Сабақ барысы

Мәтінмен жұмыс

Қазақстанның ұлттық валютасы 1993 жылы 15 қарашада айналымға шықты.1991 жылы теңге дизайнын әзiрлеген суретшілер Тимур Сүлейменов, Меңдiбай Әлин,Ағымсалы Дүзелханов пен Хайролла Ғабжалилов. Ал тиынның дизайнын жасау Айрат Исмамбетов пен Виктор Ивженкоға тапсырылды. Алғашқы ұлттық валютамыз Англияда, алғашқы тиындар Германияда жасалды.

Ең алғашқы төл теңгемізде қазақтың ұлы ойшылдары, күйші-ақындары мен хандарының бейнесі бейнеленді. Атап айтсақ, оларда Әбу Насыр әл-Фараби, Сүйінбай Аронұлы, Құрманғазы Сағырбайұлы , Шоқан Уалиханов, Абай Құнанбайұлы, Әбілқайыр мен Абылай хандардың суреті болған.

«Теңге» атауы ортағасырлық түркілердің «денге» немесе «танга» күміс монеталарынан шыққан. Ортағасырда Қазақ елі Ұлы Жібек жолы бойында болғандықтан, Тараз, Түркістан (бұрынғы Отырар) қалаларында қола, мыстан құйылған тиындар, монеталар қолданған, қазіргі қолданыстағы 100 теңгелік монетаның көлемімен бірдей болған.

Ұлттық валютада елдің өткені,бүгіні және болашағы бейнеленді.

Мәтінмен жұмыс

Қазақстанның ұлттық валютасы 1993 жылы 15 қарашада айналымға шықты.1991 жылы теңге дизайнын әзiрлеген суретшілер Тимур Сүлейменов, Меңдiбай Әлин, Ағымсалы Дүзелханов пен Хайролла Ғабжалилов. Ал тиынның дизайнын жасау Айрат Исмамбетов пен Виктор Ивженкоға тапсырылды. Алғашқы ұлттық валютамыз Англияда, алғашқы тиындар Германияда жасалды.

Ең алғашқы төл теңгемізде қазақтың ұлы ойшылдары, күйші-ақындары мен хандарының бейнесі бейнеленді. Атап айтсақ, оларда Әбу Насыр әл-Фараби, Сүйінбай Аронұлы, Құрманғазы Сағырбайұлы , Шоқан Уалиханов, Абай Құнанбайұлы, Әбілқайыр мен Абылай хандардың суреті болған.

«Теңге» атауы ортағасырлық түркілердің «денге» немесе «танга» күміс монеталарынан шыққан. Ортағасырда Қазақ елі Ұлы Жібек жолы бойында болғандықтан, Тараз, Түркістан (бұрынғы Отырар) қалаларында қола, мыстан құйылған тиындар, монеталар қолданған, қазіргі қолданыстағы 100 теңгелік монетаның көлемімен бірдей болған.

Ұлттық валютада елдің өткені,бүгіні және болашағы бейнеленді.

Содан бері бірнеше рет жаңартылып, әр кезеңде өз стилімен ерекшеленді:
▪️ 1993–2003 - «Әл-Фараби» сериясы;
▪️ 2006 - «Бәйтерек» бейнесі;
▪️ 2011–2022 - «Қазақ Елі/Самұрық»;
▪️ 2023–2026 - «Сақ стилі» банкноталары.

Ақша басып шығаратын өз фабрикамыз 1995 жылы ашылды. 2011, 2012 және 2013 жылдары теңге банкнотасы әлемдегі ең үздік қағаз ақша ретінде танылды. Теңге — жалған ақшадан қорғалған әлемдегі ең қауіпсіз валюта. Америкалықтар осы теңгенің технологиясына сүйеніп, доллардың қауіпсіздігін күшейткен.
Ұлттық валютамыз дамыды және жетілдірілді. 2006 жылғы қарашада Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2007 жылғы наурызда қорытынды шығарған «Теңге символы» жалпыұлттық конкурсын жариялады. Теңгенің үздік графикалық бейнесін (идеограмма) жасаған Санжар Амерханов пен Вадим Давиденко жеңімпаз атанды. Көптеген қаржыгерлердің, банк мамандарының пікірінше, теңгенің идеограммасының болуы біздің валютаның халықаралық нарықтағы позициясын нығайтуға көмектеседі, бұл Қазақстанның халықаралық экономикалық кеңістікке белсенді интеграциялану кезеңінде ерекше маңызды.

ұлттық теңге Қазақстанның Тәуелсіздік символы болып саналады, себебі ол мемлекеттің егемендігінің, экономикалық дербестігінің және ұлттық бірегейлігінің айқын көрінісі, онда ел тарихы мен мәдениеті, ұлы тұлғалары бейнеленген. 

Тәуелсіздік символы ретіндегі теңгенің маңызы:

• Егемендікке қол жеткізу: Теңге айналымға енуі – Қазақстанның өз валютасын шығару арқылы экономикалық тәуелсіздігін нығайтуының белгісі.

• Мәдени-тарихи құндылық: Теңгеде Абай, Абылай хан, Шоқан Уәлиханов сияқты ұлы тұлғалар мен мемлекеттің маңызды нышандары бейнеленген, бұл оны ұлттық рух пен тарихтың символы етеді.

• Біртұтас белгі: Теңге – барша қазақстандықтардың бірігуіне себеп болатын, елдің бүкіл аумағында қабылданған біртұтас валюта, бұл біздің ортақ мемлекеттілігімізді көрсетеді. 

Қысқасы, теңге – тек ақша емес, ол Қазақстанның тәуелсіздігінің, мәдениетінің және ұлттық болмысының айқын көрінісі болып табылады. 

Монеталардың сырт жағында (реверс):

• 1 теңге — монетаның орта шенінде салт-дәстүріміздегі аң — арқардың мифтік бейнедегі басы кескінделген. Оң жағына «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ» деген сез айналдыра жазылған.

• 3 теңге — монетаның шенінде қасқырдың (бөрінің) сәндік-мифтік бейнесі кескінделген. Төменгі бөлігінде, бөрінің жоғары жағында қолдың геральдикалық бейнесі. Сол жағына «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ» деген сөз айналдыра жазылған, оны шығарылған жылы бөліп тұр.

• 5 теңге — орта шенінде барыстың өрнекті-мифтік бейнесі кескінделген. Сол жағына «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ» деген сөз айналдыра жазылған, оны шығарылған жылы бөліп тұр.

Тәуелсіздік

символы –

ұлттық

теңге