Құстар-табиғаттың бір бөлшегі

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Құстар-табиғаттың бір бөлшегі

Материал туралы қысқаша түсінік
8 сынып 9-шы бөлім бойынша сабақ жоспары. Қазақ тілі т2 орыс сыныбына
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім:9


Мектебі:

23

Мұғалімнің аты-жөні:

Шарапи Томирис

Күні:

03.03.2026

Сынып:8 «З»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Құстар табиғаттың бір бөлшегі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.5.1.5 – демеулік шылаулардың қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану;

емеулік шылаулардың (болымсыздық немесе қарсы мәнді, нақтылау) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану.

Сабақтың мақсаты:

  • Мәтіндегі негізгі және қосымша ақпаратты ажыратады; тақырып бойынша өз ойын дәлелдер келтіріп жеткізеді; мәтіннің құрылымын және мазмұнын талдайды.


Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы (10 минут), Ұйымдастыру кезеңі

Қызығушылықты ояту – (4 минут)

Ширату тапсырмалары – (3 минут)

Жаңа сабаққа кіріспе (3 минут)



Қызығушылықты ояту:


- Сәлемдесу;

- сыныпты түгелдеу;

- оқушылардың назарын аударту;

- топқа бөлу.

Ширату тапсырмалары:

- Құстар туралы негізгі ұғымдарды қайталау.

- Сабақтың мақсаты мен міндеттерін түсіндіру.


Оқушылар сұрақтарға жауап береді, сабақтың мақсатына назар аударады.


Жарайсың!Өте тамаша!





Сабақтың ортасы (25 минут), Жаңа сабақ







Мәтінмен жұмыс

Құстардың табиғаттағы рөлі туралы

мәтін

оқу (5 минут)





1-тапсырма

Құстардың түрлерін анықтау. (5 минут)

Мәтіннен құстардың түрлерін анықтап,

олардың сипаттамасын жазыңыз.





2-тапсырма

Құстардың табиғаттағы рөлін талдау.

(7 минут)

Берілген мәтінді оқып, құстардың

табиғаттағы рөлін талдаңыз.


3-тапсырма

Құстардың өмір сүру ортасын сипаттау.

(8 минут)

Мәтіннен құстардың өмір сүру ортасын

анықтап, олардың ерекшеліктерін

сипаттаңыз.


Дескриптор

Оқушылар өз ойларын талқылайды-1 б

қорғауда белсенділік танытады-1 б



Дескриптор

Оқушылар өз ойларын жазады-1 б

талқылайды-1б




Дескриптор

Оқушылар өз ойларын жазады, талқылайды-1 б

қорғауда белсенділік танытады- 1б


Дескриптор

Оқушылар өз ойларын жазады-1 б

Талқылайды-1 балл

қорғауда белсенділік танытады-1 б


Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.



Басбармақ







Өз ара бағалау







Өзін-өзі бағалау


https://learningapps.org/view6853367











Шаблон, интернет ресурс,оқу құралдары.





Сабақтың соңы (10 минут),

Қорытынды,

Ой толғаныс,

Кері байланыс




Үйге тапсырма



Кері байланыс

Жалғастырыңыз:

Маған ... қызықты болды

Бұл ... қиындық туғызды

Осы ... мені ойландырды








Оқушылар алған білімін ары қарай шыңдау мақсатында мұғалім үй тапсырмасын береді.

Оқушылар білімдерін сараптайды, рефлексия жүргізеді. Тақырып бойынша не білетінін, не білгісі келетінін, не білгенін жазады-1 б





Оқушылар үй жұмысын орындайды.



Жарайсың!










Кері байланыстың бар екендігі.




















































Бөлім:9

Биоалуантүрлі-лік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер

Мектебі:


Мұғалімнің аты-жөні:


Күні:


Сынып:8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Құрмаштың күшігі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.3.6.1 тақырып бойынша бірнеше мәтінде көтерілген мәселелерді салыстыра отырып, баға беру
8.5.1.5 демеулік шылаулардың (болымсыздық немесе қарсы мәнді, нақтылау) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану

Сабақтың мақсаты:

  • тақырып бойынша бірнеше мәтінде көтерілген мәселелерді салыстыра отырып, баға береді;

  • демеулік шылаулардың (болымсыздық немесе қарсы мәнді, нақтылау) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолданады;

«Адал азамат»

(ҚР Оқу-ағарту министрі бұйрығы 26.05.2025ж. №123) бағдарламасы


ЖАСАМПАЗДЫҚ ПЕН ЖАҢАШЫЛДЫҚ АЙЫ

  • білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;

  • алған білімдерін жаңа нәрсе жасау үшін қолдану

Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы



Сәлемдесу!

