Тақырыбы:
«Құзыреттілік орталығы: балалардың экологиялық білімін қалыптастырудың тиімді жолы»

Баяндамашы:
Тәрбиеші:

Қазіргі таңда мектепке дейінгі білім беру жүйесінде балалардың жан-жақты дамуына ерекше көңіл бөлінуде. Соның ішінде экологиялық тәрбие беру – жас ұрпақтың табиғатқа деген сүйіспеншілігін қалыптастырып, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарауға тәрбиелеудің маңызды бағыты болып табылады. Баланың табиғат туралы алғашқы түсініктері дәл мектепке дейінгі кезеңде қалыптасады. Сондықтан осы кезеңде экологиялық білім беру жүйелі және мақсатты түрде ұйымдастырылуы қажет.

Балабақшадағы құзыреттілік орталығы балалардың танымдық белсенділігін арттыруға, олардың зерттеушілік қабілеттерін дамытуға бағытталған тиімді білім беру ортасы болып табылады. Мұндай орталықта балалар табиғат құбылыстарын бақылап, тәжірибелер жасап, табиғи материалдармен жұмыс істей отырып, қоршаған орта туралы нақты білім алады. Құзыреттілік орталығы балалардың өз бетімен әрекет етуіне мүмкіндік беретін дамытушы орта ретінде ұйымдастырылады.

Экологиялық бағыттағы құзыреттілік орталығында түрлі дидактикалық материалдар, табиғи нысандар, зерттеу құралдары және ойын элементтері орналастырылады. Мысалы, өсімдіктерді бақылауға арналған шағын бұрыштар, табиғи материалдар коллекциясы, жануарлар мен өсімдіктердің суреттері, тәжірибе жасауға арналған құралдар балалардың қызығушылығын арттырады. Осындай ортада балалар табиғатты бақылап, оның өзгерістерін түсініп, қорытынды жасай алады.

Балалардың экологиялық білімін қалыптастыруда тәжірибелік жұмыстардың маңызы зор. Мысалы, өсімдіктерді отырғызу, суару, топырақты зерттеу, жануарлардың тіршілігін бақылау сияқты әрекеттер балалардың табиғатпен байланысын нығайтады. Сонымен қатар экологиялық ойындар, шығармашылық тапсырмалар, бақылау жұмыстары арқылы балалардың табиғатқа деген қызығушылығы артады.

Құзыреттілік орталығы балалардың зерттеушілік дағдыларын дамытуға да ықпал етеді. Балалар түрлі тәжірибелер жүргізу арқылы табиғат құбылыстарының себеп-салдарын түсіне бастайды. Мысалы, топырақтың құрамын зерттеу, өсімдіктің өсуін бақылау, судың қасиеттерін анықтау сияқты тәжірибелер балалардың ойлау қабілетін дамытады. Бұл олардың танымдық белсенділігін арттырып, қоршаған ортаны тануға деген қызығушылығын қалыптастырады.

Сонымен қатар экологиялық тәрбие беру барысында ата-аналармен тығыз байланыс орнату да маңызды. Ата-аналар балабақшада ұйымдастырылатын экологиялық іс-шараларға қатысып, балаларымен бірге табиғатты қорғау мәдениетін қалыптастыруға үлес қосады. Мысалы, ағаш отырғызу акциялары, табиғатты қорғау шаралары, экологиялық жобалар балалардың табиғатқа деген жауапкершілігін арттырады.

Қорытындылай келе, құзыреттілік орталығы балалардың экологиялық білімін қалыптастырудың тиімді жолдарының бірі болып табылады. Осындай дамытушы орта арқылы балалар табиғатты танып-біліп қана қоймай, оны қорғау қажеттігін түсінеді. Бұл өз кезегінде табиғатқа жанашыр, экологиялық мәдениеті қалыптасқан тұлғаны тәрбиелеуге мүмкіндік береді.

Шеберлік сағаты

Тақырыбы:
«Құзыреттілік орталығы – балалардың экологиялық білімін қалыптастырудың тиімді жолы»

Мақсаты:
Педагогтерге мектепке дейінгі ұйымдағы құзыреттілік орталығы арқылы балалардың экологиялық білімін қалыптастырудың тиімді әдіс-тәсілдерін көрсету, тәжірибе алмасу.

Міндеттері:

• педагогтердің экологиялық тәрбие беру бойынша тәжірибесін жетілдіру;

• құзыреттілік орталығын тиімді ұйымдастыру жолдарын көрсету;

• тәжірибелік жұмыстар арқылы балалардың зерттеушілік дағдыларын дамыту әдістерін үйрету.

Қатысушылар: тәрбиешілер, әдіскерлер

Қажетті құралдар:
топырақ үлгілері, су, мөлдір ыдыстар, өсімдік тұқымдары, табиғи материалдар, карточкалар, флипчарт.

Шеберлік сағатының барысы

1. Кіріспе бөлім

Әдіскер педагогтерді қарсы алып, тақырыппен таныстырады.

Әдіскер сөзі:

– Құрметті әріптестер! Бүгінгі шеберлік сағатымыздың тақырыбы – балалардың экологиялық білімін қалыптастыруда құзыреттілік орталығының рөлі. Балалар табиғатты танып-білу барысында бақылау, тәжірибе жасау, зерттеу арқылы көп білім алады. Сондықтан біз бүгін бірнеше тәжірибелік тапсырмалар орындап көреміз.

Педагогтермен шағын сұрақ-жауап өткізіледі:

– Экологиялық тәрбие дегеніміз не?
– Балабақшада экологиялық білімді қалай қалыптастыруға болады?

2. Негізгі бөлім

Тәжірибе №1

«Топырақты зерттейік»

Мақсаты:
Педагогтерге балалармен жүргізуге болатын қарапайым зерттеу тәжірибесін көрсету.

Тәжірибе барысы

Педагогтерге үш түрлі топырақ беріледі:

• қара топырақ
• құм
• саз

Тапсырма:

– топырақтың түсін анықтау
– құрылымын бақылау
– су құйып салыстыру

Талқылау:

– Қай топырақ суды тез сіңірді?
– Қайсысы жабысып қалды?

Әдіскер түсіндіреді:
Мұндай тәжірибелер балалардың зерттеушілік қабілетін дамытады.

Тәжірибе №2

«Өсімдік қалай өседі?»

Педагогтер екі топқа бөлінеді.

Әр топқа:

• топырақ
• тұқым
• су
• ыдыс беріледі.

Тапсырма:
шағын «мини-бақша» жасау.

Әдіскер түсіндіреді:

Балалар өсімдіктің өсуін бақылау арқылы табиғаттың заңдылықтарын түсінеді.

Тәжірибе №3

Экологиялық ойын

«Кім табиғатты қорғайды?»

Педагогтерге карточкалар беріледі.

Карточкаларда әрекеттер жазылған:

– ағаш отырғызу
– гүл жұлу
– құстарға жем беру
– қоқыс тастау

Педагогтер әрекеттерді екі топқа бөледі:

✔ табиғатты қорғау
✖ табиғатқа зиян келтіру

3. Топтық тапсырма

«Экологиялық орталықты ұйымдастыру»

Педагогтер шағын топтарға бөлінеді.

Әр топқа тапсырма беріледі:

Балабақшада экологиялық құзыреттілік орталығы қандай болуы керек?

Олар флипчартқа жазады:

– қандай материалдар болады
– қандай ойындар ұйымдастырылады
– қандай тәжірибелер жүргізіледі

Топтар өз жұмыстарын қорғайды.

4. Қорытынды бөлім

Әдіскер қорытындылайды:

Экологиялық тәрбие – баланың табиғатқа деген сүйіспеншілігін қалыптастыратын маңызды бағыт. Құзыреттілік орталығы арқылы балалар бақылау жасап, тәжірибе жүргізіп, табиғатты зерттей алады.

Рефлексия

Педагогтерге сұрақ:

– Бүгінгі шеберлік сағатынан қандай жаңа идея алдыңыз?

Педагогтер өз пікірлерін айтады.