жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
«Қысым өлшеу және жасаудағы құралдар мен жабдықтары» ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДЫҢ ЖАЗБАСЫ
Қызылорда инженерлік техникалық колледжі
Оқу стенді ҚӨЖҚЖ-010-6 ЗЖ
«Қысым өлшеу және жасаудағы құралдар мен жабдықтары»
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДЫҢ ЖАЗБАСЫ
ҚӨЖҚЖ-010-6ЗЖ-00.000.000 ПЗ
Дайындаған : өндірістік оқыту шебері
Абилькасимов Олжас Алиевич
Мазмұны
Өткізілетін зертханалық жұмыстардың жалпы мағлұматы......................... |
3 |
Стендтің құрамы, құрылымы және жұмысы ……………………………. |
4 |
№1 Зертханалық жұмыс. Бағыттау манометрін оқып үйрену, оның қызметі, әр түрлі мөлшердегі қысымның өлшеудегі қателіктерін анықтау................................................................................. |
8 |
№2 Зертханалық жұмыс. Индикатордың серіппелі түрінің қозғалысын оқып үйрену, оның принциптік қозғалысы, қысым мөлшерін бағалаудағы қолданылуы, манометр көрсеткішінің салыстырмалы қысымын әр түрлі мөлшердегі қысымның өлшеудегі қателіктерін анықтау…......................... |
11 |
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫСТАРДЫҢ ӨТКІЗІЛУІНІҢ ЖАЛПЫ МАҒЛҰМАТТАРЫ
Қысым өлшеу және жасаудың құралдары мен жабдықтары ҚӨЖҚЖ пайдалану басшылығы, Зертханалық жұмыстарда берілген әдістемелік материалдарға сәйкес пайдалану басшылығы ҚӨЖҚЖ өтіледі.
Зертханалық жұмыстарын жасауға тек көрсетілген материалмен танысқан оқушылар жіберіледі.
СТЕНДТІҢ ҚҰРАМЫ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ЖҰМЫСЫ
1.1 Стендтің конструкциясы 1–3 суретте көрсетілген.
1 – сурет. Стендтің алдыңғы көрінісі
2 - сурет. Стендтің үстіңгі көрінісі
қара
қызыл
қара
қызыл
Ток
өлшеуі
Кернеу
өлшеуі
3 - сурет. Өлшеу блогының шығу дабылы.
Оқу стенді ҚӨЖҚЖ -010-6ЗЖ «Қысым өлшеу және жасаудың құралдары мен жабдықтары» Сонымен қатар (1–3 суреттер):
– мультиметр 1, қысым бергішінің өзіндік шұғыл дабылын өлшеуіне;
– өлшеу блогының өзіндік шығу дабылы 2;
– коллектор 3 өлшеуіш аспаптарына қысым енгізуге арналған;
– негізі 4;
– манометр 5, ресивердегі қысымның көрсеткіші (редукциялық клапанның кіру кезіндегі қысымы КП1), белгілері – МН3;
– редукциялық клапан 6 стендтің өлшеу жүйесін қалпына келтіру үшін, белгілері – КР1;
– серіппелі индикатор қысымы 7;
– қысым бергіш 8 – өзіндік шығу дабылы, белгілері – ДД1;
– манометр үлгісі 9, дәлдік класы 0,4, белгілері – МН1;
– қысым бергіші 10 сандық шығу дабылы және индикатордың сандық құрылымы, белгілері – ДД1
– манометр 11, дәлдік класы 2,5, белгілері – МН2;
– панель 12, осында құрастырылған өлшеуіш аспаптары ;
– шарды кран 13 арнайы құтыдан ауа шығаруға арналған кранның жабық күйі суретте көрсетілген, кранды ашу үшін және ауаны шығару үшін қажетті түрде тұтқаны 90° сағат тіліне қарама – қарсы бұрау;
– электр қоректенгіш стендті қосу үшін 14 екі фазалы вилканы жерлестіру;
– екі электрлік сақтандырғышты 15 қоректендіру көзінен артық күшейткіштен сақтандыру;
– тумблер 16 стендтің электрқорегін қосу үшін, жарықдиодты жарықтандыру, тумблердің қасында орнатылған, компрессор екенін көрсетеді, басқару жүйесінен сөдірілген, қысым 5,2 Барға жеткенде компрессор автоматты түрде өшіріледі және қызып кету кезінде;
– тумблер 17 қысым бергішінің шығу дабылын таңдау түрі үшін (ток 4–20 мА немесе кернеуі 0,2–1 В);
Ішіндегі негізгісі 4 электр поршенді компрессор электрлі қоректік блокпен құрастырылған, көлемі 1 л ресивер, бергіштің электрқоректік блогы (24 В тұрақты ток).
1.2 Стендті ток көзіне қосу және жұмысқа дайындау.
1.2.1 Жұмыс алдында стендтің өлшеуіш аспаптары және қысым келтіру коммутаторлық құбырдың ақауларын тексеру қажет.
1.2.2 Стендтің электр қорегі мына жағдайда жүзеге асырылады ток көзінің айнымалы жиілігі 50 Гц, кернеуі 220 В, токтың қалпы 5 А аспау керек.
1.3 Стенд жұмысы
1.3.1 Ресивердегі ауаны шығару үшін кранды жабу керек
1.3.2 Редукциялық клапанды барынша ашу керек
1.3.3 Тумблермен стендке электр қоректі қосу 16
1.3.4 Ресиверде қысымды жоғарылату үшін компрессордың автоматты түрде өшуін күту керек. Ресивердегі ауа температурасы қалыпты жағдайға келу үшін 2-3 минут күту керек. Сонан кейін Стенд жұмысқа дайын.
1.3.5 Жарықдандыру жарық диоды, тумблердің қорегін қосу үшін қасында орнатылған компрессор екенін көрсетеді, басқару жүйесі сөндірілген қысымның деңгейі 5,2 Барға жеткенде компрессор автоматты түрде өшіріледі, сонымен қатар қызу кезінде;
1.3.6 Жұмыс аяқталғаннан кейін тумблермен стендті электрқоректен ажырату 16. Шардық кранды ашып ресивердегі қысымды шығару.
Зертханалық жұмыс №1
Бағыттауыш манометрдегі оқыту, оның қозғалу күйі, қысымның әр түрлі деңгейдегі салыстырмалы қателіктерінің өлшемін анықтау.
Жұмыстың мақсаты: Қысымды өлшеуге арналған аспапты оқып үйрену – бағыттаушы деформациялық манометр оның құрылысы қысымның әр түрлі деңгейдегі салыстырмалы қателіктерінің өлшемн анықтау.
Теориялық негіздері
Деформациялық манометрдің құрылысы 1.1. суретте келтірілген. Газ немесе сұйықтықтағы қысымның әсерімен иілген құбырға пайкіленген түбірге түсуі, соңғысы түзелуге дайындалады және ұзындығына қарай деформацияланады, қысымы теңеседі. Құбырдың бос тұрған түбірі тісті берілістің тартқышы арқылы беріледі, айналмалы тісті берілістің, бағытқа қатысты манометрдің көрсеткішіне байланысты. Мұндай жағдайда бағыттауыштың бұрылу бұрышы қысымға пропорционал. Иілген құбырдың беріктігін өзгерте манометрлер әр түрлі диапазондағы қысымның өлшемдерін алады.
Тісті берілісті таңдағанда құбырдың пайкіленген түбірі және бағыттауыш бұрылысының бұрышы арасындағы тепе – теңдік коэффициентін қалпына келтіреді.
Сурет 1.1 Деформациялық манометр
Зерделеу бөлімі
Манометр қысымын өлшеудегі оқытуы, үлгілі манометрдің көрсеткіштері мен салыстыруы арқылы жүзеге асырылады.
Зертханалық жұмыстардың тізбектеліп орындалуы:
Ресивердегі ауа шығаратын кранды жабу.
Редукциялық клапанды барынша ашу, оның тұтқасын сағат тіліне қарама қарсы бұрау.
Тумблермен стендтің қорегін қосу, өлшеуіш аспаптары панельдің жанында орналасқан.
Компрессор автоматты түрде сөну үшін, ресивердегі сығылған ауаның өтуін күту керек.
Қысымы небары 0,5 кгс/см2 болатын КР1 редукциялық клапанды үлгідегі манометрмен МН1 орнату. Қысымның мөлшерін үлкейту үшін редукциялық клапан тұтқасын сағат тілінің бойымен бұрау керек.
Көрсеткішті алу МН1 (PМН1), МН2 (PМН2)в кестедегі 1.1. Манометр көрсеткіштерін алдын – ала есептеу МН1 осыдан кгс/см2 в бар: 1 кгс/см2=0,98 бар, және манометр көрсеткіші МН2 из МПа в бар: 1 МПа=10 бар
Үлгідегі манометр МН1 бойынша 0,3 – 0,5 кгс/см2 - қа қысымның деңгейін ұлғайту.
6 және 7 пунктердегідей қысымды 4,5 кгс/см2 – қа дейін жұмысын қайталау.
Үлгідегі манометрдің көрсеткіштерінің әр қайсысының абсалюттік және салыстырмалы қателіктерін есептеу.
Манометрдің есептелінген дәлдік класының қателіктерін салыстыру.
Қысымды өлшеудің оптимальды диапазонына қорытынды жасау.
1.1.Кесте. Қысым өлшеуішінің нәтижесі
№ |
PМН1, бар |
PМН2, бар |
PМН2= PМН2 – PМН1, бар |
PМН2, % |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Зертханалық жұмыс №2.
Индикатордың серіппелі түрінің жұмысын оқу, оның атқаратын қызметі қысым деңгейінің бағалануының қолданылуы, үлгідегі манометрдің көрсеткіші мен салыстырғандағы қысымның әр түрлі деңгейіне қатысты қателіктерінің өлшемін анықтау.
Жұмыстың мақсаты: Қысымды өлшеуге арналған аспапты оқып үйрену – индикатордың серіппелі түрінің қызметі, оның құрылысы, қысымның әр түрлі деңгейіне қатысты қателіктерінің өлшемін анықтау..
Теориялық негіздері
Қысым индикаторының серіппелі түрінің қызметі 2.1 суретте көрсетілген. Қысым арқылы P сұйық немесе газ поршень алаңына түсудегі S, соңғысы ығысып және жылжиды (аралық Х) әзірге күш P×S күшпен теңеспейді, серіппенің қызметі С. Осы кезде:
.
Кезегінше, поршень жүрісі қысымға пропорциональ серіппенің беріктігін өзгерте отырып, индикаторлар әр түрлі диапазондағы қысым өлшемін алады. Серіппелі индикатордың аралық шкаласы қысым белдеуіне бұрышталады. Негізгі өлшенетін қателіктер поршень және гильзаның үйкелісінен пайда болады.
Сурет 2.1 Серіппелі индикатор қысымы.
Зерделеу бөлімі
Серіппелі индикатор қысымын өлшеудегі қателіктерін оқыту, үлгідегі манометрдің көрсеткіштері мен салыстыруы арқылы жүзеге асырылады.
Зертханалық жұмыстардың тізбектеліп орындалуы:
Ресивердегі ауа шығаратын кранды жабу.
Редукциялық клапанды барынша ашу, оның тұтқасын сағат тіліне қарама қарсы бұрау.
Тумблермен стендтің қорегін қосу, өлшеуіш аспаптары панельдің жанында орналасқан.
Компрессор автоматты түрде сөну үшін, ресивердегі сығылған ауаның өтуін күту керек.
Қысымы небары 0,5 кгс/см2 болатын КР1 редукциялық клапанды үлгідегі манометрмен МН1 орнату. Қысымның мөлшерін үлкейту үшін редукциялық клапан тұтқасын сағат тілінің бойымен бұрау керек.
Көрсеткішті алу МН1 (PМН1), және серіппелі индикатордың кестедегі 1.1. (PПР.ИН) . Манометр көрсеткішін қайтадан есептеу МН1 осыдан кгс/см2 , бар: 1 кгс/см2=0,98 бар.
Үлгідегі манометр МН1 бойынша 0,3 – 0,5 кгс/см2 - қа қысымның деңгейін ұлғайту.
6 және 7 пунктердегідей қысымды 4,5 кгс/см2 – қа дейін жұмысын қайталау.
Үлгідегі манометрдің көрсеткіштерінің әр қайсысының абсалюттік және салыстырмалы қателіктерін есептеу.
Серіппелі индикатордың дәлдік класын анықтау.
Қысымды өлшеудің оптимальды диапазонына қорытынды жасау.
Кесте 2.1. Қысым өлшеуішінің нәтижесі
№ |
PМН1, бар |
PПР.ИН, бар |
PПР.ИН =PМН2 – PПР.ИН, бар |
PПР.ИН, % |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген