2024-2025 оқу жылы
2-тоқсан
Қазақстан тарихы пәнінен «Этникалық және әлеуметтік
процестер»
бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Сыныбы: 10 «__» сынып
Оқушының
аты-жөні:_______________________________________________________
БЖБ-да
қамтылатын
тақырыптар Қазақстандағы этногенез және
этникалық процестер.
Қазақтардың ру-тайпалық құрылымы
қалыптасуының
тарихи шарттары.
Қазақтардың ру-тайпалық
құрылымының ерекшеліктері
Оқу
мақсатттары 10.2.1.1 Қазақстандағы
этникалық процестерді түсіндіру
үшін «антропогенез», «этногенез», «этнос»
ұғымдарын
пайдалану
-
этникалық процестердің сабақтастығын анықтай
отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің кезеңдерін
айқындау
10.2.2.3 -қазақтардың ру-тайпалық құрылымының
ерекшеліктерін ауызша тарихнама негізінде түсіндіру (шежіре,
генеалогиялық аңыздар);
10.2.2.1 Қазақтардың этникалық құрылымын
сипаттау
үшін «ру», «тайпа», «жүз», «ата-жұрт»,
«атамекен»
ұғымдарын пайдалану
Бағалау критерийі
Білім алушы:
Қазақ жеріндегі этникалық процестерді
ажыратуда
тақырыпқа қатысты
барлық ұғымдарды
анықтайды.
-
Этникалық процестердің
сабақтастығын анықтай отырып, Қазақстан аумағындағы этногенездің
кезеңдерін айқындайды.
-
Ортағасырлық зерттеушілердің еңбегіне талдау
жасайды.
Этникалық құрылымды анықтауда «ру»,
«тайпа»,
«жүз», «ата-жұрт», «атамекен» ұғымдарын
қолдана отырып, сипаттама
береді.
Ойлау дағдыларының
деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты
30
минут
Ең жоғары ұпай – 25
1-тапсырма. Терминдерді анықтамасымен
сәйкестендіріңіз! /9 балл/
|
№
|
Терминдер
|
|
Анықтамасы
|
|
1
|
Антропология
|
А
|
Кез келген халықтың салт-дәстүрі, мәдениетін
зерттейтін ғылым
|
|
2
|
Археология
|
В
|
Адам денесін, оның құрылысын, қызметтері мен
өзгергіштігін зерттейтін ғылым. (биологиялық
ғылым)
|
|
3
|
Этнология
|
С
|
Қазба жұмысы кезінде табылған заттай деректерді
зерттейтін ғылым (әлеуметтік ғылым)
|
|
4
|
Антропогенез
|
Д
|
«Халық» немесе «ұлт» деген мағынаны
білдіреді.
|
|
5
|
Гендік география
|
Е
|
Адамның пайда болуы мен оның қалыптасу
эволюциясын зерттейді. Антропология ғылымының бір
саласы.
|
|
6
|
Этнос
|
Ж
|
Әрбір этностың ұрпақтан-ұрпаққа берілетін
мәдениет үлгісі.
|
|
7
|
«Этникалық мәдениет»
|
З
|
Этностың пайда болуы мен қалыптасу
үдерісі
|
|
8
|
Этногенез
|
И
|
Дүниежүзінің әртүрлі аймақтарындағы генетикалық
белгілердің таралуын зерттейтін ғылым саласы.
|
|
9
|
Ассимиляция
|
К
|
Жаулап алушылар немесе отаршылардың жергілікті
халықпен – автохтондармен араласауы.
|
Жауапптары:
2-тапсырма. Этногенездің қалыптасу
кезеңдерінің өзіндік ерекшеліктерін атаңыз! /8
балл/
|
№
|
Этногенездің қалыптасу
кезеңдері
|
Ерекшелігі
|
|
1
|
Этногенездің фин-угор кезеңі
|
|
|
2
|
Этногенездің үндіеуропалық
(үнді ирандық) кезеңі
|
|
|
3
|
Этногенездің андрондықтар
кезеңі
|
|
|
4
|
Этногенездің Қарасұқ мәдениеті
кезеңі
|
|
|
5
|
Этногенездің юечжилер мен үйсіндер
кезеңі
|
|
|
6
|
Этногенездің қаңлылар
кезеңі
|
|
|
7
|
Этногенездің түркілік кезеңі
|
|
|
8
|
Этногенездің моңғолдық кезеңі
|
|
3-тапсырма. Ортағасырлық зерттеушілердің
еңбегіне талдау жасаңыз! /4 балл/
|
Авторлар
|
Еңбегінің аты
|
Сипаттамасы
|
|
М.Қашқари
|
|
|
|
М.Х.Дулати
|
|
|
4-тапсырма. Берілген
ұғымдарды пайдаланып, қазақ ұлтының этникалық құрамын
сипаттаңыз. /4 балл/
|
|
Ру
|
Жүз
|
Атажұрт
|
Атамекен
|
|
Сипаттама
|
|
|
|
|