Қызыл кітап

Білім беру ұйымының атауы:

№209 МГ

Бөлім:

Биоалуантүрлілік. Қызыл кітапқа енген жануарлар мен өсімдіктер. Синтаксис

Педагогтің аты-жөні

Мукаева Ж.Т.

Пәні:

қазақ тілі

Күні:

19-21.01.2026ж

Сынып: 8 И,Д,М,Е

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қызыл кітап

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.2.4.1 - тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау), құрылымын салыстыра талдау.

8.4.4.2 - тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолдану..

Сабақтың мақсаты

(Негіздеме: Мемлекет басшысы Қ.Тоқаевтың Ұлттық құрылтайдың ІІ,ІІІ, ІV отырыстарында берген тапсырмасы, ҚР Оқу-ағарту министрлігінің №123 бұйрығы)

Тақырыбы ұқсас ғылыми және публицистикалық стильдегі мәтіндердің тақырыбын, түрлерін, құрылымын салыстыра талдайды

Тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерінің сөйлем жасаудағы өзіндік орнын, қызметін түсініп қолданады.

Құндылық: Заң және тәртіп

Апта дәйексөзі: «Тәртіп - тәрбие бастауы»

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу. Сынып оқушыларын түгендеу. Оқушылар назарын сабаққа аудару.

Үй жұмысын сұрау,пікір білдіру.

Жағымды психологиялық ахуал

Қызығушылықты ояту.

«Кластер» әдісі бойынша қызыл кітап туралы білетініңді айт.

Назары сабаққа аударылады.

Қызығушылығы оянады

Ауызша

мадақтау

мадақтау

Жарайсың!

1-10 балл

8-сыныптың оқулығы

Жаңа білім

Мағынаны тану

Қызыл кітап — халықаралық табиғат қорғау одағының “Қызыл кітап” — халықаралық дәрежедегі құжаттардың бірі. Қызыл кітапқа сирек кездесетін, жылдан жылға азайып не жойылып бара жатқан, сондықтан да айрықша қорғауды қажет ететін жануарлар мен өсімдіктердің түрлері тіркеледі.

Топтық жұмыс

1-тапсырма.

Мәтіндерді түсініп оқып, тапсырмаларды орындаңдар

1. «Хайуанатқа жасаған қиянатың – бауырыңа жасаған опасыздық!» деген жолдарды қалай түсінесіңдер?

2. Ақын неліктен «тойлардан күліп қайта алмаймын» дейді?

3. «Хайуанаттар ғана ма кеткен құрып?!» деген сауал арқылы ақын нені аңғартқысы келді? Тағыда не құрып кетті деп ойлайсыңдар?

1-

Тапсырма «INSERT + Талдау кестесі» әдісі

Берілген өлеңді негізге алып:

мәтіннің тақырыбын анықта;

мәтіннің түрін (әңгімелеу, сипаттау, талқылау) белгіле;

автордың көзқарасын дәлелде;

эмоциялық-экспрессивті сөздерді тап.

2-

Тапсырма«Ақпаратты іріктеу» (Fact check) әдісі

Ғылыми мәтінді оқып:

мәтіннің тақырыбы мен мақсатын анықта;

мәтіннің түрін белгіле;

құрылымын (кіріспе – негізгі – қорытынды) тап;

нақты деректерді теріп жаз.

3-

Тапсырма «Венн диаграмма» әдісі

Екі мәтінді салыстырып:

тақырып ұқсастығын анықта;

стильдік айырмашылықтарын жаз;

мәтін түрлерін салыстыр;

қай мәтіннің әсері күшті екенін дәлелде.

Саралау

Стильдің қоғамдағы рөлін бағалайды.

Құндылық

Сыни ойлау, жауапкершілік

ЕББҚ

1.Өлеңнен тек тақырып пен негізгі ойды табу

2.Мәтіннен тек бір дерек пен тақырыпты табу

3.Сұрақ-жауап түрінде орындау

ӘТН

Жұптық жұмыс

2-тапсырма

Суреттерді қатыстырып, «Қызыл кітапқа енген аң-құстар» тақырыбында диалог жазыңдар.

Қадамдары:

1.Диалогта тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерін қолдануға ерекше мән беріңдер.

2.Диалогта кемінде 5 тұрлаулы (бастауыш, баяндауыш, толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш) және 3 тұрлаусыз (сындық, үстеуыш, себептік т.б.) сөйлем мүшесі болу керек.

3.Диалогты жұппен жаттап немесе жазбаша орындап, бір-біріңе оқыңдар.

Мысал сұрақтар:

• «Қоқиқаз туралы не білесің?»

• «Оны қорғау үшін қандай шаралар қажет?»

• «Қызыл кітапқа енген аңдар неліктен қауіпте?»

Жеке жұмыс 5-тапсырма

Төмендегі үлгіні негізге алып, екінші мәтінге аннотация жазыңдар. Тақырыбын өздерің қойыңдар.

Өлеңді оқиды;

Мағыналы тіркестерді белгілейді;

Автордың эмоциялық үнін анықтайды;

Қорытынды жасайды.

Мәтінді бөліктерге ажыратады;

Сандық деректерді анықтайды;

Ғылыми тіл ерекшелігін табады.

Екі мәтінді қатар талдайды;

Ұқсастық пен айырмашылықты жазады;

Дәлелді пікір айтады.

мәтіннен ақпарат жинайды

тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерін таңдайды

сөйлемдерді дұрыс құрап, диалог жасайды

жұппен өзара тексереді және түзетеді.

Саралау: толық деректер мен күрделі сөйлемдер құрастыруға мүмкіндік.

Құндылық

Экологиялық сананы қалыптастыру, бірлесіп жұмыс жасау, табиғатты қорғауға қызығушылық

ЕББҚ

Диалогтағы сөйлем мүшелерін бөлек белгілеу:

Тұрлаулы (+)

Тұрлаусыз (–)

Диалогты 3-4 сөйлемге қысқарту, негізгі ойды сақтау.

Төмендегі үлгіні негізге алып, екінші мәтінге аннотация жазады

Дескриптор:

-мәтін тақырыбын анықтайды;

-публицистикалық стиль белгілерін табады;

-мәтін түрін дұрыс ажыратады;

-кемінде 2 дәлел келтіреді.

Дескриптор:

-ғылыми стиль белгілерін анықтайды;

-мәтін құрылымын дұрыс көрсетеді;

-кемінде 3 нақты дерек келтіреді.

Дескриптор:

-мәтіндердің тақырыптық ұқсастығын табады;

-стильдік айырмашылықты анықтайды;

-өз көзқарасын дәлелдейді.

Дескриптор:

-диалогта тақырыпқа сай сөйлем құрайды;

-тұрлаулы және тұрлаусыз сөйлем мүшелерін кемінде көрсетеді;

-сөйлем мүшелерін дұрыс орындайды және қызметін түсіндіре алады;

-диалогты өзара тиімді жүргізеді.

Дескриптор:

- тақырып қояды;

-үлгі бойынша жазады;

-аннотация жазады

4балл

Оқулық

Слайд

Жұмыс дәптер

Жұмыс дәптері

Оқулық

Оқу құралдары

Сабақтың соңы

Кері байланыс:

Үй жұмысы: 6-тапсырма

Кері байланыс береді

Мақтау, мадақтау

Слайд