын кесте сызыңыз.
Оқушылар алдыңғы тапсырмада уақыт сызығында стикерлерге жазылған оқиғалар немесе ұғымдарды кесте бөліктеріне тиісті салалар бойынша орналастыру керек. Оқушыларды қоғамдық өмірдің әр саласында орта ғасырларда ірі өзгерістер болғаны туралы қорытынды жасауға жетелеңіз. Қазақстан тарихында орта ғасырлар кезеңінің қандай негізгі ерекшеліктері бар?
|
Бағалау критерийі: Орта ғасырлардың әр кезеңіндегі маңызды өзгерісті анықтайды. (1-2-тапсырма) Дескрипторлар: Ерте орта ғасырлардағы кемінде 3 өзгерісті біледі; Дамыған орта ғасырлардағы кемінде 3 өзгерісті түсіндіреді; Кейінгі орта ғасырлардағы кемінде 3 өзгерісті атайды. Кезеңдер арасындағы сабақтастықты түсіндіреді; Кезеңдердің ұқсастығы мен айырмашылығы туралы дәлелдер келтіреді; Орта ғасырлардың адамзаттың даму тарихындағы маңызы туралы пікір келтіреді.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Орта ғасырлардағы Қазақстан картасы: http://www.tarih-begalinka. kz/ kk/ history/ medieval/maps/ Хронология тюркской государственности: https://www.youtube.com/watch?v=QatYv-4VP6Y (карталар) Аманжолов Қ. Р. Түркі халықтарының тарихы. 1-2 кітаптар. – Алматы: Білім, 2002 ж. |
||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс Не білдім? Не көрдім? Не түсіндім? Нені жетілдіруім керек?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№2-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер (1-сабақ) Зерттеу сұрағы: VI-IX ғғ билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды? |
|||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.1 оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы Түрік қағанаты құрылуының тарихи маңызын анықтау; |
|||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Түрік қағанатының қалыптасу тарихын сипаттайды; Көпшілігі: мемлекеттің құрылуы мен нығаюының себебін түсіндіреді; Кейбірі: Түркі қағанатының құрылу барысын қытай жылнамаларын қолдана отырып, өз бетінше тұжырымдайды |
|||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
-Түрік қағанатының құрылуының басты оқиғаларын ажыратады -Түрік қағанатының құрылуының тарихи маңыздылығын анықтайды |
|||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Түрік қағанаттарында ел билеген тарихи тұлғалардың сіңірген еңбектерін талдайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): «түрік», теле, қағанат, ашина, ел, будун Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Түркі тайпаларының миграциясының себептері.... ................. деректердің негізінде келесі қорытындыларды шығаруға болады Келесі факторлар ............................әлеуметтік фактор болып табылады Жазылымға арналған тапсырмалар: Ашық тест тапсырмалары |
|||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
Бастапқы ынталандырушы материал «Кинометафора» «Ұлы дала дүбірі» бейнематериалын көре отырып, ақпа- раттық органайзер парағын толтырады Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
«Ұлы дала дүбірі» түркі қағанаты: |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу сұрақтары
GREАT кестесі Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы маңыздылығына талдау жасайды
Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
«Теле» сӛзінің мағынасы қандай? Түрік қағанатының құрылған жылы қандай? Түрік қағанатын құрған қаған кім? Түрік қағанатының қай жылы екіге бӛлінді?
«Мен, Түрік қағанатының алғашқы билеушісі ......................... қағанмын. Мен мемлекетімнің күшеюі үшін ...................................................................................................................................». «Мен, Түрік елінің қағаны Мұқанмын, мен .................................................................................. ............................. .....................................................». «Мен, Тобо қағанмын. Менің саясатым .................................... .....................................................». |
Оқушылар мәтінмен жұмыс жасайды
GREАT кестесі Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы маңыздылығына талдау жасайды
Дескриптор:
жылын анықтайды;
қағанды анықтайды;
бөлінген жылын анықтайды; -Мұқан қағанның мемлекетті нығайтуда жүргізген саясатын атайды;
нығайту үшін жүргізген саясатын атайды. |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
ҚБ «Қосу. Азайту. Қосарым бар» «Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
|
GREАT кестесі Үлестірмелі қағаздар ҚБ парағы |
||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс «Баспалдақ» Төменгі- «Түсінбедім» Ортаңғы – «Түсіндім» Жоғарғы – «Толық түсіндім» |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№3-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер. Зерттеу сұрағы: VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау; |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: түркі билеушілерін ажыратады; Әр қағанның мемлекеттің нығаюына қосқан үлесін біледі; Көпшілігі: «Түрік қанатының нығаюы» тақырыбына жоспар құрады, оны негіздейді Кейбірі: Қазақ және түркі рухани мәдениетінің сабақтастығын «Ер намысы, ел намысы» деген нақылмен байланыстырып, негіздейді |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
Түркі қағанатының сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтайды |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: этникалық сана-сезім ұғымын пайдаланып, түркілердің жужандарға қарсы көтерілу себептерін анықтайды Негізгі сӛздер мен тіркестер (пәнге арналған сӛздік және терминология): этникалық сана-сезім, «Елдің қорғаушысы - ер» Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Түркілер қандай оқиғаға байланысты қытай жылнамаларында алғаш аталғанын айта аласыз ба? Түркі қоғамының әлеуметтік бірлігі қалай сақталды? Жазылымға арналған тапсырмалар: «Түркі қанатының нығаюы» тақырыбына жоспар құру» |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Тақтаға Ежелгі Қазақстан тарихынан әйгілі тұлғалардың (Тұмар патшайым, Аттила) суретін шығарып, келесі сұрақтарды талқылаңыздар:
Оқушылар жауаптарын тыңдап, сабақ тақырыбына өту. Оқу мақсаттары мен бағалау критерийлерін таныстыру. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
«Зерттеу және талдау» 1 – Бумын қаған 2 – Мұқан қаған 3 – Иштеми қаған 1-қадам: әрбір тарихи тұлғаға қатысты ең маңызды үш датаны/оқиғаны анықтайды. Бағалау 2-қадам: жұмыс нәтижелерімен таныстырады. Таныстырылым барысында кестеге толтырып отырады. 3-қадам: Оқушылар өздері берген ұпайларын дәйектер келтіре отырып ,VI-IX ғғ. билік құрған ерекше каған анықталуы қажет. Нәтижесінде берілген ұпайларды жинақтап, кағандардың ішінен ең ықпалды болғанын анықтайды. «Рөлдік ойын» Қағандардың атқарған рӛліне байланысты карточка түрінде тірек сӛздер дайындап, әр топқа таратылады.Топ берілген тірек сӛздерден монолог құрастырып, рӛлді сомдайды, қалған топ оқушылар қай қаған екенін анық- тауы тиіс. Тек қана қағандар емес, басқа да әлеуметтік топ ӛкілдерін ойынға қосуға болады. Мысалы, уәзірлер, қарапайым халық және т.б., сол арқылы мемлекет ішін- дегі әлеуметтік құрылымды анық кӛрсетуге болады. Тиімді рӛлдік ойынның критерийлері :
