МАЗМҰНЫ
Түсінік хат
Қазіргі білім беру жүйесінің басты мақсаты – оқушыны дайын ақпаратты қабылдаушы емес, қоршаған ортаны танып-білуге, талдауға және алған білімін өмірлік жағдаяттарда қолдануға қабілетті тұлға ретінде қалыптастыру. Бұл бағыттағы функционалдық сауаттылық – оқушының табиғи, әлеуметтік және технологиялық ортада бағдар жасап, нақты проблемаларды шеше алуына мүмкіндік беретін маңызды құзыреттілік. OECD (PISA) зерттеулері бойынша, функционалдық сауаттылықты дамыту ерте жастан бастап іске асқанда, оқушының сыни ойлау, зерттеу және шығармашылық қабілеттері жоғары деңгейде қалыптасады. Л.С. Выготский, Ж. Пиаже, Д. Брунер еңбектерінде баланың қоршаған ортамен тікелей әрекетте дамитыны, танымның белсенді зерттеу арқылы қалыптасатыны атап өтіледі.
Қазақстан Республикасының жаңартылған білім беру мазмұны, «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік стандарты», сондай-ақ «Бастауыш білім беру стандарты» құжаттарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын қоршаған ортамен таныстыру арқылы дамыту басым бағыт ретінде белгіленген. Осыған сәйкес ұсынылып отырған бұл авторлық бағдарлама оқушылардың табиғатпен, қоғаммен, күнделікті өмір құбылыстарымен танысуын ұйымдастыру арқылы олардың танымдық белсенділігін, практикалық дағдыларын және өмірлік құзыреттіліктерін дамытуға бағытталған.
Авторлық бағдарламаның өзектілігі
Қазіргі заманда білім беру жүйесі оқушының тек академиялық білімін емес, алған білімін өмірлік жағдаяттарда қолдану қабілетін қалыптастыруды талап етеді. Бұл — функционалдық сауаттылықтың негізгі көрсеткіші. Оқушылар қоршаған ортамен танысу процессінде табиғи құбылыстарды бақылап, талдап, тәжірибе арқылы білім алады, бұл олардың ғылыми ойлауын қалыптастырады. PISA және PIRLS халықаралық зерттеулері қоршаған орта мен шынайы өмірмен байланысты тапсырмалар оқушының оқу жетістігін айтарлықтай арттыратынын көрсетеді. Мұндай тәжірибелік бағыт оқушылардың қызығушылығын көтеріп, зерттеушілік дағдыларын дамытады. Функционалдық сауаттылықты ерте қалыптастыру оқушының логикалық, коммуникативтік және әлеуметтік құзыреттіліктерін нығайтады. Сондықтан қоршаған ортамен таныстыруды жүйелі түрде ұйымдастыру — бүгінгі білім берудің өзекті мәселелерінің бірі. Бұл бағдарлама осы қажеттілікті өтеуге бағытталған.
Бағдарлама оқушылардың қоршаған ортаны зерттеу, бақылау және талдау дағдыларын қалыптастыруға бағытталады. Ол табиғат құбылыстары, экологиялық мәдениет, әлеуметтік орта элементтері, уақыт пен кеңістік ұғымдары секілді мазмұндарды қамтиды. Мұнда оқушының танымдық белсенділігін арттыруға арналған практикалық әрекеттер — тәжірибе, зерттеу, модельдеу кеңінен қолданылады. Бағыттың негізгі өзегі — білімді өмірмен байланыстыру және алған ақпаратты түрлі жағдаяттарда қолдана алуын қамтамасыз ету. Сонымен қатар, бағдарлама адам–табиғат–қоғам байланысын меңгертуді көздейді. Бұл бағыт оқушының функционалдық сауаттылығымен бірге экологиялық және әлеуметтік жауапкершілігін дамытуға ықпал етеді. Оқытуда цифрлық құралдар мен заманауи әдістерді қолдану да бағдарлама бағытының маңызды бөлігі болып табылады.
Авторлық бағдарламаның жаңалығы
Бағдарламаның жаңалығы – қоршаған ортамен танысу мазмұнын функционалдық сауаттылықтың нақты компоненттерімен интеграциялай отырып, өмірлік жағдаяттар арқылы меңгертуде. Мұнда табиғи құбылыстарды тек түсіндіру емес, оларды шешуге бағытталған проблемалық тапсырмалар ұсынылады. Бағдарламада бақылау, тәжірибе, зерттеу жұмыстары баланың жас ерекшелігіне бейімделіп берілген. Сонымен бірге цифрлық білім ресурстары, интерактивті карталар, виртуалды зертханалар қолдану жүйелендірілген. Авторлық бағдарлама оқушылардың зерттеушілік мәдениетін қалыптастыру үшін STEAM элементтерін енгізеді. Сонымен қатар табиғат, қоғам және адамның тәжірибелік әрекеттерін байланыстыратын жаңа әдістемелік тәсілдер қарастырылған. Жаңалығының тағы бір қыры – оқушының ойлау дағдыларын Bloom таксономиясы негізінде мақсатты түрде дамыту.
Авторлық бағдарламаның кемшілігі
Бағдарлама қоршаған ортаны меңгертуді тек білім беру объектісі ретінде емес, оқушы тұлғасын дамыту тетігі ретінде қарастырады. Онда оқушының практикалық әрекетіне, эксперимент жасауына, зерттеу жүргізуіне басымдық беріледі. Әр сабақта өмірлік жағдаятқа негізделген тапсырмалар беріліп, функционалдық сауаттылықтың нақты индикаторлары ескеріледі. Бағдарлама цифрлық құралдарды (AR технологиясы, онлайн тәжірибелер, интерактивті платформалар) жүйелі қолданумен ерекшеленеді. Сабақтарда оқушының бақылаушылық, болжау, салыстыру, шешім қабылдау қабілеттерін дамытуға бағытталған әдістер қолданылады. Бағдарлама мазмұны ұлттық мәдени ерекшеліктер мен жергілікті табиғи орта материалдарымен толықтырылған. Сонымен бірге оқу әрекеті командалық, топтық, жеке жұмыс форматында ұйымдастырылып, оқушының әлеуметтік құзыреттіліктері дамытылады.
Бағдарлама мектеп жасындағы оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруды педагогикалық міндет ретінде қарастырады. Қоршаған орта арқылы оқытудың басты мәні – оқушылардың табиғи орта құбылыстарын түсініп қана қоймай, оны тәжірибеде қолдануына жағдай жасау. Педагогикалық мақсат — баланың ойлау әрекетін белсендендіріп, функционалдық сауаттылықтың негізгі компоненттерін біртіндеп қалыптастыру. Оқыту барысында тұлғалық-бағдарланған тәсіл қолданылады, яғни әр оқушының жеке ерекшеліктеріне сай оқу әрекеттері ұйымдастырылады. Бағдарламада оқушының зияткерлік әлеуетін, зерттеушілік қабілетін және экологиялық мәдениетін дамыту көзделген. Сонымен бірге педагогикалық үдеріс оқушының жауапкершілігін, еңбек мәдениетін, топпен жұмыс істеу қабілетін тәрбиелеуге бағытталады. Осылайша, бағдарлама оқушының тұлғалық дамуы мен функционалдық құзыреттілігінің қалыптасуына кешенді қолдау көрсетеді.
Авторлық бағдарламаның мақсаты
Оқушылардың функционалдық сауаттылығын қоршаған ортамен таныстыру, бақылау, тәжірибе және өмірлік жағдаяттарды шешу арқылы қалыптастыру.
Авторлық бағдарламаның міндеттері
-
Қоршаған орта құбылыстары туралы бастапқы ғылыми түсініктер қалыптастыру.
-
Бақылау, талдау, салыстыру, болжау сияқты зерттеушілік дағдыларды дамыту.
-
Табиғат пен қоғам арасындағы өзара байланыстарды түсіндіру.
-
Оқушылардың тәжірибе жасау және модельдеу дағдыларын қалыптастыру.
-
Өмірлік жағдаяттарды шешуге бағытталған тапсырмалар арқылы функционалдық сауаттылықты дамыту.
-
Цифрлық білім беру ресурстарын саналы қолдану дағдыларын қалыптастыру.
-
Экологиялық мәдениет пен жауапкершілікті тәрбиелеу.
-
Коммуникативтік және топтық жұмыс дағдыларын дамыту.
-
Оқушылар қоршаған орта құбылыстарын түсіндіріп, мысалдар келтіре алады.
-
Бақылау, тәжірибе, талдау әрекеттерін өздігінен орындай алады.
-
Қарапайым экологиялық және әлеуметтік мәселелерді шешуде білімін қолдана алады.
-
Функционалдық сауаттылықтың негізгі компоненттері қалыптасады.
-
Табиғи құбылыстарды тіркеп, қорытынды жасай алады.
-
Цифрлық ресурстарды дұрыс және мақсатты қолдана алады.
-
Топта жұмыс істеп, өз ойын дәлелдеп айта алады.
Күтілетін нәтижені тексеру әдістері
-
Бақылау карталары
-
Практикалық жұмыстар мен тәжірибелерді бағалау
-
Жобалық жұмыстар
-
Топтық тапсырмалар
-
Құзыреттілікке бағытталған тесттер
-
Стереотиптік емес жағдаяттық тапсырмалар
-
Пәндік бақылау және рефлексия парақтары
-
Зерттеу әдісі
-
Тәжірибе және эксперимент
-
Модельдеу
-
«Бақыла–талда–қорыт» әдісі
-
Сыни ойлау стратегиялары (INSERT, Venn диаграммасы, «RAFT», «Fishbone»)
-
STEAM элементтері
-
Топтық және жобалық жұмыс
-
Цифрлық ресурстарды қолдану (AR, интерактивті тапсырмалар)
Ақпараттық–әдістемелік бөлім
Бастауыш мектеп – оқушылардың қоршаған орта туралы алғашқы ғылыми түсініктерін қалыптастыратын және күнделікті өмірде қолдана алатын функционалдық сауаттылықтың негізін қалайтын маңызды кезең. «Қоршаған ортамен танысу» арқылы оқушылар табиғи құбылыстарды, жануарлар мен өсімдіктерді, адам мен табиғат байланысын зерттей отырып, сұрақ қою, бақылау, талдау және қорытынды жасау дағдыларын меңгереді. Бұл пәннің басты мақсаты – баланы нақты ортада бағдарлай алатын, ақпаратты талдап, оны өмірлік жағдаятта қолданатын функционалды оқушы ретінде қалыптастыру.
Қоршаған ортаны оқытуда бірнеше әдістемелік ерекшеліктер сақталады:
1. Ойын әрекеті арқылы табиғатты зерттеу.
Табиғат элементтерін таныстыру дидактикалық ойындар, зерттеу сипатындағы тапсырмалар, тәжірибелік ойындар арқылы жүзеге асады. Бұл әдіс кіші жастағы балалардың жас ерекшелігіне сай қызығушылығын арттырады.
2. Көрнекілік және дәлелге негізделген оқыту.
Суреттер, табиғи нысандар, модельдер, бейнероликтер, интерактивті анимациялар арқылы оқушы құбылысты көзбен көріп, түсінуге мүмкіндік алады. Көрнекілік бақылау мәдениетін қалыптастырады.
3. Деңгейлеп және саралап тапсырмалар беру.
Әр оқушының таным деңгейін ескере отырып, бақылау, салыстыру, қорытынды жасау тапсырмаларын жеңілден күрделіге қарай құрастыру оқытудың тиімділігін арттырады.
4. Ұлттық құндылықтарды кіріктіру.
Қазақ халқының табиғатқа қатысты танымдық мұралары – ауа райын болжау тәсілдері, экологиялық тыйымдар, табиғатты аялауға бағытталған дәстүрлер – оқушылардың дүниетанымын кеңейтеді.
5. Бақылау және тәжірибені қатар жүргізу.
Күнделікті ауа райын бақылау, өсімдік өсіру тәжірибесі, табиғи нысандарды салыстыру сияқты әрекеттер оқушыны ғылыми ізденіске баулиды.
6. Шығармашылық және зерттеушілік әрекетке баулу.
Оқушыларға өз болжамын құрастыру, сұрақ қою, шағын зерттеу жобаларын орындау, табиғи модельдер жасау мүмкіндігі беріледі. Бұл олардың сыни ойлауын және практикалық дағдыларын дамытады.
Қолданылатын цифрлық білім беру ресурстары
• Quizizz, Kahoot,
Wordwall – табиғи құбылыстарды
бекітетін ойын тапсырмалары
• LearningApps, Google
Classroom, Canva –
зерттеу нәтижесін постер, диаграмма, интерактивті модель түрінде
ұсынуға арналған құралдар
• BilimLand, Mektep
Online бейнематериалдары –
тәжірибелер мен табиғи процестерді визуалды түсіндіруге мүмкіндік
береді
• Edpuzzle –
бейне арқылы бақылау және сұрақ-жауап ұйымдастыруға
ыңғайлы
Оқушыларды бағалау критерийлері
Оқушы тапсырманың шартын толық түсінеді, бақылауды немесе тәжірибені дәл орындап, нәтижені дұрыс талдайды. Табиғи құбылыстар арасындағы байланыстарды анықтап, өз ойын логикалық әрі нақты жеткізеді. Ақпаратты өмірлік жағдаятпен байланыстыра алады.
Тапсырманы орындайды, бірақ бақылау немесе қорытынды жасауда кейбір дәлсіздіктер кездесуі мүмкін. Ойын жеткізеді, алайда талдауы толық болмауы ықтимал. Зерттеу әрекетіне қатысады, бірақ кейде бағыт-бағдар қажет етеді.
Тәжірибе немесе бақылау тапсырмаларын орындауда жиі қателеседі. Нәтижені түсіндіруде қиналады, ойы жүйесіз болуы мүмкін. Табиғи құбылыстарды байланыстыруда қиындық байқалады.
Тапсырманы толық орындай алмайды, бақылау немесе тәжірибе жүргізуде қателіктер көп. Қорытынды жасай алмайды. Функционалдық ойлау және ізденушілік әрекеті жеткіліксіз.
Тапсырманы орындамайды немесе өте аз көлемде орындайды. Бақылау мен зерттеу әрекетіне қатыспайды. Белсенділігі төмен, функционалдық дағдылары қалыптаспаған.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
-
Аймауытов, Ж. «Психология». – Алматы: Рауан, 1995.
-
Әбиев, Ж., Бабаев, С., Құдиярова, А. «Педагогика.» – Алматы: Дарын, 2004.
-
Бабанский, Ю.К. «Оптимизация процесса обучения.» – Москва: Педагогика, 1982.
-
Бегалы, Р. «Бастауыш мектепте зерттеушілік әрекетті дамыту.» – Алматы: Қазақ университеті, 2018.
-
Болтаев, Ж. «Ізденушілік қабілетті дамыту әдістері.» – Шымкент: Төре, 2020.
-
Выготский, Л.С. «Воображение и творчество в детском возрасте.» – Москва: Просвещение, 1991.
-
Дьюи, Дж. «Демократия и образование.» – Москва: Педагогика-Пресс, 2000.
-
Жұмабекова, Ф. «Бастауыш сыныпта оқытудың заманауи технологиялары.» – Нұр-Сұлтан: Фолиант, 2019.
-
Ильин, Е.П. «Психология творчества.» – Санкт-Петербург: Питер, 2013.
-
Қоянбаев, Р.М., Қоянбаев, Ж.Б. «Педагогика.» – Алматы: Рауан, 2000.
-
Құрманалина, Ш., Молдабекова, Ж. «Бастауыш білім берудің теориясы мен әдістемесі.» – Алматы: Қазақ университеті, 2016.
-
Леонтьев, А.Н. «Деятельность. Сознание. Личность.» – Москва: Смысл, 2004.
-
«Мектепке дейінгі және бастауыш білім стандарты.» – Астана: ҚР БҒМ, 2021.
-
Рубинштейн, С.Л. «Основы общей психологии.» – Санкт-Петербург: Питер, 2005.
-
Торн, Р., Хейден, К. «Обучение через исследование: начальная школа.» – Лондон: Routledge, 2017.
Тұрақталу-мазмұндық бөлім
(2-сынып оқушыларына арналған, аптасына 1 сағат, барлығы 34 сағат)
-
Табиғат деген не?
-
Тірі және өлі табиғатты ажырату
-
Жер, су, ауа – табиғат бөліктері
-
Жануарлар әлемі (үй жануарлары)
-
Жануарлар әлемі (жабайы жануарлар)
-
Өсімдіктер әлемімен танысу
II БӨЛІМ. ҒАРЫШ ЖӘНЕ АСПАН ДҮНИЕСІ
-
Аспан деген не?
-
Күн және оның қызметі
-
Ай және оның пішіні
-
Жұлдыздармен танысу
-
Күн мен түн қалай ауысады?
-
Планеталар туралы қарапайым түсінік
III БӨЛІМ. АДАМ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТА
-
Адамның сезім мүшелері
-
Тазалық және жеке гигиена
-
Үйдегі қауіпсіздік ережелері
-
Көшедегі қауіпсіздік ережелері
-
Отбасы мүшелері және олардың міндеттері
-
Менің мектебім
-
Достық және әдептілік
IV БӨЛІМ. ҚАРАПАЙЫМ ТӘЖІРИБЕЛЕР МЕН БАЙҚАУЛАР
-
Су қандай болады? (мұз, су, бу)
-
Ауаның бар екенін дәлелдейік
-
Көлеңке қалай пайда болады?
-
Дыбыс қайдан шығады?
-
Магнит не тартады?
-
Жарық түссе не болады?
-
Топырақ түрлерін бақылау
V БӨЛІМ. ЭКОЛОГИЯ ЖӘНЕ ТАБИҒАТТЫ ҚОРҒАУ
-
Табиғатты қорғау деген не?
-
Қоқысты сұрыптауды үйренейік
-
Суды үнемдеу жолдары
-
Ауаны таза ұстау не үшін қажет?
-
Гүлдер мен ағаштарды күту
-
Жануарларға қамқор болайық
-
Менің экобұрышым (шағын жоба)
Нормативтік бөлім
Қысқа мерзімді сабақ жоспарлар
1-сабақ
2-сабақ
|
|
ТАБИҒАТПЕН ТАНЫСУ |
|||||||||
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
||||||||
|
|
Тірі және өлі табиғатты ажырату |
|||||||||
|
|
Тірі және өлі табиғат арасындағы айырмашылықтарды түсіндіру. |
|||||||||
|
|
1) Тірі табиғаттың негізгі белгілерін атайды; 2) Тірі және өлі табиғат нысандарын салыстырады. |
|||||||||
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Психологиялық ахуал Қимылды қайтала
|
Карталардағы қимылдарды бірге қайталайды |
Мадақтау әдісі «Жарайсыңдар!» «Тамаша!» «Керемет!» |
|
||||||
|
|
1-тапсырма. Жаңа сабақ.
2-тапсырма: Кестені толтыр Берілген сөздерді тиісті бағанға
жаз:
Тірі
табиғат: гүл, ағаш, жылан,
су, адам
Оқушының
әрекеті:
5-тапсырма. Тірі және өлі табиғат
|
Жаңа сабақпен танысады
Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады
Тірі табиғат белгілерін дұрыс қолданады
Тізімдегі артық нысанды дұрыс анықтайды
Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады
|
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!»
Дескрипторлар: - Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады. - Өлі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс орналастырады.
Дескрипторлар: - Тірі табиғат белгілерін дұрыс қолданады. - Сөйлемдерді мағыналы және толықтырып жазады.
Дескрипторлар: - Тізімдегі артық нысанды дұрыс анықтайды. - Жауабын түсіндіре алады (неге тірі/өлі емес екенін айтады).
Дескрипторлар: - Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады. - Өлі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс орналастырады. |
|
||||||
|
|
Рефлексия: Оқушылар «Жаңбыр тамшылары» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||||||
3-сабақ
4-сабақ
6-сабақ
7-сабақ
8-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Аспан деген не? |
|||||
|
|
Балалардың аспан туралы негізгі түсінігін қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Аспанда көрінетін нысандарды таныстыру. 2) Аспанның күндіз және түнгі өзгерістерін ажыратуға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
“Жұмыртқа жинау” тәсілі арқылы топқа бөлінеді.
|
Жұмыртқа әдісі арқылы топтарға бөлінеді |
«Шаңырақ» әдісі арқылы бағалау |
|
||
|
|
1-тапсырма. Жаңа сабақ
2-тапсырма. «Аспан әлемі» тақырыбында ертегі құрайық
3-тапсырма. Аспан денелерін ата. Олардың қызметін айт Аспан денеелері: ай, күн, жұлдыз.
|
Бейнежазба арқылы оқушылар жаңа сабақпен танысады Суреттерді қолдана отырып ертегі құрастырады Аспан денелерін атайды, олардың адам өміріндегі маңыздылығын айтады |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» Дескрипторлар: - Суреттерді қолдана отырып ертегі құрастырады - Ертегіні мазсұндып айтады Дескрипторлар: - аспан денелерін атайд - Аспан денелерінің адам өміріндегі маңызын айтады |
|
||
|
|
Кері байланыс әдісі
|
Домбыра әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
9-сабақ
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Күн және оның қызметі |
|||||||||||||
|
|
Күннің табиғаттағы рөлін түсіндіру. |
|||||||||||||
|
|
1) Күннің жарық пен жылу беретінін түсіндіру. 2) Күннің тіршілік үшін қажеттілігін мысалдар арқылы көрсету. |
|||||||||||||
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
Психологиялық ахуал «Word wall» әдісі
|
Берілген амалдарды жасау арқылы психологиялық ахуал орнатады |
Өзін-өзі бағғалау әдісі |
|
||||||||||
|
|
1-бөлік. Сұраққа жауап
бер
2-бөлік.
Сәйкестендір
3-тапсырма. Сұрақөжауап айдар. - Аспан деген не? Оны қай кезде көреміз? - Күн мен Айдың айырмашылығы қандай? - Неге түнде жұлдыздар көрінеді, ал күндіз көрінбейді? - Бұлттар аспанда қалай қозғалады деп ойлайсың? - Аспаннан біз қандай табиғат құбылыстарын көре аламыз? - Күннің жарығы адамға қандай пайда береді? - Айдың пішіні неге өзгеріп тұрады деп ойлайсың? |
Берілген сұраққа жауап береді
Ерілген кестедегі сәйкестендіруді орындай
Берілген сұрақтарға жауап беріп, тақырып бойынша қорытынды жасайды |
Дескрипторлар: - Берілген сұраққа толық жауап береді - Өз ойын дәлелдейді
Дескрипторлар:
- Берілген салыстыруларды орындайды - Сөздердің мағынасын ашады
Дескрипторлар:
- Тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді - Сыныпта сұрақ бойынша талдау жасайды
|
|
||||||||||
|
|
Кері байланыс «Сағат» әдісі
|
Бағалау парақтарын толтырады |
Сабақ бойынша қорытынды балл қойылады |
|
||||||||||
10-сабақ
11-сабақ
12-сабақ
13-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Планеталар туралы қарапайым түсінік |
|||||
|
|
Балалардың аспан туралы негізгі түсінігін қалыптастыру |
|||||
|
|
1) Аспанда көрінетін нысандарды таныстыру. 2) Аспанның күндіз және түнгі өзгерістерін ажыратуға үйрету |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
О Сыныпта жағымды орта қалыптастыру, үшін «Бэкроним» әдісін қолдану. |
Сөзде берілген әр әріптері бойынша мағыналы сөйлем құрылады. |
«Монета» әдісі |
|
||
|
|
Жаңа сабақ:
Тапсырма: Планеталар:
Сипаттамалар: Тапсырма: - Күн жүйесінде ___ планета бар. - Жер – Күннен ___ орын. - Марстың түсі қызыл, себебі оның топырағында көп ___ бар. - Сатурнның ерекше белгісі – оның ___. Тапсырма:
Сұрақтар:
|
Планета атаулары мен сипаттамаларды дұрыс сәйкестендіреді Ғылыми фактілерді негізге алып, дұрыс сөзді таңдайды Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды Сұрақтарға нақты әрі қысқа жауап береді |
Шапалақ әдісі
Дескриптор: - Планета атаулары мен сипаттамаларды дұрыс сәйкестендіреді; - Әр планетаның негізгі ерекшелігін таниды. Дескриптор: - Ғылыми фактілерді негізге алып, дұрыс сөзді таңдайды; - Планеталар туралы негізгі мәліметтерді қолданады. Дескриптор: - Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды; - Планеталар туралы бұрынғы білімін қолданады.
Дескриптор: - Сұрақтарға нақты әрі қысқа жауап береді; - Планеталардың қасиеттерін дұрыс атайды.
|
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Кері байланыс парағы толтырылады |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
14-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Адамның сезім мүшелері |
|||||
|
|
Балаларға сезім мүшелерінің қызметін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Көру, есту, иіс сезу, дәм сезу, сипап сезу мүшелерін ажырату. 2) Әр мүшенің атқаратын қызметін мысалдар арқылы түсіндіру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Нейро жаттығулар»
|
Берілген нейро жаттығуларды жасайды |
Шапалақ әдісі
|
|
||
|
|
Жаңа тақырып
Тапсырма: Сезім мүшелері:
Қызметтері: Тапсырма: - Біз қоршаған ортаны ___ арқылы көреміз. - Тамақтың тәтті, ащы екенін ___ арқылы анықтаймыз. - Жылы мен суықты ___ арқылы сеземіз. - Әуенді, дыбысты ___ мүшесі қабылдайды. - Гүлдің жақсы ___ бар. Тапсырма:
Сұрақтар: - Неліктен адамға барлық сезім мүшелері керек? - Тіл қандай дәмдерді ажыратады? - Терінің қандай қызметтері бар? - Қай сезім мүшесі иіс шығаратын заттарды тануға көмектеседі? |
Сезім мүшесі мен қызметін дұрыс сәйкестендіреді Тиісті сөзді дұрыс рнына қояды Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді |
Дескриптор: - Сезім мүшесі мен қызметін дұрыс сәйкестендіреді; - Негізгі функцияларын ажырата біледі. Дескриптор: - Тиісті сөзді дұрыс рнына қояды; - Сезім мүшелерінің қызметін біледі. Дескриптор: - Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады; - Сезім мүшелерінің қызметін қолдана біледі. Дескриптор: - Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді; - Сезім мүшелері туралы білімін қолданады. |
|
||
|
|
Рефлексия: Оқушылар «білім почтасы» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
15-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Тазалық және жеке гигиена |
|||||
|
|
Балаларға жеке бас гигиенасының маңызын үйрету. |
|||||
|
|
1) Тазалық сақтау дағдыларын қалыптастыру. 2) Гигиеналық құралдарды дұрыс қолдануға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Қимылдарды қайтала» ойыны арқылы сабақ басталады. Берілген сандар арқылы топтарға бөлінеді
|
Іс-қимылдарды қайталап, топтарға бөлінеді |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» |
|
||
|
|
Жаңа сабақ
Тапсырма: Заттар:
Қолданылуы: Тиісті сөздер: (тазалық, күнде, қол, тіс, сабын) - Тамақтанар алдында ___ жуу керек. - Дененің ___ сақтау – денсаулыққа пайдалы. - Біз ___ таңертең және кешке жуамыз. - Қолды міндетті түрде ___ арқылы жуу қажет. - Гигиена ережелерін ___ орындау маңызды. Тапсырма: - Тісті тек кешке ғана жуу керек. - Қолды жуу – аурудың алдын алады. - Сүлгіні барлық адам біреуімен бірге қолданған дұрыс. - Тырнақты уақытында алу – жеке гигиенаға жатады. - Сабынды тек кір болғанда ғана қолдану керек. Сұрақтар: - Қолды неліктен жиі жуу керек? - Тісті күніне неше рет жуған дұрыс? - Тазалық сақтамаудың қандай зияны болуы мүмкін? - Жеке гигиенаға нелер жатады? Тапсырма: Тапсырма:
|
Жаңа сабақпен танысады ақпарат алмасады Заттарды дұрыс қолдану мақсатына қарай сәйкестендіреді Гигиена туралы негізгі білімді қолданады Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді Өз тәжірибесін жүйелі түрде сипаттайды Оқиға бойынша қажетті құралдарды анықтайды |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» Дескриптор: - Заттарды дұрыс қолдану мақсатына қарай сәйкестендіреді; - Жеке гигиена құралдарын ажырата біледі. Дескриптор: - Сөздерді дұрыс орнына қояды; - Гигиена туралы негізгі білімді қолданады. Дескриптор: - Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды; - Гигиена ережелерін дұрыс бағалайды.
Дескриптор: - Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді; - Гигиена маңызын түсіндіре алады. Дескриптор: - Өз тәжірибесін жүйелі түрде сипаттайды; - Гигиена ережелерін байланыстырып жазады. Дескриптор: - Оқиға бойынша қажетті құралдарды анықтайды; - Гигиеналық әрекеттерді ретімен талдайды. |
|
||
|
|
«Ашық микрофон» әдісі арқылы сабаққа құнды пікірлерін білдіреді. 1.Бүгінгі сабақ сізге ұнады ма? 2. Тақырыпты жақсы меңгердіңіз бе? 3. Бүгінгі сабақтан алғаныңыз? 4. Сабақтан алған әсеріңіз қандай? |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
16-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Үйдегі қауіпсіздік ережелері |
|||||
|
|
Үй ішінде қауіпсіздік шараларын сақтауды үйрету. |
|||||
|
|
1) Қауіпті заттарды (пышақ, тоқ, ыстық зат) ажыратуға үйрету. 2) Үйде өзін дұрыс және қауіпсіз ұстау дағдысын қалыптастыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал орнату. «Доп алмасу» әдісі арқылы сергіп, топтарға бөлінеді.
|
Оқушылар сергіту сәтінде арнайы жаттығуды орындайды. Шардағы сандар арқылы топтарға бөлінеді |
«Бәйге» әдісі арқылы бағаланады.
|
|
||
|
|
1. Сәйкестендіру тапсырмасы Қауіпсіздік белгілерін сал, мағынасымен сәйкестендір: Белгілер: - Отпен ойнама - Электр розеткасына жақындама - Өткір заттардан сақ бол - Өрт сөндіргіш - Химиялық заттар қауіпті Мағыналары: Тапсырма: - Электр ___-сына қол тигізуге болмайды. - Ас үйде ___ плитасын бақылаусыз қалдыру қауіпті. - Үйде ___ шықса, дереу ересектерге айту керек. Пышақ сияқты ___ заттармен абай болу қажет. ___-ті балалар ересектерсіз қолданбауы тиіс. Сұрақтар: - Неліктен электр заттарымен ойнауға болмайды? - Үйде өрт байқасаң қандай әрекет жасайсың? - Өткір заттар неге қауіпті? - Үйде жалғыз қалғанда қандай ережелерді сақтау керек? Тапсырма: |
Белгі мен мағынасын дұрыс сәйкестендіреді; Мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды Қауіптің себеп-салдарын түсінеді Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады |
Дескриптор:
Дескриптор: - Мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды; - Қауіпсіздік ережелерін есте сақтайды.
Дескриптор: - Қысқа әрі нақты жауап береді; - Қауіптің себеп-салдарын түсінеді.
Дескриптор: - Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады; - Өз ойын жүйелі жеткізеді; - Қауіпсіздік туралы білімін қолданады. |
|
||
|
|
«Білім сандығы» әдісі арқылы оқушылар сабаққа кері байланыс жасайды
|
Сабаққа қорытынды жасайды |
Кері байланыс парақтарын толтырады |
|
||
17-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Көшедегі қауіпсіздік ережелері |
|||||
|
|
Көшеде қауіпсіз жүріс-тұрыс дағдыларын қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Жол белгілерін және бағдаршамның түстерін ажырату. 2) Жолдан дұрыс өту ережелерін меңгерту. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Мен суретшімін» әдісі арқылы оқушылар сабаққа белсенділігі артады
|
Оқушылар «Мен суретшімін» әдісі арқылы сурет салып, сабаққа белсенді қатысады |
Classroomscreen.com қосымшасы арқылы белгілену арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1. Бос орынды толтыру Тапсырма:
Тапсырма: - Жасыл жарық жанғанда жолдан өтуге болады. - Көшеде құлаққап тағып жолдан өтсе, қауіпсіз. - Жолдан тек белгіленген өткел арқылы өту керек. - Ойын ойнау үшін жолға шығуға болады. - Қызыл жарық – тоқтау белгісі. Сұрақтар: - Неліктен жолда жүгірмеу керек? - Бағдаршамның үш түсі не білдіреді? - Жолдан өтерде алдымен неге солға, кейін оңға қарау керек? - Неліктен тек жаяу жүргінші өткелімен өту ұсынылады? |
Сөйлемнің мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады Сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап береді |
Дескриптор: - Сөйлемнің мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды; - Көшедегі қауіпсіздік туралы білімін қолданады. Дескриптор: - Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады; - Негізгі қауіпсіздік ережелерін меңгергенін көрсетеді. Дескриптор: - Сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап береді; - Қауіпсіздік себептерін түсіндіреді. |
|
||
|
|
Оқушылар «Кесте» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Сабаққа ұсыныс білдіреді |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
18-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Отбасы мүшелері және олардың міндеттері |
|||||
|
|
Балаларға отбасы мүшелері және олардың рөлі туралы түсінік беру. |
|||||
|
|
1) Отбасы мүшелерін атауға үйрету. 2) Әр мүшенің міндетін түсіндіру арқылы құрмет сезімін қалыптастыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Оқушылар карточкаларда
көрсетілген жаттығуды жасайды |
Оқушылар көрсетілген жаттығуды жасайды. |
Мадақтау әдісі «Жарайсыңдар!», «Тамаша!» |
|
||
|
|
1-тапсырма. Суретпен әңгіме құрастыр
2-тапсырма. Берілген тақырып бойынша мәтін құрастыр. «Менің сқйікті отбасым». 3-тапсырма. Берілген сурттер бойынша ертегі құрастыр
4-тапсырма. Көркемдеуіш сөздерді қолдана отырып қызықты мәтін құрастыр. |
Берілген сурет бойынша ертегі құрастырады Тақырып бойынша мәтін құрастырады Берілген сілтемедігі суреттерді қолданып ертегі құрастырады Мәтінді құрастырып, көркем сөздер қолданады |
Дескриптор: - Сурет ойнша мәтін құрастырады - Мәтіннің мағынасын ашады Дескриптор: - Берілген тақырып бойынша мәтін құрастырады - Мәтінді талдайды Дескриптор: - Сурет бойынша ертегі құрастырады - Сілтемедегі суреттерді толық құрастырады Дескриптор: - Тақырып бойынша мәтін құрастырады - Көркемдеуіш сөздерді қолданады |
|
||
|
|
«СМС» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа өорытынды жазып, кері байланыс айтады |
Сабаққа қорытынды жасайды |
Қорытынды тапсырманы орындайды |
|
||
19-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Менің мектебім |
|||||
|
|
Мектеппен, оқу орнымен және ондағы адамдармен таныстыру. |
|||||
|
|
1) Мектептегі бөлмелер мен қызметкерлерді тану. 2) Мектеп ережесін сақтауға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Нейра жаттығулар
|
Берілген нейро жаттығуларды қайталау арқылы психологиялық ахуалды орындайды |
Өзін өзі бағалау әдісі |
|
||
|
|
1-тапсырма. Берілген суреттерді пайдалана отырып ертегі құрастыр
2-тапсырма: Мәтін бөліктерін сәйкестендір. Төменде берілген үш бөлік аралас орналасқан. Оларды мәтіннің құрылымына (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды) сәйкес ретке келтір. Мәтін үзінділері: - Ол күтіп-баптаған гүлдер енді жайқалып өсіп тұр. - Айгүл гүл отырғызуды өте жақсы көреді. - Сондықтан ол бос уақытында гүлдерге су құйып, арам шөбін жұлады. 3-тапсырма: Сурет бойынша мәтіннің үш бөлігін құрастыр. 4-тапсырма: Мәтін бөліктерін толықтыр. Төменде кіріспесі мен қорытындысы берілген мәтін бар. Сен негізгі бөлімін өзің құрастыр. Кіріспе: Бүгін мен өте қызықты күн
өткіздім. 4-тапсырма: Өз оқиғаңды үш бөліммен жаз. Тақырып: «Менің есте қалған бір
күнім» |
Берілген суреттерді қолданып, ертегі құрастырады Мәтін бөліктерін дұрыс ретпен орналастырады. Сурет бойынша мәтін құрастырады
Негізгі бөлімді мазмұнға сай байланыстырып жазады.
Мәтінді құрылымына сай үш бөліммен құрастырады. |
Дескрипторлар: - Берілген суреттерді қолданып, ертегі құрастырады - Ертегінің негізгі мақсатын айтады Дескрипторлар: - Мәтін бөліктерін дұрыс ретпен орналастырады. - Әр бөлімнің қызметін ажырата алады.
Дескрипторлар: - Кіріспеде не туралы жазатынын қысқаша таныстырады. - Негізгі бөлімде оқиғаны немесе сипаттаманы дамытады. - Қорытындыда ойын түйіндейді. Дескрипторлар: - Негізгі бөлімді мазмұнға сай байланыстырып жазады. - Мәтіннің құрылымдық бірлігін сақтайды. Дескрипторлар: Мәтінді құрылымына сай үш бөліммен құрастырады. - Әр бөлімде логикалық байланыс сақтайды |
|
||
|
|
«СМС» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа өорытынды жазып, кері байланыс айтады |
Сабаққа қорытынды жасайды |
Қорытынды тапсырманы орындайды |
|
||
20-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Достық және әдептілік |
|||||
|
|
Балаларда достық, әдепті мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Мейірімді, сыпайы қарым-қатынас жасауға үйрету. 2) Басқаларға көмектесу және сыйластық танытуға дағдыландыру |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
“Жұмыртқа жинау” тәсілі арқылы топқа бөлінеді.
|
Жұмыртқа әдісі арқылы топтарға бөлінеді |
«Шаңырақ» әдісі арқылы бағалау |
|
||
|
|
1-тапсырма. Сурет бойынша әңгіме құра. 1-тапсырма. «Менің жұмысымның бағасы» Өз жазған шағын мәтініңді оқы да, төмендегі сұрақтарға жауап бер:
Жұбыңмен жазған мәтіндеріңді алмастырып оқыңдар. Бір-біріңе
2 жақсы нәрсе және 1 кеңес айт. Жазылым жұмысын аяқтаған соң, өзіңе арнап қысқа хат
жаз: |
Өз жұмысын талдап, күшті және әлсіз тұстарын анықтайды Қатесін байқап, түзету жолын ұсынады Жұбының жұмысын талдайды және бағалайды Өз жұмысы бойынша талдау жасайды |
Дескрипторлар: - Берілген сурет бойынша әңгіме құрастырады - Өз ойын жүйелі жазады Дескрипторлар: - Қатесін байқап, түзету жолын ұсынады. - Келесі жазылымда жетілдіру жоспарын жасайды. Дескрипторлар: - Өзгенің жұмысын сыпайы түрде бағалайды. - Кеңес беруді орынды қолданады. - Алынған пікір бойынша өз жұмысын жақсартады. Дескрипторлар: - Өз жұмысына рефлексия жасай алады. - Тәжірибеден қорытынды шығарады. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Сағат» әдісі
|
Бағалау парақтарын толтырады |
Сабақ бойынша қорытынды балл қойылады |
|
||
21-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Су қандай болады? (мұз, су, бу) |
|||||
|
|
Су агрегаттық күйлерінің өзгерісін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Мұз, су, будың айырмашылығын қарапайым тәжірибе арқылы көрсету. 2) Температураның судың күйіне әсер ететінін байқауға мүмкіндік беру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Шаттық шеңбері» Оқушылар шеңбер бойына тұрып, бір-біріне жылы лебіз білдіріп сабақты бастайды. «Гүл күлтесі» әдісі арқылы оқушылар топтарға бөлінеді. Гүл күлтелеріндегі есептерді шығарып, жауабы бірдей оқушылар бір топқа жиналады
2+7 5+5 6+4 5+3 3+3 9+1 4+4 6+3 |
Шаттық шеңберінде тілек айтып, есеп шығару арқылы топтарға бөлінеді |
Шапалақ әдісі арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды
|
|
||
|
|
1-тапсырма. Жаңа тақырып. Тақырыпты Qr кодты скаерлеу арқылы ютуб арнасынан көреді. Жаңа тақырыпты талқылау. «1А 2Б 3Д 4С» әдісі жүреді
2-тапсырма. «Тәжірибе». Қайнатылған суды ыдысқа құйып, жоғыры жағына сәл биіктеп фалганы орналастырамыз. Аз уақыттан соң су буланып, төмен тамшылайды 3-тапсырма. «Ойнайық та, ойлайық» QR код арқылы тест тапсырмаларын орындайды
4 -тапсырма: «Суды үнемдеу ережесін құрайық» Балаларға тәжірибе ретінде өсімдікті бір рет суарып, екіншісін суармай қалдыру мысалы көрсетіледі. Нәтижесін көрген соң «Суды қалай үнемдейміз?» ережесін 2-3 сөйлеммен құрастырады. |
Жаңа сабақпен танысады Тәжірибе жасау арқылы жаңа ақпарат алады Тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді Суды үнемдей ережесін құрады |
Дескрипторлар: - Бейнежазба арқылы жаңа тақырыппен танысады - Жаңа тақырыппен танысып, топта талдайды Дескрипторлар: - Тәжірибе жасап, жаңа ақпарат алады - Тәжірибе нәтижесін жазады Дескрипторлар: - Тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді - Сұрақтарға талдау жасайды Дескрипторлар: - Су өсімдікке қажеттігін түсіндіреді. - Суды үнемдеу ережесін айтады. - Су – тіршілік көзі екенін дәлелдейді |
|
||
|
|
Кері байланыс «Принтер» әдісі
|
Принтер әдісі арқылы сабаққа бағалау жүргізеді |
Қорытынды баға қойылады |
|
||
22-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Ауаның бар екенін дәлелдейік |
|||||
|
|
Ауаның көзге көрінбесе де бар екенін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Ауаның барлығын тәжірибе арқылы дәлелдеу. 2) Ауаның қасиеттерін қарапайым бақылаулар арқылы таныстыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
О Сыныпта жағымды орта қалыптастыру, үшін «Бэкроним» әдісін қолдану. |
Сөзде берілген әр әріптері бойынша мағыналы сөйлем құрылады. |
«Монета» әдісі |
|
||
|
|
1-тапсырма. Тәжірибе: «Сиқырлы қағаз» (Қағазбен стаканның суын төкпей ұстап тұру) Қажетті құралдар: су, пластик/шыны стакан, қатты
қағаз. 2-тапсырма. Зерттеу: «Ауа қысымы бізге қалай
көмектеседі?» 3-тапсырма. Шығармашылық тапсырма: «Ауа қысымы болмаса не болар
еді?» Тапсырма 4. Талдау: «Қысымның өзгерісін болжа» Сыныпқа мына жағдайлар беріледі:
Осы өзгерістердің әрқайсысында ауа қысымы қалай өзгеретінін және ол қандай ауа райын әкелетінін болжайды |
Нәтижені бақылап, ауа қысымының рөлін түсіндіре алады. Әр құралдың жұмыс принципін қысыммен байланыстыра түсіндіре алады Ауа қысымының өмірдегі маңызын түсініп, логикалық болжам жасай алады |
Дескрипторлар: - Тәжірибенің кезеңдерін өз ретімен орындай алады. - Қорытындыны ғылыми тілмен жаза алады. Дескрипторлар: - Ауа қысымын қолданатын кемінде 3 құрылғыны анықтай алады. - Әр құралдың жұмыс принципін қысыммен байланыстыра түсіндіре алады -Нақты мысалдар арқылы дәлел келтіре алады. Дескрипторлар: - Ауа қысымының өмірдегі маңызын түсініп, логикалық болжам жасай алады. - Оқиғаны ғылыми негізде байланыстырып жаза алады. - Шығармашылық элементтерді орынды қолдана алады. Дескрипторлар: - Ауа райы құбылыстары мен қысым арасындағы байланысты анықтай алады. - Қысымның көтерілуі/түсуін дұрыс болжай алады. Өз болжамын түсінікті тілмен дәлелдей алады. |
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Кері байланыс парағы толтырылады |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
23-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Көлеңке қалай пайда болады? |
|||||
|
|
Көлеңкенің жарық түскенде пайда болатынын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Жарық көзі мен зат арасындағы байланыстан көлеңке пайда болатынын көрсету. 2) Көлеңкенің ұзындығының өзгеруін бақылауға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал
|
Берілген нейро жаттығуларды қайталау арқылы психологиялық ахуалды орындайды |
Өзін өзі бағалау әдісі |
|
||
|
|
Тапсырма 1: «Көлеңке деген не?»
