ҚМЖ Жерді қашықтықтан бақылау 9-сынып

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні:

Күн:

Сыныбы: 9

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

Жерді қашықтықтан зерделеу әдістері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.2.1 Жерді қашықтықтан зерделеудің әдістерін сипаттап, маңыздылығы мен ерекшеліктерін түсіндіреді

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар жерді қашықтықтан зерделеудің 3 тен кем емес әдісін анықтап, 20 минут ішінде 3 ерекшелігі мен маңыздылығын және ғарыштық деректерді оқи алады.

ҚҰНДЫЛЫҚТАР

• Озық ойлы ұлт: еңбекқорлық және кәсіби біліктілік

• Адал азамат: Әділдік және жауапкершілік

Сабақ барысы

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақ басы

10 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

«Ғарыштан Жерге назар аудар» тәсілі бойынша жағымды психологиялық ахуал орнатады

«Тынышталыңдар... Енді бар қиялыңмен елестет...

Сен — халықаралық ғарыш станциясындасың.

Терезеден төменге — Жерге көз салдың.

Мұхиттар, бұлттар, шөлдер мен ормандар... Бәрі көз алдыңда.

Сенің міндетің — Жерді бақылау. Не көріп тұрсың? Қай аймақта не өзгеріп жатыр?

Қандай мәселе көзге түсіп тұр?

Енді осы ақпаратты Жерге — ғалымдарға жолдауың керек...

Қадағалауың керек, Не өзгеріп жатыр?...»

«Ғарыш агенттігіне қабылдау» бойынша топқа бірігуге нұсқау береді.

"Сәлем, болашақ ғарыш зерттеушілері! Бүгін біз Халықаралық ГеоҒарыш Агенттігінің арнайы отырысына жиналдық. Жерді қашықтықтан бақылау арқылы әлемнің өзгерісін түсініп, адамзатқа көмектесетін кез келді.

Қазір мен сіздерді 3 арнайы миссияға бөлейін. Әр миссия – Жерді зерделеудің бірегей жолы. Қай миссия сізге жақын?"

«Ғарыштан Жерге назар аудар» тәсілі арқылы сыныпта жағымды ахуал орнатады.

«Карточкалар» бойынша топтарға бірігеді.

🔹 1-топ: KazAeroTeam ✈️

Авиатүсірілім миссиясы

🔹 2-топ: KazCosmoView 🛰️

Ғарыштық түсірілім миссиясы

🔹 3-топ: KazSpectroLab 🌈

Спектралды бақылау миссиясы

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

Фондық музыка: ✨ Space Ambient Music. Space Deep Relaxation

Түрлі түсті карточкалар:

1-топ ✈️

2-топ 🛰️

3-топ 🌈

Үй тапсырмасын пысықтау мақсатында «Картадағы құпия код» тапсырмасы беріледі

Құпия нысанды тап!

• Мұғалім интерактив картадан (немесе слайдтан) белгіленбеген нүкте көрсетеді.

• Оқушы сұрақ бойынша оны анықтайды:

  • «Бұл өзен қайсысы болуы мүмкін?»

  • «Бұл тау Қазақстанның қай бөлігінде орналасқан?»

  • «Оңтүстік жарты шардағы ірі көл – бұл...»

  • 📍 Бірнеше нысан: өзен, тау, теңіз, арал, шығанақ, шөл.

Оқушылар мұғалімнің қойған сұрақтарға жауап бере отырып, өткен тақырып бойынша білімдерін өзектендіреді және картамен жұмыс жасайды.

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Экран, карта

🗺️

Сабақ ортасы

30 мин

Жаңа сабақ. Білімді толықтыру үшін оқулықтағы мәтінді оқуға тапсырма береді.

№1Тапсырма. Тапсырма форматы: ТЖ, постер

🎯Мақсаты: Жерді қашықтықтан зерделеудің әдістерін сипаттап, ерекшелігі мен қолдану аясын анықтау

🔹 1-топ: KazAeroTeam (Авиатүсірілім миссиясы)

Символы: ✈️
Миссия тапсырмасы карточкасында жазылады:

Сіздер дрондар арқылы егістіктерді, құрылыс аймақтарын бақылайсыздар. Ауа райына тәуелдісіздер. Анық түсірім қажет. Тапсырма: Авиатүсірілім әдісінің ерекшелігін анықтаңдар, Қазақстанда қайда қолданылатынын анықтаңдар.