(М) Рөлдік ойынның соңында осы қағандардың ел басқару саясатындағы басты құндылықтардың маңыздылы ғын аша отырып, қазіргі кездегі құндылықтармен (Мәңгілік ел, Ұлы Дала Елі) байланыстырып, қорытындылау. (Ж) Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
«Ер намысы, ел намысы» деген нақылмен байланысты- рып, негіздеңіз. |
Критерийлері:
Дескриптор:
Түрік қағанатының сыртқы саясатында маңызды рӛл атқарған бағыттарды анықтап, дәлелдер келтіреді |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Үлестірмелі қағаздар Суреттер Тірек-сызбалар Кесте Карта ҚБ парағы |
||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс « Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді. - Не білдім? - Не білемін? - Не білгім келеді? |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№4-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер. Зерттеу сұрағы: VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандардың есімдері тарихта сақталды? |
|||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.2 ерте түрік қағанаттарының сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтау; 6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттау үшін «Ұлы Дала» ұғымын қолдану |
|||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Батыс түркілердің неліктен өз мемлекетін құрғынан түсіндіреді; Көпшілігі: Батыс және Шығыс Түркі қағанаттарының айырмашылықтарын анықтайды; Кейбірі: қосымша мәліметтерге сүйене отырып, «Ұлы Дала Елі» ұғымының мағынасын ашады |
|||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Алғашқы мемлекеттік бірлестіктер мен Түрік қағанаты арасындағы байланысты анықтайды |
|||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Батыс және Шығыс Түрік қағанаттарының ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын анықтайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): яғбу, шад, елтебер, тархан, бұйрық, қара будун, тат Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Қауіпсіз аумақ дегенді қалай түсінесіңдер? Батыс Түрік қағанатының ішкі және сыртқы саясатына тән белгілерді маңыздылығына қарай орналастырыңдар. Жазылымға арналған тапсырмалар: «Венн диаграммасы» |
|||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
«Тақтадағы граффити» «Түркі мемлекетінің алғашқы билеушісі» эсселер кӛрмесі (әр топ өзінің тұсындағы қабырғаға эсселерін іледі, келесі топтар оларды оқып, бағасын қояды) ҚБ «Теңге ілу» (200 тг – мазмұнды, қызықтырар мәліметтер бар; 100 тг – мазмұны жақсы, ойын анық берген; 50 тг – мазмұны жақсы, дегенмен ойын аша түскенде) (Ұ) Бастапқы ынталандырушы материал «Зымыран сұрақтар» (өткен сабақтар бойынша 7 сұрақ жылдам беріледі) Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер 50, 100, 200 тг купюралар |
||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс «File» әдісі «VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандар тұсындағы саяси жағдайға» талдау жасаңыз
Зерттеу сұрақтары
«Венн диаграммасы» Батыс және Шығыс Түрік қағанаттарының ортақ белгілерін, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
«Ұлы Дала Елі» -
Ежелгі Қазақстан картасы Орта ғасырдағы Қазақстан картасы |
Мәтінмен жұмыс
File» әдісі «VI-IX ғасырларда билік құрған қай қағандар тұсындағы саяси жағдайға талдау жасайды
слайдтағы жауаппен салыстырып, дұрыс-бұрыстығын анықтайды
Дескриптор:
орта ғасырдағы тайпалардың бірігіп, біртұтас мемлекет құрылуын анықтайды |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
ҚБ «Жауабымен салыстыр»
ҚБ«Жұлдызшалар»
|
Үлестірмелі қағаздар
«File» кестесі
Суреттер
Тірек-сызбалар ВЕНН диаграммасы Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин |
Кері байланыс «Жақсы сұрақ» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№5-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазуы
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Көне түркі жазуы. Зерттеу сұрағы: Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі? |
|||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау; |
|||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Шығыс түркілердің неліктен өз мемлекетін құрғынан түсіндіреді; Көпшілігі: Батыс және Шығыс Түркі қағанаттарының ішкі және сыртқы саясаттағы негізгі ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды; Кейбірі: қытай деректерінің негізінде Шығыс қағанаттың әлсіреу себептерін тұжырымдайды |
|||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Батыс және Шығыс Түрік қағанаттарының ішкі және сыртқы саясаты ның негізгі бағыттарын анықтайды |
|||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Түрік қағанаттарында ел билеген тарихи тұлғалардың сіңірген еңбектерін талдайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): «он оқ», түмен, елтебер, бұйрық, тархан, қара будун, тұдун, тат Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Руна жазулары ұғымы қандай мағына береді? Орхон-Енисей ескерткіштерінен қандай мәліметтер алдыңыз? Неліктен зерттеушілерді түркі жазулары қызықтырады? Жазылымға арналған тапсырма: «Креативті матрица», ПТМС формуласы, ашық тест |
|||||||||||||
|
Құндылықтарға дамыту |
Құрметтеу: топтық жұмыс кезінде жұптық қарым-қатынастарды дамытуды қамтиды.Академиялық адалдық: академиялық адалдық принциптерін сақтауға негізделген басқа адамдардың идеялары мен ойларын құрметтеу. |
|||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин |
«Кинометафора» Б «Түркі жазбалары» туралы бейнематериалмен жұмысты тиімді ұйымдастыру үшін алдын-ала сұрақтар беру:
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер Түркі жазбала ры туралы: http://video like.org/view/y t=5b5xU;BBN f3 |
||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
«ПТМС формуласы» - мәтінмен жұмыс «Орхон және Күлтегін жазбалары» негізінде Білге қаған мен Күлтегіннің ел басқару саясатының ерекшеліктерін қорытындылау. Позиция: ......................................деп санаймыз; Түсіндіру: себебі................................................; Мысал: біз мұны .........................................дәлелдей аламыз; Салдар немесе нәтиже: айтылған мәселе бойынша ........... ..............................қорытынды жасаймыз ҚБ «2х2» жұпаралық бағалау (Т) «Бірге ойлаймыз. Бірге ойланамыз» 1-қадам: мәтінмен жеке танысады; 2-қадам: жұпта талқылайды; 3-қадам: кестені толтырады
|
Дескриптор:
Деректің құндылығы анықтайды |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
ҚБ «Шығыр»
|
Оқулық ҚБ парағы ҚБ парағы Орхон жазба- ларындағы мемлекеттілік мәселесі тура- лы: http:// libra ry.psu.kz/fullte xt/transactions/ 754_oljabaev_ e.b._razvitie_k azahstana_kak _socialnogo_g osudarstva_ana liz_dostignuto go_i_perspekti vi_na_budushe e.pdf#page=39 Тест тапсыр- малары |
||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс «SMS» хабарлама (Парақтың бір бетінде телефон суреті, екінші бетінде: 1.Маған сабақ ұнады, ӛйткені...............................................; 2.Маған сабақ ұнады, дегенмен............................................; 3. Мен сабақты түсінбедім, оның ішінде ............................. .......................................................) жазылған, қай жауапты таңдаса, сондай нӛмірлі қорапшаға апарып салады
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№6-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Көне түркі жазуы.
