Қазақстан территориясында ұлыстарлың құрылуы. Алтын Орда

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

XIII-XV ғасырлардағы Қазақстан

Мектеп: «№23 жалпы орта мектеп» КММ

Күні: 26.01.2018ж

Мұғалімнің аты-жөні: Идирисова Ақбота Абилхасымқызы

Сынып: 7 «В»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Қазақстан территориясында ұлыстарлың құрылуы. Алтын Орда

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

6.3.1.6 – картаны қолдану арқылы XIII-XV ғасырлардағы мемлекеттердегі саяси үдерістерді түсіндіру;

Сабақ мақсаттары

Моңғол империясы ыдырауы нәтижесінде орын алған өзгерістерді біледі:

Алтын Орданың қалыптасуы мен даму ерекшеліктерін анықтайды:

Бағалау критерийлері

XIII-XV ғғ. Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттерді біледі:

XIII-XV ғғ. Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттерді картадан көрсетеді:

XIII-XV ғғ. Қазақстан аумағында құрылған мемлекеттердің билеушілерін анықтап, мемлекеттерді салыстырады:

Тілдік мақсаттар

Проблемалық сұрақтарды талдау арқылы айтылым дағдысы, ой-түйін жазу арқылы жазылым дағдысы дамиды

Құндылықтарға баулу

Қазақстан Республикасының әр азаматының патриоттық борышы – Қазақстан халықтарының достық пен келісім дәстүрін сақтап, ұлғайтып, ұрпақтан ұрпаққа беруге тәрбиелеу

Пәнаралық байланыстар

география

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Моңғол шапқыншылықтарының салдары

Сабақ барысы

Сабақтың

Жоспарлан-ған

кезеңдері

Әдіс тәсілдер

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

І. Ұйымдастыру кезеңі:

(2 мин)

3. Үй тапсырмасын тексеру (7 мин)

Бейнебаян көрсету`

(4 мин)

3.Жаңа сабақ

(5 мин)

4.Тапсырма-лар

(10 мин)

5.Сабақты қорытындылау (5мин)

« Тобымызды табайық» әдісі

«Менің білім деңгейім»

(Жылдармен жұмыс)-

Термин сөздермен жұмыс.

«Кластер»

«Оқы, ойлан, жұптас»

«Постер»

Картамен жұмыс

(Топтық)

І. Ұйымдастыру кезеңі:

• Оқушылармен сәлемдесу:

• Оқушыларды түгелдеу:

• Сынып тазалығына көңіл бөлу:

• Сыныпты топқа бөлу:

« Тобымызды табайық» әдісі

1-топ: «Жошы»

2-топ: «Үгедей»

3-топ: «Шағатай»

4-топ: «Төле»

2. Үй тапсырмасын сұрау:

• «Менің білім деңгейім» әдісі арқылы үйге берілген тапсырманы тексеру. (топтық)

1-топқа:2-топқа

(Жылдармен жұмыс)-бұл тапсырмада оқушылар бірлесе отырып жылдармен оқиғаларды ретімен қояды.

1-топқа:

- 1207 – 1208 жж. Енесей қырғыздарын, Сібір орман тайпаларын бағындырды

- 1207 - 1209 жж. Таңғыттарды, ұйғырларды бағындырды

- 1211 – 1215 жж. Қытайға жорық жасап, астанасы Пекинді (Ханбалық) басып алуы

- 1217 жылы найман ханы Күшілікке қарсы Жебе ноянды жіберді

- 1218 жылы Жетісу жеріне еніп, Баласағұнды алды, Отырарға сауда керуенін жіберді

2-топқа

- 1219 жылы 150 мың әскер Ертіс, Сырдарияға аттанды, Отырардың жау қолына көшуі

- 1219 - 1220 жж Сыр бойындағы қалалар толығымен моңғолдарға бағынуы

- 1219 – 1224жж Қазақстан мен Орта Азияны толық жаулап алады.

- 1225 жылы Шыңғыс хан Қарақорымға келеді

- 1227 жылы Шыңғыс хан мен оның ұлы Жошының қаза болуы.

Дескриптор:

− Шыңғыс хан мемлекетіндегі тарихи оқиғалар анықтайды:

- жылдарды сәйкестендіреді:

3-топқа: ( Термин сөздермен жұмыс. Оқушылар термин  сөздердің мағынасын табады.)
«Жасақ» («Яса») – заң жинағы.
«Құрылтай» – жылына бір рет болатын кеңес.
«Барунгар» – оң қанат.
«Кул» – орталық қанат.

«Жоңғар» сол қанат
«Мыңбасы» – бір мың әскердің басқарушысы.
«Кешіккен» – Шыңғыс ханның жеке күзетшісі.
«Хан» – тайпа көсемі, мемлекет билеушісі.

«Ұлыс» – бөліп берілген жерлер.

Дескриптор:

- термин сөздің мағынасын біледі:

-термин сөздерге сипаттама береді::

4-топқа: Моңғолдардың Қазақстан жерін жаулап алудың  зардаптары. (Оқушылар кластер арқылы жаулап алған жерлерді жазып көрсетеді)

• Жетісу аймағында шапқыншылыққа дейін 200-ден астам елді-мекендер болса, одан кейінгі ХІІІ-ХІV ғасырларда 20-жуық елді-мекендер қалған;

• Баласағұн қаласының орны мүлдем жоғалып кеткен;

• Егін шаруашылығының жүйесі бұзылды;

• Халықтардың этникалық құрамы мүлде бұзылды;

• Қазақ халқы қалыптасуының аяқталуы 200 жылға кешеуілдеді;

• Мәдениеттің дамуына кедергі болды.

Дескриптор:

-Моңғолдардың Қазақстан жерін жаулап алудың  зардаптарын анықтайды:

Оқушыларға тақырып бойынша видио ролик көрсетемін.

Жаңа сабақ:

Топтарға тапсырма:

Оқулықтағы тапсырмаларды топтарға бөлу

«Қазақстан территориясында ұлыстардың құрылуы»

1-топқа: «Алтын орданың құрылуы»

2-топқа «Мемлекеттің құрылымы»

3-топқа: «Алтын Орданың өркендеуі»

4-топқа: «Алтын Орданың құлауы»

(Оқушылар тақырыпты жеке оқып, жұппен жұптасып, топпен талқылайды)

1-топқа: «Алтын орданың құрылуы»

«Жағымды, жағымсыз жақтары»

2-топқа «Мемлекеттің құрылымы»

(Моңғол мемлекетінің құрылымы мен Алтын Орданың құрылымын салыстыру)

3-топқа: «Алтын Орданың өркендеуі»(Тірек сызба)

4-топқа: «Алтын Орданың құлауы»

«Себеп, салдар»

Пікір-----------------------------------------------------------

Дәлел-----------------------------------------------------------

Мысал---------------------------------------------------------

Қорытынды--------------------------------------------------

Жаңа сабақты қорытындылауға картамен жұмысты беремін. Сұрақтарға топпен бірлесе отырып жауап беру арқылы қартаға мемлекеттерді белгілеп көрсетеді. (Картаға мемлекеттерді түсіріп болған соң, төрт топтың картасы тақтаға ілінеді. Төрт топтың картасы құрастырылып, картаның бетінде «Рухани жаңғырудың» суреті пайда болады. «Рухани жаңғыру бойынша оқушылардың ойы, пікірі тыңдалып кеттеді.

1-топ: Бату ханның кезінде алып жатқан аумақтар және орталығы болған қала. (Ертістен Дунайға дейінгі жерлер, Сарай Берке)

2-топ:Алтын Орданың сол қанат алқабын алып жатқан жерлер және сол қанаттының орталығы болған қала.(Шығыс Дешті Қыпшақ, Сырдария. Сығанақ)

3-топ: Өзбек хан мен оның ұлы Жәнібек билеген тұста қандай қалаларды қайтадан ірі қолөнер және сауда орталықтарына айналдырды.(Сығанақ пен Отырар)

4-топ:Алтын Орда мемлекеті толықтай құлағаннан кейін оның орнына келген мемлекеттер. (Ноғай Ордасы, Қырым, Қазан, Астрахан, Сібір)

Дескриптор

− Монғол империясы құрамындағы мемлекеттерді атайды;

− Алтын Орда мемлекетінен ыдыраған мемлекеттерді және олардың территориясын атайды;

− Монғол шапқыншылығының Еуразия құрлығына енгізген өзгерістерін көрсетеді.

Кеспе қағаздар

Бағалау парақшалары

смайликтер

Кеспе кагаздар

Кеспе қағаздар

Кеспе қағаздар

АКТ

Оқулық

Плакат, пламастер,стикер,

Кескін карта

6. Кері байланыс алу (1 мин)

«Білім ағашы» кері байланыс

Стикер

7. Үйге тапсырма

(1 мин)

8. Бағалау

(1 мин)

«Жағымды, жағымсыз» кестемен жұмыс

«Алтын Орда» мен «Моңғол басқыншылардың» жағымды, жағымсыз тұстарын кесте құру арқылы жазып келу.

Оқушыларды әр тапсырма кезінде смайлик немесе басбармақ арқылы бағалау.

Күнделік

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Оқушыларды мақтау, мадақтау арқылы қолдау көрсетіп және смайликтер арқылы бағалап, А,В,С білім деңгейіне сәйкес тапсырмалар беремін.Тақырыпқа байланысты сілтемелер (bilimland.kz) алынды

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз? Оқушылардың топтық және жеке жұмыстарға қатысуын бақылау, дұрыс бағыт беру үшін кері байланыс жасау және қалыптастырушы бағалау жұмыстарын беру арқылы жеке оқудағы жетістіктеріне көздерін жеткізу

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Оқушылардың денсаулығы мен өмірлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, сергіту сәтін ұйымдастыру; Сабақ алдында бөлмені желдетіп алу

Сабақ бойынша рефлексия

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?