🔹 2-топ: KazCosmoView (Ғарыштық түсірілім миссиясы)

Символы: 🛰️
Миссия карточкасы:

Сіздер — KazEOSat спутнигімен Жерді орбитадан бақылайсыздар. Құрғақшылық, орман өрттері, теңіздердің тартылуын бақылау — сіздердің жұмыстарыңыз. Қазақстандағы нақты жобалар мен өзгерістерді анықтаңдар.

🔹 3-топ: KazSpectroLab (Спектралды бақылау миссиясы)

Символы: 🌈
Миссия карточкасы:

Сіздер — жер жамылғысын, топырақ пен өсімдіктердің күйін арнайы спектралды линзалармен бақылайсыздар. Бұл әдістің қандай артықшылықтары бар? Қазақстанда қандай мәселелерді анықтай аласыңдар?

№2 Тапсырма. «Уақыт терезесі»

Тапсырма форматы: ЖЖ, жұмыс парағы

🎯Мақсаты: 1984–2022 жылдар аралығындағы Жер бетінің өзгерістерін ғарыштық бақылау арқылы зерттеу және осы өзгерістің маңызын сипаттау.

Нұсқаулық:

📌 Қадамдар:

1. Timelapse сайтынан кез келген аймақты таңдаңыз (мысалы: Арал теңізі, Алматы қаласы, Амазонка, Дубай, Сахара, Гималай және т.б.).

2. 1984 жылдан 2022 жылға дейін жер бедері, табиғи нысандар немесе құрылыс/қалалар қалай өзгергенін бақылаңыз.

3. Таңдалған аймағыңыздағы ең үлкен 1–2 өзгерісті анықтаңыз.

4. Осы өзгерістерді талдап, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз.

🧩 Талдау сұрақтары:

1. Таңдаған аймағыңызда қандай өзгеріс байқалды? (жер жамылғысы, су, құрылыс, табиғат)

2. Бұл өзгеріске не себеп болуы мүмкін? (табиғи/антропогендік факторлар)

3. Бұл өзгеріс қандай салдарға алып келуі мүмкін?

4. Осындай деректерді бақылау неліктен маңызды?

5. Егер сен ғарыш агенттігінің сарапшысы болсаң — қандай ұсыныс берер едің?

🧠 Нәтижесі: Жұптар өздерін UNESCO немесе Ғарыш орталығының сарапшысы ретінде таныстырып, 1 минуттық баяндама жасайды.

Оқушылар оқулықтан мәтінді оқып танысады, тірек сөздерді дәптерге жазып алады. Тапсырма орындайды.

Дескриптор:

1– Әдістің атауын нақты жазады

– Оның қалай жұмыс істейтінін түсіндіред;

2 – Қазақстаннан нақты бір аймақ/саланы мысалға келтіреді;

3- – Әдістің кемінде екі ерекшелігін атайды

– Неліктен маңызды екенін түсіндіреді;

4 – Постерге/слайдқа негізгі идеяларды түсінікті орналастырады

– Сызба, атаулар, логика сақталған.

Дескриптор:

1– Timelapse сайтынан нақты аймақты таңдайды
– Уақыт аралығындағы өзгерісті бақылайды;

2– Нақты өзгерісті (су тартылуы, қала өсуі, орман жойылуы) көрсетеді;

3– Табиғи немесе адам әрекетінен болғанын ажыратады;

4– Өзгеріс салдарын сипаттап, ұсыныс береді (ғылыми/логикалық негізде).

Кері байланыс:

Бағалау "Шеңбер ішіндегі сарапшылар" әдісі арқылы жүзеге асады.

– Әр топ жұмысты таныстырады (2 минут)

– Қалған топтар "Сарапшы парағына" сәйкес 4 критерий бойынша бағалайды (1–5 балл)

– Мұғалімнің қорытынды бағасы оқушының өзін-өзі бағалауымен біріктіріледі.

Бағалау критерийі:

1. Әдісті сипаттайды

2. Қазақстаннан мысал келтіреді

3. Ерекшелігі мен маңызын ашады

4. Жұмыс нәтижесін визуалды түрде ұсынады

Бағалау критерийі:

1. Ғарыштық деректермен жұмыс істейді

2. Өзгерісті анықтайды және сипаттайды

3. Себебін түсіндіреді

4. Өз ойын қорытындылап, ұсыныс айтады

Оқулык

География

9-сынып

https://smk.edu.kz/Attach/FileDownload/daf5baf0-2d9d-49de-8cc9-92b3cd939963

Сабақты бекіту тапсырмасы:

🪐ЖЖ «Ғарышқа хат» әдісі «KazEOSat-қа хат» — сен ғарышкерсің!

Ситуация: Сен — болашақ ғарышкерсің және Халықаралық ғарыш станциясынан (KazEOSat-1 арқылы) Жерді бақылап отырсың. Қазақстанның бір аймағынан (мысалы, Арал теңізі, ауылшаруашылық жерлері, орман алабы) өзгерістер байқадың. Бұл туралы Жерге баяндама-хат жолдауың керек

✉️ Тапсырма нұсқаулығы:

Құрметті Жер тұрғындары!
Мен, KazEOSat-1 бортындағы бақылаушы, бүгін мынадай мәліметтер жинадым:

1. 📍 Бақылау нысаны: (қандай аймақты бақыладың?)
   
   

2. 🛰️ Қай әдіспен: (қашықтықтан зерделеудің қай әдісімен?)
   
   

3. 💡 Не байқадың: (жер бетіндегі қандай өзгерістерді байқадың?)
   
   

4. ❗ Маңыздылығы: (бұл бақылау неліктен маңызды?)
   
   

5. 🛠️ Ұсынысың: (осы өзгерістерге байланысты қандай шешім қабылдау керек?)
   
   
   

Хатты креативті, ғылыми стиль мен өз ойыңды байланыстыра отырып жаз.

Оқушылар, ғарыштық станциядан алған ақпараттарын талдап, бақылау нысанын, қандай әдіс, не байқағанын маңыздылығы мен ұсынысын жазады.

Нұсқаулық бойынша жұмыс жасайды. Нәтижесін бірге талдайды, қорытынды жасайды.

Дескриптор

- Әдіс атауын дұрыс жазады, түсіндіреді

- Аймақты нақты атап, суреттейді

-Табиғи/антропогендік өзгерісті анық көрсетеді

- Кемінде 1 ұсыныс береді

- «ғарышкер стилінде» хат жазылған, ғылыми негіз бар

ҚБ:

«Білім заряды» арқылы бағалайды

ҚБ:

Оңай, қиын тәсілі бойынша бағалайды

Бағалау критерийі 1. Қашықтықтан зерделеу әдісін дұрыс қолданады

2. Қазақстан аймағынан нақты мысал келтіреді

3. Өзгерісті дұрыс сипаттайды

4. Маңыздылығы мен шешімін ұсынады

5. Креативті, ғылыми тілде жазады.

Үлестірме қағаз

Сабақ соңы

5 мин

Кері байланыс

🧠 Рефлексияны жалғастыру:

🚀 «Мен ғарышкер болсам...» тәсілі арқылы кері байланыс жасауды ұсынады

• Мен қандай бақылау әдісімен жұмыс істедім және ол туралы не білдім?
  (Оқушы өз миссиясын және оның ерекшелігін сипаттайды)
  
  

• Маған ең қызық болған дерек немесе жағдай қандай болды?
  (Оқушы Timelapse, спутник, нақты аймақ, дерек т.б. арқылы есте қалған ақпаратты атап көрсетеді)
  
  

• Мен қандай аймақты зерттегім келеді және не себепті?
  (Оқушы қызығушылық білдірген географиялық нысанды атайды және себебін түсіндіреді)
  
  

• Зерттеу барысында маған не қажет болады деп ойлаймын?
  (Оқушы болашақта қолданғысы келетін құралдарды немесе ақпарат көздерін атайды)
  
  

• Ғарыштан Жерге не жеткізер едім?
  (Оқушы нақты ұсыныс немесе экологиялық/ғылыми хабарлама түрінде қорытынды жазады)

Қатысушылар «Мен ғарышкер болсам...» тәсілі арқылы кері байланыс жасайды

Кері байланыс:

«Мен ғарышкер болсам...» тәсілі арқылы

Кесте

Үй тапсырмасы: "16-суретте Арал теңізінің екі кезеңдегі көрінісі берілген. Қашықтықтан бақылаудың маңыздылығы қандай экологиялық мәселелерді анықтауға мүмкіндік береді?

• Оқушы 3 ерекшелікті жазады
  
  

• Қолдану саласын дәлелмен көрсетеді
  
  

• Ғарыштық бақылаудың нәтижесімен нақты шешім ұсынады