|
Бөлім: |
6.1 VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Көне түркі жазуы. Зерттеу сұрағы: Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі? |
|||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.3.1 көне түркі жазуының маңызын түсіндіру |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Түргештердің қытай, араб, шығыс түркілерімен күрестері туралы біледі; Көпшілігі: Батыс Түрік және Түргеш қағанаттарының тарихына салыстырмалы талдау жасай алады Кейбірі: Түргештердің мемлекет құру себептерін тарихи деректерге сүйене отырып, пайымдайды |
|||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Алғашқы мемлекеттік бірлестіктер мен Түрік қағанаты арасындағы байланысты анықтау |
|||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Батыс Түрік және Түргеш қағанаттарының тарихына салыстырмалы талдау жасайды Негізгі сөздер мен тіркестер (пәнге арналған сөздік және термино- логия): қара түргеш, сары түргеш Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер Талқылауға арналған сұрақтар: Түргештердің өз мемлекетін құруға не түрткі болғанын айта аласың ба? Түргеш мемлекетінің жағдайы құрылған кезден бастап, ауыр болды дегенді қалай түсіндіруге болады? Соғдылардың Жетісуға қоныс аудару себеитері неде? Жазылымға арналған тапсырмалар: «Ашық тест» |
|||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Дүние жүзі тарихы, География |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Б Тақтаға ЕҰУ-не көшірмесі әкелінген Күлтегін ескерткішінің суретін шығарып қойыңыз. Сұрақтар қою: Суретте қандай ескерткіш берілген? Ол қай жерде орнатылған? Ескерткіш қай жерден әкелінген? Неліктен қазақ жеріне бұл ескерткіштің көшірмесі әкелінді? Түркі жазба ескерткіштерінің маңыздылығы неде? Оқу мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу 1-тапсырма. Т/Ж Тасқа қашап жазылған Күлтегін, Тоныкөк жырларын оқып, бұл ескерткіштердің тарих ғылымы үшін маңызын дәлелде. 2-тапсырма «Креативті матрица» Кестені толтырыңыз
3-тапсырма. «9 гауһар тас» тапсырмасы Орхон-Енисей ескерткіштерінің Білге қаған мен Күлтегіннің мемлекетті нығайтудағы саясаты туралы ең маңызды дерек көзі екендігін дәлелде. Дәлелдерді маңыздылығына қарай орналастыру керек. Алдыңғы тапсырмада ұсынған дәлелдерді қолдана алады.
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды Бағалау критерийі:Түрік жазба ескерткіштерінің маңыздылығын дәлелдейді. Дескрипторлар: Жазба ескерткіштердің тарихи дерек ретіндегі маңызына 3 дәлел келтіреді; Түркі халықтарының рухани мұрасы ретіндегі маңызына 2 дәлел келтіреді. Бағалау критерийі: Түрік жазба ескерткіштерінің маңыздылығын дәлелдейді. Дескриптор: Жазба ескерткіштерден Білге мен Күлтегін туралы ең маңызды ақпаратты дәлел ретінде көрсете алады. Дәлелдерді маңыздылығына қарай орналастырады. Маңыздылық ретін негіздеп түсіндіреді. |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс Маған үш зат айт» - Біз бүгін оқып-үйрендік.....
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№7-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Атлах шайқасы
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Атлах шайқасы. Зерттеу сұрағы: Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.3 Атлах шайқасының тарихи маңызын талдау; |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Атлах шайқасының тарихи маңызын түсіндіреді; Картадан Атлах шайқасының орнын кӛрсетеді; Көпшілігі: Атлах шайқасының себептерін маңыздылық дәреже- сіне қарай топтастырады; Кейбірі: Атлах шайқасының маңызды белгілерін өз пайымымен тұжырымдайды |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
Атлах шайқасының тарихи маңызын талдайды; Атлах шайқасының қазақ-қытай қатынасы тарихындағы орнын анықтайды |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Пәнге қатысты лексика мен терминология: Атлах-Талас, сардар, экспансия Талқылауға арналған сұрақтар: Бұл шайқас туралы қандай деректер мәлімет береді? Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атауға бола ма? Диалог/жазылымға қажетті сөз тіркестері: Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты жетістіктер ........... болды. Бұл оқиға айтарлықтай, маңызды болды, өйткені… Шайқастың тарихи маңызы ......................... Жазылымға арналған тапсырмалар: сәйкестендіру кестесі, ПОПС формуласы |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Бірлескен жұмыс, өзара құрмет, ашықтық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
«Миға шабуыл» - оқушыларға суреттер топтамасын беріліп, топтық талқылау ұсынылады. Сұрақтар:
Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
Мәтінмен жұмыс «Түсіндірме мінбері» - Атлах шайқасының картасын көрсетіп, Атлах-Талас атауына тоқталу. «Орнын тап» - картамен жұмыс
«Қара. Оқы. Жап. Жаз» Берілген мәтінді оқып, Атлах шайқасының тарихи маңызын ПОПС формуласы арқылы талдаңыз (5 нақты сұраққа жауап береді). «Қызықты сандар» Есептеңіз: 240+580+32+50-151= (Атлах шайқасының болған жылын есте сақтау мақсатында, есеп шығару, жауап беру):
Атлах шайқасынан кейін қандай ӛзгерістер болды, соны «Т» кестесіне орналастырады. «Интервью» - зерттеу әдісі тілші шығып, «Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атауға бола ма? - деген сұраққа 3 дәлел алады. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушыларға шайқастың жер үшін, билік үшін, бір-біріне тәуелді болмау үшін болатындығы туралы түсінік қалыптасады |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады ҚБ «Мен саған, сен маған» «Алақан-жұдырық» ҚБ «Қосу. Алу. Қызықты» |
Ақпараттық мәтін Үлестірмелі қағаздар Суреттер Тірек-сызбалар Кесте Карта ҚБ парағы |
||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин |
Кері байланыс «Аяқталмаған сөйлемдер» әдісі. Мен бүгін білдім... Мен бүгін сезіндім... Мен келесі сабақта білгім келеді ... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№8-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Атлах шайқасы
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Атлах шайқасы. Зерттеу сұрағы: Неліктен Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атайды? |
|||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау |
|||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: қарлұқтардың VIII ғасырдың бірінші жартысында Жетісу аумағына қоныс аудару себептерін түсіндіреді; Қарлұқ мемлекетінің құрылу себептері мен ерекшеліктерін ажыратады; Көпшілігі: қарлұқ кезеңінде – мемлекет ерекшеліктері және оның 200 жылдық өркендеу себептерін анықтайды;; Кейбірі: Жетісудағы тайпалардың ӛзараәрекет етуінің негізгі белгілерін талдайды |
|||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Қарлұқ қағанаты мен алғашқы мемлекеттік бірлестіктер арасында- ғы байланысты анықтау |