Тапсырма 2: «Көлеңке
қалай өзгереді?»
Тапсырма 3:
«Көлеңкелі театр»
Тапсырма 4: «Күн
және көлеңке» бақылау
|
Жарық бағытына қарай көлеңкенің өзгеруін сипаттайды. Көлеңке арқылы бейнелер жасауды үйренеді Күннің орналасуына байланысты көлеңке өзгерісін сипаттайды. |
Дескрипторлар: - Жарық бағытына қарай көлеңкенің өзгеруін сипаттайды. - Өзгерістерді күнделікті өмірмен байланыстырады Дескрипторлар: - Көлеңке арқылы бейнелер жасауды үйренеді - Оқиғаны логикалық ретпен баяндайды. Дескрипторлар: - Күннің орналасуына байланысты көлеңке өзгерісін сипаттайды. - Кесте толтырып, қорытынды жасайды |
|
||
|
|
Кері байланыс: Оқушылар «Транспортир» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
24-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Дыбыс қайдан шығады? |
|||||
|
|
Дыбыстың белгілі бір заттың тербелісінен шығатынын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Әртүрлі дыбыс көздерін анықтауға үйрету. 2) Дыбыс күшін, биіктігін тәжірибе арқылы ажыратуға бағыттау. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Word wall» әдісі
|
Берілген амалдарды жасау арқылы психологиялық ахуал орнатады |
Өзін-өзі бағғалау әдісі |
|
||
|
|
Тапсырма 1: “Дыбысты ұстап ал!” – қоршаған ортадағы дыбыстарды анықтау және жіктеу Оқушылар терезе жанында, есік маңында және сынып ортасында
дыбыстарды 1 минут бақылап тыңдайды. Тапсырма 2: “Дыбыс деңгейін салыстыру” – зерттеу жұмысы Сыныптың екі орнын таңдаңыз: Оқушылар әр аймақтағы дыбыс деңгейін (жоғары / орташа / төмен) тыңдау арқылы салыстырып, неге айырмашылық бар екенін түсіндіреді. Тапсырма 3: Тәжірибе – “Дыбыс қалай тарайды?” Екі оқушы жіп пен екі
пластик стаканнан “жіптелефон” жасайды. |
Қай дыбыстар жиі кездескенін талдап, себебін түсіндіреді - Дыбыс деңгейінің айырмашылық себебін дұрыс анықтайды (көше, қозғалыс, жақындық). Дыбыстың ауада және жіпте таралуын салыстырып, қорытынды жасайды |
Дескрипторлар: - Тыңдаған дыбыстарды кемінде 3 категорияға дұрыс бөледі. - Әр категорияға 2 прик мысал жаза алады. Дескрипторлар: - Екі аймақта дыбыс деңгейін нақты сипаттайды. - Дыбысты азайтуға арналған 2 ұсыныс айтады. Дескрипторлар: - Тәжірибені дұрыс құрастырып, дыбыстың жіп арқылы таралуын бақылайды. - Жіптің тартылуы дыбысқа қалай әсер ететінін түсіндіреді. - Дыбыстың ауада және жіпте таралуын салыстырып, қорытынды жасайды. |
|
||
|
|
Кері байланыс әдісі
|
Домбыра әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
25-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Магнит не тартады? |
|||||
|
|
Магниттің қандай заттарды тартатынын үйрету. |
|||||
|
|
1) Магнитке тартылатын заттарды (темір, металл) ажырату. 2) Магнит қасиеттерін тәжірибе арқылы бақылау. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Қимылдарды қайтала» ойыны арқылы сабақ басталады. Берілген сандар арқылы топтарға бөлінеді
|
Іс-қимылдарды қайталап, топтарға бөлінеді |
«Бәйге» жарысы
|
|
||
|
|
Тапсырма 1: «Магнит дегеніміз не?»
Тапсырма 2:
«Магнитпен зерттеу» Тапсырма 2:
«Магниттік күштің әсері» жарысы.
Тапсырма 4:
«Магниттің күнделікті өмірдегі
маңызы» |
Магнитке қандай заттар тартылатынын жазады. Магниттердің бір-біріне қалай әсер ететінін сипаттайды. Магниттің қолданылу аясын түсіндіреді. |
Дескрипторлар: - Магнитке қандай заттар тартылатынын жазады. - Магниттің қасиетін сипаттайды. Дескрипторлар: - Магниттердің бір-біріне қалай әсер ететінін сипаттайды. - Магнит полюстерін ажыратады. - Магниттің қолданылу аясын түсіндіреді. - Түсінікті, нақты жазады |
|
||
|
|
|
Сабақтан алған әсерлеріне сәйкес белгілерді орналастыра-ды. |
ҚБ қойылады |
|
||
26-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жарық түссе не болады? |
|||||
|
|
Жарық түскенде заттарда өзгерістер болатынын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Жарықтың затты жарықтандыру, қыздыру қасиеттерін байқату. 2) Жарық түсіргенде көлеңкенің өзгеретінін көрсету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
"Ауыспалы ұсыну": Оқушыларды кезекпен бір-біріне жақындап, өздерімен бірге әкелген заттар немесе идеялармен бөлісу. |
Оқушылар бір-бірімен заттарын немесе идеяларын бөліседі. |
«Баспалдақ» әдісі
|
|
||
|
|
Жаңа сабақ. Жарық дегеніміз не?
1-тапсырма. «Айнадағы кері бұрылыс» (шағылу құбылысы) Жұмыс түрі: Топтық мини-тәжірибе - Қағаздың үстіне айнаны қойыңдар. - Фонарикті айнаға әртүрлі бұрышпен жарық түсіріп көріңдер. - Жарықтың қандай бұрышпен шағылатынын бақылаңдар.
Тапсырма сұрақтары:
2-тапсырма. «Сынған қасық» иллюзиясы (жарықтың сынуы) Құралдар: Мөлдір стакан, су, қасық Нұсқаулық:
Тапсырма сұрақтары: - Қасық неге «сынғандай» болып көрінеді? - Судың болмауымен салыстыр. - Бұл құбылыс жарықтың қандай қасиетін көрсетеді?
3-тапсырма. «Кемпірқосақ жасап көр!» (сынып ішінде қарапайым модель) Нұсқаулық: - Фонарикті қабырғаға бағытта. - Суды тұман түрінде шаш. - Кемпірқосақтың пайда болуын бақыла. Сұрақтар: - Кемпірқосақ неге пайда болды? - Жарық қалай бірнеше түске бөлінді? - Табиғаттағы кемпірқосақты қай жағдайда көре аламыз? |
айнаға түскен жарықтың бағытын бақылай алады су ішіндегі қасықтың көрінісін бақылай алады жарықтың бірнеше түске бөлінетінін түсіндіре алады |
Дескрипторлар: - айнаға түскен жарықтың бағытын бақылай алады; - шағылған жарықтың бағытын анықтай алады; - бұрыш өзгергенде шағылу бағытының өзгеретінін түсінеді; Дескрипторлар: - су ішіндегі қасықтың көрінісін бақылай алады; - қасықтың сынғандай көріну себебін түсіндіре алады; - жарықтың сыну құбылысын мысалмен байланыстыра алады; Дескрипторлар: - су тұманы мен жарық әсерінен түстердің пайда болуын бақылай алады; - жарықтың бірнеше түске бөлінетінін түсіндіре алады; - кемпірқосақтың пайда болу шарттарын айта алады; |
|
||
|
|
|
QR код арқылы өтіп, сабақтан алған әсері бойынша рефлексия жасайды. |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
27-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Топырақ түрлерін бақылау |
|||||
|
|
Топырақтың түрлері мен қасиеттерін таныстыру. |
|||||
|
|
1) Құм, саз, қара топырақтың айырмашылықтарын анықтау. 2) Топырақтың түсін, құрамын, құрылымын бақылау арқылы зерттеу дағдыларын дамыту. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Нейро жаттығу»
|
Берілген биді билеп, жаттуғу жасайды |
Отшашу әдісі арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1-тапсырма. Жаңа сабақ.
Топырақ үлгілерін салыстыр
Жауап
парағы: 3-тапсырма: Топырақ құрамын анықтау Топырақтың құрамын анықтау үшін тәжірибе жаса - Бір уыс топырақты суға салып араластыр. - Біраз уақыттан кейін судың бетінде не қалды, түбіне не шөккенін бақыла. Жауап
бер:
4-тапсырма: Топырақ су өткізеді ме? Тәжірибе жүргіз
Жауап
бер: |
Жаңа сабақпен танысып, топырақ түрлерін біледі Әртүрлі топырақ түрлерінің түсі мен құрылымын сипаттайды. - Тәжірибе арқылы топырақтың құрамын анықтайды Әртүрлі топырақтың су өткізу қабілетін салыстырады. |
Мадақтау әдісі «Жарайсыңдар!» «Тамаша!» «Керемет!» Дескрипторлар: - Әртүрлі топырақ түрлерінің түсі мен құрылымын сипаттайды. - Ылғалдылық деңгейін анықтап, айырмашылықтарын салыстырады. Дескрипторлар: - Тәжірибе арқылы топырақтың құрамын анықтайды. - Топырақтағы заттарды ажыратып, сипаттайды. Дескрипторлар: - Әртүрлі топырақтың су өткізу қабілетін салыстырады. - Топырақ түрлерінің практикалық маңызын түсіндіреді. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Word wall» әдісі
|
«Word wall» әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды
|
ҚБ қойылады |
|
||
28-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Табиғатты қорғау деген не? |
|||||
|
|
Табиғатты қорғаудың маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Табиғатқа зиян келтіретін әрекеттерді ажырату. 2) Қорғау шараларын сақтау қажеттілігін түсіндіру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
І. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру. |
Сабаққа қажет құрал-жабдықтарды дайындайды. |
«+1 сүйек» бағалау әдісі
|
|
||
|
|
1-тапсырма. «Суретпен әңгімеле» Суретке қарап, табиғатты қорғау үшін не істеу керек екенін айт. (Мысалы: ағаш отырғызу, қоқыс жәшігіне тастау, гүлге су құю, шамды өшіру).
2-тапсырма. «Дұрыс жолды таңда» Әр сөйлемді жалғастыр: Егер орманда қоқыс тастасақ, … (ағаштар мен жануарларға зиян келеді). Егер су мен жарықты үнемдесек, … (табиғатқа пайдасы тиеді). Егер ағаш отырғызсақ, … (ауа таза болады). 3-тапсырма. «Постерлер галериясы». «Табиғатты қорғайық!» тақырыбында посттер жасаймыз.
|
Суретке қарап 2–3 сөйлем құрайды Табиғатты қорғауға байланысты ой айтады Тақырып бойынша постер сызады |
Дескрипторлар: - Суретке қарап 2–3 сөйлем құрайды; - Табиғатты қорғауға байланысты дұрыс іс-әрекетті атайды; - Сөйлемін байланыстырып айтады. Дескрипторлар: - Сөйлемді дұрыс жалғастырады; - Табиғатты қорғауға байланысты ой айтады; - Өз ойын толық жеткізеді. Дескрипторлар: - Тақырып бойынша постер сызады - Постерді топпен қорғап, өз ойларын жеткізеді |
|
||
|
|
|
Сабақтан алған әсер бойынша сай келетін түсті таңдайды. |
|
Бағалау парақтары |
||
29-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Қоқысты сұрыптауды үйренейік |
|||||
|
|
Қоқысты сұрыптау арқылы қоршаған ортаны қорғауды үйрету |
|||||
|
|
1) Қайта өңделетін және қайта өңделмейтін қоқысты ажырату. 2) Қоқыс жинауды дұрыс ұйымдастыру дағдысын қалыптастыру |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Oқушылapмен сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу. Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу. |
Оқушылар атом, молекула ойынын ойнап топтарға бөлінеді |
+1 кітап
|
|
||
|
|
Тапсырма 1: “Экологиялық плакат” – жедел постер жасау Тапсырма 2: “Экологиялық детектив” – сұрақ-жауап ойыны Мұғалім экологиялық
жағдаяттарды оқиды. Жағдаят үлгілері: - Аулада көп пластик бөтелкелер шашылып жатыр. - Сыныптағы қоқыс жәшігі тез толып қалады. - Аулада ылғи түтін иісі сезіледі. - Мектептің жанындағы ағаштар азайып барады. Тапсырма 3:
“Экология не үшін маңызды?” – мини-дебат
(пікірталас) Топтар: Тапсырма 4: “Экологиялық сауалнама” – сынып ішінде зерттеу Оқушы 5–6 сұрақтан тұратын шағын сауалнама құрастырады: Сыныптан 5 оқушыны сұхбаттап, нәтижесін қысқа қорытынды түрінде жазады. |
Плакатты қорғай отырып, экологиялық мәселенің маңызын түсіндіре алады. Жағдаяттағы экологиялық мәселені дұрыс анықтайды Пікірталас ортады, берілген тақырыпты жан-жақты талдайды Экологиялық әдеттер бойынша қорытынды жасап, ұсыныс айтады |
Дескрипторлар: - Тақырыпты нақты көрсеткен, мазмұнды плакат жасайды. - Плакатта кемінде 1 ұран және 1 ұсыныс көрсетеді. Дескрипторлар: - Жағдаяттағы экологиялық мәселені дұрыс анықтайды. - Себебін логикалық дәлелмен түсіндіреді. - Тиімді шешім жолын ұсынады. Дескрипторлар: - Топ өз позициясын нақты 2–3 дәлелмен қорғайды. - Қарсы топтың пікірін тыңдап, сұрақ қоя алады. - Дебат соңында ортақ қорытынды жасайды. Дескрипторлар: - Сауалнама сұрақтарын дұрыс және нақты құрастырады. - 5 адамның жауабын жинақтап, диаграмма немесе кесте жасайды. - Экологиялық әдеттер бойынша қорытынды жасап, ұсыныс айтады. |
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Берілген сұрақтарға жауап беру арқылы рефлексия жасайды. |
Қорытынды баға қойылады |
Бағалау парақтары |
||
30-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Суды үнемдеу жолдары |
|||||
|
|
Суды үнемдеудің маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Күнделікті өмірде суды үнемдеудің қарапайым жолдарын көрсету. 2) Суды дұрыс қолдануға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Word wall» әдісі
|
Берілген амалдарды жасау арқылы психологиялық ахуал орнатады |
Өзін-өзі бағғалау әдісі |
|
||
|
|
Жаңа сабақ. «Суды қалай үнемдейміз?»
Сөздер: (жабу, құман, үнемдеу, тамшылау, табиғи) Төмендегі сөйлемдерді толықтыр: - Су босқа ағып кетпеуі үшін кранды міндетті түрде ___ керек. - Өсімдіктерді суару үшін ___ қолданған дұрыс. - Суды ___ – әр адамның міндеті. - Кранның ___ да көп судың босқа кетуіне әкеледі. - Жаңбыр суы – ___ су көзі. Тапсырма: - Тісті жуған кезде суды тоқтатпау – суды үнемдеу жолы. - Тамшылап тұрған кран бір күнде бірнеше литр суды ысырап етеді. - Душта ұзақ тұру – суды үнемдеуге көмектеседі. - Жаңбыр суын өсімдіктерді суаруға қолдануға болады. - Автокөлікті суды шлангпен ағызып жуу – ең тиімді әдіс. Сұрақтар:
Тапсырма: |
Сөйлемнің мағынасына сай сөзді таңдайды Суды тиімді қолдану критерийлерін біледі Қарапайым, нақты жауап береді Суды үнемдеу дағдысын сипаттайды |
Дескриптор: - Сөйлемнің мағынасына сай сөзді таңдайды; - Суды үнемдеу жөніндегі білімін қолданады. Дескриптор: - Дұрыс пен бұрысты ажыратады; - Суды тиімді қолдану критерийлерін біледі. Дескриптор: - Қарапайым, нақты жауап береді; - Мәселенің маңызын түсінеді.
Дескриптор: - Өз ойын жүйелі жазады; - Суды үнемдеу дағдысын сипаттайды. |
|
||
|
|
«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі
|
Парақтарды толтырады |
Қорытынды балл қойыладв |
|
||
31-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Ауаны таза ұстау не үшін қажет? |
|||||
|
|
Ауаның таза болуының адам денсаулығы мен табиғат үшін маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Ауа ластануының зияндарын түсіндіру. 2) Ауаны таза ұстауға қатысты қарапайым іс-әрекеттерді үйрету |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал орнату.
|
Оқушылар сергіту сәтінде арнайы жаттығуды орындайды. |
Басбармақ әдісі арқылы бағаланады
|
|
||
|
|
1-тапсырма: "Ауаны сезінейік!" - Қолыңызды бетіңіздің алдына қойып, қатты үрлеңіз. Не сездіңіз? - Бір парақты алып, оны желпіңіз. Не байқадыңыз? - Допты үрлеп, оның көлемінің қалай өзгеретінін бақылаңыз.
2-тапсырма: "Ауа көзге көріне ме?" (Тәжірибе) - Бір стақанды алып, оны төңкеріп, суға батырыңыз. - Стақан ішінен шыққан ауа көпіршіктерін бақылаңыз. - Ауа судың ішінде қалай қозғалатынын сипаттаңыз.