Ынтымақтастық орнату

« Qazmat.kz» платформасы арқылы топқа бөлу

« Ашық микрафон» әдісі арқылы білім алушылардың білімін

жан-жақты тексеру

1.«Көксерек – адамдардың қатыгездігінің құрбаны» деген пікірге келісесің бе?

2. «Көксерек» шығармасының

идеясы неде?

3. М.Әуезовтің қазақ әдебиетіндегі

орны.

Білім алушылар топқа бөлінеді.






Білім алушылар берілген сұрақтарға жан-жақты жауап береді.

Жарайсың!







Өте тамаша!





https://qazmath.net/





Сабақтың ортасы







Оқылым алды жұмыс.

Ойтүрткі

1.Оқиға одан әрі қалай

өрбиді деп ойлайсыңдар?

2.Қасқыр мен иттің дос

болуы мүмкін бе?


Сабақтың оқу мақсатымен таныстыру



Жеке жұмыс. Оқылым.

1-тапсырма. Мәтінді мұқият

оқып,тақырыбын қойыңдар.

Неліктен олай атағандарын

түсіндіріңдер.


2-тапсырма. Топпен жұмыс.

«Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі.


1-топ. Екі мәтіннің ерекшелігін жазыңыз. Ортақ мәселені анықтаңыз, салыстырыңыз.

1-мәтін

Ортақ мәселелер:

-

-

2-мәтін


2-топ. Қасқыр - ауыл адамдары, төрт түлік мал үшін қауіпті жыртқыш аң. Қасқырлардың қандай ерекшеліктері бар? Топ болып, бір-біріңіздің пікіріңізді тыңдап, бағалаңыз.




ЕББҚ: Сұрақтарға жауап бер.

1.Құрмаш күшікке қандай ат қойды?

2.Ауыл иттері күшікті неліктен дос көрмейді?



3-тапсырма. Жұппен жұмыс. Болымсыздық және нақтылау мәнді демеуліктерді қатыстырып сөйлемдерді толықтырыңдар.

Құрмаштың Көксеректі асырауына ағасы ...,бүкіл ауыл тұрғындары қарсы болды.

Құрмаш ауыл иттерімен Көксеректі дос болып кетер деп ойлаған -... .

Қуғыншыларды адастырып, құтылып кеткен -... .



Саралау тапсырмасы.

1. Төмендегі сөйлемдерді демеулік шылаулармен толықтыр:


Құрмаш Көксеректі жақсы көрді, … ол жыртқыш еді.

Көксерек … адамдарға үйренбеді.

Құрмаштың мейірімі … Көксеректі құтқара алмады.

(де, ғана, бірақ, емес)

  1. «Құрмаш Көксеректі неге жақсы көрді?» деген сұраққа өз ойыңды жаз.

  2. Шығармадағы басты ойды ашып тұрған негізгі оқиға қайсы деп ойлайсыңдар?

Дескриптор

білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;



Дескриптор

-екі немесе одан да көп мәтіндегі ортақ мәселені анықтайды-1б

мәтіндердегі көзқарастарды салыстырады-1б

ұқсастық пен айырмашылықты көрсетеді-1б

көтерілген мәселеге өз бағасын береді-1б

-пікірін мәтіннен мысалмен дәлелдейді-1б













Дескриптор

болымсыздық, қарсы мәнді, нақтылау демеуліктерін ажыратады-1б



демеулік шылаудың сөйлемдегі қызметін түсіндіреді-1б



ауызша сөйлеуде дұрыс қолданады-1б



жазба жұмысында орынды пайдаланады-1б


Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.






