ҚР-дағы бала құқықтары

Тәрбие сағаты

Күні:

26.10.2018

Сабақ тақырыбы

«ҚР-дағы бала құқықтары» Заңы

Жалпы мақсат

1.Оқушыларға заң білімі саласынан мағлұмат бере отырып, өз құқықтарын жете білуге, өз беттерімен салыстыра білуге, өмірде қолдана білуге үйрету, құқықтық білімдерін толықтыру.
2.Адамгершілік, адалдық, әділдік пен мейірімділікке баулу арқылы саяси саналығы мен таным белсенділігін арттыру.
3.Еліміздің Ата заңын құрметтеуге, сыйлауға тәрбиелеу. Патриоттық тәрбие беру.

Негізгі дереккөздер

Ғаламтор «Білімділер»

Ресурстар

Стикер, желім, қайшылар, түрлі түсті қағаздар, А3, А4 парақтары, суреттер, бүктеме. Қазақстан Республикасының Конституциясы, «Бала құқығы»конвенциясы, заңдар кітапшалары.

Оқыту әдістері

Джигсо әдісі, кубизм әдісі т.б.

Жеті модульдің кіріктірілуі

1.СТО

2. Білім берудегі басқару және көшбасшылық.

3. Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау.

4. АКТ

Кезеңдер

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

І. Ұйымдастыру кезеңі

2.Қызығушылықты ояту

1.Ұйымдастыру. Тренинг

2.Тренинг барысы:..
«Қол соғыңыздар, егерде …» ойыны
— сіздер бүгін жақсы көңіл-күймен және жаңа білім алуға келсеңіздер;
— кімді адам құқығы, оның ішінде баланың құқықтары ойландырады;
— кім адам құқықтарын және бала құқықтарын сақтап және құрметтей отырып жұмыс істеуге дайын.

3. Топқа бөлу(санау арқылы бөлемін)

1-топ «Егемен»

2-топ «Тәуелсіз»

3-топ «Қазақстан»

Оқушылар 3-ке дейін санап, топқа бөлінеді.

Сәлемдеседі

ІІ. Мағынаны тану.

Жаңа сабақты меңгерту.

І кезең

ІІ кезең

ІІІ кезең

Жоспар:

1. Сандар сөйлейді

2. Постер қорғау

3. Сергіту сәті (Мақал-мәтелдің жалғасын тап)

4. «Таза тақта» ойыны

Мұғалімнің сөзі:

«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» деген аталы сөзді атамыз бекер айтпаған. Әр адам мемлекеттік заңдарды құрметтеп, ата – бабамыздың тәжірибесін үнемі назарда ұстап отыруы тиіс. Халқымыз 13 жастағы баланы «отау иесі» деп атады. Ал қазіргі Қазақстан Республикасының Ата заңы бойынша, қылмыс жасаған баланы 14 жастан жауапқа тартады. 16 жастан бастап толық әкімшілік, қылмыстық жауапкершілік басталады, азамат жеке куәлік алады.

Құрметті оқушылар! Заң дегеніміз- қоғамның негізгі тірегі. Қоғам деп отырғанымыз-мына біздер. Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев - «Конституция — бұл да ел рәміздерінің бірі. Сондықтан негізгі Заңды елдің Туы, Әнұраны және Елтаңбасы секілді қадірлеу, құрметтеу-біздің парызымыз» деген. Сондықтан әрбір адамның заң талабына бағынып жат қылықтар, өрескел тәртіп бұзушылыққа бармауы, өзіне жүктелген міндетті уақытылы орындаудың өзін еліміздің Ата Заңын, халықты құрметтеуі деп білуімізге болады. Әр мемлекеттің өзіне тән заңы бар. Олай болмағанда дүние астаң-кестеңі шығып, небір жан түршігерлік нәрселер болар еді. Сан мыңдаған жылдар бұрын адамзат пайда болды. Міне, сонымен қатар түрлі мәселелер де туындай бастады. «Адамдар не істеуге болады, не істей алады?» деген сұрақтар туындай бастады. Міне, осы кезде әр елдің заңы, ережелері шыға бастады.Міне, балалар, адамның шыр етіп жерге түскен минутынан бастап оның өмірін, денсаулығын, тыныштығын қорғап отырған заң бар.