3-тапсырма: "Ауаның күші" (Тәжірибе) Нұсқаулық: - Екі парақты алып, оларды 10 см қашықтықта бетіңізге параллель ұстаңыз. - Парақтардың ортасынан қатты үрлеңіз. - Не байқадыңыз? Парақтар жақындады ма, әлде алшақтады ма? 4-тапсырма: "Ауасыз өмір сүруге бола ма?" (Талқылау) Нұсқаулық: - Егер ауа болмаса, не болар еді? - Өсімдіктер мен адамдарға ауа не үшін қажет? - Ауаның ластануы қандай әсер етеді? |
Оқушы ауаның бар екенін бақылау арқылы анықтайды Оқушы судың ішінде ауаның бар екенін анықтайды Оқушы ауаның қозғалысын бақылайды Оқушы ауаның тіршілік үшін маңызын түсіндіреді |
Дескриптор: - Оқушы ауаның бар
екенін бақылау арқылы анықтайды. Дескриптор: Дескриптор: - Оқушы ауаның қозғалысын бақылайды. - Ауаның қысымы мен жылдамдығының әсерін түсіндіреді Дескриптор: - Оқушы ауаның тіршілік үшін маңызын түсіндіреді. - Ауаның ластануын болдырмау жолдарын ұсынады. |
|
||
|
|
Оқушылар «Ақылды үкі» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
|
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
32-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Гүлдер мен ағаштарды күту |
|||||
|
|
Өсімдіктерге қамқорлық жасау дағдыларын дамыту. |
|||||
|
|
1) Гүлдер мен ағаштарды суару, күту тәсілдерін көрсету. 2) Өсімдіктерді қорғау маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Қар күлтелері» әдісі Оқушылар өткен тақырып бойынша бір-біріне сұрақтар қойып, жаңа сабаққа кіріспе жасайды |
Оқушылар «Қар күлтелері» әдісі арқылы сұрақтарға жауап беріп, топқа бөлінеді
|
«Отшашу» әдісі арқылы оқушылар бір-бірін бағалайды |
|
||
|
|
Тапсырма 1: «Күн
энергиясы»
Тапсырма 2: «Күн
сәулесінің бағыты»
Тапсырма 3: «Күн
және өсімдіктер»
Тапсырма 4: «Күннің
маңызы» шағын мәтін жазу |
Қара түстің күн жылуын көбірек сіңіретінін анықтайды.
Күн сәулесінің түзу сызық бойымен таралатынын байқайды.
Күн сәулесінің өсімдікке қалай әсер ететінін түсіндіреді.
Өз ойын нақты дәлелдермен жазады |
Дескрипторлар: - Қара түстің күн жылуын көбірек сіңіретінін анықтайды. - Қорытынды жазады.
Дескрипторлар: - Күн сәулесінің түзу сызық бойымен таралатынын байқайды. - Нәтижесін сипаттап жазады.
Дескрипторлар: - Күн сәулесінің өсімдікке қалай әсер ететінін түсіндіреді. - Өсімдіктің күнсіз өсуі қиын екенін дәлелдейді.
Дескрипторлар: - Күннің табиғат пен адамдарға пайдасын сипаттайды. - Өз ойын нақты дәлелдермен жазады. |
|
||
|
|
|
Түстерге сай келетін ойларын көрсетеді. |
|
Бағалау парақтары |
||
33-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жануарларға қамқор болайық |
|||||
|
|
Жануарларға дұрыс қарым-қатынас жасау дағдыларын қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Үй жануарлары мен жабайы жануарларға қамқорлық жасауды үйрету. 2) Жануарларды қорғау қажеттілігін түсіндіру |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Мен суретшімін» әдісі арқылы оқушылар сабаққа кіріспе жаттығуын жасайды
|
Кіріспе жаттығу жасап, тапсырмаларды орындайды |
Classroomscreen.com қосымшасы арқылы белгілену арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1-тапсырма. Жіктеу Берілген жануарларды екі топқа бөл:
үй
жануарлары және жабайы
жануарлар.
2-тапсырма. Әңгіме құрастыр«Егер үй жануары орманда өмір сүрсе...» немесе «Егер жабайы жануар ауылға келсе...» деген тақырыпта қысқа әңгіме жаз.
С |
Жануарларды дұрыс екі топқа бөледі Үй және жабайы жануардың ерекшелігін дұрыс қолданады Таңдаған жануардың ерекшелігін жазады |
Дескрипторлар: - Жануарларды дұрыс екі топқа бөледі. - Әр топтың кемінде 3 мысалын жазады. - Үй жануары мен жабайы жануардың айырмашылығын түсіндіреді. Дескрипторлар: - Әңгімесін қиялмен толықтырып жазады. - Үй және жабайы жануардың ерекшелігін дұрыс қолданады. - Ойын байланыстырып жеткізеді. Дескрипторлар: - Суреттен жануарларды дұрыс ажыратады. - Таңдаған жануардың ерекшелігін жазады. - Жануардың тіршілігі мен адамға қатысын түсіндіреді. |
|
||
|
|
Кері байланыс «БББ» кестесі |
Сабаққа қорытынды жасайды |
Қорытынды тапсырманы орындайды |
|
||
34-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Менің экобұрышым (шағын жоба) |
|||||
|
|
Балаларға экологиялық тұрғыда өз бұрышын ұйымдастыруды үйрету. |
|||||
|
|
1) Экобұрышты жоспарлау және дайындау дағдыларын көрсету. 2) Табиғатты қорғау принциптерін іс жүзінде қолдануға бағыттау |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру. Сергіту сәті. «Тасбақалардың жүгірісі» әдісі бойынша оқушылар бөлменің бір шетінен екінші шетіне жүгіреді. Ойынның бір ерекшелігі мәреге кім бірінші жетсе сол жеңімпаз атанады. Бір орында тұруға болмайды. |
Бір-бірімен амандасады. Сергіту сәті арқылы жағымды психологиялық ахуал туғызады. |
«Киндер» әдісі. |
|
||
|
|
1-тапсырма. Физикалық тәжірибе Зерттеу тақырыбы: «Күн сәулесі арқылы заттың көлеңкесі қалай өзгереді?» - Бір затты (қалам, ойыншық) таңертең, түсте, кешке қойып көлеңкесін өлшеу. - Көлеңкенің ұзындығы мен бағытын дәптерге жазу. - Нәтижесін диаграмма жасап түсіндіру. Қорғау формасы: Нәтижені өлшемдер арқылы дәлелдеп айту. 2-тапсырма. «Қоршаған ортаны ластамау жолдары» Оқушылар топпен экологиялық ережелер құрастырады да, плакат
жасайды.
3-тапсырма. Эксперимент нәтижесінде келесі сұрақтарға жауап бер: - Экология дегеніміз не? - Экологияны қалай сақтаймыз? - Табиғатты қорғаудың қандай әдістерін білесіңдер? |
Берілген қызықты тәжірибені жасайды экологиялық ережелерді нақты айтады Берілген сұрақтарға жауап береді |
Дескриптор: - Берілген қызықты тәжірибені жасайды - Нәтижесін көрсетеді Дескрипторлар: - экологиялық ережелерді нақты айтады; - ойларын дәлелдермен жеткізеді; - шығармашылық танытады. Дескрипторлар: - Берілген сұрақтарға жауап береді - Тәжірибеге қорытынды жасайды |
|
||
|
|
«Айна» әдісі арқылы оқушылар сабаққа кері байланыс жасайды |
Оқушылар өздерін бағалайды. |
Оқушыларға қорытынды балл беріледі |
|
||
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
“Қоршаған ортамен танысу арқылы функционалдық сауаттылықты қалыптастыру”
“Қоршаған ортамен танысу арқылы функционалдық сауаттылықты қалыптастыру”
МАЗМҰНЫ
Түсінік хат
Қазіргі білім беру жүйесінің басты мақсаты – оқушыны дайын ақпаратты қабылдаушы емес, қоршаған ортаны танып-білуге, талдауға және алған білімін өмірлік жағдаяттарда қолдануға қабілетті тұлға ретінде қалыптастыру. Бұл бағыттағы функционалдық сауаттылық – оқушының табиғи, әлеуметтік және технологиялық ортада бағдар жасап, нақты проблемаларды шеше алуына мүмкіндік беретін маңызды құзыреттілік. OECD (PISA) зерттеулері бойынша, функционалдық сауаттылықты дамыту ерте жастан бастап іске асқанда, оқушының сыни ойлау, зерттеу және шығармашылық қабілеттері жоғары деңгейде қалыптасады. Л.С. Выготский, Ж. Пиаже, Д. Брунер еңбектерінде баланың қоршаған ортамен тікелей әрекетте дамитыны, танымның белсенді зерттеу арқылы қалыптасатыны атап өтіледі.
Қазақстан Республикасының жаңартылған білім беру мазмұны, «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік стандарты», сондай-ақ «Бастауыш білім беру стандарты» құжаттарында оқушылардың функционалдық сауаттылығын қоршаған ортамен таныстыру арқылы дамыту басым бағыт ретінде белгіленген. Осыған сәйкес ұсынылып отырған бұл авторлық бағдарлама оқушылардың табиғатпен, қоғаммен, күнделікті өмір құбылыстарымен танысуын ұйымдастыру арқылы олардың танымдық белсенділігін, практикалық дағдыларын және өмірлік құзыреттіліктерін дамытуға бағытталған.
Авторлық бағдарламаның өзектілігі
Қазіргі заманда білім беру жүйесі оқушының тек академиялық білімін емес, алған білімін өмірлік жағдаяттарда қолдану қабілетін қалыптастыруды талап етеді. Бұл — функционалдық сауаттылықтың негізгі көрсеткіші. Оқушылар қоршаған ортамен танысу процессінде табиғи құбылыстарды бақылап, талдап, тәжірибе арқылы білім алады, бұл олардың ғылыми ойлауын қалыптастырады. PISA және PIRLS халықаралық зерттеулері қоршаған орта мен шынайы өмірмен байланысты тапсырмалар оқушының оқу жетістігін айтарлықтай арттыратынын көрсетеді. Мұндай тәжірибелік бағыт оқушылардың қызығушылығын көтеріп, зерттеушілік дағдыларын дамытады. Функционалдық сауаттылықты ерте қалыптастыру оқушының логикалық, коммуникативтік және әлеуметтік құзыреттіліктерін нығайтады. Сондықтан қоршаған ортамен таныстыруды жүйелі түрде ұйымдастыру — бүгінгі білім берудің өзекті мәселелерінің бірі. Бұл бағдарлама осы қажеттілікті өтеуге бағытталған.
Бағдарлама оқушылардың қоршаған ортаны зерттеу, бақылау және талдау дағдыларын қалыптастыруға бағытталады. Ол табиғат құбылыстары, экологиялық мәдениет, әлеуметтік орта элементтері, уақыт пен кеңістік ұғымдары секілді мазмұндарды қамтиды. Мұнда оқушының танымдық белсенділігін арттыруға арналған практикалық әрекеттер — тәжірибе, зерттеу, модельдеу кеңінен қолданылады. Бағыттың негізгі өзегі — білімді өмірмен байланыстыру және алған ақпаратты түрлі жағдаяттарда қолдана алуын қамтамасыз ету. Сонымен қатар, бағдарлама адам–табиғат–қоғам байланысын меңгертуді көздейді. Бұл бағыт оқушының функционалдық сауаттылығымен бірге экологиялық және әлеуметтік жауапкершілігін дамытуға ықпал етеді. Оқытуда цифрлық құралдар мен заманауи әдістерді қолдану да бағдарлама бағытының маңызды бөлігі болып табылады.
Авторлық бағдарламаның жаңалығы
Бағдарламаның жаңалығы – қоршаған ортамен танысу мазмұнын функционалдық сауаттылықтың нақты компоненттерімен интеграциялай отырып, өмірлік жағдаяттар арқылы меңгертуде. Мұнда табиғи құбылыстарды тек түсіндіру емес, оларды шешуге бағытталған проблемалық тапсырмалар ұсынылады. Бағдарламада бақылау, тәжірибе, зерттеу жұмыстары баланың жас ерекшелігіне бейімделіп берілген. Сонымен бірге цифрлық білім ресурстары, интерактивті карталар, виртуалды зертханалар қолдану жүйелендірілген. Авторлық бағдарлама оқушылардың зерттеушілік мәдениетін қалыптастыру үшін STEAM элементтерін енгізеді. Сонымен қатар табиғат, қоғам және адамның тәжірибелік әрекеттерін байланыстыратын жаңа әдістемелік тәсілдер қарастырылған. Жаңалығының тағы бір қыры – оқушының ойлау дағдыларын Bloom таксономиясы негізінде мақсатты түрде дамыту.
Авторлық бағдарламаның кемшілігі
Бағдарлама қоршаған ортаны меңгертуді тек білім беру объектісі ретінде емес, оқушы тұлғасын дамыту тетігі ретінде қарастырады. Онда оқушының практикалық әрекетіне, эксперимент жасауына, зерттеу жүргізуіне басымдық беріледі. Әр сабақта өмірлік жағдаятқа негізделген тапсырмалар беріліп, функционалдық сауаттылықтың нақты индикаторлары ескеріледі. Бағдарлама цифрлық құралдарды (AR технологиясы, онлайн тәжірибелер, интерактивті платформалар) жүйелі қолданумен ерекшеленеді. Сабақтарда оқушының бақылаушылық, болжау, салыстыру, шешім қабылдау қабілеттерін дамытуға бағытталған әдістер қолданылады. Бағдарлама мазмұны ұлттық мәдени ерекшеліктер мен жергілікті табиғи орта материалдарымен толықтырылған. Сонымен бірге оқу әрекеті командалық, топтық, жеке жұмыс форматында ұйымдастырылып, оқушының әлеуметтік құзыреттіліктері дамытылады.
Бағдарлама мектеп жасындағы оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруды педагогикалық міндет ретінде қарастырады. Қоршаған орта арқылы оқытудың басты мәні – оқушылардың табиғи орта құбылыстарын түсініп қана қоймай, оны тәжірибеде қолдануына жағдай жасау. Педагогикалық мақсат — баланың ойлау әрекетін белсендендіріп, функционалдық сауаттылықтың негізгі компоненттерін біртіндеп қалыптастыру. Оқыту барысында тұлғалық-бағдарланған тәсіл қолданылады, яғни әр оқушының жеке ерекшеліктеріне сай оқу әрекеттері ұйымдастырылады. Бағдарламада оқушының зияткерлік әлеуетін, зерттеушілік қабілетін және экологиялық мәдениетін дамыту көзделген. Сонымен бірге педагогикалық үдеріс оқушының жауапкершілігін, еңбек мәдениетін, топпен жұмыс істеу қабілетін тәрбиелеуге бағытталады. Осылайша, бағдарлама оқушының тұлғалық дамуы мен функционалдық құзыреттілігінің қалыптасуына кешенді қолдау көрсетеді.
Авторлық бағдарламаның мақсаты
Оқушылардың функционалдық сауаттылығын қоршаған ортамен таныстыру, бақылау, тәжірибе және өмірлік жағдаяттарды шешу арқылы қалыптастыру.
Авторлық бағдарламаның міндеттері
-
Қоршаған орта құбылыстары туралы бастапқы ғылыми түсініктер қалыптастыру.
-
Бақылау, талдау, салыстыру, болжау сияқты зерттеушілік дағдыларды дамыту.
-
Табиғат пен қоғам арасындағы өзара байланыстарды түсіндіру.
-
Оқушылардың тәжірибе жасау және модельдеу дағдыларын қалыптастыру.
-
Өмірлік жағдаяттарды шешуге бағытталған тапсырмалар арқылы функционалдық сауаттылықты дамыту.
-
Цифрлық білім беру ресурстарын саналы қолдану дағдыларын қалыптастыру.
-
Экологиялық мәдениет пен жауапкершілікті тәрбиелеу.
-
Коммуникативтік және топтық жұмыс дағдыларын дамыту.
-
Оқушылар қоршаған орта құбылыстарын түсіндіріп, мысалдар келтіре алады.
-
Бақылау, тәжірибе, талдау әрекеттерін өздігінен орындай алады.
-
Қарапайым экологиялық және әлеуметтік мәселелерді шешуде білімін қолдана алады.
-
Функционалдық сауаттылықтың негізгі компоненттері қалыптасады.
-
Табиғи құбылыстарды тіркеп, қорытынды жасай алады.
-
Цифрлық ресурстарды дұрыс және мақсатты қолдана алады.
-
Топта жұмыс істеп, өз ойын дәлелдеп айта алады.
Күтілетін нәтижені тексеру әдістері
-
Бақылау карталары
-
Практикалық жұмыстар мен тәжірибелерді бағалау
-
Жобалық жұмыстар
-
Топтық тапсырмалар
-
Құзыреттілікке бағытталған тесттер
-
Стереотиптік емес жағдаяттық тапсырмалар
-
Пәндік бақылау және рефлексия парақтары
-
Зерттеу әдісі
-
Тәжірибе және эксперимент
-
Модельдеу
-
«Бақыла–талда–қорыт» әдісі
-
Сыни ойлау стратегиялары (INSERT, Venn диаграммасы, «RAFT», «Fishbone»)
-
STEAM элементтері
-
Топтық және жобалық жұмыс
-
Цифрлық ресурстарды қолдану (AR, интерактивті тапсырмалар)
Ақпараттық–әдістемелік бөлім
Бастауыш мектеп – оқушылардың қоршаған орта туралы алғашқы ғылыми түсініктерін қалыптастыратын және күнделікті өмірде қолдана алатын функционалдық сауаттылықтың негізін қалайтын маңызды кезең. «Қоршаған ортамен танысу» арқылы оқушылар табиғи құбылыстарды, жануарлар мен өсімдіктерді, адам мен табиғат байланысын зерттей отырып, сұрақ қою, бақылау, талдау және қорытынды жасау дағдыларын меңгереді. Бұл пәннің басты мақсаты – баланы нақты ортада бағдарлай алатын, ақпаратты талдап, оны өмірлік жағдаятта қолданатын функционалды оқушы ретінде қалыптастыру.
Қоршаған ортаны оқытуда бірнеше әдістемелік ерекшеліктер сақталады:
1. Ойын әрекеті арқылы табиғатты зерттеу.
Табиғат элементтерін таныстыру дидактикалық ойындар, зерттеу сипатындағы тапсырмалар, тәжірибелік ойындар арқылы жүзеге асады. Бұл әдіс кіші жастағы балалардың жас ерекшелігіне сай қызығушылығын арттырады.
2. Көрнекілік және дәлелге негізделген оқыту.
Суреттер, табиғи нысандар, модельдер, бейнероликтер, интерактивті анимациялар арқылы оқушы құбылысты көзбен көріп, түсінуге мүмкіндік алады. Көрнекілік бақылау мәдениетін қалыптастырады.
3. Деңгейлеп және саралап тапсырмалар беру.
Әр оқушының таным деңгейін ескере отырып, бақылау, салыстыру, қорытынды жасау тапсырмаларын жеңілден күрделіге қарай құрастыру оқытудың тиімділігін арттырады.
4. Ұлттық құндылықтарды кіріктіру.
Қазақ халқының табиғатқа қатысты танымдық мұралары – ауа райын болжау тәсілдері, экологиялық тыйымдар, табиғатты аялауға бағытталған дәстүрлер – оқушылардың дүниетанымын кеңейтеді.
5. Бақылау және тәжірибені қатар жүргізу.
Күнделікті ауа райын бақылау, өсімдік өсіру тәжірибесі, табиғи нысандарды салыстыру сияқты әрекеттер оқушыны ғылыми ізденіске баулиды.
6. Шығармашылық және зерттеушілік әрекетке баулу.
Оқушыларға өз болжамын құрастыру, сұрақ қою, шағын зерттеу жобаларын орындау, табиғи модельдер жасау мүмкіндігі беріледі. Бұл олардың сыни ойлауын және практикалық дағдыларын дамытады.
Қолданылатын цифрлық білім беру ресурстары
• Quizizz, Kahoot,
Wordwall – табиғи құбылыстарды
бекітетін ойын тапсырмалары
• LearningApps, Google
Classroom, Canva –
зерттеу нәтижесін постер, диаграмма, интерактивті модель түрінде
ұсынуға арналған құралдар
• BilimLand, Mektep
Online бейнематериалдары –
тәжірибелер мен табиғи процестерді визуалды түсіндіруге мүмкіндік
береді
• Edpuzzle –
бейне арқылы бақылау және сұрақ-жауап ұйымдастыруға
ыңғайлы
Оқушыларды бағалау критерийлері
Оқушы тапсырманың шартын толық түсінеді, бақылауды немесе тәжірибені дәл орындап, нәтижені дұрыс талдайды. Табиғи құбылыстар арасындағы байланыстарды анықтап, өз ойын логикалық әрі нақты жеткізеді. Ақпаратты өмірлік жағдаятпен байланыстыра алады.
Тапсырманы орындайды, бірақ бақылау немесе қорытынды жасауда кейбір дәлсіздіктер кездесуі мүмкін. Ойын жеткізеді, алайда талдауы толық болмауы ықтимал. Зерттеу әрекетіне қатысады, бірақ кейде бағыт-бағдар қажет етеді.
Тәжірибе немесе бақылау тапсырмаларын орындауда жиі қателеседі. Нәтижені түсіндіруде қиналады, ойы жүйесіз болуы мүмкін. Табиғи құбылыстарды байланыстыруда қиындық байқалады.
Тапсырманы толық орындай алмайды, бақылау немесе тәжірибе жүргізуде қателіктер көп. Қорытынды жасай алмайды. Функционалдық ойлау және ізденушілік әрекеті жеткіліксіз.
Тапсырманы орындамайды немесе өте аз көлемде орындайды. Бақылау мен зерттеу әрекетіне қатыспайды. Белсенділігі төмен, функционалдық дағдылары қалыптаспаған.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
-
Аймауытов, Ж. «Психология». – Алматы: Рауан, 1995.
-
Әбиев, Ж., Бабаев, С., Құдиярова, А. «Педагогика.» – Алматы: Дарын, 2004.
-
Бабанский, Ю.К. «Оптимизация процесса обучения.» – Москва: Педагогика, 1982.
-
Бегалы, Р. «Бастауыш мектепте зерттеушілік әрекетті дамыту.» – Алматы: Қазақ университеті, 2018.
-
Болтаев, Ж. «Ізденушілік қабілетті дамыту әдістері.» – Шымкент: Төре, 2020.
-
Выготский, Л.С. «Воображение и творчество в детском возрасте.» – Москва: Просвещение, 1991.
-
Дьюи, Дж. «Демократия и образование.» – Москва: Педагогика-Пресс, 2000.
-
Жұмабекова, Ф. «Бастауыш сыныпта оқытудың заманауи технологиялары.» – Нұр-Сұлтан: Фолиант, 2019.
-
Ильин, Е.П. «Психология творчества.» – Санкт-Петербург: Питер, 2013.
-
Қоянбаев, Р.М., Қоянбаев, Ж.Б. «Педагогика.» – Алматы: Рауан, 2000.
-
Құрманалина, Ш., Молдабекова, Ж. «Бастауыш білім берудің теориясы мен әдістемесі.» – Алматы: Қазақ университеті, 2016.
-
Леонтьев, А.Н. «Деятельность. Сознание. Личность.» – Москва: Смысл, 2004.
-
«Мектепке дейінгі және бастауыш білім стандарты.» – Астана: ҚР БҒМ, 2021.
-
Рубинштейн, С.Л. «Основы общей психологии.» – Санкт-Петербург: Питер, 2005.
-
Торн, Р., Хейден, К. «Обучение через исследование: начальная школа.» – Лондон: Routledge, 2017.
Тұрақталу-мазмұндық бөлім
(2-сынып оқушыларына арналған, аптасына 1 сағат, барлығы 34 сағат)
-
Табиғат деген не?
-
Тірі және өлі табиғатты ажырату
-
Жер, су, ауа – табиғат бөліктері
-
Жануарлар әлемі (үй жануарлары)
-
Жануарлар әлемі (жабайы жануарлар)
-
Өсімдіктер әлемімен танысу
II БӨЛІМ. ҒАРЫШ ЖӘНЕ АСПАН ДҮНИЕСІ
-
Аспан деген не?
-
Күн және оның қызметі
-
Ай және оның пішіні
-
Жұлдыздармен танысу
-
Күн мен түн қалай ауысады?
-
Планеталар туралы қарапайым түсінік
III БӨЛІМ. АДАМ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТА
-
Адамның сезім мүшелері
-
Тазалық және жеке гигиена
-
Үйдегі қауіпсіздік ережелері
-
Көшедегі қауіпсіздік ережелері
-
Отбасы мүшелері және олардың міндеттері
-
Менің мектебім
-
Достық және әдептілік
IV БӨЛІМ. ҚАРАПАЙЫМ ТӘЖІРИБЕЛЕР МЕН БАЙҚАУЛАР
-
Су қандай болады? (мұз, су, бу)
-
Ауаның бар екенін дәлелдейік
-
Көлеңке қалай пайда болады?
-
Дыбыс қайдан шығады?
-
Магнит не тартады?
-
Жарық түссе не болады?
-
Топырақ түрлерін бақылау
V БӨЛІМ. ЭКОЛОГИЯ ЖӘНЕ ТАБИҒАТТЫ ҚОРҒАУ
-
Табиғатты қорғау деген не?
-
Қоқысты сұрыптауды үйренейік
-
Суды үнемдеу жолдары
-
Ауаны таза ұстау не үшін қажет?
-
Гүлдер мен ағаштарды күту
-
Жануарларға қамқор болайық
-
Менің экобұрышым (шағын жоба)
Нормативтік бөлім
|
Р/c |
Бөлім Тақырып |
Оқу мақсаты |
Сағат саны |
Нәтиже Білім өнімі |
||
|
Барлығы |
Теория |
Практика |
||||
|
I БӨЛІМ: ТАБИҒАТПЕН ТАНЫСУ |
||||||
|
Табиғат деген не? |
Оқушыларға табиғат ұғымы туралы бастапқы түсінік қалыптастыру. |
1 |
1 |
|
1) Табиғатқа жататын нысандарды ажыратады; 2) Табиғаттың адам өміріндегі маңызын түсіндіреді. |
|
Тірі және өлі табиғатты ажырату |
Тірі және өлі табиғат арасындағы айырмашылықтарды түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Тірі табиғаттың негізгі белгілерін атайды; 2) Тірі және өлі табиғат нысандарын салыстырады. |
|
Жер, су, ауа – табиғат бөліктері |
Табиғат бөліктері туралы түсінік қалыптастыру. |
1 |
|
1 |
1) Жер, су, ауаның қасиеттерін сипаттайды; 2) Олардың тіршілік үшін маңызын түсіндіреді. |
|
Жануарлар әлемі (үй жануарлары) |
Үй жануарларының ерекшеліктері мен пайдасын таныстыру. |
1 |
1 |
|
1) Үй жануарларын таниды және атайды; 2) Жануарлардың адамға пайдасын түсіндіреді. |
|
Жануарлар әлемі (жабайы жануарлар) |
Жабайы жануарлардың тіршілігі мен ерекшеліктерін түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Жабайы жануарлардың мекен ету ортасын атайды; 2) Оларды қорғау қажеттілігін түсіндіреді. |
|
Өсімдіктер әлемімен танысу |
Өсімдіктердің негізгі бөліктері мен рөлін түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Өсімдіктердің бөліктерін атайды; 2) Өсімдіктерді күтіп-баптау қажеттілігін түсіндіреді. |
|
Жыл мезгілдері және олардың ерекшелігі |
Жыл мезгілдері туралы түсінік қалыптастыру. |
1 |
1 |
|
1) Әр мезгілге тән табиғи құбылыстарды ажыратады; 2) Жыл мезгілдеріне байланысты өзгерістерді сипаттайды. |
|
II БӨЛІМ: ҒАРЫШ ЖӘНЕ АСПАН ДҮНИЕСІ |
||||||
|
Аспан деген не? |
Балалардың аспан туралы негізгі түсінігін қалыптастыру. |
1 |
1 |
|
1) Аспанда көрінетін
нысандарды таныстыру. |
|
Күн және оның қызметі |
Күннің табиғаттағы рөлін түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Күннің жарық пен
жылу беретінін түсіндіру. |
|
Ай және оның пішіні |
Ай пішіндерінің өзгеретінін түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Айдың әртүрлі
көрінісін ажыратуға үйрету. |
|
Жұлдыздармен танысу |
Жұлдыздар туралы қарапайым білім қалыптастыру. |
1 |
1 |
|
1) Жұлдыздардың түнде
көрінетінін түсіндіру. |
|
Күн мен түн қалай ауысады? |
Тәуліктің ауысу себебі туралы түсінік беру. |
1 |
|
1 |
1) Күндіз жарық, түнде
қараңғы болатынын ажырату. |
|
Аспан деген не? |
Балалардың аспан туралы негізгі түсінігін қалыптастыру. |
1 |
|
1 |
1) Аспанда көрінетін
нысандарды таныстыру. |
|
III БӨЛІМ: АДАМ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТА |
||||||
|
Адамның сезім мүшелері |
Балаларға сезім мүшелерінің қызметін түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Көру, есту, иіс
сезу, дәм сезу, сипап сезу мүшелерін
ажырату. |
|
Тазалық және жеке гигиена |
Балаларға жеке бас гигиенасының маңызын үйрету. |
1 |
|
1 |
1) Тазалық сақтау
дағдыларын қалыптастыру. |
|
Үйдегі қауіпсіздік ережелері |
Үй ішінде қауіпсіздік шараларын сақтауды үйрету. |
1 |
1 |
|
1) Қауіпті заттарды
(пышақ, тоқ, ыстық зат) ажыратуға үйрету. |
|
Көшедегі қауіпсіздік ережелері |
Көшеде қауіпсіз жүріс-тұрыс дағдыларын қалыптастыру. |
1 |
1 |
|
1) Жол белгілерін және
бағдаршамның түстерін ажырату. |
|
Отбасы мүшелері және олардың міндеттері |
Балаларға отбасы мүшелері және олардың рөлі туралы түсінік беру. |
1 |
1 |
|
1) Отбасы мүшелерін
атауға үйрету. |
|
Менің мектебім |
Мектеппен, оқу орнымен және ондағы адамдармен таныстыру. |
1 |
|
1 |
1) Мектептегі бөлмелер
мен қызметкерлерді тану. |
|
Достық және әдептілік |
Балаларда достық, әдепті мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру. |
1 |
1 |
|
1) Мейірімді, сыпайы
қарым-қатынас жасауға үйрету. |
|
IV БӨЛІМ: ҚАРАПАЙЫМ ТӘЖІРИБЕЛЕР МЕН БАЙҚАУЛАР |
||||||
|
Су қандай болады? (мұз, су, бу) |
Су агрегаттық күйлерінің өзгерісін түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Мұз, су, будың
айырмашылығын қарапайым тәжірибе арқылы
көрсету. |
|
Ауаның бар екенін дәлелдейік |
Ауаның көзге көрінбесе де бар екенін түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Ауаның барлығын
тәжірибе арқылы дәлелдеу. |
|
Көлеңке қалай пайда болады? |
Көлеңкенің жарық түскенде пайда болатынын түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Жарық көзі мен зат
арасындағы байланыстан көлеңке пайда болатынын
көрсету. |
|
|
Дыбыс қайдан шығады? |
Дыбыстың белгілі бір заттың тербелісінен шығатынын түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Әртүрлі дыбыс
көздерін анықтауға үйрету. |
|
|
Магнит не тартады? |
Магниттің қандай заттарды тартатынын үйрету. |
1 |
1 |
|
1)
Магнитке тартылатын заттарды (темір, металл) ажырату. |
|
|
Жарық түссе не болады? |
Жарық түскенде заттарда өзгерістер болатынын түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Жарықтың затты
жарықтандыру, қыздыру қасиеттерін байқату. |
|
|
Топырақ түрлерін бақылау |
Топырақтың түрлері мен қасиеттерін таныстыру. |
1 |
1 |
|
1) Құм, саз, қара
топырақтың айырмашылықтарын анықтау. |
|
V БӨЛІМ: ЭКОЛОГИЯ ЖӘНЕ ТАБИҒАТТЫ ҚОРҒАУ |
||||||
|
Табиғатты қорғау деген не? |
Табиғатты қорғаудың маңызын түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Табиғатқа зиян
келтіретін әрекеттерді ажырату. |
|
|
Қоқысты сұрыптауды үйренейік |
Қоқысты сұрыптау арқылы қоршаған ортаны қорғауды үйрету. |
1 |
1 |
|
1) Қайта өңделетін және
қайта өңделмейтін қоқысты ажырату. |
|
Суды үнемдеу жолдары |
Суды үнемдеудің маңызын түсіндіру. |
1 |
1 |
|
1) Күнделікті өмірде
суды үнемдеудің қарапайым жолдарын
көрсету. |
|
Ауаны таза ұстау не үшін қажет? |
Ауаның таза болуының адам денсаулығы мен табиғат үшін маңызын түсіндіру. |
1 |
|
1 |
1) Ауа ластануының
зияндарын түсіндіру. |
|
Гүлдер мен ағаштарды күту |
Өсімдіктерге қамқорлық жасау дағдыларын дамыту. |
1 |
1 |
|
1) Гүлдер мен ағаштарды
суару, күту тәсілдерін көрсету. |
|
Жануарларға қамқор болайық |
Жануарларға дұрыс қарым-қатынас жасау дағдыларын қалыптастыру. |
1 |
|
1 |
1) Үй жануарлары мен
жабайы жануарларға қамқорлық жасауды
үйрету. |
|
Менің экобұрышым (шағын жоба) |
Балаларға экологиялық тұрғыда өз бұрышын ұйымдастыруды үйрету. |
1 |
|
1 |
1) Экобұрышты жоспарлау
және дайындау дағдыларын көрсету. |
Қысқа мерзімді сабақ жоспарлар
1-сабақ
|
|
ТАБИҒАТПЕН ТАНЫСУ |
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Табиғат деген не? |
|||||
|
|
Оқушыларға табиғат ұғымы туралы бастапқы түсінік қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Табиғатқа жататын нысандарды ажыратады; 2) Табиғаттың адам өміріндегі маңызын түсіндіреді. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Нейро жаттығу»
|
Нейро жаттығулард бірге қайталайды |
Отшашу әдісі арқылы бағаланады |
|
||
|
|
Жаңа сабақ: Табиғат деген не?
Табиғат бізге __________ береді. Өлі табиғатқа __________ жатады. Тірі табиғатқа __________ жатады. 2-тапсырма: Табиғатты қорғау туралы 3 сөйлем жаз Мысалы: қоқыс тастамау, гүлді жұлмау, су үнемдеу.
3-тапсырма. Табиғатқа жататын және жатпайтын заттарды ажыратБерілген сөздерді екі
топқа бөл: |
Оқушылар жаңа тақырыппен танысады Сөйлем мазмұнына сай сөздерді дұрыс таңдайды Табиғатты қорғауға қатысты нақты әрекеттерді көрсете алады Табиғи нысандарды дұрыс анықтайды |
Берілген тақырып бойынша жаңа ақпараттар алады Дескрипторлар: - Сөйлем мазмұнына сай сөздерді дұрыс таңдайды. - Сөйлемді грамматикалық дұрыс жазады. Дескрипторлар: - Табиғатты қорғауға қатысты нақты әрекеттерді көрсете алады. - Ойын толық, түсінікті сөйлемдермен жеткізеді. Дескрипторлар: - Табиғи нысандарды дұрыс анықтайды. - Адам жасаған заттарды дұрыс топтастырады. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Бағдаршам» әдісі
|
Бағдаршам әдісі арқылы оқушылар сабаққа кері байланыс жасайды |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
2-сабақ
|
|
ТАБИҒАТПЕН ТАНЫСУ |
|||||||||
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
||||||||
|
|
Тірі және өлі табиғатты ажырату |
|||||||||
|
|
Тірі және өлі табиғат арасындағы айырмашылықтарды түсіндіру. |
|||||||||
|
|
1) Тірі табиғаттың негізгі белгілерін атайды; 2) Тірі және өлі табиғат нысандарын салыстырады. |
|||||||||
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
Психологиялық ахуал Қимылды қайтала
|
Карталардағы қимылдарды бірге қайталайды |
Мадақтау әдісі «Жарайсыңдар!» «Тамаша!» «Керемет!» |
|
||||||
|
|
1-тапсырма. Жаңа сабақ.
2-тапсырма: Кестені толтыр Берілген сөздерді тиісті бағанға
жаз:
Тірі
табиғат: гүл, ағаш, жылан,
су, адам
Оқушының
әрекеті:
5-тапсырма. Тірі және өлі табиғат
|
Жаңа сабақпен танысады
Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады
Тірі табиғат белгілерін дұрыс қолданады
Тізімдегі артық нысанды дұрыс анықтайды
Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады
|
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!»
Дескрипторлар: - Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады. - Өлі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс орналастырады.
Дескрипторлар: - Тірі табиғат белгілерін дұрыс қолданады. - Сөйлемдерді мағыналы және толықтырып жазады.
Дескрипторлар: - Тізімдегі артық нысанды дұрыс анықтайды. - Жауабын түсіндіре алады (неге тірі/өлі емес екенін айтады).
Дескрипторлар: - Тірі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс жазады. - Өлі табиғатқа жататын нысандарды дұрыс орналастырады. |
|
||||||
|
|
Рефлексия: Оқушылар «Жаңбыр тамшылары» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||||||
3-сабақ
|
|
ТАБИҒАТПЕН ТАНЫСУ |
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жер, су, ауа – табиғат бөліктері |
|||||
|
|
Табиғат бөліктері туралы түсінік қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Жер, су, ауаның қасиеттерін сипаттайды; 2) Олардың тіршілік үшін маңызын түсіндіреді |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Oқушылapмен сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу. Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу. |
Оқушылар атом, молекула ойынын ойнап топтарға бөлінеді |
+1 кітап
|
|
||
|
|
1-тапсырма: Сөйлемді дұрыс бөліктермен толықтыр
(Жауаптар: ауа, су, жер)
2-тапсырма: «Егер жер, су немесе ауа болмаса…» әңгіме құрастыру
3-тапсырма: Мектеп ауласынан табиғат бөліктерін зерттеу Нұсқау: - Жел → ауа қозғалысы, ағаштардың қозғалысын көруге болады. |
Сөйлем мазмұнына сай сөзді дұрыс таңдайды Табиғат бөліктерінің рөлі туралы ойлай алады. Қоршаған ортадан табиғат бөліктерін таба алады |
Дескрипторлар: - Сөйлем мазмұнына сай сөзді дұрыс таңдайды. - Жауабын сауатты жазады. Дескрипторлар: - Табиғат бөліктерінің рөлі туралы ойлай алады. - Шығармашылық ойды толық, түсінікті жеткізеді. Дескрипторлар: - Қоршаған ортадан табиғат бөліктерін таба алады. - Әр нысанның пайдасын дұрыс түсіндіреді. |
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Берілген сұрақтарға жауап беру арқылы рефлексия жасайды. |
Қорытынды баға қойылады |
Бағалау парақтары |
||
4-сабақ
|
|
ТАБИҒАТПЕН ТАНЫСУ |
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жануарлар әлемі (үй жануарлары) |
|||||
|
|
Үй жануарларының ерекшеліктері мен пайдасын таныстыру. |
|||||
|
|
1) Үй жануарларын таниды және атайды; 2) Жануарлардың адамға пайдасын түсіндіреді. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Жылы жүрек» әдісі
|
Оқушылар бір-біріне сабаққа сәттілік тілеп сабақты бастайды |
Жұптық бағалау |
|
||
|
|
1-тапсырмаЖануардың тіршілік ортасын анықта Жануарды ата (қасқыр, балық, құс, түйе). Ол қайда өмір сүреді? Тіршілігіне не қажет?
2-тапсырма. Жануардың мінез-құлқын бақыла Үй жануарыңды немесе аулада кездескен құсты бақыла. Оның әрекеттерін жазып ал (жүгіру, ұйықтау, тамақтану).
3-тапсырма. Жануарға қамқорлық туралы әңгіме құрастыр "Мен жануарларға қалай қамқор боламын?" тақырыбына 4–5 сөйлем жаз. 4-тапсырма. Жанураларды ағылшын тілінде ата.
|
Жануардың тіршілік ортасын дұрыс атайды. Жануардың әрекетін дұрыс сипаттайды. Жануарға қамқорлық жасау тәсілдерін атайды Жануарларды ағылшын тілінде атайды |
Дескрипторлар: - Жануардың тіршілік ортасын дұрыс атайды. - Жануарға қажетті жағдайларды жазады (су, ауа, жылу, тамақ). - Тіршілік ортасы мен жануар арасындағы байланысты түсіндіреді. Дескрипторлар: - Жануардың әрекетін дұрыс сипаттайды. - Бақылау нәтижесін ретімен жазады. - Жануардың мінез-құлқы туралы қорытынды жасайды. Дескрипторлар: - Жануарға қамқорлық жасау тәсілдерін атайды. - Өз ойын байланыстырып жазады. - Жануарды қорғау маңызын түсіндіреді. Дескрипторлар: - Жануарларды ағылшын тілінде атайды - Олардың ерекшелігін сипаттайды |
|
||
|
|
«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі
|
Парақтарды толтырады |
Қорытынды балл қойыладв |
|
||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жануарлар әлемі (жабайы жануарлар) |
|||||
|
|
Жабайы жануарлардың тіршілігі мен ерекшеліктерін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Жабайы жануарлардың мекен ету ортасын атайды; 2) Оларды қорғау қажеттілігін түсіндіреді. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Оқушылар көрсетілген жаттығуларды жасайды.
|
Оқушылар нейро жаттығуларды жасайды. |
Жұптық бағалау әдісі |
|
||
|
|
1-тапсырма: Суреттен жабайы жануарларды тап
2-тапсырма: Жабайы жануарлардың өмір сүретін ортасын сәйкестендір Жануарлар: арыстан, қасқыр, түлкі, аю
3-тапсырма: Жабайы жануардың не жейтінін айт Жануарлар: арыстан, қасқыр, түлкі, аю Нұсқау: Жануардың тамағын қысқаша жаз.
4-тапсырма: «Мен болсам осы жануар болар едім» Нұсқау: Қай жабайы жануар болғың келетінін таңдап, 1 сөйлеммен
жаз. |
Жабайы жануарларды дұрыс табады Жануардың өмір сүретін ортасын дұрыс таңдайды Жабайы жануарлардың тамақ түрін дұрыс көрсетеді Жабайы жануарды дұрыс таңдайды |
Дескрипторлар: - Жабайы жануарларды дұрыс табады. - Жануарлардың атын дұрыс айтады. Дескрипторлар: - Жануардың өмір сүретін ортасын дұрыс таңдайды. - Әр жабайы жануарды дұрыс орналастырады Дескрипторлар: - Жабайы жануарлардың тамақ түрін дұрыс көрсетеді. - Жауабын қысқа әрі дұрыс жазады. Дескрипторлар: - Жабайы жануарды дұрыс таңдайды. - Өз пікірін қысқа және түсінікті жеткізеді |
|
||
|
|
Оқушылар «Білім гүлі» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады |
Берілген тапсырмаларды орындайды |
Қорытынды баға қойылады |
|
||
6-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Өсімдіктер әлемімен танысу |
|||||
|
|
Өсімдіктердің негізгі бөліктері мен рөлін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Өсімдіктердің бөліктерін атайды; 2) Өсімдіктерді күтіп-баптау қажеттілігін түсіндіреді. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Оқушылармен амандасу. Сыныпта жағымды психологиялық ахуал тудыру.«Уақыт капсуласы» стратегиясы. Мұғалім алдын-ала сыныптың әр оқушысына шағын тілектер дайындап, оларды бір-бірден киндер ұяшықтарға салып қояды. |
Оқу- құралдарын әзірлейді. |
«қолшатыр» әдісі |
|
||
|
|
1-тапсырма. Өсімдік бөліктерін анықта Берілген өсімдікті (гүл, ағаш бұтағы, шөп) қарап, оның бөліктерін ата: тамыр, сабақ, жапырақ, гүл.
2-тапсырма. Өсімдіктің өзгерісін бақылау Бір апта бойы өсімдікті суғарып, оның өзгерісін күнделікке жаз. (Мысалы: жапырағы жайылды, гүл ашты). 3-тапсырма. Өсімдіктерді топтастыр
4-тапсырма. Тәжірибе жасайық Екі бірдей өсімдік ал. Біреуін күнге қой, екіншісін көлеңкеге қойып бақыла. Бір аптадан кейін айырмашылығын жаз 5-тапсырма. Өсімдіктерді зерттейік Тапсырма: «Өсімдіктердің пайдасын табайық» - Балаларға өсімдіктердің суреті беріледі (гүл, ағаш, көкөніс). Әрқайсысының адамға немесе табиғатқа пайдасын атайды. |
Өсімдік бөліктерін дұрыс сәйкестендіреді Өсімдіктің өзгерісін күн сайын белгілейді Өсімдіктерді топтастырады Екі өсімдіктің айырмашылығын анықтайды Өсімдікті қорғау қажеттігін түсіндіреді |
Дескрипторлар: - Өсімдіктің негізгі бөліктерін атайды. - Әр бөліктің қызметін түсіндіреді (мысалы, тамыр – топырақтан су сіңіреді). - Өсімдік бөліктерін дұрыс сәйкестендіреді. Дескрипторлар: - Өсімдіктің өзгерісін күн сайын белгілейді. - Өзгерістерді салыстырып жазады. - Қорытынды жасайды: су мен күтімнің пайдасын түсінеді. Дескрипторлар: - Өсімдіктерді топтастырады - Олардың өзіндік ерекшеліктерін атайды Дескрипторлар: - Тәжірибені дұрыс орындайды. - Екі өсімдіктің айырмашылығын анықтайды. - Өсімдіктің өсуіне жарықтың әсерін түсіндіреді. Дескрипторлар: - Өсімдікті таниды. - Оның пайдасын атайды. - Өсімдікті қорғау қажеттігін түсіндіреді. |
|
||
|
|
Кері байланыс: «Бас бармақ» Оқушылардың бас бармақтарын көрсету арқылы сабақты бағалау |
Сабақ бойыншы бағалау жүргізеді |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
7-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жыл мезгілдері және олардың ерекшелігі |
|||||
|
|
Жыл мезгілдері туралы түсінік қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Әр мезгілге тән табиғи құбылыстарды ажыратады; 2) Жыл мезгілдеріне байланысты өзгерістерді сипаттайды. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал орнату. «Атом, молекула» әдісі қолданылады.
|
Оқушылар сергіту сәтінде арнайы жаттығуларды орындап, топтарға бөлінеді |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» |
|
||
|
|
1-тапсырма. «Ауа райын тап!» Нұсқау: Мұғалім суреттер көрсетеді (күн, жаңбыр, қар, жел,
бұлт). – «Бұлтты күні аспанда күн көрінбейді.» 2-тапсырма. «Бүгін ауа райы қандай?» Терезеден далаға қарап, бүгінгі ауа райын
сипатта. 3-тапсырма. «Жыл мезгілін тап» Мұғалім жыл мезгілдерінің суреттерін (қыс, көктем, жаз,
күз) көрсетеді. 4-тапсырма. «Менің сүйікті жыл мезгілім» Әр мезгілде не істегенді ұнататынын әңгімелеп береді және өзінің сүйікті мезгілінің суретін салады. |
Ауа-райының ерекшелеріктерін айтып, сипаттайды Ауа-райын сипаттайды және ерекшеліктерін анықтайды Жыл мезігілдерін атайды және жыл мезгілдерінің ерекшеліктерін анықтайды |
Дескрипторлар: - Ауа-райын сипаттайды - Ауа райының негізгі ерекшеліктерін атайды Дескрипторлар: - Ауа-райын сипаттап айтады - Өз ойын дәлелдейді Дескрипторлар: - Жыл мезгілдерінің ерекшелігін айтады - негізгі ерекшеліктерін сипаттайды |
|
||
|
|
Кері байланыс сұрақтары: Сабақта менің білгенім.. Менің сабақта қиналған жерлерім... Маған сабақта ұнағаны... Бүгінгі сабақта менің қолымнан келді... |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
8-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Аспан деген не? |
|||||
|
|
Балалардың аспан туралы негізгі түсінігін қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Аспанда көрінетін нысандарды таныстыру. 2) Аспанның күндіз және түнгі өзгерістерін ажыратуға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
“Жұмыртқа жинау” тәсілі арқылы топқа бөлінеді.
|
Жұмыртқа әдісі арқылы топтарға бөлінеді |
«Шаңырақ» әдісі арқылы бағалау |
|
||
|
|
1-тапсырма. Жаңа сабақ
2-тапсырма. «Аспан әлемі» тақырыбында ертегі құрайық
3-тапсырма. Аспан денелерін ата. Олардың қызметін айт Аспан денеелері: ай, күн, жұлдыз.
|
Бейнежазба арқылы оқушылар жаңа сабақпен танысады Суреттерді қолдана отырып ертегі құрастырады Аспан денелерін атайды, олардың адам өміріндегі маңыздылығын айтады |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» Дескрипторлар: - Суреттерді қолдана отырып ертегі құрастырады - Ертегіні мазсұндып айтады Дескрипторлар: - аспан денелерін атайд - Аспан денелерінің адам өміріндегі маңызын айтады |
|
||
|
|
Кері байланыс әдісі
|
Домбыра әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
9-сабақ
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Күн және оның қызметі |
|||||||||||||
|
|
Күннің табиғаттағы рөлін түсіндіру. |
|||||||||||||
|
|
1) Күннің жарық пен жылу беретінін түсіндіру. 2) Күннің тіршілік үшін қажеттілігін мысалдар арқылы көрсету. |
|||||||||||||
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
Психологиялық ахуал «Word wall» әдісі
|
Берілген амалдарды жасау арқылы психологиялық ахуал орнатады |
Өзін-өзі бағғалау әдісі |
|
||||||||||
|
|
1-бөлік. Сұраққа жауап
бер
2-бөлік.
Сәйкестендір
3-тапсырма. Сұрақөжауап айдар. - Аспан деген не? Оны қай кезде көреміз? - Күн мен Айдың айырмашылығы қандай? - Неге түнде жұлдыздар көрінеді, ал күндіз көрінбейді? - Бұлттар аспанда қалай қозғалады деп ойлайсың? - Аспаннан біз қандай табиғат құбылыстарын көре аламыз? - Күннің жарығы адамға қандай пайда береді? - Айдың пішіні неге өзгеріп тұрады деп ойлайсың? |
Берілген сұраққа жауап береді
Ерілген кестедегі сәйкестендіруді орындай
Берілген сұрақтарға жауап беріп, тақырып бойынша қорытынды жасайды |
Дескрипторлар: - Берілген сұраққа толық жауап береді - Өз ойын дәлелдейді
Дескрипторлар:
- Берілген салыстыруларды орындайды - Сөздердің мағынасын ашады
Дескрипторлар:
- Тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді - Сыныпта сұрақ бойынша талдау жасайды
|
|
||||||||||
|
|
Кері байланыс «Сағат» әдісі
|
Бағалау парақтарын толтырады |
Сабақ бойынша қорытынды балл қойылады |
|
||||||||||
10-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Ай және оның пішіні |
|||||
|
|
Ай пішіндерінің өзгеретінін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Айдың әртүрлі көрінісін ажыратуға үйрету. 2) Түнгі аспанды бақылауға қызығушылық арттыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Нейро жаттығу»
|
Берілген биді билеп, жаттуғу жасайды |
Отшашу әдісі арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1-тапсырма. Ай деген не?
2-тапсырма. «Айдың бүгінгі бейнесі» Бақылау және сурет салу. Кешке аспанға қарап, Айдың бүгінгі пішінін бақыла. 3-тапсырма. «Ай қай кезде көрінеді?» (Сұрақ–жауап) Төмендегі сұрақтарға қысқаша жауап бер:
3-тапсырма. «Ай туралы әңгіме құрастыр» Төмендегі сөздерді пайдаланып, кішкентай әңгіме ойлап
тап: «Бір түнде аспандағы Ай ерекше жарқырап тұрды… |
Берілген бейне жазба арқылы ай туралы ақпараттар алады Сипаттама береді және сурет салады Айдың ерекшеліктерін түсіндіре алады. Логикалық және түсінікті әңгіме құрастырады |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» Дескриптор: - Айдың пішінін дұрыс бейнелейді. - Қысқаша және анық сипаттама жазады. Дескриптор: - Сұрақтарға өз сөзімен жауап береді. - Айдың ерекшеліктерін түсіндіре алады. Дескриптор: - Берілген сөздерді дұрыс қолданады. - Логикалық және түсінікті әңгіме құрастырады. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Word wall» әдісі
|
«Word wall» әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды
|
ҚБ қойылады |
|
||
11-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жұлдыздармен танысу |
|||||
|
|
Жұлдыздар туралы қарапайым білім қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Жұлдыздардың түнде көрінетінін түсіндіру. 2) Аспан әлеміне қызығушылығын дамыту. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Шаттық шеңбері» Оқушылар шеңбер бойына тұрып, бір-біріне жылы лебіз білдіріп сабақты бастайды. «Гүл күлтесі» әдісі арқылы оқушылар топтарға бөлінеді. Гүл күлтелеріндегі есептерді шығарып, жауабы бірдей оқушылар бір топқа жиналады
2+7 5+5 6+4 5+3 3+3 9+1 4+4 6+3 |
Шаттық шеңберінде тілек айтып, есеп шығару арқылы топтарға бөлінеді |
Шапалақ әдісі арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды
|
|
||
|
|
1-тапсырма. Жұлдыздар дегеніміз не?
2-тапсырма. «Жұлдызды бақылау күнделігі» Түнде аспанға қара. Жұлдыздар қалай көрінетінін 2–3 сөйлеммен жаз: Мысалы: 2-тапсырма. «Өз жұлдызыңды жаса» Қиялыңнан бір ерекше жұлдыз ойлап
тап. 2-тапсырма. «Жұлдызды сұрақ–жауап» Сұрақтарға қысқаша жауап бер: - Жұлдыздар неге күндіз көрінбейді? - Неге жұлдыздар ұсақ болып көрінеді? - Түнгі аспанда неге көп жұлдыз көрінеді? |
Берілген мәліметтер арқылы жұлдыздардың не екенін біледі Жұлдыздарды бақылап, сипаттама береді Өз идеясына сүйене отырып жұлдыз бейнесін жасайды |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» Дескриптор: - Жұлдыздарды бақылап, сипаттама береді. -Сөйлемді байланыстырып жазады. Дескриптор: - Өз идеясына сүйене отырып жұлдыз бейнесін жасайды. - Жұлдыздың қасиетін сипаттайды. Дескриптор: - Жұлдыздың ерекшеліктерін түсіндіре алады. - Өз ойымен нақты жауап береді. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Принтер» әдісі
|
Принтер әдісі арқылы сабаққа бағалау жүргізеді |
Қорытынды баға қойылады |
|
||
12-сабақ
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
Күн мен түн қалай ауысады? |
|||||||||||||
|
|
Тәуліктің ауысу себебі туралы түсінік беру. |
|||||||||||||
|
|
1) Күндіз жарық, түнде қараңғы болатынын ажырату. 2) Күн мен түннің кезектесуін бақылау арқылы түсіндіру. |
|||||||||||||
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
Психологиялық ахуал «Қимылды қайтала»
|
Берілген қимылдарды қайталайды |
Өзін-өзі бағалау әдісі
|
|
||||||||||
|
|
1-тапсырма. Күн мен түннің ауысыу
2-тапсырма. 1-тапсырма. «Дұрыс–бұрыс?»Төмендегі сөйлемдерді оқып, дұрыс (Д), бұрыс (Б) деп белгіле:
Суретте таң, күндіз
және түн көрсетілген. - Түнде аспаннан не көрінеді? - Күндіз нелер көрінбейді? - Таң атқанда не өзгереді?
4-тапсырма. «Күн мен түнді сипатта»
Дәптеріңе күн мезгілін
және түн мезгілін 2 сөйлеммен сипатта. |
Берілген мәліметтер арқылы күн мен түннің ауысуы туралы біледі
Күн мен түнге қатысты дұрыс ақпаратты анықтайды
Күн мен түннің себеп-салдарын түсінеді
Уақытқа байланысты өзгерістерді ажыратады
Күн мен түннің айырмашылығын түсінеді |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!»
Дескриптор: - Күн мен түнге қатысты дұрыс ақпаратты анықтайды. - Дұрыс және бұрысты ажыратады.
Дескриптор: - Сөйлемді дұрыс мазмұнмен сәйкестендіреді. - Күн мен түннің себеп-салдарын түсінеді.
Дескриптор: - Уақытқа байланысты өзгерістерді ажыратады. - Қарапайым сөйлемдермен жауап береді.
Дескриптор: - Күн мен түннің айырмашылығын түсінеді. - Сипаттама сөйлемдер құрайды |
|
||||||||||
|
|
Кері байланыс «Сызық әдісі»
|
Кері байланыс тапсырмаларын орындайды |
Сабақ бойынша қорытынды балл беріледі |
|
||||||||||
13-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Планеталар туралы қарапайым түсінік |
|||||
|
|
Балалардың аспан туралы негізгі түсінігін қалыптастыру |
|||||
|
|
1) Аспанда көрінетін нысандарды таныстыру. 2) Аспанның күндіз және түнгі өзгерістерін ажыратуға үйрету |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
О Сыныпта жағымды орта қалыптастыру, үшін «Бэкроним» әдісін қолдану. |
Сөзде берілген әр әріптері бойынша мағыналы сөйлем құрылады. |
«Монета» әдісі |
|
||
|
|
Жаңа сабақ:
Тапсырма: Планеталар:
Сипаттамалар: Тапсырма: - Күн жүйесінде ___ планета бар. - Жер – Күннен ___ орын. - Марстың түсі қызыл, себебі оның топырағында көп ___ бар. - Сатурнның ерекше белгісі – оның ___. Тапсырма:
Сұрақтар:
|
Планета атаулары мен сипаттамаларды дұрыс сәйкестендіреді Ғылыми фактілерді негізге алып, дұрыс сөзді таңдайды Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды Сұрақтарға нақты әрі қысқа жауап береді |
Шапалақ әдісі
Дескриптор: - Планета атаулары мен сипаттамаларды дұрыс сәйкестендіреді; - Әр планетаның негізгі ерекшелігін таниды. Дескриптор: - Ғылыми фактілерді негізге алып, дұрыс сөзді таңдайды; - Планеталар туралы негізгі мәліметтерді қолданады. Дескриптор: - Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды; - Планеталар туралы бұрынғы білімін қолданады.
Дескриптор: - Сұрақтарға нақты әрі қысқа жауап береді; - Планеталардың қасиеттерін дұрыс атайды.
|
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Кері байланыс парағы толтырылады |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
14-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Адамның сезім мүшелері |
|||||
|
|
Балаларға сезім мүшелерінің қызметін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Көру, есту, иіс сезу, дәм сезу, сипап сезу мүшелерін ажырату. 2) Әр мүшенің атқаратын қызметін мысалдар арқылы түсіндіру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Нейро жаттығулар»
|
Берілген нейро жаттығуларды жасайды |
Шапалақ әдісі
|
|
||
|
|
Жаңа тақырып
Тапсырма: Сезім мүшелері:
Қызметтері: Тапсырма: - Біз қоршаған ортаны ___ арқылы көреміз. - Тамақтың тәтті, ащы екенін ___ арқылы анықтаймыз. - Жылы мен суықты ___ арқылы сеземіз. - Әуенді, дыбысты ___ мүшесі қабылдайды. - Гүлдің жақсы ___ бар. Тапсырма:
Сұрақтар: - Неліктен адамға барлық сезім мүшелері керек? - Тіл қандай дәмдерді ажыратады? - Терінің қандай қызметтері бар? - Қай сезім мүшесі иіс шығаратын заттарды тануға көмектеседі? |
Сезім мүшесі мен қызметін дұрыс сәйкестендіреді Тиісті сөзді дұрыс рнына қояды Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді |
Дескриптор: - Сезім мүшесі мен қызметін дұрыс сәйкестендіреді; - Негізгі функцияларын ажырата біледі. Дескриптор: - Тиісті сөзді дұрыс рнына қояды; - Сезім мүшелерінің қызметін біледі. Дескриптор: - Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады; - Сезім мүшелерінің қызметін қолдана біледі. Дескриптор: - Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді; - Сезім мүшелері туралы білімін қолданады. |
|
||
|
|
Рефлексия: Оқушылар «білім почтасы» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
15-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Тазалық және жеке гигиена |
|||||
|
|
Балаларға жеке бас гигиенасының маңызын үйрету. |
|||||
|
|
1) Тазалық сақтау дағдыларын қалыптастыру. 2) Гигиеналық құралдарды дұрыс қолдануға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Қимылдарды қайтала» ойыны арқылы сабақ басталады. Берілген сандар арқылы топтарға бөлінеді
|
Іс-қимылдарды қайталап, топтарға бөлінеді |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» |
|
||
|
|
Жаңа сабақ
Тапсырма: Заттар:
Қолданылуы: Тиісті сөздер: (тазалық, күнде, қол, тіс, сабын) - Тамақтанар алдында ___ жуу керек. - Дененің ___ сақтау – денсаулыққа пайдалы. - Біз ___ таңертең және кешке жуамыз. - Қолды міндетті түрде ___ арқылы жуу қажет. - Гигиена ережелерін ___ орындау маңызды. Тапсырма: - Тісті тек кешке ғана жуу керек. - Қолды жуу – аурудың алдын алады. - Сүлгіні барлық адам біреуімен бірге қолданған дұрыс. - Тырнақты уақытында алу – жеке гигиенаға жатады. - Сабынды тек кір болғанда ғана қолдану керек. Сұрақтар: - Қолды неліктен жиі жуу керек? - Тісті күніне неше рет жуған дұрыс? - Тазалық сақтамаудың қандай зияны болуы мүмкін? - Жеке гигиенаға нелер жатады? Тапсырма: Тапсырма:
|
Жаңа сабақпен танысады ақпарат алмасады Заттарды дұрыс қолдану мақсатына қарай сәйкестендіреді Гигиена туралы негізгі білімді қолданады Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді Өз тәжірибесін жүйелі түрде сипаттайды Оқиға бойынша қажетті құралдарды анықтайды |
Мадақтама әдісі «Жарайсың!» «Керемет!» «Тамаша!» Дескриптор: - Заттарды дұрыс қолдану мақсатына қарай сәйкестендіреді; - Жеке гигиена құралдарын ажырата біледі. Дескриптор: - Сөздерді дұрыс орнына қояды; - Гигиена туралы негізгі білімді қолданады. Дескриптор: - Тұжырымдардың дұрыстығын анықтайды; - Гигиена ережелерін дұрыс бағалайды.
Дескриптор: - Сұраққа қысқа әрі нақты жауап береді; - Гигиена маңызын түсіндіре алады. Дескриптор: - Өз тәжірибесін жүйелі түрде сипаттайды; - Гигиена ережелерін байланыстырып жазады. Дескриптор: - Оқиға бойынша қажетті құралдарды анықтайды; - Гигиеналық әрекеттерді ретімен талдайды. |
|
||
|
|
«Ашық микрофон» әдісі арқылы сабаққа құнды пікірлерін білдіреді. 1.Бүгінгі сабақ сізге ұнады ма? 2. Тақырыпты жақсы меңгердіңіз бе? 3. Бүгінгі сабақтан алғаныңыз? 4. Сабақтан алған әсеріңіз қандай? |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
16-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Үйдегі қауіпсіздік ережелері |
|||||
|
|
Үй ішінде қауіпсіздік шараларын сақтауды үйрету. |
|||||
|
|
1) Қауіпті заттарды (пышақ, тоқ, ыстық зат) ажыратуға үйрету. 2) Үйде өзін дұрыс және қауіпсіз ұстау дағдысын қалыптастыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал орнату. «Доп алмасу» әдісі арқылы сергіп, топтарға бөлінеді.
|
Оқушылар сергіту сәтінде арнайы жаттығуды орындайды. Шардағы сандар арқылы топтарға бөлінеді |
«Бәйге» әдісі арқылы бағаланады.
|
|
||
|
|
1. Сәйкестендіру тапсырмасы Қауіпсіздік белгілерін сал, мағынасымен сәйкестендір: Белгілер: - Отпен ойнама - Электр розеткасына жақындама - Өткір заттардан сақ бол - Өрт сөндіргіш - Химиялық заттар қауіпті Мағыналары: Тапсырма: - Электр ___-сына қол тигізуге болмайды. - Ас үйде ___ плитасын бақылаусыз қалдыру қауіпті. - Үйде ___ шықса, дереу ересектерге айту керек. Пышақ сияқты ___ заттармен абай болу қажет. ___-ті балалар ересектерсіз қолданбауы тиіс. Сұрақтар: - Неліктен электр заттарымен ойнауға болмайды? - Үйде өрт байқасаң қандай әрекет жасайсың? - Өткір заттар неге қауіпті? - Үйде жалғыз қалғанда қандай ережелерді сақтау керек? Тапсырма: |
Белгі мен мағынасын дұрыс сәйкестендіреді; Мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды Қауіптің себеп-салдарын түсінеді Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады |
Дескриптор:
Дескриптор: - Мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды; - Қауіпсіздік ережелерін есте сақтайды.
Дескриптор: - Қысқа әрі нақты жауап береді; - Қауіптің себеп-салдарын түсінеді.
Дескриптор: - Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады; - Өз ойын жүйелі жеткізеді; - Қауіпсіздік туралы білімін қолданады. |
|
||
|
|
«Білім сандығы» әдісі арқылы оқушылар сабаққа кері байланыс жасайды
|
Сабаққа қорытынды жасайды |
Кері байланыс парақтарын толтырады |
|
||
17-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Көшедегі қауіпсіздік ережелері |
|||||
|
|
Көшеде қауіпсіз жүріс-тұрыс дағдыларын қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Жол белгілерін және бағдаршамның түстерін ажырату. 2) Жолдан дұрыс өту ережелерін меңгерту. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Мен суретшімін» әдісі арқылы оқушылар сабаққа белсенділігі артады
|
Оқушылар «Мен суретшімін» әдісі арқылы сурет салып, сабаққа белсенді қатысады |
Classroomscreen.com қосымшасы арқылы белгілену арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1. Бос орынды толтыру Тапсырма:
Тапсырма: - Жасыл жарық жанғанда жолдан өтуге болады. - Көшеде құлаққап тағып жолдан өтсе, қауіпсіз. - Жолдан тек белгіленген өткел арқылы өту керек. - Ойын ойнау үшін жолға шығуға болады. - Қызыл жарық – тоқтау белгісі. Сұрақтар: - Неліктен жолда жүгірмеу керек? - Бағдаршамның үш түсі не білдіреді? - Жолдан өтерде алдымен неге солға, кейін оңға қарау керек? - Неліктен тек жаяу жүргінші өткелімен өту ұсынылады? |
Сөйлемнің мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады Сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап береді |
Дескриптор: - Сөйлемнің мағынасына сай сөзді дұрыс таңдайды; - Көшедегі қауіпсіздік туралы білімін қолданады. Дескриптор: - Дұрыс және бұрыс тұжырымдарды ажыратады; - Негізгі қауіпсіздік ережелерін меңгергенін көрсетеді. Дескриптор: - Сұрақтарға қысқа әрі нақты жауап береді; - Қауіпсіздік себептерін түсіндіреді. |
|
||
|
|
Оқушылар «Кесте» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Сабаққа ұсыныс білдіреді |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
18-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Отбасы мүшелері және олардың міндеттері |
|||||
|
|
Балаларға отбасы мүшелері және олардың рөлі туралы түсінік беру. |
|||||
|
|
1) Отбасы мүшелерін атауға үйрету. 2) Әр мүшенің міндетін түсіндіру арқылы құрмет сезімін қалыптастыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Оқушылар карточкаларда
көрсетілген жаттығуды жасайды |
Оқушылар көрсетілген жаттығуды жасайды. |
Мадақтау әдісі «Жарайсыңдар!», «Тамаша!» |
|
||
|
|
1-тапсырма. Суретпен әңгіме құрастыр
2-тапсырма. Берілген тақырып бойынша мәтін құрастыр. «Менің сқйікті отбасым». 3-тапсырма. Берілген сурттер бойынша ертегі құрастыр
4-тапсырма. Көркемдеуіш сөздерді қолдана отырып қызықты мәтін құрастыр. |
Берілген сурет бойынша ертегі құрастырады Тақырып бойынша мәтін құрастырады Берілген сілтемедігі суреттерді қолданып ертегі құрастырады Мәтінді құрастырып, көркем сөздер қолданады |
Дескриптор: - Сурет ойнша мәтін құрастырады - Мәтіннің мағынасын ашады Дескриптор: - Берілген тақырып бойынша мәтін құрастырады - Мәтінді талдайды Дескриптор: - Сурет бойынша ертегі құрастырады - Сілтемедегі суреттерді толық құрастырады Дескриптор: - Тақырып бойынша мәтін құрастырады - Көркемдеуіш сөздерді қолданады |
|
||
|
|
«СМС» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа өорытынды жазып, кері байланыс айтады |
Сабаққа қорытынды жасайды |
Қорытынды тапсырманы орындайды |
|
||
19-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Менің мектебім |
|||||
|
|
Мектеппен, оқу орнымен және ондағы адамдармен таныстыру. |
|||||
|
|
1) Мектептегі бөлмелер мен қызметкерлерді тану. 2) Мектеп ережесін сақтауға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Нейра жаттығулар
|
Берілген нейро жаттығуларды қайталау арқылы психологиялық ахуалды орындайды |
Өзін өзі бағалау әдісі |
|
||
|
|
1-тапсырма. Берілген суреттерді пайдалана отырып ертегі құрастыр
2-тапсырма: Мәтін бөліктерін сәйкестендір. Төменде берілген үш бөлік аралас орналасқан. Оларды мәтіннің құрылымына (кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды) сәйкес ретке келтір. Мәтін үзінділері: - Ол күтіп-баптаған гүлдер енді жайқалып өсіп тұр. - Айгүл гүл отырғызуды өте жақсы көреді. - Сондықтан ол бос уақытында гүлдерге су құйып, арам шөбін жұлады. 3-тапсырма: Сурет бойынша мәтіннің үш бөлігін құрастыр. 4-тапсырма: Мәтін бөліктерін толықтыр. Төменде кіріспесі мен қорытындысы берілген мәтін бар. Сен негізгі бөлімін өзің құрастыр. Кіріспе: Бүгін мен өте қызықты күн
өткіздім. 4-тапсырма: Өз оқиғаңды үш бөліммен жаз. Тақырып: «Менің есте қалған бір
күнім» |
Берілген суреттерді қолданып, ертегі құрастырады Мәтін бөліктерін дұрыс ретпен орналастырады. Сурет бойынша мәтін құрастырады
Негізгі бөлімді мазмұнға сай байланыстырып жазады.
Мәтінді құрылымына сай үш бөліммен құрастырады. |
Дескрипторлар: - Берілген суреттерді қолданып, ертегі құрастырады - Ертегінің негізгі мақсатын айтады Дескрипторлар: - Мәтін бөліктерін дұрыс ретпен орналастырады. - Әр бөлімнің қызметін ажырата алады.
Дескрипторлар: - Кіріспеде не туралы жазатынын қысқаша таныстырады. - Негізгі бөлімде оқиғаны немесе сипаттаманы дамытады. - Қорытындыда ойын түйіндейді. Дескрипторлар: - Негізгі бөлімді мазмұнға сай байланыстырып жазады. - Мәтіннің құрылымдық бірлігін сақтайды. Дескрипторлар: Мәтінді құрылымына сай үш бөліммен құрастырады. - Әр бөлімде логикалық байланыс сақтайды |
|
||
|
|
«СМС» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа өорытынды жазып, кері байланыс айтады |
Сабаққа қорытынды жасайды |
Қорытынды тапсырманы орындайды |
|
||
20-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Достық және әдептілік |
|||||
|
|
Балаларда достық, әдепті мінез-құлық дағдыларын қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Мейірімді, сыпайы қарым-қатынас жасауға үйрету. 2) Басқаларға көмектесу және сыйластық танытуға дағдыландыру |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
“Жұмыртқа жинау” тәсілі арқылы топқа бөлінеді.
|
Жұмыртқа әдісі арқылы топтарға бөлінеді |
«Шаңырақ» әдісі арқылы бағалау |
|
||
|
|
1-тапсырма. Сурет бойынша әңгіме құра. 1-тапсырма. «Менің жұмысымның бағасы» Өз жазған шағын мәтініңді оқы да, төмендегі сұрақтарға жауап бер:
Жұбыңмен жазған мәтіндеріңді алмастырып оқыңдар. Бір-біріңе
2 жақсы нәрсе және 1 кеңес айт. Жазылым жұмысын аяқтаған соң, өзіңе арнап қысқа хат
жаз: |
Өз жұмысын талдап, күшті және әлсіз тұстарын анықтайды Қатесін байқап, түзету жолын ұсынады Жұбының жұмысын талдайды және бағалайды Өз жұмысы бойынша талдау жасайды |
Дескрипторлар: - Берілген сурет бойынша әңгіме құрастырады - Өз ойын жүйелі жазады Дескрипторлар: - Қатесін байқап, түзету жолын ұсынады. - Келесі жазылымда жетілдіру жоспарын жасайды. Дескрипторлар: - Өзгенің жұмысын сыпайы түрде бағалайды. - Кеңес беруді орынды қолданады. - Алынған пікір бойынша өз жұмысын жақсартады. Дескрипторлар: - Өз жұмысына рефлексия жасай алады. - Тәжірибеден қорытынды шығарады. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Сағат» әдісі
|
Бағалау парақтарын толтырады |
Сабақ бойынша қорытынды балл қойылады |
|
||
21-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Су қандай болады? (мұз, су, бу) |
|||||
|
|
Су агрегаттық күйлерінің өзгерісін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Мұз, су, будың айырмашылығын қарапайым тәжірибе арқылы көрсету. 2) Температураның судың күйіне әсер ететінін байқауға мүмкіндік беру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Шаттық шеңбері» Оқушылар шеңбер бойына тұрып, бір-біріне жылы лебіз білдіріп сабақты бастайды. «Гүл күлтесі» әдісі арқылы оқушылар топтарға бөлінеді. Гүл күлтелеріндегі есептерді шығарып, жауабы бірдей оқушылар бір топқа жиналады
2+7 5+5 6+4 5+3 3+3 9+1 4+4 6+3 |
Шаттық шеңберінде тілек айтып, есеп шығару арқылы топтарға бөлінеді |
Шапалақ әдісі арқылы оқушылар бірін-бірі бағалайды
|
|
||
|
|
1-тапсырма. Жаңа тақырып. Тақырыпты Qr кодты скаерлеу арқылы ютуб арнасынан көреді. Жаңа тақырыпты талқылау. «1А 2Б 3Д 4С» әдісі жүреді
2-тапсырма. «Тәжірибе». Қайнатылған суды ыдысқа құйып, жоғыры жағына сәл биіктеп фалганы орналастырамыз. Аз уақыттан соң су буланып, төмен тамшылайды 3-тапсырма. «Ойнайық та, ойлайық» QR код арқылы тест тапсырмаларын орындайды
4 -тапсырма: «Суды үнемдеу ережесін құрайық» Балаларға тәжірибе ретінде өсімдікті бір рет суарып, екіншісін суармай қалдыру мысалы көрсетіледі. Нәтижесін көрген соң «Суды қалай үнемдейміз?» ережесін 2-3 сөйлеммен құрастырады. |
Жаңа сабақпен танысады Тәжірибе жасау арқылы жаңа ақпарат алады Тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді Суды үнемдей ережесін құрады |
Дескрипторлар: - Бейнежазба арқылы жаңа тақырыппен танысады - Жаңа тақырыппен танысып, топта талдайды Дескрипторлар: - Тәжірибе жасап, жаңа ақпарат алады - Тәжірибе нәтижесін жазады Дескрипторлар: - Тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді - Сұрақтарға талдау жасайды Дескрипторлар: - Су өсімдікке қажеттігін түсіндіреді. - Суды үнемдеу ережесін айтады. - Су – тіршілік көзі екенін дәлелдейді |
|
||
|
|
Кері байланыс «Принтер» әдісі
|
Принтер әдісі арқылы сабаққа бағалау жүргізеді |
Қорытынды баға қойылады |
|
||
22-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Ауаның бар екенін дәлелдейік |
|||||
|
|
Ауаның көзге көрінбесе де бар екенін түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Ауаның барлығын тәжірибе арқылы дәлелдеу. 2) Ауаның қасиеттерін қарапайым бақылаулар арқылы таныстыру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
О Сыныпта жағымды орта қалыптастыру, үшін «Бэкроним» әдісін қолдану. |
Сөзде берілген әр әріптері бойынша мағыналы сөйлем құрылады. |
«Монета» әдісі |
|
||
|
|
1-тапсырма. Тәжірибе: «Сиқырлы қағаз» (Қағазбен стаканның суын төкпей ұстап тұру) Қажетті құралдар: су, пластик/шыны стакан, қатты
қағаз. 2-тапсырма. Зерттеу: «Ауа қысымы бізге қалай
көмектеседі?» 3-тапсырма. Шығармашылық тапсырма: «Ауа қысымы болмаса не болар
еді?» Тапсырма 4. Талдау: «Қысымның өзгерісін болжа» Сыныпқа мына жағдайлар беріледі:
Осы өзгерістердің әрқайсысында ауа қысымы қалай өзгеретінін және ол қандай ауа райын әкелетінін болжайды |
Нәтижені бақылап, ауа қысымының рөлін түсіндіре алады. Әр құралдың жұмыс принципін қысыммен байланыстыра түсіндіре алады Ауа қысымының өмірдегі маңызын түсініп, логикалық болжам жасай алады |
Дескрипторлар: - Тәжірибенің кезеңдерін өз ретімен орындай алады. - Қорытындыны ғылыми тілмен жаза алады. Дескрипторлар: - Ауа қысымын қолданатын кемінде 3 құрылғыны анықтай алады. - Әр құралдың жұмыс принципін қысыммен байланыстыра түсіндіре алады -Нақты мысалдар арқылы дәлел келтіре алады. Дескрипторлар: - Ауа қысымының өмірдегі маңызын түсініп, логикалық болжам жасай алады. - Оқиғаны ғылыми негізде байланыстырып жаза алады. - Шығармашылық элементтерді орынды қолдана алады. Дескрипторлар: - Ауа райы құбылыстары мен қысым арасындағы байланысты анықтай алады. - Қысымның көтерілуі/түсуін дұрыс болжай алады. Өз болжамын түсінікті тілмен дәлелдей алады. |
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Кері байланыс парағы толтырылады |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
23-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Көлеңке қалай пайда болады? |
|||||
|
|
Көлеңкенің жарық түскенде пайда болатынын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Жарық көзі мен зат арасындағы байланыстан көлеңке пайда болатынын көрсету. 2) Көлеңкенің ұзындығының өзгеруін бақылауға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал
|
Берілген нейро жаттығуларды қайталау арқылы психологиялық ахуалды орындайды |
Өзін өзі бағалау әдісі |
|
||
|
|
Тапсырма 1: «Көлеңке деген не?»
Тапсырма 2: «Көлеңке
қалай өзгереді?»
Тапсырма 3:
«Көлеңкелі театр»
Тапсырма 4: «Күн
және көлеңке» бақылау
|
Жарық бағытына қарай көлеңкенің өзгеруін сипаттайды. Көлеңке арқылы бейнелер жасауды үйренеді Күннің орналасуына байланысты көлеңке өзгерісін сипаттайды. |
Дескрипторлар: - Жарық бағытына қарай көлеңкенің өзгеруін сипаттайды. - Өзгерістерді күнделікті өмірмен байланыстырады Дескрипторлар: - Көлеңке арқылы бейнелер жасауды үйренеді - Оқиғаны логикалық ретпен баяндайды. Дескрипторлар: - Күннің орналасуына байланысты көлеңке өзгерісін сипаттайды. - Кесте толтырып, қорытынды жасайды |
|
||
|
|
Кері байланыс: Оқушылар «Транспортир» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
Рефлексия жасайды. |
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
24-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Дыбыс қайдан шығады? |
|||||
|
|
Дыбыстың белгілі бір заттың тербелісінен шығатынын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Әртүрлі дыбыс көздерін анықтауға үйрету. 2) Дыбыс күшін, биіктігін тәжірибе арқылы ажыратуға бағыттау. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Word wall» әдісі
|
Берілген амалдарды жасау арқылы психологиялық ахуал орнатады |
Өзін-өзі бағғалау әдісі |
|
||
|
|
Тапсырма 1: “Дыбысты ұстап ал!” – қоршаған ортадағы дыбыстарды анықтау және жіктеу Оқушылар терезе жанында, есік маңында және сынып ортасында
дыбыстарды 1 минут бақылап тыңдайды. Тапсырма 2: “Дыбыс деңгейін салыстыру” – зерттеу жұмысы Сыныптың екі орнын таңдаңыз: Оқушылар әр аймақтағы дыбыс деңгейін (жоғары / орташа / төмен) тыңдау арқылы салыстырып, неге айырмашылық бар екенін түсіндіреді. Тапсырма 3: Тәжірибе – “Дыбыс қалай тарайды?” Екі оқушы жіп пен екі
пластик стаканнан “жіптелефон” жасайды. |
Қай дыбыстар жиі кездескенін талдап, себебін түсіндіреді - Дыбыс деңгейінің айырмашылық себебін дұрыс анықтайды (көше, қозғалыс, жақындық). Дыбыстың ауада және жіпте таралуын салыстырып, қорытынды жасайды |
Дескрипторлар: - Тыңдаған дыбыстарды кемінде 3 категорияға дұрыс бөледі. - Әр категорияға 2 прик мысал жаза алады. Дескрипторлар: - Екі аймақта дыбыс деңгейін нақты сипаттайды. - Дыбысты азайтуға арналған 2 ұсыныс айтады. Дескрипторлар: - Тәжірибені дұрыс құрастырып, дыбыстың жіп арқылы таралуын бақылайды. - Жіптің тартылуы дыбысқа қалай әсер ететінін түсіндіреді. - Дыбыстың ауада және жіпте таралуын салыстырып, қорытынды жасайды. |
|
||
|
|
Кері байланыс әдісі
|
Домбыра әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
25-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Магнит не тартады? |
|||||
|
|
Магниттің қандай заттарды тартатынын үйрету. |
|||||
|
|
1) Магнитке тартылатын заттарды (темір, металл) ажырату. 2) Магнит қасиеттерін тәжірибе арқылы бақылау. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Қимылдарды қайтала» ойыны арқылы сабақ басталады. Берілген сандар арқылы топтарға бөлінеді
|
Іс-қимылдарды қайталап, топтарға бөлінеді |
«Бәйге» жарысы
|
|
||
|
|
Тапсырма 1: «Магнит дегеніміз не?»
Тапсырма 2:
«Магнитпен зерттеу» Тапсырма 2:
«Магниттік күштің әсері» жарысы.
Тапсырма 4:
«Магниттің күнделікті өмірдегі
маңызы» |
Магнитке қандай заттар тартылатынын жазады. Магниттердің бір-біріне қалай әсер ететінін сипаттайды. Магниттің қолданылу аясын түсіндіреді. |
Дескрипторлар: - Магнитке қандай заттар тартылатынын жазады. - Магниттің қасиетін сипаттайды. Дескрипторлар: - Магниттердің бір-біріне қалай әсер ететінін сипаттайды. - Магнит полюстерін ажыратады. - Магниттің қолданылу аясын түсіндіреді. - Түсінікті, нақты жазады |
|
||
|
|
|
Сабақтан алған әсерлеріне сәйкес белгілерді орналастыра-ды. |
ҚБ қойылады |
|
||
26-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жарық түссе не болады? |
|||||
|
|
Жарық түскенде заттарда өзгерістер болатынын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Жарықтың затты жарықтандыру, қыздыру қасиеттерін байқату. 2) Жарық түсіргенде көлеңкенің өзгеретінін көрсету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
"Ауыспалы ұсыну": Оқушыларды кезекпен бір-біріне жақындап, өздерімен бірге әкелген заттар немесе идеялармен бөлісу. |
Оқушылар бір-бірімен заттарын немесе идеяларын бөліседі. |
«Баспалдақ» әдісі
|
|
||
|
|
Жаңа сабақ. Жарық дегеніміз не?
1-тапсырма. «Айнадағы кері бұрылыс» (шағылу құбылысы) Жұмыс түрі: Топтық мини-тәжірибе - Қағаздың үстіне айнаны қойыңдар. - Фонарикті айнаға әртүрлі бұрышпен жарық түсіріп көріңдер. - Жарықтың қандай бұрышпен шағылатынын бақылаңдар.
Тапсырма сұрақтары:
2-тапсырма. «Сынған қасық» иллюзиясы (жарықтың сынуы) Құралдар: Мөлдір стакан, су, қасық Нұсқаулық:
Тапсырма сұрақтары: - Қасық неге «сынғандай» болып көрінеді? - Судың болмауымен салыстыр. - Бұл құбылыс жарықтың қандай қасиетін көрсетеді?
3-тапсырма. «Кемпірқосақ жасап көр!» (сынып ішінде қарапайым модель) Нұсқаулық: - Фонарикті қабырғаға бағытта. - Суды тұман түрінде шаш. - Кемпірқосақтың пайда болуын бақыла. Сұрақтар: - Кемпірқосақ неге пайда болды? - Жарық қалай бірнеше түске бөлінді? - Табиғаттағы кемпірқосақты қай жағдайда көре аламыз? |
айнаға түскен жарықтың бағытын бақылай алады су ішіндегі қасықтың көрінісін бақылай алады жарықтың бірнеше түске бөлінетінін түсіндіре алады |
Дескрипторлар: - айнаға түскен жарықтың бағытын бақылай алады; - шағылған жарықтың бағытын анықтай алады; - бұрыш өзгергенде шағылу бағытының өзгеретінін түсінеді; Дескрипторлар: - су ішіндегі қасықтың көрінісін бақылай алады; - қасықтың сынғандай көріну себебін түсіндіре алады; - жарықтың сыну құбылысын мысалмен байланыстыра алады; Дескрипторлар: - су тұманы мен жарық әсерінен түстердің пайда болуын бақылай алады; - жарықтың бірнеше түске бөлінетінін түсіндіре алады; - кемпірқосақтың пайда болу шарттарын айта алады; |
|
||
|
|
|
QR код арқылы өтіп, сабақтан алған әсері бойынша рефлексия жасайды. |
Сабақ бойынша баға қойылады |
|
||
27-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Топырақ түрлерін бақылау |
|||||
|
|
Топырақтың түрлері мен қасиеттерін таныстыру. |
|||||
|
|
1) Құм, саз, қара топырақтың айырмашылықтарын анықтау. 2) Топырақтың түсін, құрамын, құрылымын бақылау арқылы зерттеу дағдыларын дамыту. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Нейро жаттығу»
|
Берілген биді билеп, жаттуғу жасайды |
Отшашу әдісі арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1-тапсырма. Жаңа сабақ.
Топырақ үлгілерін салыстыр
Жауап
парағы: 3-тапсырма: Топырақ құрамын анықтау Топырақтың құрамын анықтау үшін тәжірибе жаса - Бір уыс топырақты суға салып араластыр. - Біраз уақыттан кейін судың бетінде не қалды, түбіне не шөккенін бақыла. Жауап
бер:
4-тапсырма: Топырақ су өткізеді ме? Тәжірибе жүргіз
Жауап
бер: |
Жаңа сабақпен танысып, топырақ түрлерін біледі Әртүрлі топырақ түрлерінің түсі мен құрылымын сипаттайды. - Тәжірибе арқылы топырақтың құрамын анықтайды Әртүрлі топырақтың су өткізу қабілетін салыстырады. |
Мадақтау әдісі «Жарайсыңдар!» «Тамаша!» «Керемет!» Дескрипторлар: - Әртүрлі топырақ түрлерінің түсі мен құрылымын сипаттайды. - Ылғалдылық деңгейін анықтап, айырмашылықтарын салыстырады. Дескрипторлар: - Тәжірибе арқылы топырақтың құрамын анықтайды. - Топырақтағы заттарды ажыратып, сипаттайды. Дескрипторлар: - Әртүрлі топырақтың су өткізу қабілетін салыстырады. - Топырақ түрлерінің практикалық маңызын түсіндіреді. |
|
||
|
|
Кері байланыс «Word wall» әдісі
|
«Word wall» әдісі арқылы сабаққа кері байланыс жасайды
|
ҚБ қойылады |
|
||
28-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Табиғатты қорғау деген не? |
|||||
|
|
Табиғатты қорғаудың маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Табиғатқа зиян келтіретін әрекеттерді ажырату. 2) Қорғау шараларын сақтау қажеттілігін түсіндіру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
І. Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру. |
Сабаққа қажет құрал-жабдықтарды дайындайды. |
«+1 сүйек» бағалау әдісі
|
|
||
|
|
1-тапсырма. «Суретпен әңгімеле» Суретке қарап, табиғатты қорғау үшін не істеу керек екенін айт. (Мысалы: ағаш отырғызу, қоқыс жәшігіне тастау, гүлге су құю, шамды өшіру).
2-тапсырма. «Дұрыс жолды таңда» Әр сөйлемді жалғастыр: Егер орманда қоқыс тастасақ, … (ағаштар мен жануарларға зиян келеді). Егер су мен жарықты үнемдесек, … (табиғатқа пайдасы тиеді). Егер ағаш отырғызсақ, … (ауа таза болады). 3-тапсырма. «Постерлер галериясы». «Табиғатты қорғайық!» тақырыбында посттер жасаймыз.
|
Суретке қарап 2–3 сөйлем құрайды Табиғатты қорғауға байланысты ой айтады Тақырып бойынша постер сызады |
Дескрипторлар: - Суретке қарап 2–3 сөйлем құрайды; - Табиғатты қорғауға байланысты дұрыс іс-әрекетті атайды; - Сөйлемін байланыстырып айтады. Дескрипторлар: - Сөйлемді дұрыс жалғастырады; - Табиғатты қорғауға байланысты ой айтады; - Өз ойын толық жеткізеді. Дескрипторлар: - Тақырып бойынша постер сызады - Постерді топпен қорғап, өз ойларын жеткізеді |
|
||
|
|
|
Сабақтан алған әсер бойынша сай келетін түсті таңдайды. |
|
Бағалау парақтары |
||
29-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Қоқысты сұрыптауды үйренейік |
|||||
|
|
Қоқысты сұрыптау арқылы қоршаған ортаны қорғауды үйрету |
|||||
|
|
1) Қайта өңделетін және қайта өңделмейтін қоқысты ажырату. 2) Қоқыс жинауды дұрыс ұйымдастыру дағдысын қалыптастыру |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Oқушылapмен сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу. Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа тақырыпқа шолу. |
Оқушылар атом, молекула ойынын ойнап топтарға бөлінеді |
+1 кітап
|
|
||
|
|
Тапсырма 1: “Экологиялық плакат” – жедел постер жасау Тапсырма 2: “Экологиялық детектив” – сұрақ-жауап ойыны Мұғалім экологиялық
жағдаяттарды оқиды. Жағдаят үлгілері: - Аулада көп пластик бөтелкелер шашылып жатыр. - Сыныптағы қоқыс жәшігі тез толып қалады. - Аулада ылғи түтін иісі сезіледі. - Мектептің жанындағы ағаштар азайып барады. Тапсырма 3:
“Экология не үшін маңызды?” – мини-дебат
(пікірталас) Топтар: Тапсырма 4: “Экологиялық сауалнама” – сынып ішінде зерттеу Оқушы 5–6 сұрақтан тұратын шағын сауалнама құрастырады: Сыныптан 5 оқушыны сұхбаттап, нәтижесін қысқа қорытынды түрінде жазады. |
Плакатты қорғай отырып, экологиялық мәселенің маңызын түсіндіре алады. Жағдаяттағы экологиялық мәселені дұрыс анықтайды Пікірталас ортады, берілген тақырыпты жан-жақты талдайды Экологиялық әдеттер бойынша қорытынды жасап, ұсыныс айтады |
Дескрипторлар: - Тақырыпты нақты көрсеткен, мазмұнды плакат жасайды. - Плакатта кемінде 1 ұран және 1 ұсыныс көрсетеді. Дескрипторлар: - Жағдаяттағы экологиялық мәселені дұрыс анықтайды. - Себебін логикалық дәлелмен түсіндіреді. - Тиімді шешім жолын ұсынады. Дескрипторлар: - Топ өз позициясын нақты 2–3 дәлелмен қорғайды. - Қарсы топтың пікірін тыңдап, сұрақ қоя алады. - Дебат соңында ортақ қорытынды жасайды. Дескрипторлар: - Сауалнама сұрақтарын дұрыс және нақты құрастырады. - 5 адамның жауабын жинақтап, диаграмма немесе кесте жасайды. - Экологиялық әдеттер бойынша қорытынды жасап, ұсыныс айтады. |
|
||
|
|
Кері байланыс
|
Берілген сұрақтарға жауап беру арқылы рефлексия жасайды. |
Қорытынды баға қойылады |
Бағалау парақтары |
||
30-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Суды үнемдеу жолдары |
|||||
|
|
Суды үнемдеудің маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Күнделікті өмірде суды үнемдеудің қарапайым жолдарын көрсету. 2) Суды дұрыс қолдануға үйрету. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Word wall» әдісі
|
Берілген амалдарды жасау арқылы психологиялық ахуал орнатады |
Өзін-өзі бағғалау әдісі |
|
||
|
|
Жаңа сабақ. «Суды қалай үнемдейміз?»
Сөздер: (жабу, құман, үнемдеу, тамшылау, табиғи) Төмендегі сөйлемдерді толықтыр: - Су босқа ағып кетпеуі үшін кранды міндетті түрде ___ керек. - Өсімдіктерді суару үшін ___ қолданған дұрыс. - Суды ___ – әр адамның міндеті. - Кранның ___ да көп судың босқа кетуіне әкеледі. - Жаңбыр суы – ___ су көзі. Тапсырма: - Тісті жуған кезде суды тоқтатпау – суды үнемдеу жолы. - Тамшылап тұрған кран бір күнде бірнеше литр суды ысырап етеді. - Душта ұзақ тұру – суды үнемдеуге көмектеседі. - Жаңбыр суын өсімдіктерді суаруға қолдануға болады. - Автокөлікті суды шлангпен ағызып жуу – ең тиімді әдіс. Сұрақтар:
Тапсырма: |
Сөйлемнің мағынасына сай сөзді таңдайды Суды тиімді қолдану критерийлерін біледі Қарапайым, нақты жауап береді Суды үнемдеу дағдысын сипаттайды |
Дескриптор: - Сөйлемнің мағынасына сай сөзді таңдайды; - Суды үнемдеу жөніндегі білімін қолданады. Дескриптор: - Дұрыс пен бұрысты ажыратады; - Суды тиімді қолдану критерийлерін біледі. Дескриптор: - Қарапайым, нақты жауап береді; - Мәселенің маңызын түсінеді.
Дескриптор: - Өз ойын жүйелі жазады; - Суды үнемдеу дағдысын сипаттайды. |
|
||
|
|
«Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі
|
Парақтарды толтырады |
Қорытынды балл қойыладв |
|
||
31-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Ауаны таза ұстау не үшін қажет? |
|||||
|
|
Ауаның таза болуының адам денсаулығы мен табиғат үшін маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
1) Ауа ластануының зияндарын түсіндіру. 2) Ауаны таза ұстауға қатысты қарапайым іс-әрекеттерді үйрету |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал орнату.
|
Оқушылар сергіту сәтінде арнайы жаттығуды орындайды. |
Басбармақ әдісі арқылы бағаланады
|
|
||
|
|
1-тапсырма: "Ауаны сезінейік!" - Қолыңызды бетіңіздің алдына қойып, қатты үрлеңіз. Не сездіңіз? - Бір парақты алып, оны желпіңіз. Не байқадыңыз? - Допты үрлеп, оның көлемінің қалай өзгеретінін бақылаңыз.
2-тапсырма: "Ауа көзге көріне ме?" (Тәжірибе) - Бір стақанды алып, оны төңкеріп, суға батырыңыз. - Стақан ішінен шыққан ауа көпіршіктерін бақылаңыз. - Ауа судың ішінде қалай қозғалатынын сипаттаңыз.
3-тапсырма: "Ауаның күші" (Тәжірибе) Нұсқаулық: - Екі парақты алып, оларды 10 см қашықтықта бетіңізге параллель ұстаңыз. - Парақтардың ортасынан қатты үрлеңіз. - Не байқадыңыз? Парақтар жақындады ма, әлде алшақтады ма? 4-тапсырма: "Ауасыз өмір сүруге бола ма?" (Талқылау) Нұсқаулық: - Егер ауа болмаса, не болар еді? - Өсімдіктер мен адамдарға ауа не үшін қажет? - Ауаның ластануы қандай әсер етеді? |
Оқушы ауаның бар екенін бақылау арқылы анықтайды Оқушы судың ішінде ауаның бар екенін анықтайды Оқушы ауаның қозғалысын бақылайды Оқушы ауаның тіршілік үшін маңызын түсіндіреді |
Дескриптор: - Оқушы ауаның бар
екенін бақылау арқылы анықтайды. Дескриптор: Дескриптор: - Оқушы ауаның қозғалысын бақылайды. - Ауаның қысымы мен жылдамдығының әсерін түсіндіреді Дескриптор: - Оқушы ауаның тіршілік үшін маңызын түсіндіреді. - Ауаның ластануын болдырмау жолдарын ұсынады. |
|
||
|
|
Оқушылар «Ақылды үкі» әдісі арқылы бүгінгі сабаққа кері байланыс парақшасын толтырады. |
|
Кері байланыс парағын толтырады. |
|
||
32-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Гүлдер мен ағаштарды күту |
|||||
|
|
Өсімдіктерге қамқорлық жасау дағдыларын дамыту. |
|||||
|
|
1) Гүлдер мен ағаштарды суару, күту тәсілдерін көрсету. 2) Өсімдіктерді қорғау маңызын түсіндіру. |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
«Қар күлтелері» әдісі Оқушылар өткен тақырып бойынша бір-біріне сұрақтар қойып, жаңа сабаққа кіріспе жасайды |
Оқушылар «Қар күлтелері» әдісі арқылы сұрақтарға жауап беріп, топқа бөлінеді
|
«Отшашу» әдісі арқылы оқушылар бір-бірін бағалайды |
|
||
|
|
Тапсырма 1: «Күн
энергиясы»
Тапсырма 2: «Күн
сәулесінің бағыты»
Тапсырма 3: «Күн
және өсімдіктер»
Тапсырма 4: «Күннің
маңызы» шағын мәтін жазу |
Қара түстің күн жылуын көбірек сіңіретінін анықтайды.
Күн сәулесінің түзу сызық бойымен таралатынын байқайды.
Күн сәулесінің өсімдікке қалай әсер ететінін түсіндіреді.
Өз ойын нақты дәлелдермен жазады |
Дескрипторлар: - Қара түстің күн жылуын көбірек сіңіретінін анықтайды. - Қорытынды жазады.
Дескрипторлар: - Күн сәулесінің түзу сызық бойымен таралатынын байқайды. - Нәтижесін сипаттап жазады.
Дескрипторлар: - Күн сәулесінің өсімдікке қалай әсер ететінін түсіндіреді. - Өсімдіктің күнсіз өсуі қиын екенін дәлелдейді.
Дескрипторлар: - Күннің табиғат пен адамдарға пайдасын сипаттайды. - Өз ойын нақты дәлелдермен жазады. |
|
||
|
|
|
Түстерге сай келетін ойларын көрсетеді. |
|
Бағалау парақтары |
||
33-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Жануарларға қамқор болайық |
|||||
|
|
Жануарларға дұрыс қарым-қатынас жасау дағдыларын қалыптастыру. |
|||||
|
|
1) Үй жануарлары мен жабайы жануарларға қамқорлық жасауды үйрету. 2) Жануарларды қорғау қажеттілігін түсіндіру |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Психологиялық ахуал «Мен суретшімін» әдісі арқылы оқушылар сабаққа кіріспе жаттығуын жасайды
|
Кіріспе жаттығу жасап, тапсырмаларды орындайды |
Classroomscreen.com қосымшасы арқылы белгілену арқылы бағаланады |
|
||
|
|
1-тапсырма. Жіктеу Берілген жануарларды екі топқа бөл:
үй
жануарлары және жабайы
жануарлар.
2-тапсырма. Әңгіме құрастыр«Егер үй жануары орманда өмір сүрсе...» немесе «Егер жабайы жануар ауылға келсе...» деген тақырыпта қысқа әңгіме жаз.
С |
Жануарларды дұрыс екі топқа бөледі Үй және жабайы жануардың ерекшелігін дұрыс қолданады Таңдаған жануардың ерекшелігін жазады |
Дескрипторлар: - Жануарларды дұрыс екі топқа бөледі. - Әр топтың кемінде 3 мысалын жазады. - Үй жануары мен жабайы жануардың айырмашылығын түсіндіреді. Дескрипторлар: - Әңгімесін қиялмен толықтырып жазады. - Үй және жабайы жануардың ерекшелігін дұрыс қолданады. - Ойын байланыстырып жеткізеді. Дескрипторлар: - Суреттен жануарларды дұрыс ажыратады. - Таңдаған жануардың ерекшелігін жазады. - Жануардың тіршілігі мен адамға қатысын түсіндіреді. |
|
||
|
|
Кері байланыс «БББ» кестесі |
Сабаққа қорытынды жасайды |
Қорытынды тапсырманы орындайды |
|
||
34-сабақ
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|||||
|
|
|
|
||||
|
|
Менің экобұрышым (шағын жоба) |
|||||
|
|
Балаларға экологиялық тұрғыда өз бұрышын ұйымдастыруды үйрету. |
|||||
|
|
1) Экобұрышты жоспарлау және дайындау дағдыларын көрсету. 2) Табиғатты қорғау принциптерін іс жүзінде қолдануға бағыттау |
|||||
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
Сәлемдесу, жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру. Сергіту сәті. «Тасбақалардың жүгірісі» әдісі бойынша оқушылар бөлменің бір шетінен екінші шетіне жүгіреді. Ойынның бір ерекшелігі мәреге кім бірінші жетсе сол жеңімпаз атанады. Бір орында тұруға болмайды. |
Бір-бірімен амандасады. Сергіту сәті арқылы жағымды психологиялық ахуал туғызады. |
«Киндер» әдісі. |
|
||
|
|
1-тапсырма. Физикалық тәжірибе Зерттеу тақырыбы: «Күн сәулесі арқылы заттың көлеңкесі қалай өзгереді?» - Бір затты (қалам, ойыншық) таңертең, түсте, кешке қойып көлеңкесін өлшеу. - Көлеңкенің ұзындығы мен бағытын дәптерге жазу. - Нәтижесін диаграмма жасап түсіндіру. Қорғау формасы: Нәтижені өлшемдер арқылы дәлелдеп айту. 2-тапсырма. «Қоршаған ортаны ластамау жолдары» Оқушылар топпен экологиялық ережелер құрастырады да, плакат
жасайды.
3-тапсырма. Эксперимент нәтижесінде келесі сұрақтарға жауап бер: - Экология дегеніміз не? - Экологияны қалай сақтаймыз? - Табиғатты қорғаудың қандай әдістерін білесіңдер? |
Берілген қызықты тәжірибені жасайды экологиялық ережелерді нақты айтады Берілген сұрақтарға жауап береді |
Дескриптор: - Берілген қызықты тәжірибені жасайды - Нәтижесін көрсетеді Дескрипторлар: - экологиялық ережелерді нақты айтады; - ойларын дәлелдермен жеткізеді; - шығармашылық танытады. Дескрипторлар: - Берілген сұрақтарға жауап береді - Тәжірибеге қорытынды жасайды |
|
||
|
|
«Айна» әдісі арқылы оқушылар сабаққа кері байланыс жасайды |
Оқушылар өздерін бағалайды. |
Оқушыларға қорытынды балл беріледі |
|
||
шағым қалдыра аласыз












































































қушылармен
сәлемдесу, қатыспағандарды белгілеу.






























































































уретке қарап, үй жануарлары мен жабайы жануарларды ажырат. Әр
топтан біреуін таңдап, қысқаша сипаттама
бер.
















