Қазақтың алғашқы фантаст ғалымы

Бөлім:

10-бөлім. Ғылыми фантастика

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Ақанбаева Гүлнар

Күні:

14.04.2026ж

Сынып: 7

Қатысушылар саны: 23

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтың алғашқы фантаст-ғалымы.Тырнақша БЖБ №2

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту

мақсаттары:

7.3.4.1.Эссе құрылымы мен даму желісін сақтап, тақырыпқа байланысты берілген мәселенің оңтайлы шешілу жолдары немесе себептеріне өз көзқарасын жазу.(дискуссивті эссе);

7. 4. 5. 1 сөйлем соңында және сөйлем ішінде қойылатын тыныс белгілерін (даралаушы және ерекшелеуші) дұрыс қолдану.

Сабақтың мақсаты(Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

1. Эссенің құрылымы мен даму желісін сақтап 120-150 сөзден туратын эссе жазады.Онда кемінде 2 дәлел мен 1 қорытынды келтіреді.

2. Берілген мәтінде тыныс белгілерін дұрыс қойып, кемінде 5-6 сөйлемде тыныс белгілерін қатесіз қолданады.

Бағалау критерий

Эссе құрылымын (кіріспе,негізгі бөлім,қорытынды) сақтайды

Тақырыпқа қатысты мәселенің себептерін немесе шешу жолдарын ұсынады

Сөйлемнің соңынды қойылатын тыныс белгілерін дұрыс қолданады

Жазба жұмыстарында тыныс белгілерін сауатты қояды

Құндылық:«Білім беру ұйымдарында «Адал азамат» біртұтас тәрбие

бағдарламасын бекіту туралы» ҚР Оқу-ағарту министрінің

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

Халық пен мемлекеттің тарихи жетістіктеріне мақтаныш сезімін ояту және мәдени мұрасын, дәстүрлерін әрі қарай ілгерілету

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

Кезкелген қызмет түріне немесе іс-әрекеткежауапкершілікпен қарау

Құндылық: бірлік және ынтымақ

Басқа адамдардың даралығын ескере білу және өзгеніңидеялары мен пікірлерін дұрыс қабылдау

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал .

«Арқадағы жазулар» әдісі арқылы сергіту.

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру.

Қазақтың қандай фантаст –жазушыларын білесіңдер? Олардың қандай шығармаларын оқыдыңдар?

Психологиялық ахуал.

«Арқадағы жазулар» әдісі арқылы сергіту.

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен танысады.

Оқушылар өз сыныптастары

ның айтқан ойларына «шапалақ» әдісі арқылы қолдау білдіреді.

Мұғалім мадақтауы.

7-сынып

«Мектеп» баспасы

2024 жыл

Сабақтың ортасы

30 минут

5 минут

8 минут

10 минут

7 минут

1-тапсырма. Эссе құрылымы мен даму желісін сатап, «Мен-фантаст жазушы болсам...» деген тақырыпта өз көзқарастарыңда білдіріп, дискуссивті эссе жазыңдар.

«10-бөлім. Ғылыми фантастика.Пунктуация» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.

Оқу мақсаты 7.2.4.1 идеясы ұқсас публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау

Бағалау критерийі Білім алушы

• Публицистикалық және көркем әдебиет стиліндегі мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдайды

Ойлау дағдыларының Жоғары деңгей дағдылары

Орындау уақыты 15-20 минут

1-тапсырма

Екі мәтіннің стилін ажыратыңыз.Мәтіндердің тақырыбы, құрылымы, мақсатты аудиториясы, тілдік ерекшелігін салыстыра талдаңыз.

1-мәтін

Бала ұйықтағанда адам сенбес түстер көретін. Түсінде бала үстіне ақ халат киіп, зертхана ішінде жүргендей болатын. Әр түнде ұйқыға кетісімен түсінде жүргізген тәжірибелері күрделене түсті. Қарапайым көлбеу жазықтықтан төмен дөңгелеп түскен металл шардың уақытын өлшеуден күрделі физикалық-химиялық тәжірибелер реттерін тапты.

Он бір жасында бала көңілі түнгі аспанға ауды. Әжесінің сынған көзілдірігінен және ойыншықтар арасынан шыққан лупаны пайдаланып, қағаздан түтік орады. Галиео Галилей аспанға бағыттаған алғашқы телескоп сияқты еді. Телескоппы түнгі аспанға емес, күндізгі аспандағы жарық жұлдызға бағыттады. Галиео Галилей ашқан жаңалықты жаңғыртып мәз-мейрам. Өңінде дәлел тапқан тәжірибелер бала қолын қатайтып түстерін өңге айналдыруға жол салды. Жеткіншек бала қолы жетер заттарды пайдаланып, бір жыл ішінде Галилейдің, Ньютонның, Герцтің тәжірибелерін жасап, түстердің мыңнан бір бөлігіндүниеге әкелді. Өсе келе түнгі ұйқыда көретін түстері азайды. Көре қалса ғажап аспаптармен, құралдармен, машиналармен жұмыс істейтін. Көзінің өткірлігі қиялының шексіздігімен, тез ойша білген көргенін байланыстыру қабілетімен ауысты.
Алда оны үлкен істер, ашылмаған жаңалықтар күтіп тұрғаны анық.

2-мәтін

Жас жазушылар жинағының мазмұны бай. Палитрасы сан қырлы, алуан бояулы. Достықты, махаббат пен адамгершілік лағыл қасиеттерді қызыл тінге айналдырған лирикалық әңгімелермен бірге, туған жер, ел тағдырын толғаған тебіреніске толы туындылар, аңыз-әфсана, фантастика, сатиралық дүниелер де бар. Ендігі сөз –ғылыми-фантас­тика­­лық әңгімелері төңірегінде. Бая­нымызды  сабақтамастан бұрын қазақ әдебиетіндегі кенже жанрдың сыр-сипа­тына аз-кем тоқталған жөн шығар.

Фантастика. Аса қиын да, өте күрделі тақырып. Жалғыз ауыз сөздің аясы мейлінше кең. Бұл ұғымның қазақ сана­сындағы түйсік-түсінігі кенеусіз ауқымды, мақсат-мұраты шыңырау тұңғиық. Термин төркіні саналатын гректерде бұл атау – көзге елестету өнері дегенді түсіндірген. Осы тұрғыдан пайымдап, зерделер болсақ, қазақ халқының да ежелден арманшыл, ойшыл, қиялшыл екеніне көз жеткіземіз. Айғақ деректі аласұрып іздемей-ақ қояйық. Тілге тиек ретінде баба­лары­мыздың асыл мұрасы – қиял-ғажайып ертегілерін айтсақ та жетіп жатыр. Халық қиялынан туған хайуанаттар жайлы қиял-ғажайып, тұрмыс-салт ертегілерінде фантастика жанрының негізгі элементтері кездеседі. Бұған ең алдымен «Ер Төстік», «Қырық өтірік», «Керқұла атты Кендебай» тәрізді жауһар жәдігерлерімізді атар едік. Фантастиканың ғылыми жағынан дамып, қалыптасқанға дейін мифологиялық және діни шығармаларда орын алғанын көрсетеді.

Дүниедегі ең шапшаң, ең ұшқыр құбылыс – қиял.

Эссе құрылымы мен даму желісін сатап, «Мен-фантаст жазушы болсам...» деген тақырыпта өз көзқарастарыңда білдіріп, дискуссивті эссе

жазады.

БЖБ №2 орындайды.

Дескриптор

- эссе құрылымы мен даму желісін сатайды-2б;

-«Мен-фантаст жазушы болсам...» деген тақырыпта өз көзқарастарын білдіреді-2б;

-дискуссивті эссе жазады-2б;

-құрылымын сақтайды-2б;
-сөз санын сақтайды-2б

10 балл

1-10 дейін балл қойып отырады.

7-сынып

«Мектеп» баспасы

2024жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға жиынтық бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

7-сынып

Рефлексия-5 минут

Рефлексия «ҚҚҚ»

Рефлексия жасайды.

1-10 балдық жүйемен ҚБ қойылады.

Стикер