Қызыл кітап. Қ.Мырза Әли.

Пәні:әдебиеттік оқу.

Сынып: 4

Күні:

Мектеп:

Мұғалім: Омиралиева И

Қатысқаны:

Сабақтың тақырыбы:

Қызыл кітап. Қ.Мырза Әли.

Сабақка негізделген оқу мақсаты:

Білімділігі: Оқушыларға жер бетінде жойылып бара жатқан өсімдіктер мен жануарлар әлемі, «Қызыл кітаптың» маңызы туралы жан-жақты түсінік беру. Адам мен жан-жануар табиғаттың бөлінбес бөлшегі ұғымын кеңейту.

Дамытушылығы: Оқушының алған білімдері бойынша түйін сөзді таба білуге, тұжырым, қорытынды шығара білу қабілеттілігін арттыру.

Тәрбиелігі: Оқушылардың табиғаттың жанашары болып қорғауға өз үлесін қосуына табиғатты қорғау парызын орындауға үйрету.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар: мәтіннің мазмұнымен танысады.

Оқушылардың басым бөлігі: негізгі  идеясын  ұғындыру.

Кейбір оқушылар: автор туралы танып білді

Тілдік мақсат

Оқушылар: Диалог арқылы сөйлеу мәдениетін қалыптастыру.

Негізгі сөздер мен тіркестер: қызыл кітап.

Сыныптағы диалог/ жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Алдыңғы оқу

Ақпараттың көлемі және өлшем бірлік.

Наурыз жыры.

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

Табыс критерийі

(Бағалау өлшемдері)

Ресурстар

Басталуы

Ұйымдастыру

Үй тапсырмасын тексеру

Ұйымдастыру кезеңі.

Психологиялық ахуал.

Біздің топта ұл –қыздар

Тату тәтті ойнаймыз

Сыйласатын өмір сүріп

Тек жақсылық ойлаймыз

Амансың ба, алтын күн!

Амансың ба, көк аспан!

Амансың ба, достарым!

Сендерді көріп қуанам!

М. Дулатов

«Ағаш ек», «Наурыз жыры».

Сәлемдесу

Бір-біріне тілектер айтады.

Оқушылар өз пікірлерін ай тады

Сұрақ -жауап

Үлестірмелі қағаздар

Жұмыс дәптер

оқулық

Ортасы

Мағынаны тану

Мағынаны ажыра-ту сатысы (жаңа ақпарат)

-оқушыларды белсене қатыстыру

-стратегияларды жүйелі қолдану арқылы оқушылардың жұмысын ұйымдастыру

Шығармашылық жұмыс

Шығарма

шылық тапсырма

1. Кең дала көрмесің сонау жақтан.

Жібектей жасыл шөппен бетін жапқан.

Асқар тау, айдын шалқар көл мен өзен

Әне, сол анам еді мені тапқан –деп Сәкен Сейфуллин жырлағандай, бізде тылсым дүниенің тіршілігіне ана тілі сабағында бойлап көрейік.

-Бүгінгі өтетін тақырыбымыз –Қ.Мырза Әлидің «Қызыл кітап» өлеңі. Алдымен өлеңнің авторы Қ.Мырза Әлимен танысайық. Қ.Мырза Әлі 1935 жылы 5 қазанда Орал облысының Жымпиты кентінде туған. Ол қазақ әдебиетінің өсіп, дамуына үлкен үлес қосқан ақын әрі жазушы. «Балаларға арналған» , «Балдырған», «Пионер» журналдарында жұмыс жасаған. Тұңғыш туындысы 1954 жылы «Пионер» журналында жарияланды. Содан бергі уақыт ішінде 40-тан астам жыр жинақтары мен ән өлеңдері , пьесалары сахнада қойылған. Өлеңдері көптеген шетел тілдерінде аударылған. 1980 жылы «Жерұйық» жыр кітабы үшін Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанады. Қазақстанның Халық жазушысы, ҚР алғашқы Әнұраны авторларының бірі. 2001 ж. Тәуелсіз «Тарлан» сыйлығын алды. Қ.Мырза Әли 2011 жылы қаңтардың 22-сі күні дүниеден өтті.

2.Көкорай шалғын, жайқалған гүлдер, сарқыраған өзендер, табиғатқа сән беріп, жұпар иісі мұрныңды жарады. Осы көрніске бүркіт сияқты қыран құстардың қалықтай ұшуы, саққұлақ қояндардың секіруі, алаңсыз су ішіп тұрған киіктердің жайбырақат қалпы табиғат әсемдігін толықтырып тұрғандай.

3. Әр елде өз табиғатының өсімдіктерін, жануарларын қорғау мақсатында «Қызыл кітап» жазылды. Қызыл кітапқа сирек кездесетін әрі жойылып кету қауіпі бар өсімдіктер мен жанурлар кіргізіледі. Бұл кітап өсімдіктер мен жануарлардың көптеген түрлерінің жер бетінен жоғалып, құрып кету қаупі бар кейбір жануар мен өсімдіктерді көрсетіп кету. Мысалы: арқар, құлан, құндыз, жабайы түйе, торпақ. Грейг қызғалдағын –әсемдік үшін жұлады, дәрмене –дәрі жасайды, шырша-шаруашылыққа пайдаланады.

Қазақстанда «Қызыл кітап» тұңғыш рет 1978

жылы шықты, екінші басылым 1991 жылы, үшінші басылым 1996 жылы шықты.

4. Шығарманы мәнерлеп оқып, түсіндіру.

Тірек сөзді тап.

5. Сөздік жұмыс:

Күрделі-қиын кезең

Қызыл күмбез- белгі, ескерткіш

Қызыл мандат –құжат.

Оқушыларға кезектестіре оқыту.

«Ыстық картоп» ойыны.

Сұрақ –жауап арқылы білімдерін бекіту.

1. Егер жануарларға тіл бітсе, ол не деп айтар еді?

2. Жануарларға зиян келтірушілерге сендер не деп айтар едіңдер?

3. Неліктен жануарларды «Қызыл кітапқа» енгізеді.

4. Өз жерімізде «Қызыл кітапқа» енген жануарлар кездесе ме?

Оқулықпен жұмыс

Топпен жұмыс

Түртіп алу.

Оқулық

суреттер

Дәптер

Оқулық, жұмыс дәптер

Оқулық , жұмыс дәптер

Сөздік дәптері

Ойтолғау

«Ақын орындығы» ойыны.

«Қызыл кітап» өлеңін мәнерлеп оқу.

«Қызыл кітап шындықты»

Айтуға да арналған

Жою керек сұмдықты,

Жойылмасын бағалы аң

Қорғау керек аңды да

Бара жатқан сирек көп.

«Қызыл кітап» ал мына

Жұртты соған үйретпек

-Сиреген дала жануарларын әрі қарай сақтау үшін қазір еліміз, үкіметіміз қандай талап қойып отыр?

Жеке жұмыс

Аяқталуы

«Ыстық картоп» ойыны.

Сұрақ –жауап арқылы білімдерін бекіту.

1. Егер жануарларға тіл бітсе, ол не деп айтар еді?

2. Жануарларға зиян келтірушілерге сендер не деп айтар едіңдер?

3. Неліктен жануарларды «Қызыл кітапқа» енгізеді.

4. Өз жерімізде «Қызыл кітапқа» енген жануарлар кездесе ме?

Топтық жұмыс

Рефлексия

БҮҮ әдісі.

Білемін Үйренгенім Үйренгім келеді

Өсімдіктерді, жануарларды, аңдарды білемін. Өлеңді мәнерлеп оқи аламын. «Қызыл кітап» бар екендігін, ақын туралы білдім.» «Қызыл кітап» туралы мағлұмат алдым, жан-жануарларды, өсімдіктерді қорғау керектігін үйрендім т.б Оларды қорғауды, табиғатты көркейтуді оның пайдасын, Қызыл кітапқа енбей қалған жануарлар туралы білгім келеді.

Стикерлер жапсырады.

Смайлик, стикерлер

Үй тапсырмасы

Эссе жазу. «Аңдарды аяла, адамзат»

«Қызыл кітап» өлеңін мәнерлеп оқып келіңдер.

Күнделіктеріне түртіп алады.

Күнделік

Бағалау

Өзін-өзі және достарын бағалау парағы 2мин

Бағалау парақшасы

Саралау – Сіз қосымша көмек көрсетуді қалай жоспарлайсыз? Сіз қабілеті жоғары оқушыларға тапсырманы күрделендіруді қалай жоспарлайсыз?

Бағалау –

Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс.

Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері

АКТ – мен байланыс

Құндылықтардағы байланыс

Рефлексия

Сабақ оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарланған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2:----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2:----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім?