|
Шаттың шеңбері
Шеңбер болып
тұрайық, Алақанды
ашайық. Таза ауаны
жұтайық, Жүрекке жылу
сыйлайық. Жиналған жылы
шуақты, Қонақтарға
шашайық.
Балалар ендеше менімен
ойын ойнағыларың келеме?
Көздерін ашқанда «Қысқы орманға«
келеді.
Үнтаспадан
құстардың дауыстары естіледі.
Балалар ненің даусы тыңдайықшы
Құстардың даусы шыққан жаққа барайық.
Біз
қайда келдік?
- Қысқы орманға
- Қысқы орманда қандай құстарды көріп тұрмыз?
Дұрыс айтасыңдар, олар жылы
жаққа ұшып кетті. Оларды “Жыл құстары” деп атаймыз.
Ал, енді олар неге ұшып кетеді деп ойлайсыңдар? Салқын
түскенде құстардың жемі азаяды, суыққа төзімсіз.
-
Ал, енді суықторғай, торғай, қарға, сауысқан, тоқылдақ т. б.
сияқты
«... жылы жаққа ұшпайтын, біздің жақта қыстайтын» құстарды
“Отырықшы құстар” немесе “Қыстап қалатын құстар” дейді. Ал неге бұл
құстар қыстап қалады? (суреттерін көрсетіп,
атап шығу)
Отырықшы құстарға тоқталу.
Ертегі: «Батыр Торғай»
көрініс
Ерте-ерте, ертеде бір ата мен әже өмір сүріпті.
Олардың Торғай есімді кішкентай ғана құсы болыпты. Торғай өте
ақылды әрі батыл болып өседі екен. Шал мен кемпірдің баласы
болмағандықтан, оны өз баласындай жақсы көріпті. Әр таң сайын олар
Торғайды еркелетіп, жем беріп, қанаттарын сипап, батасын беріп
отырады екен.
Бір
күні шал мен кемпір қатты ауырып, төсек тартып қалады. Торғай
болса, оларды көріп жаны ашып, көмектесуді ойлайды. Қыс мезгілі
болғандықтан құстар жылы жаққа ұшып кеткен болатын. Орманда тек
мықты, суыққа төзімді құстар ғана қалыпты. Солайша ол достарын
көмекке шақырады.
Құстар ұшып келіңдер,
Маған көмек беріңдер! - деп
Балалар, бізге қандай құс ұшып келді? Жұмбақ
Еркін самғап ұшсын деп,
Мәпелейміз баптаймыз.
«Бейбітшілік құсы», - деп
Қайсы құсты мақтаймыз?
Балалар: Көгершінді.
.
Ол бізге не алып келді, қане көрейікші.
Тыныс алу ойыны
Шаршыда көгершіннің суреті бөлшектеніп берілген,
балалар сол суретті тауып көрсетуі қажет. Мысалы: «Қане,қане
мойыны?», балалар «Міне, міне мойыны!»
Торғай Көгершін келген соң қалған достарынан
да көмек сұрап шақырады.
Құстар ұшып келіңдер,
Бізге көмек беріңдер! – деп
дауыстайды.
Дауысты естіп Сауысқан ұшып
келеді.
Сәлеметсіздерме? Қалайсыз достар? Сендердің
көмекке шақырған дауыстарыңды естіп ұшып келдім. Ата-мен әжеге
менің де көмектескім келеді. Бірақ мына кішкентай балақайлардан біз
туралы қандай тыйымдар білетінін сұрағым келеді?
Құстың ұясын бұзба, балапандарына
тиіспе.
Құсқа тас
лақтырма.
Құстардың жұмыртқасын
жарма.
Құсты атпа.
Қарғаның дыбысы
естіледі. Балалар бұл қайсы құстың
дауысы екен? Дұрыс айтасыңдар. Бізге дана қарға келген екен. Мүмкін
ата мен әжені қалай емдеп алуға болатынын білетін болар қане
сұрайық.
Қарға: Сәлеметсіңдер ме балаларым!
Мен көөөөп кітап оқыдым, кітаптан көптеген мәліметтер біле аламыз.
Алдымен бәріміз бірге сергіп алайық, содан соң сендерге айтатын
боламын!
Сергіту
сәті. Ептеп – ептеп жерден бидай
теріңдер
Тергеніңді торғайларға беріңдер.
Торғай – торғай томпаң - томпаң секірсін,
Ол да біздей үлкен болып жетілсін.
Шаршадың ба, отыра ғой деміңді ал
Енді менің әңгімеме құлақ сал.
Қарға: Біздің ата мен әжеге тек емдік
шөп қана көмектеседі. Ол үшін біз алыс алыс жерлерге ұшып баруымыз
керек.
Қарға: Біздің ата мен әжеге тек емдік
шөп қана көмектеседі. Ол үшін біз алыс алыс жерлерге ұшып баруымыз
керек.
Осы кезде тоқылдақ
келеді.
Тоқылдақ: Сәлем, сәлем достарым!
Барлығын жиналып қалған екенсіңдер. Не туралы айтып
жатырсыңдар?
Ой,
жарайсыңдар, қандай ақылды балақайлар!
Ендеше мен сендерге құстар туралы мақал-мәтелдер
үйреткім кеп тұр. Себебі бұл емдік шөпті сиқырлы қораптан алу үшін,
сендер құстар туралы барлығын білу керексіңдер.
1.Құс қанатымен ұшады,
Құйрығымен қонады.
2.Ит тамағы үшін жүгіреді,
|