400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 11 материал табылды

Қазақстанда жоғары білімнің және ғылымның дамуы

Материал туралы қысқаша түсінік
жоғары сыныпқа сабақ беретін тарих пәні мұғалімдеріне қосымша көмек ретінде
Материалдың қысқаша нұсқасы





§23 Тақырып: Қазақстанда жоғары білімнің және ғылымның дамуы.



Жоғары және арнаулы орта білім.

  1. Қазақстанда ашылған тұңғыш жоғары оқу орны. Қазақ педогогикалық институты.

  2. Қазақ педогогикалық институты қай жылы ашылды? 1928 жылы. (1935 жылдан оған Абай есімі берілді. Қазіргі Қазақ Ұлттық педогогикалық университеті)

  3. 1929-жылы Алматыда ашылған жоғары оқу орны. Мал –дәрігерлік институты

  4. Қазақ ауыл шаруашылық институты ашылған жыл? 1930 жыл

  5. Алматы медициналық институты ашылған жыл? 1931 жыл.

  6. 1934 жылы ашылған жоғары оқу орындарының бірі. С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті. (қазіргі әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті)

  7. Республикада инжинер-техник кадрларын даярлауға негіз болған жоғары оқу орны. Қазақ кен-метталлургия институты.

  8. Орал, Семей, Петропавл, Ақтөбе, Қарағанды және Қостанай қалаларында ашылған жоғары орындары. Мұғалімдер дайындайтын институттар. (олар педагогика институты болып қайта құрылды)

  9. Ұлы Отан соғысының қарсаңында Қазақстанда қанша жоғары оқу орны болды? 19.

  10. Ұлы Отан соғысының қарсаңында Қазақстанда қанша орта арнаулы оқу орны жұмыс істеді? 120.

  11. Ұлы Отан соғысының қарсаңында Қазақстанда қанша орта арнаулы оқу орны жұмыс істеп, оларда қанша адам оқыды? 40 мыңдай.





  1. 1930 жылдары өзге республикалардың жоғары оқу орындары мен техникумдарында білім алған қазақстандық жастар саны. 20 мыңдай.

  2. Республиканың жоғары білім жүйесінің қалыптасуына көмек көрсеткен қазақ халқының ғылым мен мәдениет қайраткерлері. С. Асфендияров, Т. Жүргенов, С. Сейфуллин, А. Байтұрсынұлы, О. Жандосов, М. Әуезов, Қ. Жұбанов.

  3. Қазақстандағы жоғары оқу орындары мен ғылыми мекемелерінде зерттеулер жүргізген көрнекті ғалымдар. Б. Домбровский, Н.П. Орлов, М.П. Иванов, И.С. Бахал, К.П. Персидский

  4. Ұлы Отан соғысы қарсаңында инжинер-техник, ғылым және өнер адамдарының қатарының сиреп қалуына себеп болған жағдай Сталиндік қуғын-сүргін.



Ғылымның дамуы.

  1. Қазақстанда алғашқы ғылыми-зерттеу мекемелері қай жылдары ашылды? 1920-жылдары.

  2. Орынборда Қазақстанның табиғаты мен тарихын зерттеу мақсатында тарихи-статистикалық бөлім ашылған жыл? 1919 жыл. Желтоқсан

  3. 1926 жылы ежелгі Тараз қаласының орнында қазба жұмыстарын жүргізген: М.Е. Массон

  4. Геологиялық экспедициялар мен жер қойнауы, пайдалы қазбаларды зерттеуге үлес қосқан КСРО Ғылым академиясының көрнекті ғалымдары: А.Е. Ферсман, Н.Г. Кассин, М.П. Русаков, С.С. Неустроев, И.М. Крашенников, Р.А. Борукаев, А.А. Гапеев.

  5. Тыңайтқыштар және агротопырақтану институты ашылды. 1926 жыл

  6. Топырақтану институты ашылды. 1929 жылы

  7. Мал шаруашылығы институты ашылған жыл 1933 жылы

  8. Вильямс атындағы жер бөлу институты ашылды. 1936 жылы

  9. Ленин атындағы Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы акедемиясының қазақ филиалы құрылды. 1940 жыл

  10. Қазақстанда индустриаландырудың басталуымен геологиялық барлау жұмыстарын ұйымдастыру мен жүзеге асыру басталды.

  1. Қарағанды көмір алабын зерттеу басталған жыл. 1933 жыл.

  2. Үлкен Алтай. 1934 жыл.

  3. Үлкен Жезқазған. 1934 жыл

  4. Орал –Ембі мұнайлы өңірін зерттеу 1935 жыл





  1. Республика қандай пайдалы қазбаларды өндіруде Одақта алдыңғы орындарға шыққан болатын? Көмір, түсті металл т.б

  2. Республика аймағында геологиялық зерттеулер жүргізген, ғылымда ерлік көрсеткен ғалымдар. Қ.И. Сәтбаев, Н.Г. Кассин, М.П. Руссаков, А.Д. Архангельский, И.М. Губкин т.б



КСРО –ның Қазақ филиалының құрылуы.

  1. КСРО Ғылым акедемиясының Қазақстандағы филиалы құрылды. 1932 жыл

  2. Геология және тарих секторлары құрылды. 1935 жыл

  3. КСРО Ғылым акедемиясының Қазақ филиалына айналған жылы. 1938 жыл

  4. КСРО Ғылым акедемиясының президенттері болғандар.

С.Н. Вавилов , В.Л. Комаров

32. Қазақстан ғылымының штабын басқарған кеңестік түрколог ғалым

А.Н. Самойлович

33. Қазақстан ғылымының дамуына үлес қосқан ғалым. К. И. Сәтбаев

34. Профессор С. Асфендияров жазған «Қазақстанның көне заманнан бері тарихының» бірінші бөлімі жарық көрді. 1935 жылы

35. Соғыс қарсаңында Қазақстанның 57 ғылыми мекемесінде (жоғары оқу орындарын қоса алғанда) 1700-ден астам ғалым еңбек етті.



Мұражайлар мен археологиялық мұрағаттар

36. Семейде губерниялық архив басқарқармасы ұйымдастырылды. 1920 жыл

37. Қазақстан ғылымының дамуы барысында мұражайлар мен тарихи архивтер пайда болған қалалар. Орынбор, Орал, Семей, Верный, Ақтөбе, Көкшетау

37. Қазақстан зерттеу қоғамының жарғысы қабылданды. 1935 жыл

Қазақ тілінің дамуы

38. Ұлттық мәдениет институты ашылды. 1934 жыл

39. Қазақ әліпбиінің латыншаға аударылған жылы. 1929 жыл

40. Кирилицаға көшірілген жылы. 1940 жыл















Жалпы тақырып бойынша хронологиялық кесте

№

Жылдар

Маңызды оқиғалар


1

1919 -жыл

Орынборда Қазақстанның табиғаты мен тарихын зерттеу мақсатында тарихи-статистикалық бөлім ашылды.

2

1920-1930 ж.ж

Қазақстан ғылымының қалыптасқан кезеңі

3

1926- жыл

М.Е. Массон ежелгі Тараз қаласының орнында қазба жұмыстарын жүргізді.

4

1926 -жылы

Тыңайтқыштар мен агротопырақтану институты ашылды.

5

1928 жыл

Қазақ педогогиқалық институтының ашылуы.

6

1929 жыл

Топырақтану институты

7

1929 -1931 ж.ж

Алматыда зоотехникалық-малдәрігерлік, ауыл шаруашылығы және медицина институты ашылды.

8

1933 жылы

Мал шаруашылығы институты

9

1934 –жылы

Қазақ мемлекеттік университеті ашылды.

10

1936 жылы

Вильямс атындағы жер бөлу институты

11

1940 жылы

Ленин атындағы Бүкілодақтық Ауыл шаруашылығы акедемиясының Қазақ филиалы құрылды

12

. 1933 жыл

Қарағанды көмір алабын зерттеу басталған жыл

13

1934 жыл.

Үлкен Алтай

14

1934 жыл

Үлкен Жезқазған

15

1935 жыл

Орал –Ембі мұнайлы өңірін зерттеу

16

1932 жыл

КСРО Ғылым акедемиясының Қазақстандағы филиалы құрылды

17

1935 жыл

Геология және тарих секторлары құрылды.

18

1938 жыл

КСРО Ғылым акедемиясының Қазақ филиалына айналған жылы.

19

1935 жылы

Профессор С. Асфендияров жазған «Қазақстанның көне заманнан бері тарихының» бірінші бөлімі жарық көрді

20

1920 жыл

Семейде губерниялық архив басқарқармасы ұйымдастырылды.

21

1935 жыл

Қазақстан зерттеу қоғамының жарғысы қабылданды.

22

1934 жыл

Ұлттық мәдениет институты ашылды

23

1929 жыл

Қазақ әліпбиінің латыншаға аударылған жылы.

24

1940 жыл

Кирилицаға көшірілген жылы.







Хронологиялық кестелер

  1. Қазақстанда 1920-1930 жылдары ашылған жоғары оқу орындары


№

Жоғары оқу орындары

ашылған жылы


1

Тұңғыш педагогиқалық институт

1928 жылы

2

Алматы зоотехникалық-малдәрігерлік институты

1929 жылы

3

Қазақтың ауылшаруашылық институты

1930 жылы

4

Алматы медицина институты

1931 жылы

5

Орал және Қызылорда пединституттары

1931-1932 ж.ж

6

С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университеті

1934 жылы

7

Қазақ кен-метталургия институты

1934 жылы









  1. Ғылыми мекемелер

№

Ғылыми мекемелер

Ашылған жылы


1

Тыңайтқыштар және агротопырақтану институты

1926 жылы

2

Топырақтану институты

1929 жылы

3

Мал шаруашылығы институты

1933 жылы

4

Вильямс атындағы жер бөлу институты

1936 жылы





  1. Қазақ тілінде жазылған оқулықтар

оқулықтар

Авторлары


Сөз теориясы

Ахмет Байтұрсынұлы

Алгебра

Қаныш Сәтбаев

География

Әлихан Бөкейханов

Мектепте қызмет істейтіндер үшін педогогикалық нұсқаулық

Жүсіпбек Аймауытов

Хрестоматия

Міржақып Дулатұлы









Сызбалар



  1. 1920-1930 жылдары Қазақстанда ашылған жоғары оқу орындары

Shape1 Shape2

Мал –дәрігерлік институты

Қазақ ауыл шаруашылық институты







Shape5 Shape4 Shape3

1920-1930 жылдары Қазақстанда ашылған жоғары оқу орындары







Shape9 Shape6 Shape8 Shape7

Алматы медициналық институты

Қазақ педогогикалық институты





Shape10

Shape11

Қазақ мемлекеттік университеті















Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
5 мамыр
978
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі