Қазақтың ұлттық киімі. Этностиль. Ою-өрнек стилизациясы.

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Дизайн және технология

Көркем еңбек

Мектеп: Д. Қонаев атындағы жалпы білім беретін орта мектеп-гимназиясы

Күні: 15.11.2023

Мұғалімнің аты-жөні: Изтлеуова Самал Косаевна

Сынып: 8 «Б»

Сабақ 1

Қатысушылар саны: 12

Қатыспағандар:2

Сабақтың тақырыбы:

Қазақтың ұлттық киімі. Этностиль. Ою-өрнек стилизациясы.

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

8.1.2.1-Тарихи және мәдени шығу тегі әртүрлі өнер, қолөнер мен дизайн туындыларының ерекшеліктері туралы түсінігін көрсету. 8.1.3.1 шығармашылық идеяларды дамыту мен іске асыруда өз бетінше таңдаған ақпарат көздерін қолдану

Сабақтың мақсаты:

• Қазақтың ұлттық киімінің ерекшелігі туралы түсінік береді;

• Ұлттық киімнің заманауи модельдері (этностиль) туралы түсінігін кеңейту.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі

Педагогтың іс-әрекеті

Оқушылардың әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру

Сәлемдесу.Түгендеу.

Жағымды психологиялық ахуал орнату.

«Шаттық шеңбері»

Топқа бөлу:

1 топ: Қазақтың ұлттық оюлары

2 топ: Этно оюлар

Өткен тақырыпқа шолу.

Сұрақтар қою арқылы сұрау

1. 1 тоқсанда қандай бөлім болды?

2. Қазақтың сәндік-қолданбалы өнеріне нелер жатады?

3. Киіз басудың неше түрі бар? (екі түрі ) құрғақ және ылғалды басу

Оқушылар амандасады.

«Сені қөргеніме қуаныштымын себебі...» (оқушылар өздерінің қасындағы оқушылардың жақсы қасиеттерін айтады)

Қалыптастыру-шы бағалау:

Үш шапалақ!

Жарайсың!Бәрекелді!

Өте жақсы!

.

Шаттық шеңбері

Оқулықтағы түсініктемелер мен берілген суреттер

Слайд

Жаңа білім

«Миға шабуыл»

Оқушылар бейне материалды тамашалап, жаңа сабақтың тақырыбын, мақсатын анықтайды.

Қазақтың ұлттық киімдері суреттеріне нұсқау жасау.

Сұрақ қою:

1. Балалар мына суреттерде нелер бейнеленген?

2. Бұл суреттің бүгінгі сабаққа қандай қатысы болуы мүмкін?

«Түртіп алу» әдісі

Сабақтың мақсаты айтылады.

Қазақтың ұлттық киімдері- жазы ыстық, қысы аяз,аңызақ желді, ауа температурасы өзгермелі келетін даланың тұрмыс –тіршілігіне бейімделген материалдық мәдениеттің бірегей көрінісі. Қазақ ұлттық киімі қарапайым, көркем ,үйлесімді ,қолайлы, суықтан, ыстықтан, желден қорғауға арналған.

Қәзіргі шеберлердің көпшілігі киім моделін дайындауға ұлттық нақышты қолданады. Бұл стиль «этно» (халықтық) деп аталады.

Этностиль халықтың ұлттық киімін жандандырады.Костюм даярлауда сол халыққа тән пішім үлгісі , материалдар, түс , ою-өрнек, аксессуарлар қолданылады.

Этностиль киімінің ерекше үлгісі ретінде сән әлемінен өз орнын алды. Бүгінгі таңда Қазақстанда этникалық бағытта жаңа топтамаларды шығаратын дизайнерлер жұмыс істейді. Олар «Құрақ көрпе» - сән студиясы, Аида Кауменова, Ая Бапани, Балнур Асанова, «Сымбат» сән студиясы және т.б.

Әшекей үшін ұлттық нақыштағы ою-өрнекті стиль элементі ретінде қолданады. Ең бастысы –ұлттық киімге ұқсату емес, қәзіргі заманға лайық, жаңа үлгілер жасау. Ою-өрнектердің мәні терең, әр өрнектердің өз тарихы бар. Өрнекті стилизациялау- шынайы пішінді айналдырып, түрлендіретін авторлық жұмыс. Қолөнершілер шығармашылық ізденістің арқасында ол жаңашыл сипат алып, жаңа жанрғаларға айналуда. Бүгінде стилизациялау кеңінен қолданылады. Мысалы: Ою-өрнектің стилизациясы мен алманың заманауи түрдегі стилизациясы.

Қауіпсіздік ережелерін еске түсіреміз.

1.Тапсырма: Постер қорғау

«Егер мен дизайнер болсам...» қазақтың этностиль киімі туралы таныстырылым дайындау. Өз қалауларынша, ортада қорғау.

Қ.Б: «Екі жұлдыз, бір тілек»

Сергіту сәті.» Жаңылтпаш айту.

Практикалық жұмыс

Топтық жұмыс. «Іздеп тап әдісі»

2. Екі топқа стилизацияға ұшыраған суреттер беріледі , соның түп нұсқасын тауып суреттерін салу, олардың ұқсастығын табу.

Ою-өрнек және табиғи мотивтердің стилизациясы.

1.Стильденген табиғи мотивтерді таратып,олар қандай аң-құс,өсімдіктермен байланысты?

2. Ол заманауи ою-өрнектерден қалай бейнеленген. Сәндік суретін салу.

Сыйқырлы ұяшықтар. Ұяшықтарды таңдай отырып, сұрақтарға жауап беру

Оқушылар топтасып ақылдасып пікір шығарып пікірлерімен бөліседі

Жаңа тақырыпты дәптерге жазады. Үш тілдік сөздік

Оқушылар топта этникалық стиль, оның түрлері туралы презентациядағы ақпаратпен танысады, қорғайды.

.

Қазақтың ұлтты киімдерінің түрлерін табу.

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Жасанды интелект арқылы жасалады.

Оқушылар топтасып ақылдасып, пікір алмасады.

Ұяшықтарды таңдай отырып, сұрақтарға жауап береді

Дескриптор

-әртүрлі халықтың ұлттық киімінің түрлерін біледі, ою-өрнек түрлерін анықтайды;

- қазақтың ұлттық киімінің жас бойынша бөліну мәнін түсінеді;

- этностильдегі ұлттық киім түрлерімен танысады.

Үш шапалақ!
Жарайсың!

Бәрекелді!

Өте жақсы!

Дескриптор:

- Ұлттық киім, ою-орнек түрлерін атайды.

-Қолөнер, дизайн туындыларын түсінеді.

Дескриптор:

- Ою-орнек мотивтерін айтады,

- Ою-орнек пен тірі табиғатты пайдаланып өрнектеу стилизациясы арқылы өз идеяларын заманауи бағытта құрастыра алады;

- Туындыларын шынайы омірмен байланыстыра алады;

КБ:«Бас бармақ» әдісі арқылы топтар бірін бірі бағалайды.

халқының ұлттық киімі бейнеленген фотосуреттер

(Қазақтың ұлттық киімі)

https://www.youtube.com/watch?v=6JivjRS1r2I

Этностиль

https://www.youtube.com/watch?v=Y0FVLXLEAxA

Өрнек стилизациясы

https://www.youtube.com/watch?v=1uwfyePR1eg

Жасанды интеллект

Сабақты бекіту.

«Қар кесегі» әдісі.

Сұрақ-жауап:

1.Қазақтың ұлттық киімдеріне нелер жатады?

2.Этностиль деген не?

3. Этностильде заманауи киім дайындауға бола ма?

Мысал келтіріңдер.

4.Сән өнеріндегі қандай отандық киім дизайнерлерін білесіңдер?

5. Қандай ою-өрнек түрлерін білесіңдер?

6.Стилизация дегеніміз не?

Оқушылар қар кесегі әдісі арқылы топтар, бір –біріне сұрақтар жазылған қағаздар лақтырып, жауап береді

Қалыптастыру-шы бағалау:

Оқушылардың айтқан жауаптарына пікір қалдыру.

Кері байланыс

«Көңіл күй» букеті .

Қызыл түс-бүгінгі сабақ ұнады

Сары түс-барлығы түсінікті

Жасыл түс-барлығы жақсы

Өз ой пікірлерін білдіру

Үйге тапсырма

Этностильдегі бас киім дизайны -тақия тігіп үйренеміз. Керекті құрал –жабдықтар,қайшы, ине жіп, фетр матасы.

Күнделіктеріне жазу