|||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Пәнге қатысты лексика мен терминология: қарлұқ, Ұйғыр қағанаты Талқылауға арналған сұрақтар: Қарлұқтардың Жетісуға қоныс аударуына мына жағдайлар себеп болды: кӛшу үшін жаңа жерлерді іздеу қажеттігі, ұйғырлармен бәсекелестік... Одан әрі толықтырыңдар. Қарлұқ қағанаты қашан және қандай тарихи жағдайларда құрыл- ғандығын түсіндіріңдер. Қарлұқ мемлекетінің құлау себептерін анықтаңдар. Диалог/жазылымға қажетті сөз тіркестері: Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты жетістіктер ........... болды. Бұл оқиға айтарлықтай, маңызды болды, ӛйткені… Жазылымға арналған тапсырмалар: ашық тест, «Біздің тұжырым» тұжырымдамалық карта |
|||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
«Мәңгілік ел» ұлттық идеясының құндылықтары: Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып- үйрену |
|||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Оқушылардан өміріндегі немесе жанұясындағы ең маңызды оқиға туралы сұраңыз.Мысалы: ол оның жеке өміріндегі, қала немесе мемлекет көлеміндегі маңызды оқиға болуы да мүмкін.Бір- екі оқушының пікірін тыңдап көріңіз(олар өзінің жеке өміріндегі маңызды оқиға туралы айтуы мүмкін). Тарихи маңыздылықтың критерийлерін көрсетіңіз: Ерекше, атақты? Есте қалатын?Айрықша, мәнді? Жаңғырық? Нәтижелі? Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Атлах шайқасының маңыздылығы жазылғанкарточкаларды ұсыныңыз (В. Бартольд зерттеулері бойынша). Атлах шайқасы туралы қытайтарихшылары оқиғаның қалай болғанын жазып алды. Қазіргі кездегі түркі тілдес халықтар (мысалы қазақтар) Атлах шайқасын ұлы жеңістерінің бірі деп санайды. Тан империясы 751 ж. Атлах шайқасынан кейін ұзақ уақыт шабуылдарын жалғастырды. Атлах шайқасына қарамастан арабтар мен қытайлықтар бір – бірімен қарым – қатынасты жалғастырды. Атлах шайқасында түркі әскері арабтарды қолдады. Атлах шайқасы Орта Азияға ислам дінін таратуға бірден бір жолы болды (Қазақстанды қоса алғанда) түркі халықтардың көбісі ислам дінін соңына дейін қабылдаған жоқ, өйткені арабтар Атлах шайқасында жеңіске жеткен еді. Соңында Қытай Орта Азияны жаулап алуды тоқтатты. Араб күші Атлах шайқасында қытайлықтардың қағаз жасаушыларын тұтқынға алып, бүкіл араб әлеміне тарата бастады. Атлах шайқасынан кейін қытайлықтар Жетісуды біржолата тастап кетуге мәжбүр болды. Орта Азия халықтары Атлах шайқасынан бұрын қағазды пайдаланып келген еді. Атлах шайқасы Орта Азия халықтарына түркі әскерінің күштілігін, шеберлігін көрсетуге ықпал етті. Араб жазбалары Атлах шайқасына көп көңіл бөлмей жазды, өйткені сол сәтте бұл оқиғадан гөрі өзге маңыздырақ оқиғалар болған еді. Әр оқушыға флипчарт таратып, оны бес бағанға бөліп, Атлах шайқасының маңыздылығы туралы жазылған карточкалардыкритерийлерге сай орналастырылуын бақылаңыз.
Талқылап болғаннан кейін топтастырғандарын түсіндіреді.3-топбір топқақонаққа барады.Егер басқа топтарда өзгешелік болса, олар өз өзгерістерімен бөліседі.Сұрақтар қойып, жауап береді. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Бағалау критерийі: Атлах шайқасының маңыздылығын критерийлерге сай топтастырады және тарихи маңызы туралы қорытынды жасайды. Дескрипторлар: Атлах шайқасының маңыздылығын «ерекше, атақты» критерийіне сай түсіндіреді; Шайқастың маңыздылығын «есте қалатын» критерийі бойынша сипаттайды; Шайқастың маңыздылыңын «айрықша, мәнді» критерий бойынша дәлелдейді; «Нәтижелі» критерийі бойынша Атлах шайқасының маңыздылығын түсіндіреді.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
Мұғалімнің кері байланысы ( сабаққа ең белсенді қатысқан оқушыға «тарихтың білгірі» деген атақ береді)
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
Тарихи маңыздылықтың критерийлері
Атлах шайқасының маңыздылығы жазылған карточкалар
ҚБ парағы |
||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс Жалғастырыңыз: Маған ... қызықты болды Бұл ... қиындық туғызды Осы ... мені ойландырды |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№9-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Оғыз мемлекеті
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Күні: |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Оғыз мемлекеті. Зерттеу сұрағы: Қазақстанның орта ғасырлар тарихында Оғыз мемлекетінің алатын орны қандай? |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.1.2 VI-IX ғасырлардағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Оғыз мемлекетінің даму ерекшеліктерін түсіндіреді. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Оғыз мемлекетінің ортағасырлық Қазақстан тарихындағы алатын орнына баға береді және кем дегенде 3 дәйекпен дәлелдейді. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
ЦБР №140 бейнематериалын қарайды және талқылау жүргізеді (тыңдалым және айтылым дағдысы); «Қазақстан тарихындағы Оғыз мемлекетінің орны» тақырыбында жазбаша баяндамадайындайды (жазылым дағдысы) Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды(оқылым дағдысы). Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Этнос, жабғу, этникалық құрам, инал, атабек, күлеркін, сюбашы Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Дерекөздің негізінде келесі қорытынды жасауға болады:... Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер болды… оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені… Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені… Біздің анықтағанымыз... Қорытындысында... Біздің тобымыздың ойынша.... …оқиға мен үшін маңызды өйткені… Тарихи маңыздылықтың критерийлеріне кіреді: атақты / есте қалатын / жаңғырық /нәтижелі / айрықша, мәнді. Қандай фактілер, дәйектер мұны дәлелдей алады? |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құндылықтар: - патриотизм - ұлттық сана-сезім - тәуелсіздік - қазақ зиялыларын мақтан тұту. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту. 8 мин. |
БЫМБастапқы ынталандырушы материал ретінде оқушылардың назарына Оғыз мемлекетінің құрылуы туыралы бейнероликті 1 минут 30 секундтан бастап көрсетіңіз. Барлық сыныппен бейнематериал бойынша талқылау жұмысын ұйымдастырыңыз:
БОқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді. МПрезентацияның көмегімен оқушыларды жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу сұрақтары
ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ МОғыз мемлекетінің қалыптасуы мен дамуы жөніндегі бейімделген материал ұсыныңыз 1-тапсырма. төмендегі тапсырмаларды орындауы қажет: 1:Оғыздардың орналасу аймағын, ордасын және шектесетін көрші тайпалар мен мемлекеттерді сипаттап, кескін картаға енгізеді. 2:Оғыздардың этникалық құрамын және этимологиясының шығу тегін талдап, постерге түсіреді. 3:Сыртқы саясатының ерекшеліктерін анықтап, алынған білімнің негізінде инфорграфика құрастырады. 4:Оғыздардың әлеуметтік құрамын зерттеп, әлеуметтік пирамидаға сәйкестендіреді. Оқушылар өз жұмыстарының нәтижесін ортаға салады. Жұмыстарын қорғамас бұрын әрбір оқушыға ақпараттық органайзер таратып беріңіз.
