Қазақстандағы экологиялық бағалау

Қазақстандағы
экологиялық
бағалау
Экологиялық бағалау-бұл Қазақстанда тұрақты даму ме н қоршаған
ортаны қорғауды қамтамасыз етуге көмектесетін маңыз ды процесс.
Бұл кешенді тәсіл қоршаған ортаға әсерді бағалаудан бастап
стратегиялық экологиялық бағалауға дейінгі бағалауд ың әртүрлі
түрлерін қамтиды.

Экологиялық бағалаудың
мақсаты мен міндеттері
1
Мақсаты
Экологиялық бағалаудың
негізгі мақсаты-қоршаған
ортаға теріс әсерді
азайтатын және тұрақты
дамуға ықпал ететін
негізделген шешімдер
қабылдауды қамтамасыз
ету.
2
Тапсырмалар
Негізгі міндеттерге
мыналар жатады: ықтимал
экологиялық зардаптарды
анықтау және бағалау,
жағымсыз әсерлердің
алдын алу және азайту
шараларын әзірлеу және
шешім қабылдау процесіне
жұртшылықты тарту.

Экологиялық бағалау түрлері
Қоршаған ортаға әсерді
бағалау (ҚОӘБ)
ҚОӘБ-бұл ұсынылатын қызметтің
қоршаған ортаға және адам
денсаулығына күтілетін әсерін
анықтау, талдау және бағалау
процесі.
Мемлекеттік экологиялық
сараптама
Мемлекеттік экологиялық
сараптама-бұл жоспарланған
қызметті, экологиялық талаптарды
негіздейтін құжаттаманың
сәйкестігін бағалау.
Стратегиялық экологиялық
бағалау
Стратегиялық экологиялық бағалау-
бұл мемлекеттік, аймақтық және
салалық бағдарламаларды,
жоспарлар мен тұжырымдамаларды
жүзеге асырудың ықтимал
экологиялық салдарын бағалау.

Қоршаған ортаға әсерді
бағалау (ҚОӘБ)
1
Бастапқы деректерді жинау
Осы кезеңде жобаны іске асыру жоспарланған
аумақтың экологиялық жағдайы туралы деректер
жиналады және талданады.
2
Әсерді бағалау
Мұнда жоспарланған қызметтің қоршаған орта
компоненттеріне ықтимал әсерлері анықталады және
бағаланады.
3
Іс-шараларды әзірлеу
Әсерді бағалау негізінде жағымсыз салдардың алдын
алу, азайту немесе өтеу жөніндегі іс-шаралар әзірленеді.

Мемлекеттік экологиялық
сараптама
Сәйкестікті тексеру
Мемлекеттік экологиялық
сараптама жоспарланған
қызметтің экологиялық
талаптар мен нормативтерге
сәйкес келетіндігін тексереді.
Қорытынды беру
Сараптама нәтижелері
бойынша қорытынды
беріледі, онда жобалық
құжаттаманы пысықтау
бойынша ұсынымдар болуы
мүмкін.
Міндеттеме
Мемлекеттік экологиялық сараптама жүргізу Қазақстан да кез
келген жобаны іске асыру үшін міндетті шарт болып т абылады.

Стратегиялық экологиялық
бағалау
Саясатты бағалау
Стратегиялық экологиялық бағалау мемлекеттік, аймақ тық және
салалық саясаттардың, бағдарламалар мен жоспарларды ң
экологиялық салдарын бағалауға мүмкіндік береді.
Тұрақты дамуға жәрдемдесу
Бағалаудың бұл түрі Тұрақты дамуды қамтамасыз ету ү шін
стратегиялық шешімдер қабылдау процесіне экологиялы қ
аспектілерді біріктіруге ықпал етеді.
Мүдделі тараптарды тарту
Стратегиялық экологиялық бағалау әр түрлі мүдделі т араптармен
белсенді қатысуды және кеңес беруді қамтиды.

Экологиялық бағалауды
жүргізу кезеңдері
1
Скрининг
Бұл кезеңде белгілі бір жоба немесе бағдарлама үшін
экологиялық бағалау жүргізу қажеттілігі анықталады.
2
Сатып алу
Мұнда экологиялық бағалаудың көлемі мен егжей-
тегжейлі деңгейі, сондай-ақ қарастырылатын негізгі
мәселелер анықталады.
3
Бағалау және талдау
Бұл кезеңде қоршаған ортаға ықтимал әсерлерге егжей -
тегжейлі талдау жүргізіледі және олардың алдын алу
шаралары әзірленеді.
4
Шешім қабылдау
Экологиялық бағалау нәтижелері жобаны немесе
бағдарламаны іске асыру туралы түпкілікті шешімдер
қабылдау кезінде ескеріледі.

Экологиялық бағалаудағы қоғамның рөлі
Ақпараттандыру
Жұртшылық жоспарланған жобалар
және экологиялық бағалау
процесіне қатысу мүмкіндігі туралы
уақтылы хабардар болуы тиіс.
Қатысу
Азаматтар мен қоғамдық ұйымдар
талқылауға қатыса алады,
бағалаудың әртүрлі кезеңдерінде өз
ұсыныстары мен ескертулерін енгізе
алады.
Пікірлерді есепке алу
Қоғамдық талқылаулардың
нәтижелері жобаларды іске асыру
бойынша түпкілікті шешімдер
қабылдау кезінде ескерілуге тиіс.

Экологиялық бағалауды
құқықтық реттеу
Заң Сипаттау
ҚР Экологиялық кодексі Қоршаған ортаны қорғау
саласындағы мемлекеттік
саясаттың құқықтық негіздерін
белгілейді және экологиялық
бағалау жүргізуді реттейді.
"Экологиялық сараптама
туралы"заң
Мемлекеттік экологиялық
сараптама және қоғамдық
талқылаулар жүргізу тәртібін
регламенттейді.
ҚР Үкіметінің қаулысы Қоршаған ортаға әсерді
бағалауды (ҚОӘБ) жүргізу
қағидаларын бекітеді.

Экологиялық бағалауды сәтті қолданудың
мысалы
Қазақстандағы жел электр станциясы
Қазақстанда жел электр станциясының құрылысы
экологиялық бағалауды қолданудың сәтті үлгісі болды .
Жүргізілген ҚОӘБ қоршаған ортаға ықтимал әсерлерді
анықтауға және азайтуға, сондай-ақ жергілікті халық тың
пікірін ескеруге көмектесті.
Экологиялық және әлеуметтік пайда
Жоба нәтижесінде таза энергиямен қамтамасыз ететін
және жергілікті тұрғындар үшін жұмыс орындарын
құратын қуатты жел электр станциясы пайдалануға
берілді. Бұл экологиялық бағалау процесінің сәтті
қолданылуын көрсетеді.