-Балалар, қазір біздер берілген сөздерді дұрыс орнына қойып міндетімізді анықтауымыз керек.

Менің міндетім

• Заңға ………(бағыну)…………………………………..

• Басқа адамдардың ………(құқықтарын) …………….., бостандықтарын, жеке өмірін, ар-намысын …(сыйлау)………………………………….

• Мемлекеттік …(рәміздерді)………………… сыйлау

• (Қоғамдық)…………………. тәртіпті ………(сақтау)…………

қоғамдық, сыйлау, бағыну, тәртіп, құқықтарын, рәміздерді, сақтау

«Сандар сөйлейді». Магнитті тақтада стикерге жазылған сандардың қандай күн екенін табады.

1-маусым-Балаларды қорғаудың халықаралық күні.

20-қараша-Дүниежүзілік балалар күні.

10-желтоқсан-Адам құқығы күні.

10-желтоқсан 1948 жылы Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясын БҰҰ қабылдады.

1979 жылы-Балалардың халықаралық жылы өтті.

20-қараша 1989жылы- БҰҰ-да Бала құқықтары туралы конвенция қабылданды.

28-қаңтар 1993жылы- Қазақстанның Конституциясы қабылданды.

8-маусым 1994 жылы -Қазақстан Республикасы Бала құқықтары туралы конвенцияны бекітті.

30-тамыз 1995 жылы -Қазақстанның Конституциясы бүкілхалықтық референдумда екінші рет   қабылданды.

Постер қорғау. Әр топқа тақырып беріледі. Топ болып ойланып жауап береді.

І топқа: Баланың құқықтары
ІІ топқа: Мен міндеттімін.

ІІІ топқа: ҚР-ның Рәміздері.

Сергіту сәті (Мақал- мәтелдер)

Халық мақал-мәтелдер, тыйым сөздер арқылы баланы жастайынан ұрлық қылмауға, өтірік сөйлемеуге, «біреудің ала жібін аттамауға»тәрбиелеген. Ала жіпті қазақ тыйым белгісі ретінде қолданған, пір тұтқан.Ендеше келесі кезекте  «Ой жалғау». Ол үшін мақалдың жалғасын табу керек.

(мақал-мәтелдің жартысын тауып, түсінік беру)

1.     Біреуге ор қазба ... (өзің түсесің)

2.     Заңның құрығы ... (бәрінен ұзын)

3.     Ұрлық түбі ... (қорлық)

4.     Өтірікшінің құрығы ... (бір-ақ тұтам)  

5.     Қолыңмен істегенді ... (мойныңмен көтер)

6.    Өш алғаннан гөрі…….. (кешірген жөн)

7.     Заңды сыйлаған ... (еркін жүреді)
8. Тәрбие………(отбасынан басталады)
9. Әдепті бала……………….(арлы бала)
10. Ақырын жүріп………….. (анық бас)

Мәтіндерді оқиды, талдайды

Заң туралы ойларын айтады

Заң туралы ойларын айтады

Кластер, Т кестесі, фишбоун, күн сәулесі әдістерін қолданады.

Слайдтан көрсетіледі.

ІІІ. Ой толғау

ІҮ кезең

Ой толғау.

«Таза тақта» ойыны. Тақтада жазылып ілінген сұрақтарды алып жауап беріп, тақтаны тазарту керек.

1. Мемлекет билігінің қайнар көзі (Халық)
2. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Рәміздері қашан қабылданды? 1992 жылы
3. Қазақстан азаматы екінші, басқа елдің азаматтығын алуға құқықты ма? (Жоқ)
4. Өз дінім мен ұлтымды айыптауға құқығым бар ма? Иә (19-бап)
5. Әркімнің еңбек ету бостандығына, қызмет пен кәсіп түрін таңдауға құқығы бар ма? (Иә)
6. Президент кәсіпкерлік қыметпен айналыса ала ма? (Жоқ)
7. Қазақстан азаматы болуға қашаннан бастап құқылысыз? (Дүниеге келген кезде)
8. Қ.Р Мемлекеттік  биліктің бірден бір бастауы? (халық)

9. Республика заңдары  қай кезде күшіне енеді? (президент қол қойған соң)

10.   «Қасым ханның қасқа жолы» қанша  бөлімнен тұрады? (5 бөлім)

11.   ҚР тәуелсіздігі туралы заң қашан қабылданды? (1991 ж 16 желтоқсан)

12.   ҚР «Бала құқытары туралы» заң қай жылы  күшіне енді? (2002 ж 8 тамыз)

13.  ҚР валютасы қашан қолданысқа енді. (1993 жыл 15 қараша)

14. ҚР «Баланың құқығы туралы » заң  қанша  баптан , қанша  тараудан тұрады? (10 тарау 53 бап)

15.  «Жеті жарғы» қабылдаған қазақ  ханы кім? (Тәуке жан)

16.  Балалар құқықтарының конвекциясы қашан қабылданды? (1998 жыл)

17.Неше жасқа  толмаған адам  бала болып есептелінеді? (18)

18.  Бала неше жастан  бастап қылмыстық  жауапкершілікке тартылады? (16 жастан бастап)

19. Әр адамның жеке басының  куәләндыратын  құжат  қандай (төлқұжат)

20. Баланың азаматтық  құқығы қай кезден   басталады? (бала туылған кезінен басталады)

Балалар біздің бүгінгі сабағымызға мектебіміздің инспекторы Ғани мырза қонаққа келіп отыр, сөз кезегін Ғани мырзаға берейік.

Мұғалімнің қорытынды сөзі:

Біз тәуелсіз, егеменді елміз. Өзімізге тән елтаңба, әнұран, туымыз бар. Соның маңыздыларының бірі – 1995 жылдың 30 тамызында Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданған.
Конституция 98 бапты біріктіріп 9 бөлімнен тұрады. Адамның құқықтары, бостандықтары мен міндеттері осы бөлімдерде жазылған. Әр адам өз құқықтары мен міндеттерін білуі керек. Бүгін осы мәселелерді қарастырдық. «Заң білу – заман талабы».
Ата Заң- қорғанымыз. «Азамат жолы-ар жолы» демекші, ешкімнің ала жібін аттамай, өз құқымызды да, өзгенің құқығын да бұзбай тәуелсіз елдің арқа сүйер айбынды, ақылды ұл-қызы болып өсейік.
«Еліміздің ертеңгі тағдыры сіздермен байланысты» деген еді Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев. Ендеше сабағымыздың соңында сендерге мынадай үндеу тастағым келеді.

Үндеу
Жас жеткіншек! Сен өзіңді құрметтеуге тиіссің. Бойындағы бар қабілетіңді тек жақсылыққа бағыттай біл. Зиянды әдеттерден, ішімдіктен, шылымнан, есірткіден аулақ бол. Ар-намысыңды биік ұста. Өз тағдырың-өз қолыңда. Өзіңе сен. Өзіне сенімді адам ғана өзгелердің теріс әсеріне бағынбай өзін сақтай алады.Тәртіпті бол, өз құқығыңды дұрыс пайдалан. Сен ел үшін керексің, өйткені сен- тәуелсіз еліміздің болашағысың.

Балалар берілген сұрақтарға ойланып жауап береді

Рефлексия (2мин )

- Өзіңе пайдалы мәлімет ала алдың ба?
- Қандай әсер алдың?
- Тілегіңмен ұсынысың бар ма?

Кері байланыс береді

3.Үй тапсырма сын беру (1 мин)

«Бала құқықтары» туралы заңды толығымен жаттап келу.

Үй тапсырмасын белгілеп алады