ҚОЛДАНУ Оқушыларды жеке дара түрінде 2-тапсырманы орындауды өтініңіз. Олар «Оғыз мемлекеті» тақырыбында интернет желісіндегі уикипедия парағын құрастыруы қажет. Уикипедия парақшасын құрастырудың нұсқаулығын және парақшаның үлгісін (Қосымша 3) оқушыларға таратып беріңіз немесе интербелсенді тақтада көрестіп, таныстырыңыз. Парақшаны құрастыру үшін оқушылар өз ұялы телефондарын қолдануы мүмкін. Тапсырманы орындауға арналған критерилер - Мемлекеттің географиялық орналасуы мен ордасын көрсету; - Оғыз мемлекетінің әлеуметтік-экономикалық саласындағы маңызды3 факторды сипаттаңыз; - Оғыз мемлекетінің сыртқы саясатындағы маңызды3 факторын келтіріңіз; - Ортағасырлық Қазақстан тарихындағы Оғыз мемлекетінің алатын орнына баға беріп, оны 3 дәйекпен бекітіңіз. Интерпретация ЖКелесі кезеңте жеке жұмысты ұйымдастырыңыз. Әрбір оқушыға 3-тапсырманы орындау үшін дерекпен жұмысты ұсыныңыз. Рашид ад-Диннің «Оғызнама» дерегінен үзінді: Ей, ұлдарым
менің Оқушыларға деректегі ақпаратты түсінуіне арналған тапсырманы ұсыныңыз. Тапсырманы орындау критерилері:
«Оғызнаманың» басты идеясы - бүкіл түркі елін бірлікке шақыру, достық пен адамгершілікке үндеу, сыртқы жауға қарсы күресу болып табылады деген қорытынды жасауға оқушыларды жетелеңіз. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
өз жұмыстарын қорғау барысында қалған оқушылар тыңдап, парақтарды толтырып отыруы тиіс. Оқушылар өздерінің қалауы бойынша сыныпқа өз парақшасын келтіруі мүмкін. Атқарылған жұмыстың нәтижесі бойынша сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз. Сұрақ-жауап. Оқушылар бір-бірінің жауабын толықтыруы мүмкін.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
Ақпараттық органайзер
Уикипедия парағын жасау нұсқаулығы
ҚБ парағы |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс Мен оны қолданып көремін...... Қызықты болды..... Мені таңғалдырды.... Қиын болғаны.... Сабақтан өмірге алғаным...... Мен мына тапсырманы орындадым..... Менің қосарым..... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№10-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Қимақ қағанаты
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Қимақ қағанаты. Зерттеу сұрағы: Қимақтарда қалалық мәдениетінің дамуын қандай деректер дәлелдейді? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау; 6.4.1.1 көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарды анықтау |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: Қимақтар мемлекетінің құрылу себептерін негіздейді; – қимақтардың әскери құдіреті, шаруашылығы мен мәдениеті туралы біледі Көпшілігі: қимақтардың сыртқы саясатына талдау жасайды Кейбірі: – қимақтардың, оғыздардың, қарлұқтардың тарихын салыстырып, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
Қимақтардың мемлекеттiк құрылымын Түрiк қағанатының мемлекет- тiк құрылымымен салыстырып, олардың ұқсастықтары мен айырмашы- лықтарын анықтаңдайды |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: деректермен жұмыс арқылы қалалардың пайда болу факторларын анықтайды Пәнге қатысты лексика мен терминология: шад-түтік, «қимақ патшасы», қырғыздар Талқыланатын сұрақтар: Қимақ бірлестігінің құрылуына қандай оқиғалар ықпал еткендігін атап беріңдер. Қимақ мемлекеті құрылу себептерін негіздеңдер: жау ниеттегі кӛрші мемлекеттерге қарсы тұру қажеттігі, бағындырылған тайпаларды ӛз билігінде ұстау қажеттігі,... жалғастырыңдар. Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты ӛзгерістер / жетістіктер болды… Бұл оқиға /ӛзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Жазылымға арналған тапсырмалар: «Ұқсастық/айырмашылық» кестесі, эссе |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 7 мин |
«Нысана» Оқушылар нысана стратегиясымен «Алғашқы мемлекеттік бірлестіктер» ұғымын ӛздерінің тобының атауына сай ашады. Кілт сөздер: мемлекеттің атауы, билеушісі, астанасы, басты ерекшелігі Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
мадақтау |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Зерттеу сұрақтары -Қимақ бірлестігінің құрылуына қандай оқиғалар ықпал еткендігін атап беріңдер. -Қимақ мемлекеті құрылу себептерін негіздеңдер: жау ниеттегі кӛрші мемлекеттерге қарсы тұру қажеттігі, бағындырылған тайпаларды ӛз билігінде ұстау қажеттігі,... жалғастырыңдар. -Қимақ мемлекетінің құлау себептерін анықтаңдар. «Серпілген сауал»
«Саясатанушы» Қимақ қағанатының этникалық құрамы мен қоғамдық құрылысын тірек-сызба ретінде көрсетеді |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс
Сұрақ-жауап ұйымдастырыңыз. Оқушылар бір-бірінің жауаптарын толықтырады Оқушылар Қимақ қағанатының этникалық құрамы мен қоғамдық құрылысын тірек-сызба ретінде көрсетеді
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» «Жұлдызшалар» |
Таратпа материалдар http://e-history.kz Бичурин Н.Я. Собрание сведений о народах, обитавших в Средней Азии в древние времена. (Научное издание) - Т.1. - ТОО «Жалын баспасы», 1998.
Байпаков К. М.Средневековая городская культура Южного Казахстана и Семиречья (VI— начало XIII в.).—Алма-Ата, Наука КазССР, 1986. |
||
|
Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс «Стикердегі жазба»
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№11-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түріктер туралы тарихи деректер
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түріктер туралы тарихи деректер. Зерттеу сұрағы: Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? |
|||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау; |
|||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: түркі қағанаттарында кең таралған қолөнер түрлерін анықтайды көшпелі ал шаруашылығымен байланысты дамыған қолданбалы ӛнер жетістіктерін анықтайды; Көпшілігі: қолөнер бұйымдарының жәрмеңкесін немесе кӛрмесін сахналандырып кӛрсететіп,ең кең таралған заттарды жарнамалайды; Кейбірі: көшпелі түркі халықтарының қолөне р жетістіктерінің қазіргі қазақ халқы қолөнерімен байланысы, сабақтастығы туралы өз паймын жасайды |
|||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Түрік тайпаларының әскери өнер жетістіктерін жіктейді |
|||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Мәтінмен жұмыс жасау арқылы, дерекке сұрақтар құрастырады, өз ойларын айтады және жазады (жазылым дағдысы); Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер ...деректің негізінде келесі қорытындыларды шығаруға болады... Келесі себептер/факторлар әлеуметтік/экономикалық/саяси/мәдени болып табылады. Келесі себептер/ факторлар қысқа мерзімді/ орта мерзімді/ ұзақ мерзімді болып келеді. Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды… оған қарағанда, маңыз- дырақ болды, ӛйткені… Бұл оқиға /ӛзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Талқыланатын сұрақтар: Жазылымға арналған тапсырмалар: кӛшпелі қоғам ӛмірінен бүгінгі күнге дейін жеткен жетістіктер кестесі |
|||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Патриотизм, түркі халықтарының Тіл мен мәдениет, тарихтың ортақтығын құрметтеу |
|||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 7 мин. |
Бастапқы ынталандырушы материал «Жәрмеңке» Әр топ ӛзінің атауына сай бұйымдар жәрмеңкесін ұйымдастырып, жарнамалайды (Суреттер: киіз үй, тӛрт түлік мал, арба, киім-кешек, мал шаруашылығының ӛнімдері, тері, қамшы, еңбек құралдары, әскери қару-жарақтар және т.б.) Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Тақырыптық суреттер |
||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс «Зерттеуші» Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? Түркі халықтарының өмір салтынан кӛшпелі қоғамның бейнелеуін көре аламыз ба? Көшпелі қоғамның негізгі белгілерінтүркі халықтарының қолӛнері, шаруашылығы және әскери ӛнері арқылы қалай анықтаймыз? Зерттеу мен талдау Зерттеу барысында келесі сұрақтарды қарастыру:
әскери өнердің артықшылықтарын көрсете алуы; Ғұн және түркі тайпаларының әскери өнеріндегі ерекшеліктер мен ұқсастықтарды анықтауы.
суреттер мозайкасы арқылы, презентация, көрініс т.б. түрінде қолөнер бұйымдарының жәрмеңкесін немесе көрмесін сахналандырып кӛрсететіп, ең кең таралған заттарды жарнамалайды. Берілген суреттерді пайдаланып, кестені толтырыңыз
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар қолөнердегі жетістіктерді атайды
әскери өнердің артықшылықтарын анықтайды
Дескриптор
көшпелілердің қолӛнердегі жетістіктерін сипаттайды |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Түркілердің әскери ӛнері туралы http://www.yo utube.com/wat ch?v=H8OLg9 sZyas Қытай және араб деректері нен келтіріле- тін үзінділер дің үлгілері
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин |
Кері байланыс –«Бақылау картасы» Мен бүгін не білдім? Не үйрендім? Менің байқағаным... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№12-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түріктер туралы тарихи деректер
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
||||||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
||||||||||||||||||||
|
Күні: |
|
||||||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түріктер туралы тарихи деректер. Зерттеу сұрағы: Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? |
||||||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.4.1.2 көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау; |
||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Оқушылар: Көшпелілердің шаруашылығы жөніндегі араб және қытай деректерін сипаттайды; Түріктердің отырықшы мен көшпелі өмір салты арасындағы байланысты анықтайды. |
||||||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Қытай және араб деректерінің маңыздылығына салыстырмалы баға беру. |
||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы). Топтардың презентацияларын тыңдайды және көшпелі мен отырықшы өмір салттың белгілерін жазып алады (тыңдалым дағдысы); Деректерді жазып алады(жазылым дағдысы); Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Динар, этноним, қала, киіз, жылнама, қолжазба, жылнамашылар. Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Дерекөздің негізінде келесі қорытынды жасауға болады:... Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер болды… оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені… Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені… Біздің анықтағанымыз... Қорытындысында... Біздің тобымыздың ойынша.... …оқиға мен үшін маңызды өйткені… Тарихи маңыздылықтың критерийлеріне кіреді: атақты / есте қалатын / жаңғырық /нәтижелі / айрықша, мәнді. Қандай фактілер, дәйектер мұны дәлелдей алады? |
||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құндылықтар: - патриотизм - ұлттық сана-сезім - тәуелсіздік - қазақ зиялыларын мақтан тұту. |
||||||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
|||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту. 8 мин. |
МСабақты «Миға шабуыл» стратегиясынан бастаңыз. Барлық сыныппен төмендегі сұрақтар бойынша талқылау ұйымдастырыңыз:
МПрезентацияның көмегімен оқушыларды жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Тақырыптық суреттер |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30мин |
ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ Зерттеу сұрақтары: Қытай және араб деректерінің маңызы неде? 1-Түріктердің шығу тегі туралы деректер (Қосымша1). Дерекке арналған сұрақтар: 1. Көшпелілер жөнінде қандай халықтар дерек қалдырған? 2. Барлық деректерді қандай ортақ ой-түйін біріктіреді? 3. Дерек авторлары қандай мәлімет қалдырды? 4. Бір деректі таңдап алып, оған талдау жасаңыз және 2-3 дәйек келтіріп, қорытындылаңыз. 2- Көшпелілердің шаруашылығы мен тұрмысы туралы деректер Дерекке арналған сұрақтар: 1. Деректер бойынша көшпелілердің шаруашылығы қандай болды? 2. деректер бойынша көшпелілердің өмірінде ең құнды дәулеттің көзі не болғанын анықтаңыз? 3. Қытай және араб деректерінің тарихи маңызы неде? 3- Көшпелілердің баспанасы туралы деректер Дерекке арналған сұрақтар: 1. Түріктерде қала мәдениеті болды ма? Қандай деректер бұған дәлел? 2. Қытай мен араб деректері бойынша көшпелілер қандай баспаналарда тұрды? 3. Белгілі бір баспананы таңдаудың себебі неде? Дәлелдер келтіріп, 2-3 үлгімен бекітіңіз. Интерпретация БОқушылардың алған білімдерін төмендегі сұрақтардың көмегімен бекітіңіз: 1. Араб және қытай деректерінің құндылығы неде? 2. Көшпелілер өмірінің қай саласы деректерде толығырақ сипатталған? 3. Деректерде келтірілген ақпарат шындыққа қаншалықты сәйкес? Қалай ойлайсыздар? МДеректерді талдап, сұрақтарды талқылап болған соң тақтаға А1 көлеміндегі ақпараттық параққа төмендегі кестені сызып, іліңіз:
ЖЖОқушыларға стикерлерге өздері есте сақтаған деректі жазып, ақпараттық парақтың сәйкес бағанына ілуді ұсыныңыз.
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды Дескриптор: - Түріктердің шығу тегі –тарихын анықтайды; - Көшпелілердің шаруашылығы мен тұрмысына талдау жасайды; - Көшпелілердің баспанасының тарихи маңыздылығына сипаттама береді;
Оқушылар өз жұмысының нәтижесін шығармашылық түрдекелтіреді. Мысалы, постер, шағын баяндама, хабарлама, презентация, интеллект карта т.б.
Оқушылар жазылған деректердің арасынан ең маңызды екі деректі анықтайды;
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
ҚБ парағы |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс 1. Мен сабақ қызықты _____________ қызықсыз болды деп ойлаймын. 2. Мен сабақта: үйрендім көп нәрсені _____________ үйренгенім аз болды. 3. Мен басқаларды мұқият ______________ зейінсіз тыңдадым. 4. Мен пікірсайыстарға жиі ______________ сирек қатыстым 5. Мен сабақтағы өз жетістіктеріме ризамын ____________ риза емеспін. |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
|||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
|||||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№13-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түріктер туралы тарихи деректер
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түріктер туралы тарихи деректер. Зерттеу сұрағы: Қытай және араб деректері түркілер туралы қандай ақпарат береді? |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.2.1.1 түркілердің дүниетанымдық ерекшеліктерін түсіндіру |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Түріктердің дүниетанымы туралы ортағасырлық деректерді сипаттайды. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Деректерге сүйеніп, түріктердің діни наным-сенімін анықтау |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы). Топтардың презентацияларын тыңдайды (тыңдалым дағдысы); Деректерді жазып алады(жазылым дағдысы); Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Мәдениет, анимизм, манихей, өркениет, тактика, зороастризм, тәңірлік, наным-сенім. Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Дерекөздің негізінде келесі қорытынды жасауға болады:... Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер болды… оған қарағанда маңыздырақ болды, өйткені… Бұл оқиға /өзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, өйткені… Біздің анықтағанымыз... Қорытындысында... Біздің тобымыздың ойынша.... …оқиға мен үшін маңызды өйткені… Тарихи маңыздылықтың критерийлеріне кіреді: атақты / есте қалатын / жаңғырық /нәтижелі / айрықша, мәнді. Қандай фактілер, дәйектер мұны дәлелдей алады? |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құндылықтар: - патриотизм - ұлттық сана-сезім - тәуелсіздік - қазақ зиялыларын мақтан тұту. |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 7 мин. |
МСабақты өткен тақырыпты қайталаудан бастаңыз. Барлық сыныппен төмендегі сұрақтар бойынша талқылауды ұйымдастырыңыз:
Б Оқушылар өз болжамдарын келтіріп, талқылайды. М Оқушыларды тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
«Дін», «Әскери өнер» тақырыбына суреттер. Тақырыптық суреттер |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Зерттеу және талдау Дерекпен жұмыс жасауды және деректерді таратыңыз «Түріктердің дүниетанымы туралы» дерек. Дерекке арналған тапсырма: 1. Көшпелілерде ежелгі заманнан бері қандай діни наным-сенімдер сақталды? 2. Түріктердің арасында қандай дін таралды? 3. Көшпелілердің арасында Батыс пен Шығыс діндерінің таралуына не себеп болды? 4. Қытай және араб деректерінің тарихи маңызы неде? «Түріктердің әскери ісі» Дерекке арналған тапсырма: 1. Көшпелілердің әскери өнеріне баға беріңіз. 2-3 дәйекті мысалдар келтіріңіз. 2. Қалай ойлайсыздар көшпелілерде әскери істің дамуында қандай шаруашылық маңызды рөл атқарады? 3. Түріктер соғысты жүргізудің қандай тактикасын қолданды? 4. Түркі әскери қнері батыстан айырмашылығы неде? (Ежелгі рим әскери өнерін еске түсіріңіздер (5-сынып, Дүние тарихы) Мұғалім кері байланыс жасайды. Алған білімді төмендегі сұрақтар арқылы бекітіңіз: 1. Араб және қытай деректерінің құндылығы неде? 2. Көшпелілердің қандай саласы деректерде толығырақ сипатталған? 3.Деректердегі ақпарат тарихи шындыққа сай келе ма? Қалай ойлайсыздар? Интепретация Оқушыларға еске сақталған деректерді стикерге жазып алып, оларды ақпараттық параққа ілуді ұсыныңыз:
Оқушыларға деректерді құрайтын карточкаларды таратып беріңізкарточкаларды түріктердің өмірлік салалары бойынша үлестіруді өтініңіз:
|
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды Дескриптор: -Көшпелілерде ежелгі заманнан бері қандай діни наным-сенімдерін анықтайды; -Көшпелілердің арасында Батыс пен Шығыс діндерінің таралуына не себептерін сипатайды - Түріктер соғысты жүргізудің тактикасын анықтайды;
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады. |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар
Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс «Жақсы сұрақ» әдісі арқылы кері байланыс жасайды.
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады
|
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№14-сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түркі әлемі қалыптасуының басталуы
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||||||||||||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||||||||||||||
|
Күні: |
|
|||||||||||||||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||||||||||||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түркі әлемі қалыптасуының басталуы. Зерттеу сұрағы: Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін тигізді? |
|||||||||||||||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.3.2.1тарихи оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы түркі тілдес тайпалардың миграциясын түсіндіру; |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың мақсаты |
Оқушылар: Ортағасырлардағы түркі тілдес халықтардың миграциясының саяси себептерін сипаттайды; |
|||||||||||||||||
|
Бағалау критерийлері |
Басқа аймақтарға қоныстанған түркі тайпаларын атау; |
|||||||||||||||||
|
Тілдік мақсаттар |
Тарихи дереккөздермен жұмыс жасайды (оқылым дағдысы). Топтардың презентацияларын тыңдайды және толықтырады(тыңдалым дағдысы); «Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін тигізді (саяси тұрғыдан)?»тақырыбына шағын эссе жазады(жазылым дағдысы); Ақпараттық мәтіндер мен тарихи деректерді зерттеу жұмысын жүргізу барысында топта жұмыс жасайды, және де сонымен бірге, сынып алдында ауызша түрде өз жұмысының нәтижесін (оқылым дағдысы, айтылым, тыңдалым және жазылым дағдысы). Пәндік лексика мен терминология: Миграция, Ұлы қоныс аудару, қоныстану, эммиграция, иммиграция. Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы: Миграция – бұл ... Миграцияның саяси себептері ретінде ... қарастыруға болады. Халықтардың қоныстануы нәтижесінде келесі өзгерістер орын алды ... Халықтардың ұлы қоныс аударуы дегеніміз – ... |
|||||||||||||||||
|
Құндылықтарға баулу |
Құрметтеу: топтық жұмыс кезінде жұптық қарым-қатынастарды дамытуды қамтиды.Академиялық адалдық: академиялық адалдық принциптерін сақтауға негізделген басқа адамдардың идеялары мен ойларын құрметтеу. |
|||||||||||||||||
|
Бастапқы білім |
Оқушылар өткен сабақтарда VI-IXғғ. түркі мемлекеттерін қарастырған болатын. Олар түркі қағанаттарының географиялық орналасуын, этникалық және әлеуметтік құрамын, ішкі және сыртқы саясатын зерттеген. |
|||||||||||||||||
|
Сабақтың барысы |
||||||||||||||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||||||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру Кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Бастапқы ынталандырушы материал ретінде «миграция», «қоныстану» ұғымдарын сипаттайтын суреттер топтамасын келтіріңіз. Келтірілген суреттер бойынша сыныптық талқылау ұйымдастырыңыз:
Презентацияның көмегімен оқушыларды жаңа тақырыппен, оқу мақсаттарымен және бағалау критерилерімен таныстырыңыз. |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
«Миграция», «қоныстану» ұғымдарын сипаттайтын суреттер Тақырыптық суреттер |
||||||||||||||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
ЗЕРТТЕУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ 1-тапсырма. Ортағасырлардағы түркі тілдес халықтардың қоныстануын түсіну мақсатында оқушыларға тарихтағы алғашқы жаппай қоныс аударуға арналған материалдың қысқаша талдауын қарастыруды ұсыныңыз 1-Ғұндардың қоныстану территориясын сипаттаңыз. 2- Ғұндардың қоныс аудару себептерін анықтаңыз. 3-Көшпелілердің миграциясы Батыс пен Шығыс елдеріне қалай әсер еткенін түсіндіріңіз. 2-тапсырма. Халықтардың алғашқы жаппай қоныстануын анықтаған соң ортағасырлардағы миграция үрдісін зерттеуге кірісіңіз. Оқушылардан Қазақстан территориясында өмір сүрген ертеортағасырлық мемлекеттерді атауды өтініңіз. Оқушыларға түркі халықтарының миграциясын зерттеп, талдауды ұсыныңыз. 1-Түрік қағанатының қоныстануының себептері мен барысын талдайды; 2-Оғыз бен қимақтардың қоныстану жолдарын анықтайды; 3-Қыпшақтардың кеңею территориясын және Дешті Қыпшақ державасының пайда болуын сипаттайды.. Алған білімді төмендегі сұрақтардың көмегімен бекітіңіз: 1. Миграциялық үрдістің нәтижесінде қандай өзгерістер орын алды? 2.Қандай себептердің әсерінен миграция орын алады? Оқушыларды сабақтың басында жұмыс дәптерлеріне жазылған болжамды миграция себептерін салыстыруды ұсыныңыз. Қандай себептер сәйкес келді? Бұдан қандай қорытынды жасауға болады? Интерпретация Миграция себептерін бекіту мақсатында тақтаға немесе қабырғаға А1 форматындағы ватманды іліп, оған миграция себептері көрсетілген кестені сызып қойыңыз.