«Домбыра» әдісі












Өз ара бағалау







Өзін-өзі бағалау


Shape1

























Сабақтың соңы



Кері байланыс


Үйге тапсырма

«Wordwall» платформасы арқылы сұрақтарға жауап беріңдер.





«Қазақ үй» әдісі. Кері байланыс.



126-бет,7-тапсырма.

Білім алушылар бес минут ішінде сұрақтарға жауап береді-1 балл




Жарайсың!

https://wordwall.net/resource/67610400











Мәтінді оқыңыз.

1-мәтін

Көзін ауылға келгесін екі күннен соң ашты. Жұрт асырауға көнеді десті. Кішкене Құрмаш Көксерек деп ат қойды. Өзіне жеке асқұйғыш - итаяқ әзір болды. Бауырын көтеріп, тырбанып жүруге айналған соң, мойнына жіп тағылды. Үй ішінен шықпайды. Түнде Құрмаш қасына алып жатады. Сол үшін кәрі әжесінің қойнынан да шығып кетті. Қасында не аяқ жағында, көрпенің астында Көксерек жатады.

Жаз ортасына жақындаған кез болды. Көксерек үлкейді, бірақ ауылдағы күшіктерден сонша үлкен емес. Осы уақытқа дейін Көксерек ауыл итінен көресіні көрді. Бірде-бір ит мұны дос көрмейді, маңына жақындатпайды. Қасқырға шабатын батыл төбеттер бұны талап та тастайды.

Жаз ортасы ауған кезде Көксерек көк шолақ қасқыр болып шықты. Енді қара ала төбет те талай алмайды. Жота жүні үрпиіп, көздері жасылданып, бар тістерін көрсетіп, аузын ақситып ашып жіберіп, тап бергенде талай бұралқы төбет шәуілдей қашатын болды. Мынадай кезде Құрмаштың өзі де қорқатын.

2-мәтін

Қасқыр - еркіндікті жақсы көретін аң. Оны қолға үйрету өте қиын. Қасқыр қақтығыстан қайтпайды. Не жеңеді, не өледі. Әйтеуір аяғына дейін жеткізеді. Ол тек қана балғын, жаңа етпен қоректенеді және өзінің маңдай терімен ұстаған олжасын ғана жейді.

Қасқырлардың тағы бір ерекшелігі аталық пен аналық қасқырлар жұптарын жазбай өмір сүреді. Бір-бірін ешқашан алмастырмайды. Оларды тек қана өлім ғана ажырата алады. Бала тәрбиесіне екі жақ та атсалысады. Бір-біріне деген адалдығы – қасқырлардың басты ерекшелігі. Аналық қасқыр ұйықтап жатқанда, еркек қасқыр күзетіп тұрады.

Бұл жыртқыш аң бостандықты қалайды. Қақпанға түскен қасқыр аяғын тіспен кесіп, ары қарай жолын жалғастыра береді. Егер аңшылар қақпанға түскен қасқырды тез арада қолға түсірмесе, онда әлгі қасқырдың серіктестері оны жеп кетуі мүмкін. Себебі қасқырлар өзінің тобындағы ең әлсіз, ауру қасқырларды азық ретінде жеп қояды.





















































Бөлім:9

Биоалуантүрлі-лік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер

Мектебі:


Мұғалімнің аты-жөні:


Күні:


Сынып:8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Аң-құстардың адам тіршілігіне әсері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.1.6.1 тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде деректерді келтіре отырып, дәлелді жауап беру.

8.4.4.1 тақырып бойынша мәліметтерді жинақтап, эссе жазу;

Сабақтың мақсаты:

  • тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде деректерді келтіре отырып, дәлелді жауап береді.

  • тақырып бойынша мәліметтерді жинақтап, эссе жазады;

«Адал азамат»

(ҚР Оқу-ағарту министрі бұйрығы 26.05.2025ж. №123) бағдарламасы


ЖАСАМПАЗДЫҚ ПЕН ЖАҢАШЫЛДЫҚ АЙЫ

  • білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;

  • алған білімдерін жаңа нәрсе жасау үшін қолдану

Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы



Сәлемдесу!

Ынтымақтастық орнату

«Wordwall » платформасы арқылы топқа бөлу

«Жарық шамдар» әдісі арқылы білім алушылардың білімін

жан-жақты тексеру


Білім алушылар топқа бөлінеді.


Білім алушылар берілген сұрақтарға жан-жақты жауап береді.

Жарайсың!Өте тамаша!




https://wordwall.net/ru/resource/102377917


Сабақтың ортасы







Тыңдалым алды жұмыс.

Ойтүрткі

  • Аң-құстардың адам баласына кек қайтаруы мүкін бе?

  • Өмірден қандай мысалдар келтіруге болады?


Сабақтың оқу мақсатымен таныстыру



Жеке жұмыс. Тыңдалым.

1-тапсырма. Мәтінді мұқият тыңда.

(45 аудио). Қандай ақпарат

естеріңде қалды?


2-тапсырма. Топпен жұмыс


1-топ. «Балық қаңқасы» әдісі. Сұрақтарға жауап бере отырып,пікірлесіңдер.

2-топ. «Жүзім шоқтары» әдісі. «Тыным алмай баяғы іздерімен баяғы елді қайта қан қақсатты.Бұрынғыдан жаман құтырды...» деген сөйлемді жалғастырып,болжам жазыңдар.




ЕББҚ: Бес жолды өлең құрастыр. Қасқыр.




3-тапсырма. Жұппен жұмыс. «Аң-құстарды қорғау – адамзаттың борышы» деген тақырыпта эссе жазыңдар.



Саралау тапсырмасы


  1. Кейіпкерге хат. Аханға

  2. Құрмаштың әрекетіне өз бағаңды бер.

  3. Қай мәтінде мейірім айқынырақ көрсетілген? Неліктен?



Дескриптор

білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;




Дескриптор

тыңдалым мәтінінің негізгі мазмұнын түсінеді-1б


қойылған сұрақтарға нақты жауап береді-1б


жауаптарын мәтіндегі деректермен дәлелдейді-1б


маңызды ақпаратты таңдап қолданады-1б


ойын логикалық жүйемен жеткізеді-1б



Дескриптор


тақырыпқа сай ақпаратты жинақтайды-1б


эссе құрылымын (кіріспе–негізгі–қорытынды) сақтайды-1б


өз ойын дәлелмен жеткізеді-1б


тілдік нормаларды сақтап жазады-1б

Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.






Басбармақ












Өз ара бағалау







Өзін-өзі бағалау


Shape2

























Сабақтың соңы


Кері байланыс


Үйге тапсырма

«Серпілген сауал» әдісі. Сабақты бекіту. Аң-құстарды қорғау не үшін маңызды?


«ҚҚҚ» әдісі. Кері байланыс.


Көксерекке мінездеме жазып келіңдер.

Білім алушылар бес минут ішінде сұрақтарға жауап береді-1 балл




Жарайсың!




















Бөлім:9

Биоалуантүрлі-лік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер

Мектебі:


Мұғалімнің аты-жөні:


Күні:


Сынып:8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Жабайы жануарлар ортасы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.1.3.1 оқу-еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну;

8.2.5.1 пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап беру

Сабақтың мақсаты:

  • оқу-еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсінеді;

  • пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап береді

«Адал азамат»

(ҚР Оқу-ағарту министрі бұйрығы 26.05.2025ж. №123) бағдарламасы


ЖАСАМПАЗДЫҚ ПЕН ЖАҢАШЫЛДЫҚ АЙЫ

  • білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;

  • алған білімдерін жаңа нәрсе жасау үшін қолдану

Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы



Сәлемдесу!

Ынтымақтастық орнату

«Асықтар » арқылы топқа бөлу

«Бес қадам алға» әдісі арқылы білім алушылардың білімін

жан-жақты тексеру


Білім алушылар топқа бөлінеді.


Білім алушылар берілген сұрақтарға жан-жақты жауап береді.

Жарайсың!Өте тамаша!






Сабақтың ортасы







Тыңдалым алды жұмыс.

Ойтүрткі

  • Жабайы жануарлардың

шаруашылыққа пайда келтіруі мүмкін бе?

  • Жабайы жануарлар мүлде

болмаса не болады деп ойлайсыңдар?

Сабақтың оқу мақсатымен таныстыру



Жеке жұмыс. Тыңдалым.

1-тапсырма. Мәтінді мұқият тыңдаңдар. (46-аудио)


2-тапсырма. Топпен жұмыс


1-топ. Мәтін не туралы айтылды? Мәтіннен 2 күрделі сөздерді анықтаңдар. Постер дайындаңдар.

2-топ. Берілген сөз тіркестерінің мағынасын мәтіннен тауып кластерге түсіріңдер.

Өмір сүрді,мекендеді,малға шабады,қозғалыссыз жатты,ызаланады,қорқады,қайта тиіседі.



ЕББҚ: Берілген сөзге дыбыстық талдау жаса. Жабайы,қасқыр, Көксерек.





3-тапсырма. Жұппен жұмыс. Берілген сұрақтарға жауап беріңдер.

Жабайы жануарлар ортасы адамның тіршілігіне қандай пайда береді?


Адамдардың іс-әрекеті жабайы жануарларға қалай әсер етеді?


Сенің ойыңша, адамдар жануарларды қорғауға жауапты ма? Неліктен?


Саралау тапсырмасы

  1. «Жабайы жануарларды қорғау керек пе?»

  2. Адамдардың іс-әрекеті жабайы жануарларға қалай әсер етеді?

3.«Адамдар жануарларды қорғауға міндетті ме? Неліктен?» – өз пікірін дәлелдермен қорға.


Дескриптор

білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;






Дескриптор

мәтіннен 2 күрделі сөз табады-1б

2 тұрақты тіркес табады-1б

мағынасын түсіндіреді-1б

- өмірмен байланыстырады-1б

-«Адам мен табиғат» тақырыбында пікір білдіріп, дәлел келтіреді-1б



Дескриптор

берілген тақырып бойынша өз көзқарасын анық әрі түсінікті білдіреді-1б



пікірін кемінде 2 дәлелмен негіздейді-1б



мәтіннен немесе өмірден нақты мысал келтіреді-1б



қарсы пікірге дұрыс, сыпайы жауап береді-1б






Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.






Домбыра












Өз ара бағалау







Өзін-өзі бағалау


Shape3




























Сабақтың соңы



Кері байланыс


Үйге тапсырма

«learningapps.org» платформасы. Сабақты бекіту.



«3-2-1» әдісі. Кері байланыс.




131-бет,8-тапсырма.

Білім алушылар бес минут ішінде сұрақтарға жауап береді-1 балл




Жарайсың!

https://learningapps.org/view38973070
























































Бөлім:9

Биоалуантүрлі-лік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер

Мектебі:


Мұғалімнің аты-жөні:


Күні:


Сынып:8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қазақстандағы жануарлар әлемі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.1.6.1 тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде деректерді келтіре отырып, дәлелді жауап беру.

8.5.1.5 демеулік шылаулардың (болымсыздық немесе қарсы мәнді, нақтылау) қызметін білу, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолдану

Сабақтың мақсаты:

  • тыңдалым материалдарының мазмұны негізінде деректерді келтіре отырып, дәлелді жауап береді.


  • демеулік шылаулардың (болымсыздық немесе қарсы мәнді, нақтылау) қызметін білді, ауызша және жазба жұмыстарда орынды қолданады

«Адал азамат»

(ҚР Оқу-ағарту министрі бұйрығы 26.05.2025ж. №123) бағдарламасы


ЖАСАМПАЗДЫҚ ПЕН ЖАҢАШЫЛДЫҚ АЙЫ

  • білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;

  • алған білімдерін жаңа нәрсе жасау үшін қолдану

Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы



Сәлемдесу!

Ынтымақтастық орнату

«Wordwall » платформасы арқылы топқа бөлу

«Жарық шамдар» әдісі арқылы білім алушылардың білімін

жан-жақты тексеру

1.Жойылып бара жатқан қандай жануарларды білесіңдер?

2.Олардың жойылуына не себеп болды деп ойласыңдар?

Білім алушылар топқа бөлінеді.


Білім алушылар берілген сұрақтарға жан-жақты жауап береді.

Жарайсың!Өте тамаша!




https://wordwall.net/ru/resource/102377917



Сабақтың ортасы







Тыңдалым алды жұмыс.

«ПАЗЛ» әдісі.


Сабақтың оқу мақсатымен таныстыру


«Түртіп алу» әдісі.

Жеке жұмыс. Тыңдалым.

1-тапсырма. Мәтінді мұқият тыңда.


1.Ақбөкеннің өмір сүру ерекшеліктері қандай?

2. Адамдар Ақбөкенге қандай әсер етеді?


2-тапсырма. Топпен жұмыс

1-топ. Мәтінді INSERT оқыту стратегиясы бойынша талдаңдар.

«V»

«-»

«+»

«?»

Бұрыннан білемін

Менің ойлағаныма қайшы,кереғар

Мен үшін жаңа ақпарат

Келісе алмаймын,білгім келеді



2-топ. Мәтіндегі жануарлардың ұқсастығы мен ерекшеліктерін Венн диаграммасы арқылы салыстырыңдар.


Қарақұйрық, Құлан


ЕББҚ: Бес жолды өлең құрастыр. Ақбөкен.


3-тапсырма. Жұппен жұмыс. Төмендегі сөйлемдерді демеулік шылаулармен толықтыр:


Ақбөкен далада жылдам жүреді, … адамдар оны ауламайды.


Ақбөкен өте сақ жануар, … кейде қауіпке тап болады.


Табиғатта тіршілік ету оңай емес, … адамдардың іс-әрекеті әсер етеді.


(бірақ, да/де, ғана, емес)


Дескриптор

білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;



Дескриптор

тыңдалым мәтінінің негізгі мазмұнын түсінеді-1б


қойылған сұрақтарға нақты жауап береді-1б


жауаптарын мәтіндегі деректермен дәлелдейді-1б


маңызды ақпаратты таңдап қолданады-1б


ойын логикалық жүйемен жеткізеді-1б







Дескриптор


болымсыздық, қарсы мәнді, нақтылау демеуліктерін ажыратады-1б


демеулік шылаудың сөйлемдегі қызметін түсіндіреді-1б


ауызша сөйлеуде дұрыс қолданады-1б


жазба жұмысында орынды пайдаланады-1б

Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.






Басбармақ












Өз ара бағалау







Өзін-өзі бағалау


Shape4







https://youtu.be/wYJCbzAsF08?si=NwwC7wi8K0JQpAr3




















Сабақтың соңы


Кері байланыс


Үйге тапсырма

«learningapps.org» әдісі. Сабақты бекіту.



«3-2-1» әдісі. Кері байланыс.



133-бет,8-тапсырма.

Білім алушылар бес минут ішінде сұрақтарға жауап береді-1 балл




Жарайсың!

https://learningapps.org/view14400805






Бөлім:9

Биоалуантүрлі-лік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер

Мектебі:


Мұғалімнің аты-жөні:


Күні:


Сынып:8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Өсімдіктердің маңызы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.1.3.1 оқу-еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсіну;

8.2.5.1 пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап беру


Сабақтың мақсаты:

  • оқу-еңбек тақырыптарына байланысты күрделі сөздер мен тұрақты тіркестердің мағынасын түсінеді;

  • пікірталасқа қатысушылар берілген тақырып бойынша өз пікірлерін сенімді дәлелдеу және қойылған сұрақтарға еркін жауап береді

«Адал азамат»

(ҚР Оқу-ағарту министрі бұйрығы 26.05.2025ж. №123) бағдарламасы


ЖАСАМПАЗДЫҚ ПЕН ЖАҢАШЫЛДЫҚ АЙЫ

  • білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;

  • алған білімдерін жаңа нәрсе жасау үшін қолдану

Сабақтың кезеңі/

уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы



Сәлемдесу!

Ынтымақтастық орнату

« Qazmat.kz» платформасы » арқылы топқа бөлу

«Ашық микрафон» әдісі арқылы білім алушылардың білімін

жан-жақты тексеру

  • Өсімдік түрлеріне байланысты қандай мақал-мәтелдер білесіңдер.?

  • Ауызекі тілде өсімдіктер дүниесіне қатысты қандай сөздер қолданамыз?

Білім алушылар топқа бөлінеді.


Білім алушылар берілген сұрақтарға жан-жақты жауап береді.

Жарайсың!Өте тамаша!




https://qazmath.net/





Сабақтың ортасы







Тыңдалым алды жұмыс.

Сабақтың оқу мақсатымен таныстыру



Жеке жұмыс. Тыңдалым.

1-тапсырма. Мәтінді мұқият тыңда.

(47-аудио). Қандай ақпарат естеріңде қалды.


2-тапсырма. Топпен жұмыс


1-топ. «Жүзім шоқтары» әдісі. Өз өңірлеріңде жойылып бара жатқан өсімдіктердің түрлерін анықтап, күрделі сөздерді қолданыңдар.

2-топ. «Менталды карта» әдісі.

Орман өсімдіктері (қарағай, емен, шырша) тақырыбын картаға түсіріңдер. Неліктен бұл өсімдіктерді қорғау маңызды? Өз пікірін дәлелдермен қорғаңдар.


ЕББҚ: 3-тапсырма. Берілген мақал-мәтелдердің тиісті сөздерін тауып жаз.


4-тапсырма. Жұппен жұмыс.

Әр жұп 2–3 дәлелмен қорғаңдар

Жойылып бара жатқан өсімдіктерді қорғау керек пе?

Адамдар олардың жойылуына қалай әсер етеді?

Саралау тапсырмасы

1. «Адамдар жойылып бара жатқан өсімдіктерді қорғауға міндетті ме? Неліктен?» – өз пікірін дәлелдермен қорға.

2. Төмендегі сөйлемдерді болымсыздық шылауларымен толықтыр:


Бұл өсімдік даладан жойылып кетуі мүмкін, … адам оны қорғай алмайды.


Ақбөкен далада жүреді, … ол ешқашан аулауға берілмейді.


Табиғатқа қамқор болу керек, … бәріміз оны елемейміз.


Тапсырма: Әр сөйлемге дұрыс шылауды (емес, емес, жоқ) қойып, толық сөйлем жаз.

  1. Берілген сөздерді септе. Жусан,қарағай,қызғалдақ.


Дескриптор

білім алушыларды табиғатты құрметтеуге, тіршілік иелеріне жауапкершілікпен қарауға баулу;



Дескриптор

мәтіннен 2 күрделі сөз табады-1б


2 тұрақты тіркес табады-1б


мағынасын түсіндіреді-1б


- өмірмен байланыстырады-1б


-тақырып бойынша өз пікірлерін білдіріп, дәлел келтіреді-1б


Дескриптор

берілген тақырып бойынша өз көзқарасын анық әрі түсінікті білдіреді-1б


пікірін кемінде 2 дәлелмен негіздейді-1б


мәтіннен немесе өмірден нақты мысал келтіреді-1б


қарсы пікірге дұрыс, сыпайы жауап береді-1б


Оқушылар сыныптастарының жауабын тыңдай отырып бірін-бір бағалайды.






Басбармақ












Өз ара бағалау







Өзін-өзі бағалау


Shape5

























Сабақтың соңы



















































Кері байланыс


Үйге тапсырма

Тест

1. Өсімдіктер адам өмірінде қандай рөл атқарады?


A) Тамақ береді, ауа тазалайды

B) Тек сән береді

C) Жабайы жануарларды аулауға көмектеседі

D) Адамға еш әсері жоқ


2. Өсімдіктер табиғаттағы тепе-теңдікті қалай сақтайды?


A) Жыртқыштарды көбейтеді

B) Көмірқышқыл газын сіңіріп, оттегін береді

C) Суды буландырады

D) Тек топырақты байытады


3. Қоршаған ортаны қорғау неге маңызды?


A) Өсімдіктерді қорғау арқылы адам тіршілігін қамтамасыз ету үшін

B) Тек әдемі көріну үшін

C) Жануарларды аулау үшін

D) Көшеде орын аз болмас үшін


4. Адамдар өсімдіктерге қалай әсер етеді?


