Қазақтың ұлттық ою-өрнектерінің тәрбиелік маңызы

Кіріспе

Қазақ халқының ұлттық мәдениеті – ғасырлар бойы қалыптасқан асыл мұра. Сол мәдениеттің маңызды саласының бірі – ою-өрнек өнері. Қазақтың ұлттық ою-өрнектері халқымыздың тұрмыс-тіршілігін, дүниетанымын, салт-дәстүрін бейнелейді. Ою-өрнек тек әсемдік үшін ғана қолданылмай, терең мағынаны да білдіреді. Бүгінгі таңда ұлттық ою-өрнектерді жас ұрпаққа таныту – маңызды тәрбиелік міндеттердің бірі.

Ою-өрнек өнерінің шығу тарихы

Ою-өрнек өнері қазақ халқында ерте заманнан бері дамып келеді. Көшпелі өмір салтын ұстанған халқымыз киіз үй жабдықтарын, киім-кешектерді, тұрмыстық бұйымдарды түрлі өрнектермен безендірген. Әр өрнектің өзіндік атауы мен мағынасы болған. Мысалы, «қошқар мүйіз» байлық пен молшылықты білдірсе, «түйе табан» төзімділіктің белгісі саналған.

Ұлттық өрнектер табиғатпен тығыз байланысты болғандықтан, онда жануарлардың, өсімдіктердің және табиғат құбылыстарының бейнесі жиі кездеседі.

Тәрбиелік маңызы

Ұлттық ою-өрнектер оқушыларға эстетикалық тәрбие береді. Олар әсемдікті көріп, оны бағалауға үйренеді. Сонымен қатар, ою-өрнек арқылы балалар халқымыздың тарихын, мәдениетін таниды.

Ою-өрнек өнерінің тәрбиелік маңызы:

• ұлттық құндылықтарға құрмет қалыптастырады;

• шығармашылық қабілетті дамытады;

• ұқыптылық пен шыдамдылыққа тәрбиелейді;

• көркемдік талғамды жетілдіреді.

Бейнелеу өнері сабағында оқушылар ою-өрнек салып үйрену арқылы ұлттық өнерге қызығушылық танытады. Бұл олардың туған жерге, елге деген сүйіспеншілігін арттырады.

Қазіргі кездегі қолданылуы

Қазіргі уақытта ұлттық ою-өрнектер киім дизайнында, сәулет өнерінде, зергерлік бұйымдарда кеңінен қолданылып жүр. Заманауи дизайнерлер ұлттық нақыштарды жаңа үлгіде пайдаланып, қазақ мәдениетін әлемге танытуда.

Мектептерде де ұлттық өнерге ерекше көңіл бөлініп келеді. Түрлі көрмелер, шығармашылық байқаулар ұйымдастырылып, оқушылардың өнерге деген қызығушылығы артуда.

Қорытынды

Қорытындылай келе, қазақтың ұлттық ою-өрнектері – халқымыздың рухани байлығы. Ол ұрпақ тәрбиесінде маңызды орын алады. Сондықтан ұлттық өнерді сақтау, оны келешек ұрпаққа насихаттау – әрбір азаматтың міндеті.