Қазақтардың 1812 жылғы Ресейдің Отан соғысына қатысуы

1812 жылы шілденің 6-сы күні Ресей мемлекетіне соғыс қаупі төніп келе жатқандығы туралы І Александр патшаның арнайы манифест-үндеуі қабылданды.

1812 жылғы қазан-қараша айларында Орынбор губернаторы Г.С.Волоконскийдің Ресей мен Франция арасында соғыс басталғандығы туралы хабары қазақ ауылдарға жетті.

Қазақтар шайқасқан полк: БАШҚҰРТ; ерекше рөл атқарған әскер түрі: АТТЫ ӘСКЕР; Француздар қазақ мергендерін «Азиялық амурлар» деп атаған.

Шайқастар

Батырлар

Марапатталуы

старшын

Байсақал Тілекұлы

Екі ел достығы рухын көтеруге ат салысып, жауға қарсы күш жұмылдыруға шақырған старшын

1812 жылы қыркүйек – Бородино шайқасы

(Ертіс шебі полктері)

Қазақ жауынгері

Майлыбайұлы

Күміс медаль

1-тептяр полкінің старшыны

Қарынбай Зындағұлұлы

Көгілдір ленталы медальмен

1812 жылы 27 шілде – Малаево Болото және Левия деревнялары

Қатардағы жауынгер қазақтар

Мұрат Құлшоранұлы

Хорунжий (орыс атты әскеріндегі алғашқы офицерлік шен) атағын алды.

Еріш Азаматұлы

Рамоново

Атты әскер жауынгерлері

Жасауыл

Боранбай Шуашбайұлы

Ықсан Әубәкірұлы

Вязьма түбінде

1-тептяр полкінің жасауылы

Сағит Хамитұлы

3-дәрежелі «Қасиетті Анна» орденімен

Лейпциг және Глогау қалаларына шабуыл (атаман Платовтың казак әскері қатарында Веймар, Ганау және Майндағы Франкфурт

жауынгер

Нарынбай Жанжігітұлы

«Георгий» орденінің кавалері. 1837 жылы Александр княздің патшалық қабылдауында болған.

Жауынгер­ ақын

Әмен Байбатырұлы

Қазақ-орыс жігіттерінің ерліктерін жырлаушы, 1853 ж. Орынбор губернаторы Перовскийдің қоқандықтарға қарсы жорығына қатысты.

Шоқынған қазақ

Яков Беляков

Соғыстың басты оқиғаларына белсене қатысқан, Кутузовтың қолынан медаль алған.

Лейпциг, Веймар, Ганау, Мезьере, Ла Ротарье

Кіші жүзден шыққан

3-Орынбор казак полкі

Кобленц, Мангейм, Нанси, Сен-Диезье

Қазақтар башқұрт полкінде

Майданға көмек

1 мыңнан астам

48 мыңға жуық жылқы

1804-1815 жылдары Кіші жүз қазақтарынан,

Кіші (Бөкей) ордасынан алынған жылқы саны

1 млн пұт тұз

Елтон тұз өндіру орнынан батыс майданға жіберілген тұз мөлшері

22 мың сом

Тұз өндіруші қазақтардың соғыс кезінде орыс әскерлеріне жинаған қаржы мөлшері

40 кавалериялық полк (28 башқұрт, 5 орынборлық, 2 тептяр полкі, т.б.)

Орынбор губерниясында құрылған кавалериялық полктің саны