Оқушылар Еуразиядағы түркі халықтарының миграциясының екі саяси себебін талқылап, анықтауды ұсыныңыз. Оқушылар саяси себепті жазып, кестеге орналастыруды өтініңіз. Оқушыларға бұл сабақта сіздер тек миграцияның саяси себептерін ғана қарастырғанын түсіндіріңіз. Сәйкесінше келесі сабақта осы кестемен жұмыс жалғастырылады. Келесі сабақта оқушылар миграцияның әлемуеттік-экономикалық, мәдени және т.б. себептерін анықтайды. |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады. Тапсырманы орындауға арналған критерилер: 1. Миграция себептерін анықтаңыз; 2. Қоныстанудың нәтижесінде саяси өзгерістерді сипаттаңыз; 3. Миграциядан кейінгі халықтардың қоныстану аймағының кеңейген территориясын анықтаңыз.
|
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады
«Ең үздік жауап»
«Алақан-жұдырық»
«Жұлдызшалар»
|
Ақпараттық мәтін
Үлестірмелі қағаздар
Суреттер
Тірек-сызбалар Кесте
Карта
ҚБ парағы |
||||||||||||||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин.
|
Кері байланыс « Білімді стикер». Мына сұрақтар бойынша жауап береді. - Не білдім? - Не білемін? - Не білгім келеді?
|
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||||||||||||||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||||||||||||||
«Қазақстан тарихы» пәні бойынша
Қысқа мерзімді жоспар
6– сынып, 1-тоқсан
№14-15сабақ
Сабақтың тақырыбы: Түркі әлемі қалыптасуының басталуы.
|
Бөлім: |
6.1VI - IX ғасырлардағы Қазақстан |
|||||
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|||||
|
Күні: |
|
|||||
|
Сынып: |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
||||
|
Сабақтың тақырыбы |
Түркі әлемі қалыптасуының басталуы. Зерттеу сұрағы: Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін тигізді? |
|||||
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
6.1.1.1 түркі тілдес тайпаларды атап, картадан олардың аумақтық орналасуын көрсету |
|||||
|
Сабақтың мақсаты |
Барлығы: әр түрлі тарихи оқиғалардың өзара байланысын табу арқылы түркі тілдес тайпалардың миграция үдерістеріне ықпалын түсіндіреді; Түркі тілдес тайпаларды атап, олардың территориялық орналасуын картада көрсетеді Көпшілігі: саяси картада түркі тілдес тайпалардың миграция бағыттарын кӛрсетеді Кейбірі: түркі тілдес тайпалардың миграция себептерін жіктейді |
|||||
|
Бағалау критерийлері |
түркі тілдес тайпаларды атап, олардың картада территориялық орналасуын көрсету |
|||||
|
Тілдік мақсаттар |
Оқушылар: Түрік тілдес халықтардың миграциясы Еуразия тарихына қаншалықты әсерін талдайды Пәнге қатысты лексика мен терминология: миграция, этнос Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер ...деректің негізінде келесі қорытындыларды шығаруға болады... Келесі себептер/факторлар әлеуметтік/экономикалық/саяси/мәдени болып табылады. Келесі себептер/ факторлар қысқа мерзімді/ орта мерзімді/ ұзақ мерзімді болып келеді. Бірқатар факторлар келесі факторларға әсер етті, мысалы... Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды… оған қарағанда, маңыз- дырақ болды, ӛйткені… Бұл оқиға /ӛзгеріс маңызды болды / айтарлықтай, ӛйткені… Талқыланатын сұрақтар: Ғұн тайпаларының миграциясы Түркі тайпаларының миграциясы Оғыз-қимақ тайпаларының миграциясы Қыпшақ тайпаларының миграциясы Жазылымға арналған тапсырмалар: «Сәйкестік аймағы» үлгісі |
|||||
|
Құндылықтарға баулу |
Бірлескен жұмыс, өзара құрмет, ашықтық |
|||||
|
Сабақтың барысы |
||||||
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||
|
Сабақтың басы Ұйымдастыру кезеңі Қызығушылықты ояту 8 мин. |
Бастапқы ынталандырушы материал «Сәйкестік аймағы» әдісі Оқушыларға алдын-ала дайындалған миграция себептері жазылған карточкаларды таратылады (географиялық, әлеуметтік, саяси, табиғи, экономикалық, кездейсоқ). «Орнына қой» Оқушылар себептерді сәйкестік деңгейіне сай орналастырады, ӛздерінің таңдауларын дәлелдейді. Оқушыларды сабақтың тақырыбы және мақсатымен таныстыру |
Оқушылар өз ойларын ортаға салады. Оқушылар жауаптары арқылы жаңа тақырыпқа көшу Оқушылар өз болжамдарын айтып, талқылау жүргізеді |
ҚБ «Мадақтау сэндвичі» |
Тақырыптық суреттер |
||
|
Сабақтың ортасы Жаңа сабақ 30 мин |
Мәтінмен жұмыс Оқушылар арасында сұрақ-жауап түрінде талқылау ұйымдастырыңыз. Талқылау кезінде оқушылар өткен сабақта меңгерген білімін пайдалануына итермелеңіз. Оқушыларға картамен жұмыс жасауды ұсыныңыз. Интербелсенді тақтаға екі картаны келтіріңіз: ортағасырлардағы түркі тілдес халықтардың территориясы және қазіргі заманғы түркі республикаларының таралу картасы. Картаменжұмысқаарналғансұрақтар: 1. Еуразиякартасындақандайөзгерістердібайдаыңыздар? 2. Түркі тілдес мемлекеттерге ортағасырларда және ХХІ ғасырда қандай елдер жатқызылады? 3. Ортағасырлық және қазіргі заманғы түркі халыұтарының ортақ сабақтастығы неде? Тапсырма Тайпалардың орналасуын, көші-қон бағыттарын стикер қолдана отырып, картада белгілеңіз.
қыпшақ тайпалары тайпаларының миграциясы Тапсырма Картаменжұмысқаарналғансұрақтар: 1. Еуразия картасында қандай өзгерістерді байдаыңыздар? 2. Түркі тілдес мемлекеттерге ортағасырларда және ХХІ ғасырда қандай елдер жатқызылады? 3. Ортағасырлық және қазіргі заманғы түркі халыұтарының ортақ сабақтастығы неде? |
Оқушылар ақпараттық мәтінмен жұмыс жасайды
Оқушылар өз жұмыстарының қорытындыларын сынып алдында қорғайды. Оқушылар бір-біріне қосымша сұрақтар, қойып, бір-бірін толықтырады. Дескриптор
оғыз-қимақ тайпаларының миграциясын картадан көрсетеді; қыпшақ тайпаларының миграциясын картадан көрсетеді; |
ҚБ Мұғалім оқушылар жауабын мұқият тыңдап кері байланыс беріп отырады «Ең үздік жауап» «Алақан-жұдырық» |
Ақпараттық мәтін Үлестірмелі қағаздар Суреттер Тірек-сызбалар Кесте Карта ҚБ парағы |
||
|
Сабақтың соңы Қорытынды Ой толғаныс. Рефлексия 7 мин. |
Кері байланыс «Бұл сабақты оқып, мен…» Білмеймін ....... Білемін ..... Түсінемін ..... Түсінемін және қолдана аламын .... Басқа біреуді үйрете аламын ..... |
Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады |
Оқушылар бағалай критерийлерімен өз деңгейлерін бағалайды |
А4, конспект |
||
|
Үй тапсырмасы |
|
|
|
|
||
шағым қалдыра аласыз


















