Қәзіргі ғарышты қалай зерттейді?

Сабақ тақырыбы:

Қазір ғарышты қалай зерттейді?

Пәні: ЖАРАТЫЛЫСТАНУ

Күні :19.01.2018ж

Мұғалімнің есімі: Ходжаева Аксана

СЫНЫП: 1-сынып

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Оқу мақсаты:

Барлық оқушылар:кейбір ғарыш денелерін сипаттау;

Оқушылардың басым бөлігі:ғарышты зерттеуге арналған құралдарды және ұшу аппараттарын сипаттау;

Кейбір оқушылар:қоршаған әлемнің құбылыстарына бақылау жүргізу.

Ресурстар:

ұшу аппараттарының әртүрлі суреттері;

телескоптардың суреттері. Интернет-ресурстар:

телескопты қалай жасауға болатыны туралы бейнежазба, мысалы,

Байқоңыр ғарыш айлағынан зымыранның ұшуы, мысалы,

Күтілетін нәтижелер:

0. Олар құрылғылар мен ұшу аппараттарының не үшін қолданылатынын түсінеді;

1. расытханалардың қалай жұмыс істейтінін, қазіргі телескоптардың алғашқы телескоптардан айыр­ машылығын түсінеді.

Сабақтың мақсаты:

1.4.2.2 ғарышты зерттеуге арналған құрылғылар мен ұшу аппараттарын сипаттау;

1.4.2.3 жекелеген ғарыштық денелерді атау және сипаттау

Сабаққа байланысты деректі материалдар

Сабаққа қатысты ескертпелер

Ғарыш — бұл Жерді қоршап тұрған кеңістік. Оны зерттеу үшін телескоптар мен басқа да күрделі оптикалық құрылғылар қажет.

Жердің жасанды серіктерінің көмегімен метео­ рологиялық­ ақпараттар алынады, Күннің құбылыс­­­ тарын бақылайды, ормандардағы өрттерді анық­ тайды. Ғарыш аппараттары Айда, Шолпанда, Марста болған.

Қазіргі уақытта әлемде ғарыш аппараттарын ұшыратын­ ғарыш айлақтары көп емес. Олардың ішінде Қазақстан Республикасы аумағында орналас­ қан әлемге әйгілі Байқоңыр ғарыш айлағы да бар.

Расытхана (обсерватория) — астрономиялыққұбылыстарды бақылау және зерттеу жұмыстарын жүргізетін арнайы­ мамандандырылған мекеме. Ағылшынның­ “бақылау”­ сөзінен шыққан.

Асы-Түрген расытханасы — климатты бақылауға арналған Қазақстандағы ең қолайлы бірден-бір ра­ сытхана.

Тянь-Шань астрономиялық расытханасы Үлкен Алматы көлінің маңайында орналасқан.

“Каменское плато” расытханасы Алматыдағы В. Г. Фесенков атындағы Астрофизикалық институтқа қарайды.

Ойлан

Жүзіп келе жатқан кемені кім бірінші көре алады: теңіз жағасында тұрғанадам ба әлде биік ағашта отырған адам ба?

Кіріспе тапсырма. Блиц-турнир. Оқушылардытоптарға бөліп, оқулықтағы сұрақтарға жауап беруді ұсыныңыз. Немесе алдын ала қарсылас топтарға “Ғарыш” тақырыбында бірнеше тапсырмалар ойлас­ тыруды тапсырыңыз. Оқушылар ежелде ашылған астрономиялық жаңалықтарды еске түсіріп, оларды атап бере алады.

Телескоп. Оқушылардан дүрбі туралы небілетіндерін­ сұраңыз. Ғалым Галилео Галилей жайында айтып беріңіз. Оқулықтағы суреттерге назар аудартыңыз. Оларды салыстыруды ұсыныңыз. Оқушылардан­ алғашқы телескоптардың­ қандай кемшіліктері болғанын сұраңыз. Егер олар жауап беруге қиналса, сіз сұрағыңызды “Тым алыстағы нысандарды ескі телескоптардың көмегімен көруге бола ма?” — деп нақтылаңыз. Оқушылардың қайсысы қарапайым дүрбімен қарап көргенін сұраңыз. Кескін анық болды ма?

Оқушылар “заманауи телескоптардың ұлғайтып көрсету мүмкіндігі мол, сондықтан кескіндері де нақты болады” деген қорытындыға келеді.

Жерқандай?

ЕртедеадамдарЖердіңпішінінқалайелестеткен?

Зерттейік. Оқушыларды төрт топқа бөліп, нұсқаулықтар беріңіз.

1-топ. “Суретшілер” — зымыранныңсуретінсалады. 2-топ. “Мүсіншілер” — онермексазданжасайды. 3-топ. “Оригами” — зымыранныңүлкенүлгісінқағаз­

данжасайды. (Нұсқаулықберіп, қажетіншекөмеккөрсетіңіз.)

4-топ. “Тәжірибе” — зымырандыұшырады. (Шыны ыдысқа құрамында көпіретін газы бар дәрілер салынып, оның бетіне қағаздан жасалған зымыран орналастырылады. Олонсекундішіндеұшады.)

Осыжұмыстыорындағаннанкейінбарлықтопмүшелерінжинаңыз. Оқушыларғаөздерініңорындағанжұмыстарынталқылап, қорытындыжасауүшінбесминутуақытберіңіз. Соданкейінқатысу­ шыларды­ таныстырылымдарынтыңдауүшінортағашақырыңыз. Әртоптаөзарабағалаужасатып, тапсырмаорындауданалғанәсерлеріменбөлісіп, алынғаннәтижелербойыншаөзойларынортағасалумақсатындаоқудиалогінқұрыңыз.

Пәнаралық байланыс

Қосымша тапсырмалар

Көркем еңбек. Аппликация жасау.

Ғарышкерлер тобында ойнауды ұсыныңыз. Ға­ рыштағы салмақсыздық туралы айтыңыз. Пантомима­ көрсетуді ұсыныңыз: ғарышкерлер қалай тамақ жейді, ішеді, ұйықтайды? Фильм көрсетуге болады. Мүмкіндігінше, расытханаларға саяхат ұйымдасты­ рыңыз. Егер ғаламторға шығу мүмкіндігі болса, Жер серіктері көмегімен ғарыштан алынған фото­ суреттерді көрсетуге болады.

Суретшінің қателігі. Оқушылар суретті қарап,сәйкес­сіздікті­ анықтап, себебін түсіндіре алады. (Расытханалардың­ айналасында көпқабатты ғима­-раттар­ болмауы керек, расытханалардағы телескоп­ тар заманға сай болуы керек.) Осыдан кейін оқу­ шыларға суретті бояп шығуды ұсыныңыз.

Бағалау

0. Оқушылар ғарышты зерттеуге қандай құралдар мен аппараттар қолданылатынын біледі, олар­ дың көмегімен жаңалықтар ашылатынын тү­ сінеді.

Зымыран. Оқушылар зерттеу кезінде алынғанзымыранның аппликациясын жасай алады. Әр оқу­ шыға өзінің ұшатын аппаратын жетілдіріп, элемент­­ тер қосып, атын ойлап табу ұсынылады. Кейбір оқушылар ойдан шығарған бөлшектерін толық сипаттап­ беруі мүмкін.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Оқушыларды сабақтың әр кезеңінде бағалау.

2: Дарынды және үлгерімі төмен оқушылардың ерекшелігіне көңіл бөлу.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Сабақтың нәтижесіне көңіл бөлу.

2: Рефлексия.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім ?