«Қысқаша көбейту формулаларының көмегімен өрнектерді түрлендіру» 7 - сынып

Бөлім атауы:

Қысқаша көбейту формулалары

Мұғалімнің аты-жөні:

Роман Д.Б.

Пән/Сынып:

7 «Б»

Күні:

03.03.2026

Сабақтың тақырыбы:

Қысқаша көбейту формулаларының көмегімен өрнектерді түрлендіру

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

7.2.1.15 қысқаша көбейту формулалары арқылы алгебралық өрнектерді тепе-тең түрлендірулерді орындау;

Сабақтың мақсаты:

Қысқаша көбейту формулалары арқылы алгебралық өрнектерді тепе-тең түрлендірулерді орындайды

Құндылықтарға баулу

Тәуелсіздік және отаншылдық

Қазақстан азаматының міндеттерін орындауға, өз елінің мүдделері мен құндылықтарын бағалау;

Отанға адалдықтың маңызын бағалау, елінің тарихы мен мәдениетін құрметтеу;

Апта дәйексөзі

«Нағыз патриот – ата-анасын ардақтай білген жан.»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

5 мин

Амандасады, жағымды ынтымақтастық атмосферасын қалыптастырады. Оқушыларға есікте ілінген тізім бойынша отыруды ескертеді. Сабақтың тақырыбымен, мақсатымен таныстырады.

«Жұбыңды тексер» әдісі арқылы үй жұмысын тексереді. №5.143 есеп

Оқушылар есікте ілініп тұрған тізім арқылы топқа бөлініп отырады.

Дайын жауап арқылы

бір-бірінің

үй жұмысын тексереді

Үй жұмысы

1 балл

Бағалау парағы

Bilimbook

Слайдтар

«Кім жылдам» бекіту сұрақтары

қандай формула арқылы жіктеледі?

2.

3. қандай өрнектің квадраты?

4. ( қандай формула?

5. (a +b)( + ) екі мүшеге келтіріңіз?

6.

7. берілген көпмүшені қандай формула арқылы тепе-тең түрлендіруге болады?

Бір оқушы бір сұраққа қол көтеріп жауап береді

Әр дұрыс сұрақ

1 балл

Слайдтар

genially.com

Сабақтың ортасы

7 мин

15

мин

2 мин

«Мағынаны тану»

- Балалар, бүгінгі сабақта «Қысқаша көбейту формулаларының көмегімен өрнектерді түрлендіру» тақырыбында есептерді шығаруды жалғастырамыз. Осы тақырыпқа берілген есептерді көркем әдебиетпен байланыстыра отырып, шығармашылық бағыттағы тапсырмаларды орындауға үйренеміз.

Экранға назар аударып, бейнеүзінді көріп алайық.

- Бұл қандай шығармадан алынған кино? Кімнің шығармасы? Не байқадыңдар?

Экраннан көргеніміздей, Қожаның әр іс-әрекеті белгілі бір себеп пен салдарға байланысты өрбиді. Оның мінезіндегі қарама-қайшылықтар бір-біріне қарама-қарсы ұғымдар сияқты көрінеді. Ал математикада да біз қарама-қарсы немесе топтастыруға келетін өрнектермен жұмыс жасаймыз. Яғни, әдебиеттегі кейіпкер әрекетін талдағандай, математикада да өрнекті бөліктерге жіктеп, байланысын табамыз.

Сондықтан қазір оқулықтағы №5.145 есептің тақ нөмірлерін орындай отырып, өрнектерді топтастыру және ықшамдау тәсілдерін қолданамыз.

«Ой қозғау» ұжымдық жұмыс.

Оқулықтан №5.145 есептің тақтары

1) - +

3)

5)

«Қожаның жиналыстағы бір күні» топтық жұмыс. Пионерлер жиналысынан үзіңді

1-топ.

Жиналыс басталғанда Қожаны қолдағандар 3x, ал қарсы болғандар 4y болды. Жетекші пікірлердің өзара әрекетін анықтау үшін мына тепе – теңдікті дәлелдеңдер

? Қысқаша көбейту формулаларын қолданып, өрнектерді тепе-тең түрлендіріңдер.

? Қай топтың ықпалы басым екенін түсіндіріңдер.

2-топ.

Пікірталастан кейін кеңес мүшелері Қожаға шарт қойды.
Егер оның жаңа тәртіп көрсеткіші белгілі бір мәнге тең болса, ол пионер қатарында қалады. Бұл шарт келесі теңдеумен берілді:

? Қысқаша көбейту формулаларын қолданыңдар.

? Теңдеуді шешіп, Қожаның қандай көрсеткішке жетуі керек екенін анықтаңдар.

