ҚОЗҒАЛТҚЫШТАРДЫҢ МАЙЛАУ ЖҮЙЕСІНІҢ ЖҰМЫСЫ МЕН ҚҰРЫЛЫМЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

«Бақанас аграрлы-индустриалдық колледжі»МКҚК

САБАҚ ЖОСПАРЫ №

САБАҚТЫҢ ЖОСПАР- КОНСПЕКТІСІ

Қозғалтқыштардың майлау жүйесінің жұмысы мен құрылымы

Қозғалтқыштың майлау жүйесі бөлшектердің үйкелетін бетіне майды үздіксіз жеткізуге жəне олардан жылуды шығаруға қажет. Қозғалтқыштың жұмысы кезінде оның жылжымалы бөлшектері жылжымайтындарымен сырғиды. Қозғалтқыштың үйкелетін бөлшектерінің бетін жақсылап өңделгеніне қарамастан, олардың кедір-бұдырлығы болады. Жұмыс

барысында байланысатын беттердегі бұзылулар қозғалысқа кедергі келтіретін, үйкеліс күшінің өсуіне ықпал етеді, сол арқылы қозғалтқыштың күшінің 43 төмендеуіне əкеліп соғады. Үйкеліс күшін азайтуға жəне бөлшектерді бір уақытта салқындату үшін, үйкелетін беттердің арасына май қабатын жағады. Сұйықтықты үйкеліс кезінде бөлшектердің ескіруі, құрғақ кездегіден көп есеге аз. Реттік қозғалтқыштың майлау жүйесінің схемасы. Көп қозғалтқыштарда аралас майлау жүйесін пайдаланады. Көбірек жұктелген бөлшектерге май қысыммен, ал қалғандарына – шашыраумен жəне өздігінен ағумен жеткізіледі.Қысыммен иінді біліктің түпкі жəне шатундық мойынтіректер, клапандық механизм, таратушы шестернялардың втулкасы майланады. Қозғалтқыштың майлау жүйесіне майлы түп 8 (24 сурет),майлы сорғыш 9, май тазалағыш 14, радиатор 13, арналар мен түтік желілері кіреді. Майдың деңгейін май өлшегіш түтікпен 11, қозғалтқыш жұмыс істемей тұрған кезде бақылайды. Маторлық майды мойын 7 арқылы құяды.

24 сурет. Д-245 дизелінің майлау жүйесінің қағидатты схемасы:

1 — компрессор; 2 — түтік компрессордың втулкасы; 3 — коромысел осі; 4 — негізгі майарнасы (магистраль); 5 — шатун мойнының қуысы; 6 жəне 17 — сəйкесінше иінді жəне таратушы біліктер; 7 — май құйғыш мойын; 8 — майлы поддон; 9 — майлы сорғыш; 10, 12 жəне 16 — сəйкесінеше редукциондық, радиаторлықжəнеағызушы клапандар; 11 — май өлшегіш түтік; 13 — майлы радиатор; 14 — май тазалағыш; 15 — аралық шестерня; 18 — майдың апаттық қысымының дабылқағышы; 19 — манометр Көп қозғалтқыштарда майлау жүйесіндегі қысым астындағы майды айдау жолы бірдей. Қозғалтқыштың жұмысы кезінде картер астындағы май шестерендық сорғышпен сорылып алынады жəне май тазалағышқа қысыммен жеткізіледі.Тазартылған май майлық радиаторда суытылады да, негізгі май арнасына 4 түседі.Кейін ол блоктағы арналар арқылы иінді біліктің түпкі мойын тіректеріне жəне таратушы біліктің 17 мойындарына өтеді. Иінді біліктің иілген арналары арқылы май шатун мойындарының қуысына 5 түседі, ол жерде қосымша тазартылады да, мойынның үстіне шыға, шатун мойынтіректерін майлайды.