A) Өсімдіктердің өсіп-өнуіне көмектеседі және жояды

B) Барлық өсімдіктерді қорғап, зиян келтірмейді

C) Өсімдіктерге еш әсер етпейді

D) Тек гүлдерге әсер етеді


5. Өсімдіктерді қорғау қандай құндылықты көрсетеді?


A) Табиғатқа құрмет пен жауапкершілік

B) Ашу мен реніш

C) Өзін-өзі мақтану

D) Қорқыныш


Жауап кілті:

1 – A

2 – B

3 – A

4 – A

5 – A


«3-2-1» әдісі. Кері байланыс.



136-бет, 7-тапсырма.

Білім алушылар бес минут ішінде сұрақтарға жауап береді-1 балл




Жарайсың!










































































































3-ТОҚСАН БОЙЫНША БӨЛІМ БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР


Бөлім: Биоалуантүрлі-лік. Жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер

Пәні: қазақ тілі мен әдебиеті Сынып: 8

Оқушының аты-жөні_____________________________________________________

Оқу мақсаты:

8. 1. 5. 1 тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтау

8. 5. 2. 1 жазба жұмыстарында себеп-салдарсалалас құрмалас сөйлемдерді құрастыру

Бағалау критерийі:

  • тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтайды;

  • жазба жұмыстарында себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемдерді құрастырады;

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу, қолдану

Орындау уақыты: 15-20 минут


1-тапсырма. Мәтінді мұқият тыңда. Төмендегі тапсырмаларды орында.



Биоалуантүрлілік

Диктант

Биоалуантүрлілік адамзатты шексіз ұзақ уақыт энергетикалық, техникалық және басқа ресурстармен қамтамасыз етудің жалғыз көзі. Биоалуантүрліліктің экожүйедегі байланыстарының толық болуының шарты және негізгі факторы бола отырып, оның ең маңызды қасиеті – тұрақтылықты қамтамасыз етеді.

Егер ертеректе бір түр орташа алғанда 2000 жылда жойылып отырса, соңғы 300 жылда әр 10 жыл сайын жойылып отыр. 1600 жылдан бастап омыртқалы жануалардың 173 түрі (109 құстар және 65 сүтқоректілер) және өсімдіктердің 20 түрі жойылып кетті.

Омыртқалы жануарларға қатысты алсақ бұл факторға түрлердің жойылуының 60 % жағдайлары сәйкес келеді. Екінші орында шектен тыс пайдалану, содан кейінгі орында азық қорының кемуі, зиянкестерді жою және кездейсоқ жемтік тұр.

Азов және Каспий теңіздерінде балық өндіру 10-12 есе кеміп кеткен. Әсіресе, бекіре тәрізділердің саны шектен тыс аулау мен браконерлік себебінен күрт төмендеген. Сонымен қатар, судың улану, оттегінің кемуі, қышқылдық жаңбырлардың әсерінен бекіре тәрізді балықтардың аурулары 1980 жылдардан бері кең етек алып отыр. Адамның барлық ірі ауқымды іс-әрекеті биологиялық алуантүрліліктің кемуіне әкеледі. Осының нәтижесінде бүкіл табиғи белдеулердің де жойылу факторлері белгілі.



2-тапсырма. Мәтіннен тірек сөздерді теріп жаз.

_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________











Бағалау критерийі

Тапсырма

Дескриптор

Балл

Білім алушы

тірек сөздер, автор көзқарасы мен көңіл күйі арқылы негізгі ойды анықтайды

1

- мәтіндегі негізгі кейіпкерлер мен тірек сөздерді анықтайды.



-мәтінде автордың көзқарасын, ой-пікірін түсінеді.



-кейіпкерлердің күйін, сезімін мәтіннен ажыратады.

-тірек сөздерді жазады.


1

1

1

1



жазба жұмыстарында себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемдерді құрастырады;



2

сөйлемде себеп пен салдар қатынасын анықтайды.

1

Ережені еске түсіреді

1

Себеп-салдар байланысын көрсететін шылауларды (себебі, сондықтан, өйткені, сол себепті) қолданады.

1

Салалас құрмалас сөйлемдерді дұрыс құрылымда жазады.

1

Мысалдар келтіреді

1

Сауатты жазады

1

Барлығы



10







Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
04.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі