Құстар біздің досымыз

Тақырыбы: «Құстар біздің досымыз»
Мақсаты:Жалпы құстар туралы, олардың тіршілігі мен пайдасы туралы мағлұмат беру. Балалардың белсенділігін, қызығушылығын, сөздік қорын, ой - өрісін дамыту. Құстарды қорғауға, қамқоршы болуға, табиғатты сүюге тәрбиелеу.

Көрнекілігі Құстар суреті,

Шаттық шеңбері.
Нұр құшып әлемге
Арайлап таң атты
Жарқырап күніміз
Жер көкті оятты
Қайырлы таң, қайырлы күн!

- Балалар жылдың қай мезгілі?
- Көктемде табиғатта қандай ерекшеліктер болады?
Жұмбақ.

- Балалар сиқырлы баққа барғыларың келе ме?
Олай болса сиқырлы баққа барайық.
Балалар сап түзеп жүреді.
Біз келеміз адымдап
Жол ізімен арындап
1, 2, 3, 4
Қолды жоғары көтеріп
Биіктерге жетеміз
Үп - үлкен боп өсеміз.
Қолды жанға созамыз
Топ - топ етіп басамыз.
Алға қарай асамыз.
- Балалар міне сиқырлы баққа да келдік.
Қандай керемет бақ, балалар сендерге ұнайды ма?
Бақта нелер өсіп тұр?
(Музыка ойналып, тауыс құсы ұшып келеді.)
Тауыс құсы: Мен өз бағыма қонайын деп ұшып келсем, балалар келіп қалыпты ғой. Жарайды ендеше, менің сендерге қоятын шартым бар, орындасаңдар қонақ етемін, сыйлығымда бар.

Тәрбиеші: Дұрыс айтасыңдар балалар, құстар екіге бөлінеді. Сендердің айтқан құстарың дала құстарына жатады. Ал үйлеріңде қандай құс бар?

Құстар туралы тақпақ.

1 бала: Мен торғаймын, торғаймын
Жерге бекер қонбаймын
Құрт - құмырсқа шіркейден
Ақ бидайды қорғаймын.

2бала: Шыр - шыр еткен торғайды
Қорғамасақ болмайды
Кіп - кішкене торғайлар
Ағаштарды қорғайды.

Тыйым сөздер:
1. Құсты атпа
2. құстың жұмыртқасын жарма
3. құстың ұясын бұзба
4. Аққуды атпа, досыңды сатпа.

Д/О: «Қандай құстың дауысы»

Балалар енді сендер құстар туралы жақсырақ білу үшін орталықтарға бөлінейік.

І – орталық. Ғылыми - ізденіс. Белгісі құс.
Қараторғай. Түсі: қара. Көлемі: торғайдан сәл үлкендеу
Ұясы: адамдар жасаған үйшіктерге, ағаш қуыстарына, таулы, тастардың арасына салады. Жейтін қорегі: маса, құрт, шіркей, жауын құрты.
Жыл құсы. Ерекшелігі: басқа құстардың дауысын келтіре алады.

Тырна. Түсі: сұр. Көлемі: ірі, кең қанатты, мойыны, аяғы, тұмсығы ұзын
Ұясы: қамыстардың арасына, батпақты жерге салады
Жейтін қорегі: батпақты жерде өсетін шөптер, жемістер, бақа, қоңыз, құрт.
Жыл құсы. Ерекшелігі: балапандары біреу болады, екі балапан шықса олар төбелесіп, қайсысы жықса сол тірі қалады.

Қарлығаш. Түсі: бауыры ақ, қалған жері қара. Көлемі: кіші, қанаты сүйір, құйрығы айыр. Ұясы: саз - балшықтан қалап, сілекейімен сулап салады.
Жейтін қорегі: шыбын, маса, шіркейлер. Жыл құсы. Ерекшелігі: адамдарға өте жақын, үйдің ішіне ұясын салады.

Тоқылдақ. Түсі: шұбар. Көлемі: торғайдан ірі, өте жылдам қимылдайтын, еңбекқор құс. Ұясы: ағаштың діңін тесіп, ұя жасайды, түскен үгінді ұясының астына жұмсақ болу үшін төсейді. Жейтін қорегі: ағашты тесіп, құрттарды теріп жейді Қыстап қалатын құс Ерекшелігі: Бұл құсты «орман дәрігері»- деп атайды.

Сауысқан. Түсі: қара ала. Көлемі: торғайдан ірі, ұзын құйрықты құс
Ұясы: ағаштың басына, бұтақ, шірпілерден жасайды.
Жейтін қорегі: басқа құстардың жұмыртқаларын, балапандарын ұрлап жейді. Қыстап қалатын құс. Ерекшелігі: жылтыр, әшекей заттарға әуес. Ұясынан алтын сақинаны, жылтыр әйнектерді, күміс тиындарды кездестіруге болады.
Бүркіт. Түсі: қоңыр. Көлемі: ірі, жыртқыш құс
Ұясы: биік жартастарға салады, бұтақтардан тоқып салады
Жейтін қорегі: құстар, қоян, түлкі, тышқан.

ІІ – орталық. Қатынас. Белгісі ағаш.

Құстардың түрі өте көп. Жабайы құстар табиғатта өз алдына тіршілік етеді. Құстардың пайдасы өте көп. Олар табиғаттың байлығы саналатын ағаштарды, өсімдіктерді зиянкес жәндіктерден тазартады. Құстар бір орнында тұрмайды. Олар бір жерден екінші бір жерге ұшып қонып жүреді. Барлық құстарға ортақ қасиет олар ұшады. Қанаттары, мамықтары бәрінің тұмсықтары бар. Олар жұмыртқалайды, балапан басады. Айырмашылығы: құстардың дене көлемі, пішіні, тұмсығы, түсі, дыбыстары, тіршілік етуі бір - біріне ұқсамайды. Құстар өте пайдалы. Олардың етін, жүнін, мамығын, жұмыртқасын адамдар керегіне пайдаланады.
Д/О: «Не артық.»

ІІІ – орталық. Шығармашылық. Белгісі ұя

Құстарға арнап ұя суретін саламыз.
Балалар 7 минуттан кейін фишкаларын ауыстырып сергіту сәтін жасайды.

Сергіту сәті:

Қане қанат жазайық
Мойнымызды созайық
1, 2, 3
Құс аспанға ұш
1, 2, 3,
Құс аспаннан түс.
Құстар жем жейді
Құстар су ішеді
1, 2, 3
Құс аспанға ұш

2. Қанат жазам жалма жан
Талпынғандай ұшуға
Иіліп кеп қол созам
Аяғымның ұшына

3 орталықта жұмыс жасап болған соң, балалар ортаға жиналып орталықтың жұмыс нәтижесін айтады.

Қ/о: «Құс ұясы.»
Тауыс құсы: Балалар сендер құстар туралы көп біледі екенсіңдер, мен сіздердің білімдеріңе риза болып, сыйлық беремін.

Құстар біздің досымыз

(ашық сабақ)