|
Білім беру ұйымының атауы: |
№76 негізгі мектебі |
|
Пәні: |
Қазақстан тарихы |
|
Бөлім: |
6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан |
|
Мұғалімнің аты-жөні: |
Н.Балмаганбетова |
|
Күні: |
28.11.2024. |
|
Сынып: |
6 |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Қыпшақ хандығы. Зерттеу сұрағы: Не себепті Еуразия даласы «Дешті Қыпшақ» деп аталды? |
|
Оқу мақсаты: |
6.3.2.4 қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау; 6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау; 6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану |
|
Сабақтың мақсаты: |
Тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттау |
|
Құндылық |
Тәуелсіздік және отаншылдық Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну; Бірлік және ынтымақ Басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу. |
|
Сабақтың барысы: |
|
|
Сабақтың кез/уақ |
Педагогтің әрекеті: |
Оқушының әрекеті: |
Бағалау: |
Ресурстар: |
||||||||||||
|
Сабақтың басы (7 минут) |
1.Сәлемдесу
«Тоқта» әдісі арқылы бір бірімен амандасу жүргізіледі.
2. Үй тапсырмасын пысықтау. «Бір қадам алға» әдісі М: Үй тапсырмасын пысықтау барысында «Қыпшақ хандығы туралы алған білімдерімізді ортаға салдық. Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы осы «Қыпшақ хандығы» деп аталады. Осы тақырыпты әрі қарай жалғастыра береміз. |
1.Мұғаліммен сәлемдеседі. Видеодағы көрсетілген амандасу түрлері арқылы оқушылар бір-бірімен амандасады. 2. Жауап берген оқушы бір қадам алға шығып көршісіне жақындайды. |
|
https://www.youtube.com/watch?v=_WmfH5EDGTk https://wordwall.net/ru/resource/828235171. |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы 15 минут |
Сабақтың тақырыбы. Қыпшақ хандығы. М: Бүгінгі сабағымызда «Қыпшақ хандығы» туралы алған білімдерімізбен толықтай тиянақтап шығамыз. Аз уақыт қыпшақтар туралы ең негізгі ақпараттармен таныстырып шығамын. Оқушыларды «Тақ, жұп күндері» әдісі арқылы топқа бөлу. Топтарға қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайы, этникалық құрылымы, шаруашылығы мен тұрмысы туралы талдау тапсырмасы ұсынылады (ықшамдалған мәтін таратылады). 1-топ. Қыпшақтардың этникалық құрылымын талдайды (кем дегенде 2-ерекшелігін табады) 2-топ.Қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайын талдайды (кем дегенде 3 ерекшілігін табады) Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады. Кодекс Куманикус- қыпшақ тілінде шығарылған шығарма Яланкуг – құл; Половшылар – далалықтар; Елбөрілер – ең беделді тайпа; Жұптық жұмыс. 1-жұп. Қыпшақтардың шаруашылығы мен тұрмысын талдайды (кем дегенде 2 ерекшелігін табады) 2-жұп. Көрші мемлекеттермен қарым-қатынасын талдайды 3-жұп. Қыпшақтардың әскери техникасы мен соғыс стратегиясы туралы баяндайды. 4-жұп. Қыпшақ хандығының ыдырау себептері Жеке жұмыс. «Тұлғаны таны» әдісі бойынша сәйкестендіру тесті. 8 балл
2 тапсырма. Кескін картамен жұмыс. Қыпшақ хандығының оң және сол қанат әскери орталық қалаларын белгілеу. 2 балл
|
2.Оқушылар . мұғалімді тыңдайды. Күз мезгілінің айларында кездесетін атаулы күндерді біле отырып, тақ және жұп күндері кездескен атаулы күндерді алған оқушылар екі топқа бөлінеді. Топтағы оқушылар мәтін мазмұнын оқып, талдайды.
Дискриптор - қыпшақтардың этникалық құрылымының бір ерекшелігін табады. -қыпшақтардың этникалық құрылымының екінші ерекшелігін табады; -қыпшақтардың қоғамдық саяси жағдайының бір ерекшелігін айқындайды; -қыпшақтардың қоғамдық саяси жағдайының екінші ерекшелігін айқындайды;. Оқушылар «жұбыңды тап» тапсырмасы бойынша Кодекс Куманикус Яланкуг Половшылар Елбөрілер ұғымдарын тиісінше мағынасымен сәйкестендіріп, өз жұптарын табады.
ЖЖ. –қыпшақтардың шаруашылығын талдайды -тұрмысы туралы айтады Көрші мемлекеттермен қарым қатынасы туралы айтады. Қыпшақтардың әскери техникасы мен соғыс стратегиясы туралы айтады Қыпшақ хандығының бірінші ыдырау себебін айтады; Қыпшақ хандығының екінші ыдырау себептерін айтады Жеке Жұмыс Тұлғаны таны әдісі бойынша суреттегі тұлғалардың есімдерін табады Тұлғалардың деректерімен сәйкестендіреді.
2. Қыпшақ хандығының оң және сол қанат әскери орталықтарын кескін картада белгілейді
|
Екі топ бірін бірі бағалайды.
ҚБ 10 баллдық жүйе |
2.Интербелсенді тақта,(1-14 слайд)
Парақтар, ықшамдалған мәтіндер
Кеспе қағаздар
Тапсырмалар жазылған парақтар
Кескін карта
|
||||||||||||
|
Сабақтың Соңы (10 минут) |
Қорытындылау. Бүгінгі тақырыпты «Бұрын, бұрын, кейін, кейін...» әдісімен қорытынды жасау 14 слайд
Үйге тапсырма: «Кодекс-Куманикус» шығармасын оқып келу және келесі сабақта оны талдау. |
Wordwall платформасымен жұмыс жасайды.
Сабақ барысындағы өздерінің белсенділігін кеспе параққа белгілеп береді. |
|
https://wordwall.net/ru/resource/82823517
Көңіл күйді белгілеу парағы |
24 қазан – Кітапханашылар күні; Бейсенбі, жұп
28 қыркүйек - Атом саласы қызметкерлері күні; Сенбі жұп
19 қазан – Құтқарушылар күні; Сенбі,
жұп
16 қараша - Бұрғылаушылар
күні; Сенбі, жұп
6 қазан – Қорғаныс өнеркәсібі қызметкерлері күні; Жексенбі, тақ
10 қараша - Цифрландыру және ақпараттық технологиялар қызметкерлері күні; Жексенбі, тақ
30 қыркүйек - Әділет органдары қызметкерлерінің күні - Дүйсенбі, тақ
29 қыркүйек - Машина жасаушылар күні –Жексенбі, тақ
Ж
алпы қыпшақтардың этникалық құрамы екі бөліктен
тұрады
Қыпшақ мемлекетінің қоғамдық құрылысы
Әскери басқару жүйесі

|
|
|
|
|
|
жоғарғы билеуші
![]()
Ақсүйек-шонжарларға


|
|
|
|
|
|
|
|
![]()
|
|
Бұқара халық
![]()
|
|
|
|
Кодекс Куманикус –
қыпшақ тілінде шығарылған шығарма
Яланкуг – құл;
Половшылар – далалықтар;
Елбөрілер – ең беделді тайпа;
Қыпшақтардың шаруашылығы
![]()
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың кәсібі
![]()
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың көрші елдермен қарым-қатынасы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың әскери техникасы

|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың сауыт саймандары |
|
Қимақ мемлекетінің ыдырау себептері
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары.
1-тапсырма. «Тұлғаны таны» әдісі . (8 ұпай)
|
Тұлғалар суреті |
Есімдері |
Қыпшақтар туралы жазылған деректері |
|
|
1- |
А) Шөлдеп келе жатқанда қыпшақтар сиыр сүтінен жасалған қышқыл сусын бергенін жазған. Ол сусын айран деп аталған |
|
|
2- |
В) Қыпшақтарда құлдарды ялангуттар деп атаған |
|
|
3- |
С) Арба үстінде тігілген үйлерін өз көздерімен көрген. Арбаны10 немесе 22 өгіз тартатынын айтқан. |
|
|
4- |
Д) Егіншілік болған. Қыпшақтар аздап бидай, арпа өсіреді. Тарыны көп өсіреді, тарыдан көп тамақ жасайды |
Вильгельм Рубрук , М.Қашқари, П. Карпини , Әл-Омари
Дискриптор:
-бірінші тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
-екінші тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
-үшіншіі тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
-төртінші тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
2 тапсырма. Кескін картамен жұмыс.
Қыпшақ хандығының оң және сол қанат әскери орталық қалаларын белгілеу. 2 балл

Дескриптор:
-Қыпшақ хандығының оң қанат әскери орталық қаласының атауын жазып белгілейді;
-Қыпшақ хандығының сол қанат әскери орталық қаласының атауын жазып белгілейді;

жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
ҚМЖ. Қазақстан тарихы. 6-сынып. Қыпшақ Хандығы
ҚМЖ. Қазақстан тарихы. 6-сынып. Қыпшақ Хандығы
|
Білім беру ұйымының атауы: |
№76 негізгі мектебі |
|
Пәні: |
Қазақстан тарихы |
|
Бөлім: |
6.2X ғасыр - XІІІ ғасырдың басындағы Қазақстан |
|
Мұғалімнің аты-жөні: |
Н.Балмаганбетова |
|
Күні: |
28.11.2024. |
|
Сынып: |
6 |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Қыпшақ хандығы. Зерттеу сұрағы: Не себепті Еуразия даласы «Дешті Қыпшақ» деп аталды? |
|
Оқу мақсаты: |
6.3.2.4 қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау; 6.2.2.3 көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау; 6.2.1.3 тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттауда «Ұлы Дала» ұғымын қолдану |
|
Сабақтың мақсаты: |
Тарихи оқиғалар мен процестердің сабақтастығын сипаттау |
|
Құндылық |
Тәуелсіздік және отаншылдық Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну; Бірлік және ынтымақ Басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу. |
|
Сабақтың барысы: |
|
|
Сабақтың кез/уақ |
Педагогтің әрекеті: |
Оқушының әрекеті: |
Бағалау: |
Ресурстар: |
||||||||||||
|
Сабақтың басы (7 минут) |
1.Сәлемдесу
«Тоқта» әдісі арқылы бір бірімен амандасу жүргізіледі.
2. Үй тапсырмасын пысықтау. «Бір қадам алға» әдісі М: Үй тапсырмасын пысықтау барысында «Қыпшақ хандығы туралы алған білімдерімізді ортаға салдық. Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы осы «Қыпшақ хандығы» деп аталады. Осы тақырыпты әрі қарай жалғастыра береміз. |
1.Мұғаліммен сәлемдеседі. Видеодағы көрсетілген амандасу түрлері арқылы оқушылар бір-бірімен амандасады. 2. Жауап берген оқушы бір қадам алға шығып көршісіне жақындайды. |
|
https://www.youtube.com/watch?v=_WmfH5EDGTk https://wordwall.net/ru/resource/828235171. |
||||||||||||
|
Сабақтың ортасы 15 минут |
Сабақтың тақырыбы. Қыпшақ хандығы. М: Бүгінгі сабағымызда «Қыпшақ хандығы» туралы алған білімдерімізбен толықтай тиянақтап шығамыз. Аз уақыт қыпшақтар туралы ең негізгі ақпараттармен таныстырып шығамын. Оқушыларды «Тақ, жұп күндері» әдісі арқылы топқа бөлу. Топтарға қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайы, этникалық құрылымы, шаруашылығы мен тұрмысы туралы талдау тапсырмасы ұсынылады (ықшамдалған мәтін таратылады). 1-топ. Қыпшақтардың этникалық құрылымын талдайды (кем дегенде 2-ерекшелігін табады) 2-топ.Қыпшақтардың қоғамдық-саяси жағдайын талдайды (кем дегенде 3 ерекшілігін табады) Сабақ барысында кездесетін жаңа ұғымдардың мағынасын оқушылардың алдын-ала түсінуіне жағдай жасалады. Кодекс Куманикус- қыпшақ тілінде шығарылған шығарма Яланкуг – құл; Половшылар – далалықтар; Елбөрілер – ең беделді тайпа; Жұптық жұмыс. 1-жұп. Қыпшақтардың шаруашылығы мен тұрмысын талдайды (кем дегенде 2 ерекшелігін табады) 2-жұп. Көрші мемлекеттермен қарым-қатынасын талдайды 3-жұп. Қыпшақтардың әскери техникасы мен соғыс стратегиясы туралы баяндайды. 4-жұп. Қыпшақ хандығының ыдырау себептері Жеке жұмыс. «Тұлғаны таны» әдісі бойынша сәйкестендіру тесті. 8 балл
2 тапсырма. Кескін картамен жұмыс. Қыпшақ хандығының оң және сол қанат әскери орталық қалаларын белгілеу. 2 балл
|
2.Оқушылар . мұғалімді тыңдайды. Күз мезгілінің айларында кездесетін атаулы күндерді біле отырып, тақ және жұп күндері кездескен атаулы күндерді алған оқушылар екі топқа бөлінеді. Топтағы оқушылар мәтін мазмұнын оқып, талдайды.
Дискриптор - қыпшақтардың этникалық құрылымының бір ерекшелігін табады. -қыпшақтардың этникалық құрылымының екінші ерекшелігін табады; -қыпшақтардың қоғамдық саяси жағдайының бір ерекшелігін айқындайды; -қыпшақтардың қоғамдық саяси жағдайының екінші ерекшелігін айқындайды;. Оқушылар «жұбыңды тап» тапсырмасы бойынша Кодекс Куманикус Яланкуг Половшылар Елбөрілер ұғымдарын тиісінше мағынасымен сәйкестендіріп, өз жұптарын табады.
ЖЖ. –қыпшақтардың шаруашылығын талдайды -тұрмысы туралы айтады Көрші мемлекеттермен қарым қатынасы туралы айтады. Қыпшақтардың әскери техникасы мен соғыс стратегиясы туралы айтады Қыпшақ хандығының бірінші ыдырау себебін айтады; Қыпшақ хандығының екінші ыдырау себептерін айтады Жеке Жұмыс Тұлғаны таны әдісі бойынша суреттегі тұлғалардың есімдерін табады Тұлғалардың деректерімен сәйкестендіреді.
2. Қыпшақ хандығының оң және сол қанат әскери орталықтарын кескін картада белгілейді
|
Екі топ бірін бірі бағалайды.
ҚБ 10 баллдық жүйе |
2.Интербелсенді тақта,(1-14 слайд)
Парақтар, ықшамдалған мәтіндер
Кеспе қағаздар
Тапсырмалар жазылған парақтар
Кескін карта
|
||||||||||||
|
Сабақтың Соңы (10 минут) |
Қорытындылау. Бүгінгі тақырыпты «Бұрын, бұрын, кейін, кейін...» әдісімен қорытынды жасау 14 слайд
Үйге тапсырма: «Кодекс-Куманикус» шығармасын оқып келу және келесі сабақта оны талдау. |
Wordwall платформасымен жұмыс жасайды.
Сабақ барысындағы өздерінің белсенділігін кеспе параққа белгілеп береді. |
|
https://wordwall.net/ru/resource/82823517
Көңіл күйді белгілеу парағы |
24 қазан – Кітапханашылар күні; Бейсенбі, жұп
28 қыркүйек - Атом саласы қызметкерлері күні; Сенбі жұп
19 қазан – Құтқарушылар күні; Сенбі,
жұп
16 қараша - Бұрғылаушылар
күні; Сенбі, жұп
6 қазан – Қорғаныс өнеркәсібі қызметкерлері күні; Жексенбі, тақ
10 қараша - Цифрландыру және ақпараттық технологиялар қызметкерлері күні; Жексенбі, тақ
30 қыркүйек - Әділет органдары қызметкерлерінің күні - Дүйсенбі, тақ
29 қыркүйек - Машина жасаушылар күні –Жексенбі, тақ
Ж
алпы қыпшақтардың этникалық құрамы екі бөліктен
тұрады
Қыпшақ мемлекетінің қоғамдық құрылысы
Әскери басқару жүйесі

|
|
|
|
|
|
жоғарғы билеуші
![]()
Ақсүйек-шонжарларға


|
|
|
|
|
|
|
|
![]()
|
|
Бұқара халық
![]()
|
|
|
|
Кодекс Куманикус –
қыпшақ тілінде шығарылған шығарма
Яланкуг – құл;
Половшылар – далалықтар;
Елбөрілер – ең беделді тайпа;
Қыпшақтардың шаруашылығы
![]()
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың кәсібі
![]()
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың көрші елдермен қарым-қатынасы
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың әскери техникасы

|
|
|
|
|
|
|
Қыпшақтардың сауыт саймандары |
|
Қимақ мемлекетінің ыдырау себептері
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары.
1-тапсырма. «Тұлғаны таны» әдісі . (8 ұпай)
|
Тұлғалар суреті |
Есімдері |
Қыпшақтар туралы жазылған деректері |
|
|
1- |
А) Шөлдеп келе жатқанда қыпшақтар сиыр сүтінен жасалған қышқыл сусын бергенін жазған. Ол сусын айран деп аталған |
|
|
2- |
В) Қыпшақтарда құлдарды ялангуттар деп атаған |
|
|
3- |
С) Арба үстінде тігілген үйлерін өз көздерімен көрген. Арбаны10 немесе 22 өгіз тартатынын айтқан. |
|
|
4- |
Д) Егіншілік болған. Қыпшақтар аздап бидай, арпа өсіреді. Тарыны көп өсіреді, тарыдан көп тамақ жасайды |
Вильгельм Рубрук , М.Қашқари, П. Карпини , Әл-Омари
Дискриптор:
-бірінші тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
-екінші тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
-үшіншіі тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
-төртінші тұлғаны танып есімін жазады;
-қыпшақтар туралы жазған дерек сөздерін сәйкестендіреді;
2 тапсырма. Кескін картамен жұмыс.
Қыпшақ хандығының оң және сол қанат әскери орталық қалаларын белгілеу. 2 балл

Дескриптор:
-Қыпшақ хандығының оң қанат әскери орталық қаласының атауын жазып белгілейді;
-Қыпшақ хандығының сол қанат әскери орталық қаласының атауын жазып белгілейді;

шағым қалдыра аласыз



















