2.Ұйымдастыру кезеңі

Сабақтың ортасы 5 минут

15 минут

Б ейнесөз шешу арқылы бүгінгі сабақтың тақырыбын ашу.

Бейнесөзді шешеді.

Белсенділік танытқан оқушыларды мадақтау арқылы бағалау:

«Жарайсыңдар!»,

«Жақсы!».

«Енді осы жаңа сөздің тарихына шолу жасайық,алғаш рет кім енгізген,қандай сөзден шыққан,қандай мағынаны білдіреді екен.»

Пропорция туралы тарихи мәлімет беру.

«Біздің заманымызға дейінгі ІV ғасырда пропорцияның жалпы теориясын ежелгі грек ғалымдары жасаған, олардың ішінде аса көрнекті орын алғандары Теэтет пен Евдокс болған еді. Пропорционалдық тәуелділік архитектура мен өнерде жиі пайдаланылады. Себебі құрылыстың, кескіннің көрнекті, үйлесімді әсем болуы ондағы пропорционал үндестіктің сақталуымен байланысты. Тіпті, Страдивари да, өзінің ерекше скрипкасын жасағанда пропорцияны пайдаланған.

Пропорцияны қазіргіше жазуды 1693 жылы неміс физигі,өнертапқыш әрі математик Г.В.Лейбниц енгізген.

Жаңа сабақ.

Анықтама: Екі қатынастың теңдігін пропорция деп атайды.

«а-ның в-ға қатынасы тең болады с-ның d- ға қатынасы»

Тарихқа шолу барысында оқушылар қосымша сұрақтар қояды, тақырыпқа қызығушылығын білдіреді.

Оқушылар мұғалімнің сабағына, мысалдарына және түсіндірулеріне зейін қояды. Сабақ барысында маңызды жерлерді ескерту үшін дәптерлеріне жазып алады немесе кесте, схемалар сызады. Оқушылар түсінбеген

^a  ^c  вd  a  d  b  c Мысалы:

в d

9  5  36  20 ^{мұндағы} 9 ^бен 20 ^шеткі

^{мүшелері,} 5 ^пен 36 ^{ортаңғы мүшелері}

9 20  36 5 180 180.

Тағы да мысал келтірейік:

2 _ 10 _;

3 15

2  3 10 15

215  310

30  30

*Шеткі мүшелері мен ортаңғы мүшелерінің көбейтінділерінің мәні тең.

Пропорцияның негізгі қасиеті.

Шеткі мүшелерінің көбейтіндісі ортаңғы мүшелерінің көбейтіндісіне тең.

Пропорцияның белгісіз мүшесін табуды қарастырайық.

^{1 - мысал:} 42  х  7  9

х белгісіз - ортаңғы мүшені табу керек

Пропорцияның белгісіз ортаңғы мүшесін табу үшін шеткі мүшелерін көбейтіп, белгілі ортаңғы мүшеге бөлеміз.

7  х  42 9

х  42  9 7 ^; х  54 ^.

2 – мысал: 7  3  1 х

х белгісіз – шеткі мүшені табу керек

Пропорцияның белгісіз шеткі мүшесін табу үшін ортаңғы мүшелерін көбейтіп, шеткі мүшеге бөлеміз.

7  х  31; х  31 7 ; х  ³ .

7

Мәтінді есептерде пропорцияның қасиетін пайдалану.

Есеп: 120 м матадан 24 көйлек тігіледі, осындай 18 көйлек қанша м матадан тігіледі?

жерлерін сұрау арқылы түсініктерін тереңдетеді.

15 минут

Берілгені:

120 м матадан - 24 көйлек

? м матадан - 18 көйлек. Табу керек белгісізді

Шешуі: Белгісізді х деп белгілеп, пропорцияны құрамыз.

120:24 = х:18

Пропорцияның қасиетін пайдаланып белгісіз мүшесін табамыз.

х = (120 · 18):24 = 90; х=90. Жауабы: 90 м

мата.

Жеке жұмыс.

№112(А тобы)

Дескриптор: Білім алушы

• теңдеуді дұрыс құрастырады.

• "в" мәнін табу үшін дұрыс амалдарды қолданады.

• "в" мәнін орнына қойып, теңдік шартын тексереді.

№135(В тобы)

Дескриптор: Білім алушы

• пропорциядан теңдеу құрастырады.

• теңдеуді шешу амалдарын дұрыс қолданады.

• алынған y мәнін орнына қойып, теңдікті тексереді.

Деңгейіне қарай тапсырманы жеке орындайды.

Деңгейіне қарай тапсырманы жеке орындайды.

Дескриптор: Білім алушы

• белгісіз шаманы анықтайды;

• пропорция анықтамасын қолданады.

• белгісіз шаманы табады (Әрбір есепке 1балл.

Барлығы 4 балл)

Дескриптор: Білім алушы

• пропорцияның анықтамасын қолданып, теңдеу құрастырады.

• белгісіз шаманы табады.

• алынған мәнді орнына қойып, теңдікті тексереді. (Әрбір есепке 1балл.

Барлығы 4 балл)

Математика 6 (1 бөлім) А.Е.Әлібқасымова. Т.П. Кучер, З.Ә.Жұмағұлова.

Жалпы білім беретін мектептің 6 – сыныбына арналған оқулық: 2 бөлімнен тұрады.

Алматы «Мектеп» 2018.-27бет

Математика 6 (1 бөлім) А.Е.Әлібқасымова. Т.П. Кучер, З.Ә.Жұмағұлова.

Жалпы білім беретін мектептің 6 – сыныбына арналған оқулық: 2 бөлімнен тұрады.

Алматы «Мектеп» 2018.-30бет

№139(С тобы)

Дескриптор: Білім алушы

• азот пен оттектің ауадағы қатынасын анықтайды.

• қатынас бойынша азоттың 60 кг ауадағы массасын есептейді.

• қатынас бойынша оттектің 50 кг ауадағы массасын есептейді.

• есептің шешуін тексереді және жауапты дұрыс жазады.

Деңгейіне қарай тапсырманы жеке орындайды.

Дескриптор: Білім алушы

• азот пен оттектің ауадағы қатынасын анықтайды.

• қатынас бойынша азоттың 60 кг ауадағы массасын есептейді.

• қатынас бойынша оттектің 50 кг ауадағы массасын есептейді.

• есептің шешуін тексереді және жауапты дұрыс жазады.

(2 балл)

Математика 6 (1 бөлім) А.Е.Әлібқасымова. Т.П. Кучер, З.Ә.Жұмағұлова.

Жалпы білім беретін мектептің 6 – сыныбына арналған оқулық: 2 бөлімнен тұрады.

Алматы «Мектеп» 2018.-30бет

3.Қорытынды бөлім

5 минут

Үйге тапсырма.

№127

№136

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

Өзіңнің бүгінгі сабаққа қатысыңды бағалап, берілген фигураларды таңда.

Мен сабаққа өте жақсы қатысып, тапсырмаларды толық орындадым.

Мен бүгінгі сабаққа жақсы түсініп, қатысып отырдым.

М ен жақсы талпындым, бірақ бәрі ойдағыдай емес.

^{Менің бұдан да жақсы} дайындалуыма болады

М ен бүгін сабаққа араласпадым

Оқушыларды бағалау.

Оқушылар сабақтың қандай бөлігі қызықты болғанын, қандай тұстарды қиыншылықпен қабылдағанын немесе қандай тақырыптарды тереңірек түсінгісі келетінін айтады.

Үлестірме қағаздары