3-топ.

Қожа тәртібін жақсартуға уәде берді.

Келесі аптада оның белсенділігі бұрынғыдан 8 бірлікке артты.

Бірақ жиналыс шарты бойынша бұл өзгеріс белгілі бір шектен аспауы керек. Сондықтан келесі теңсіздік қарастырылды:

? Қысқаша көбейту формулаларын қолданыңдар.

? Теңсіздікті шешіп, Қожаның мінез өзгерісінің шегін анықтаңдар.

4-топ.

Пионерлер жиналысында Қожаның тәртібі мен іс-әрекеті талқыланды.
Жиналыс басталғанда оның «сенім ұпайы» 1007 балл болды.

Талқылау барысында мұғалімдер мен сыныптастары қосымша бағалау жүргізді. Қосымша ұпай өзгерісі мына формула арқылы есептеледі:

1007 + - ( +10)( -10 +100)

? Қысқаша көбейту формулаларын қолданып, өрнектерді тепе-тең түрлендіріңдер.

? Жиналыс қорытындысында ұпайдың өзгерген-өзгермегенін анықтап, нәтижені түсіндіріңдер.

Сергіту сәті. «Менің атым Қожа» фильмінен үзінді

Бейнежазба көреді

Сұрақтарға жауап береді.

Тақтада тапсырмаларды орындайды

Жауаптары:

1) (m+n) ,

2) ( (

3)

Бейнежазба

көреді

Топта мысалдарды талдайды, есептерді шығарады, басқа топтарға түсіндіреді

Жауабы:

Топта мысалдарды талдайды, есептерді шығарады, басқа топтарға түсіндіреді

Жауабы:

Топта мысалдарды талдайды, есептерді шығарады, басқа топтарға түсіндіреді

Жауабы:

Топта мысалдарды талдайды, есептерді шығарады, басқа топтарға түсіндіреді

Жауабы:

Бейнежазба көреді

Оқушылардың белсенділігіне байланысты мадақтау

Дескриптор:

-Топтау тәсілін қолданады, ортақ көбейткішті жақшы сыртына шығарады;

-Өрнектерді тепе-тең түрлендіреді.

Топтар өзара бір-бірін

«Еркін сөйлеу» арқылы

кері байланыс береді

Топтар өзара бір-бірін

«Еркін сөйлеу» арқылы

кері байланыс береді

Топтар өзара бір-бірін

«Еркін сөйлеу» арқылы

кері байланыс береді

Топтар өзара бір-бірін

«Еркін сөйлеу» арқылы

кері байланыс береді

Ауызша

мадақтау

Слайд

genially.com

Бейнежазба

Тақта

Жұмыс дәптері

Оқулық

Слайд

genially.com

Бейнежазба

Тарапта қағаздар

Слайд genially.com

Тарапта қағаздар

Слайд

genially.com

Тарапта қағаздар

Слайд

genially.com

Тарапта қағаздар

Слайд

genially.com

Бейнежазба

10 мин

«Ой толғаныс» (саралау) тапсырмасы жеке жұмыс. Қожаның өзіне уәде беретін жерінен үзінді бейнежазба көреді.

Біз Қожаның өзіне уәде берген сәтін көрдік. Ол сол кезде ешкімге сүйенбей, өзі ойланып, өзі шешім қабылдады.Қазір сендер де өздеріңе уәде бересіңдер. Әрқайсың есепті өз беттеріңше шығарасыңдар.

1. Көбейткішке жіктеңіз: 7 1 б

Дескриптор:

-Ортақ көбейткішті жақша сыртына шығарады.

2. Өрнекті ықшамдаңыз: (а+2)(а-2) – а(а-5) 2 б

Дескриптор:

- Қысқаша көбейту формуласын қолданады;

- Өрнекті ықшамдайды;

3. Теңдеуді шешіңіз: 35 + (5х+1)(5х-1)= 3 б

Дескриптор:

- Қысқаша көбейту формуласын қолданады;

- Өрнекті тепе-тең түрлендіреді;

- Теңдеуді шешеді.

Тапсырмаларды жеке орындайды

Жауаптары:

№1.

7(a+b)(

№2. 5a - 4

№ 3. х = 1.5

Дескриптор бойынша балл қойылады

Дескриптор бойынша балл қойылады

Дескриптор бойынша балл қойылады

Слайд

genially.com

Таратпа қағаздар

Сабақтың соңы

4 мин

Рефлексия. «Қожаға хат», сабақтан алған әсерімен бөліседі.

Үй тапсырмасы №5.145 (жұптары)

Кері байланыс береді.

Почта жәшігіне салады

Жалпы балын қояды

Почта жәшігі