|
Бөлім: |
||
|
Педагогтіңаты-жөні |
|
|
|
Күні: |
|
|
|
Сынып: 8 |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы |
|
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты: |
8.4.1.9 – потенциалдар айырымының және потенциалдың физикалық мағынасын түсіндіру; |
|
|
Сабақтың мақсаты: |
|
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 5 минут |
Сәлемдесу, оқушыларға жоқтама жасау «Балық аулау» әдісі арқылы топқа біріктіру Миға шабуыл: Үй тапсырмасын сұрау.
|
Сәлемдеседі Оқушы өзіне ұнаған бейнені таңдап алады. Топка бірігеді |
Мұғалімнің кері байланысы |
Таратпа материалдар |
|
15 минут |
«Стопкадр» әдісі Жаңа тақырыпты бейнеролик арқылы түсіндіру Жаңа тақырыпты бекіту үшін тапсырмалар
«Бос орынды толтыру» әдісі Тапсырма№1 Кесте арқылы ұжымдық жұмыс орындайды.Электр өрісінің кернеулігі мен потенциалдар айырымының формуласын қолданып, есептер шығарады. |
Бейнеролик көріп, жаңа сабақ мазмұнымен танысады
Оқушылар топта бірлесіп тапсырмаларды орындайды
|
Дескриптор:
«Басбармақ» әдісі арқылы сабақ барысы бойынша болсын, тапсырма бойынша болсын, басбармақ жоғарыға қарай болса оқушының білімі керемет, басбармақ көлденең болса оқушы тағыда жұмыс істеу керек, басбармақ төмен қарай әлі де іздену керек екендігін білдіруге болады.
әліде жұмыс істеу керек! |
https://youtu.be/yxOkGUlHaJQ?si=3FFv7T6Oq0rJVI34 Оқулық Таратпа материал Ресурс №1 |
|
Сабақтың ортасы 20 минут |
«Бірге ойлаймыз» әдісі арқылы құрылымдалған тапсырманы орындайды Тапсырма№2 |
Оқушылар ұжымға құрылымдалған тапсырмаларды орындайды |
Дескриптор: 1.Найзағайдың пайда болу шарттарын сипаттайды. 2.Найзағайдың ұшқындарының потенциалдар айырымы есептейді. 3.Найзағайдың бір ұшқын бөлшегінің кернеулігін есептейді. 4.Найзағай арқылы электр өрісінің күштерін арттыру шарттарын сипаттайды. 5.Найзағайдың разряд шамасын сипаттайды. ҚБ: «Жұлдыз» |
Ресурс №2
Жұлдызшалар |
|
Сабақтың соңы: 5 мин Үй тапсырмасы |
Кері байланыс «Плюс-минус-қызықты» әдісі Уақытқа қарай бұл жаттығуды ауызша да, жазбаша да орындауға болады. Жазбаша орындағанда үш бағанды кестені толтыру ұсынылады: « « Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы тақырыбын оқу. |
Сабақ бойынша пікір білдіріп, ой бөліседі. |
Сабақ барысында бағалау критерийлері оқушыларға таныстырылады. Бағалау критерийлеріне сай тапсырмалар беріледі. Әр тапсырманы орындау барысында оқушыларға дескрипторлар ұсынылады. Дескрипторларға қарап тапсырманы орындай отырып оқушылардың білімі қалыптасады |
|
Ресурстар
Ресурс №1
Берілген ақпараттарды пайдаланып, кестені толықтырыңыз.
|
Электр өрісінің кернеулігі, Е,
, |
Потенциалдар айырымы, ∆U, В |
Потенциалдар айырымы,
|
Потенциалдар айырымы,
|
Арақашықтық d м |
Заряд q Кл |
Жұмыс А Дж |
|
20 |
? |
500 |
100 |
? |
|
? |
|
? |
600 |
? |
250 |
24 |
? |
|
|
6 |
? |
5 |
? |
1,5 |
? |
|
|
25 |
2000 |
? |
1650 |
? |
|
? |
Ресурс №2

Найзағай
Найзағай —
бұлттар не бұлт пен жер арасында болатын ұзындығы бірнеше км,
диаметрі ондаған см және ұзақтығы секундтың ондаған үлесіндей
болатын алып электрлік ұшқынды разряд.Найзағай - кешенді
атмосфералық құбылыс. Бұл құбылыс кезінде қалың будақ-жаңбырлы
бұлттарда және бұлттар мен жер арасында көп еселі электр разрядтары
пайда болады, күн күркірейді. Найзағай пайда болу үшін бұлттың
шағын көлемінде ұшқындық разрядтың басталуына жеткілікті электр
заряды түзіліп, ал оның қалған едәуір бөлігінде басталған разрядты
әрі қарай демейтіндей, орташа кернеулігі 0,1 – 0,2 Мв/м электр
өрісі болуы керек. Бұлттар мен жердің арасындағы потенциалдар
айырымы жүздеген миллион вольт, ал сызықты найзағайдың каналының
ұзындығы бірнеше километрге дейін жетеді. Әрбір серпілісте 3-4 Кл
заряд тасымалданады, бір разряд кезіндегі жалпы заряд орта есеппен
10-20 Кл. Найзағайың разрядының әсерінен бірнеше миллиард джоуль
энергия болса, ал әрбір серпілісте
Дж шамасында
энергия бөлінеді. Қайтып оралған соққы аз уақытта болғандықтан,
одан бөлінген куат аса үлкен мөлшерде алпауыт
мәнге,
кВт қа тең болады. Жердің үстіңгі қабатындағы
электр өрісінің кернеулігі әдеттегі жағдайда шамамен 100 В/м ге
тең, ал найзағай кезінде 104В/м -ге дейін жетеді.
Атмосфераның жоғарғы қабатында болатын найзағай түрлері:
"Эльф" – найзағайлы бұлттардың үстіңгі жағынан шығатын, диаметрі 400 км-дей, ұзындығы 100 км-ге дейін жететін,жарқылы көмескі электрлік жарқыл.
"Джет" – көгілдір түсті құбырлы конус сияқты электрлік жарқыл. Биіктігі 40-70 км-дей.
"Спрайт" – бұлттан төмен қарай емес, керісінше, бұлттың жоғары жағынан жарқылдайтын найзағай түрі. Реакция жоғарғы энергетикалық ортада өтеді. N2 + O2 = 2NO2 + H2O = 2HNO2
-
Найзағай денеіміз не?
-
Найзағайдың ұзындығы 100км оның потенциалдар айырымы табыңыз.
-
Егер найзағайдың бір серпілісінде 3-4Кл заряд тасымалданса оның кернеулігі қанша болады?
-
Найзағай арқылы электр өрісінің күштерін арттыруға бола ма?
-
Найзағай қанша эВ пен жерге түседі?
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
ҚМЖ 8 сынып.Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы
ҚМЖ 8 сынып.Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы
|
Бөлім: |
||
|
Педагогтіңаты-жөні |
|
|
|
Күні: |
|
|
|
Сынып: 8 |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы |
|
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты: |
8.4.1.9 – потенциалдар айырымының және потенциалдың физикалық мағынасын түсіндіру; |
|
|
Сабақтың мақсаты: |
|
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы 5 минут |
Сәлемдесу, оқушыларға жоқтама жасау «Балық аулау» әдісі арқылы топқа біріктіру Миға шабуыл: Үй тапсырмасын сұрау.
|
Сәлемдеседі Оқушы өзіне ұнаған бейнені таңдап алады. Топка бірігеді |
Мұғалімнің кері байланысы |
Таратпа материалдар |
|
15 минут |
«Стопкадр» әдісі Жаңа тақырыпты бейнеролик арқылы түсіндіру Жаңа тақырыпты бекіту үшін тапсырмалар
«Бос орынды толтыру» әдісі Тапсырма№1 Кесте арқылы ұжымдық жұмыс орындайды.Электр өрісінің кернеулігі мен потенциалдар айырымының формуласын қолданып, есептер шығарады. |
Бейнеролик көріп, жаңа сабақ мазмұнымен танысады
Оқушылар топта бірлесіп тапсырмаларды орындайды
|
Дескриптор:
«Басбармақ» әдісі арқылы сабақ барысы бойынша болсын, тапсырма бойынша болсын, басбармақ жоғарыға қарай болса оқушының білімі керемет, басбармақ көлденең болса оқушы тағыда жұмыс істеу керек, басбармақ төмен қарай әлі де іздену керек екендігін білдіруге болады.
әліде жұмыс істеу керек! |
https://youtu.be/yxOkGUlHaJQ?si=3FFv7T6Oq0rJVI34 Оқулық Таратпа материал Ресурс №1 |
|
Сабақтың ортасы 20 минут |
«Бірге ойлаймыз» әдісі арқылы құрылымдалған тапсырманы орындайды Тапсырма№2 |
Оқушылар ұжымға құрылымдалған тапсырмаларды орындайды |
Дескриптор: 1.Найзағайдың пайда болу шарттарын сипаттайды. 2.Найзағайдың ұшқындарының потенциалдар айырымы есептейді. 3.Найзағайдың бір ұшқын бөлшегінің кернеулігін есептейді. 4.Найзағай арқылы электр өрісінің күштерін арттыру шарттарын сипаттайды. 5.Найзағайдың разряд шамасын сипаттайды. ҚБ: «Жұлдыз» |
Ресурс №2
Жұлдызшалар |
|
Сабақтың соңы: 5 мин Үй тапсырмасы |
Кері байланыс «Плюс-минус-қызықты» әдісі Уақытқа қарай бұл жаттығуды ауызша да, жазбаша да орындауға болады. Жазбаша орындағанда үш бағанды кестені толтыру ұсынылады: « « Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы тақырыбын оқу. |
Сабақ бойынша пікір білдіріп, ой бөліседі. |
Сабақ барысында бағалау критерийлері оқушыларға таныстырылады. Бағалау критерийлеріне сай тапсырмалар беріледі. Әр тапсырманы орындау барысында оқушыларға дескрипторлар ұсынылады. Дескрипторларға қарап тапсырманы орындай отырып оқушылардың білімі қалыптасады |
|
Ресурстар
Ресурс №1
Берілген ақпараттарды пайдаланып, кестені толықтырыңыз.
|
Электр өрісінің кернеулігі, Е,
, |
Потенциалдар айырымы, ∆U, В |
Потенциалдар айырымы,
|
Потенциалдар айырымы,
|
Арақашықтық d м |
Заряд q Кл |
Жұмыс А Дж |
|
20 |
? |
500 |
100 |
? |
|
? |
|
? |
600 |
? |
250 |
24 |
? |
|
|
6 |
? |
5 |
? |
1,5 |
? |
|
|
25 |
2000 |
? |
1650 |
? |
|
? |
Ресурс №2

Найзағай
Найзағай —
бұлттар не бұлт пен жер арасында болатын ұзындығы бірнеше км,
диаметрі ондаған см және ұзақтығы секундтың ондаған үлесіндей
болатын алып электрлік ұшқынды разряд.Найзағай - кешенді
атмосфералық құбылыс. Бұл құбылыс кезінде қалың будақ-жаңбырлы
бұлттарда және бұлттар мен жер арасында көп еселі электр разрядтары
пайда болады, күн күркірейді. Найзағай пайда болу үшін бұлттың
шағын көлемінде ұшқындық разрядтың басталуына жеткілікті электр
заряды түзіліп, ал оның қалған едәуір бөлігінде басталған разрядты
әрі қарай демейтіндей, орташа кернеулігі 0,1 – 0,2 Мв/м электр
өрісі болуы керек. Бұлттар мен жердің арасындағы потенциалдар
айырымы жүздеген миллион вольт, ал сызықты найзағайдың каналының
ұзындығы бірнеше километрге дейін жетеді. Әрбір серпілісте 3-4 Кл
заряд тасымалданады, бір разряд кезіндегі жалпы заряд орта есеппен
10-20 Кл. Найзағайың разрядының әсерінен бірнеше миллиард джоуль
энергия болса, ал әрбір серпілісте
Дж шамасында
энергия бөлінеді. Қайтып оралған соққы аз уақытта болғандықтан,
одан бөлінген куат аса үлкен мөлшерде алпауыт
мәнге,
кВт қа тең болады. Жердің үстіңгі қабатындағы
электр өрісінің кернеулігі әдеттегі жағдайда шамамен 100 В/м ге
тең, ал найзағай кезінде 104В/м -ге дейін жетеді.
Атмосфераның жоғарғы қабатында болатын найзағай түрлері:
"Эльф" – найзағайлы бұлттардың үстіңгі жағынан шығатын, диаметрі 400 км-дей, ұзындығы 100 км-ге дейін жететін,жарқылы көмескі электрлік жарқыл.
"Джет" – көгілдір түсті құбырлы конус сияқты электрлік жарқыл. Биіктігі 40-70 км-дей.
"Спрайт" – бұлттан төмен қарай емес, керісінше, бұлттың жоғары жағынан жарқылдайтын найзағай түрі. Реакция жоғарғы энергетикалық ортада өтеді. N2 + O2 = 2NO2 + H2O = 2HNO2
-
Найзағай денеіміз не?
-
Найзағайдың ұзындығы 100км оның потенциалдар айырымы табыңыз.
-
Егер найзағайдың бір серпілісінде 3-4Кл заряд тасымалданса оның кернеулігі қанша болады?
-
Найзағай арқылы электр өрісінің күштерін арттыруға бола ма?
-
Найзағай қанша эВ пен жерге түседі?
шағым қалдыра аласыз

, В
, В
















