Қазақтың дастарқаны

Ашық микрофон сұрақтары

1.Елдің, отбасының ең сыйлы адамы?

2.Әкенің, шешенің анасы?

3.Өмірге бала әкелген, түн ұйқысын төрт бөліп, ақ сүтін берген ең аяулы жан?

4.Қазақ отбасындағы шаңырақ иесі, әке өмірінің жалғасы

5.Елдің көркі, өмірдің гүлі, отбасының қуанышы?

6.Қонақпен бірге не келеді?

7. Қонақты қусаң не қашып кетеді?

8.Қонақты қалай күткен?

9.Бие сүтіннен ашытылып жасалатын сусын?

10. Түйе сүтіннен жасалатын дәмді, жұмсақ, майлы, сусын?

11.Дастарқанның басты асы?

12.Сыбаға дегеніміз не?

13.Қонақкәде дегеніміз не?

Сөздік сұрау

Қонақжай

Татуластыру

Щедрый

Принцип

Оценить

Ас адамның арқауы

Қастерлеу

Уважение

Мир

Қорған

Сүйеніш

Қанат

Қамқоршы

ұлттық дәстүр

Отбасы тәрбиесі

Қонақ күту

Қонақты шығарып салу

«Сиқырлы қобдиша»

Сыныбымыздың әдемі, әнші қыз?

Сыныбымызда шашы ұзын, шашын тарағанды жақсы көретін қыз?

Сыныбымызда ең сезімтал қыз?

Сыныбымызда ең нәзік қыз?

Сыныбымызда қай қыздың көзі үлкен, әдемі?

Сыныбымыз сабақта ең белсенді ұл?

Сыныбымызда музыка тыңдағанды жақсы көретін, құлақтарыннан наушниктері түспейтін ұлдар?

Сыныбымыздың ең жуасы?

Сыныбымыздың ең кішісі?

Сөздікпен жұмыс

тағам – блюда;

қуырдақ – жаренное мясо;

шұбат –шубат (верблюжье молоко);

қатық – простокваша;

жент – кушанье, приготовленного из сухого толченно пшенной крупы;

қонақжай – гостиприимный;

құт (бақ) – счастье;

адам ағзалары – части тела;

мал сою – резать скот;

ақ, сүт тағамдары – молочные продукты;

қазы-қарта, жал-жая – лакомные куски конины;

сүзбе, ірімшік – творог;

құрт – сушенный молочный продукт;

ұғым – понятие;

деннің сау болуы үшін – чтобы быть здоровым;

минералды заттар – минеральные вещества.

Қазақтың дастарханы

Қазақ – өте қонақжай халық. Қонағын құдайындай сыйлаған. Қонағы келсе құшағын жая қарсы алып, малын сойып, қарсы алады. Өйткені қазақта ʻʻқонақ келсе – құт келедіʼʼ деген ұғым қалыптасқан. Дастарханды аттауға болмайды. Үйге кірген адам дастарханнан дәм татпай кетпейді.

Қазақтың ұлттық дастарханында тамақтың үш түрі болады: ет, сүт, нан тағамдары. Қазақтың басты ұлттық тағамы – ет. Ет тағамдарына бесбармақ, қуырдақ, қазы, қарта, жал-жая жатады. Сүт тағамдарына қымыз, шұбат, айран, қатық, сарымай, ірімшік, құрт, сүзбе, қаймақ сияқты ішетін, жейтін алуан түрлі тағамдар жатады. Дәннен жасалған тағамдар – тары, қуырған бидай, жент, талқан. Нан тағамдары – бауырсақ, шелпек. Сусындар: қымыз, шұбат, айран.

Тамақ ішуге шақырғанда тамақты көп күттіруге болмайды. Адам баласы тамақ ішпей тұра алмайды. Денің сау болу үшін жақсы тамақтану керек. Халық ʻʻАс – адамның арқауыʼʼ деп бекер айтпаған. Тағам арқылы адам ағзалары белок, май, көмірсу, минералды заттар, түрлі витаминдермен қамтамасыз етіледі. Қазақтың ұлттық тағамдарының ішінде айран, ақ ірімшік, құрт, жент, қымыз бен шұбат ерекше бағаланады. Сондықтан, ʻʻАғы бардың – бағы барʼʼ демекші, сүті бар үй бақытты болып саналады.