Бөлім:

Алгебралық өрнектер

Педагогтің аты-жөні:

Балтабаева Айгерим Болатовна

Күні:

05.11.2025ж.

Сынып: 6 «Б»

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Рационал сандарды көбейту

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.1.2.15

рационал сандарды көбейтуді орындау;

Сабақтың мақсаты:

-Таңбалары бірдей рационал сандарды көбейтуді білу. 
-Таңбалары әр түрлі рационал сандарды көбейтуді білу

-Рационал сандарды көбейту бойынша білімдері қалыптасып,  білімін  есептер шығаруда пайдалана білу, өз бетімен есептер шығара алу

Құндылыққа баулу

Құндылықтар: Бірлік және ынтымақ

Бірлік: топтық жұмыс барысында ортақ мақсатқа жету үшін өз үлесін қосып, әрбір қатысушының еңбегін құрметтейді.

Ынтымақ: бір-біріне қолдау көрсетіп, ойларын еркін бөлісіп, пікірталаста өзара түсіністік пен сыйластық танытады

Сабақ барысы:

Уақыты/

кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдас-

тыру кезеңі

5мин

Сәлемдесу;

Сыныптағы оқушылардың көңіл күйлерін сұрап, жағымды ахуал туындату;

Оқушыларды түгелдеу;

Сабақтың мақсатымен таныстыру

Мұғаліммен сәлемдесу;

Сыныпта жағымды ахуал туындату, бір-біріне жақсы тілектерін білдіру;

Сабақтың мақсатын мұғаліммен бірге ашу, сұрақтар туындаса мұғалімнің көмегіне жүгіну

Ауызша бағалауды қоданамын

«Өте жақсы»

«Жарайсың»

Тақта;

Оқулық;

Сабақтың

басы

10 минут

• Қайталау сұрақтары: 
  Қандай өрнек алгебралық өрнек деп аталады ?

• Алгебралық өрнектерге мысал келтіріңдер.

• Алгебралық өрнектерді жазуда қандай шарттар сақталады?

• Алгебралық өрнектердің негізгі қасиеті.

• Қандай сандарды алгебралық өрнектегі әріптің қабылдайтын мәндері деп атайды ?

• Математикалық диктант.

1. с-ға қарама-қарсы санды жаз.

2. Әріптің қандай мәнінде алгебралық өрнектің мағынасы болмайды? 

3. 0.5x; -6р; 4с; -у алгебралық қосынды құрастырып жазыңдар

4x- 2у өрнектің мәнін табыңдар, мұндағы х=-5, у=3

Орнына сан қоюға болатын әріпті айнымалы деп атайды

Сандар мен әріптерден және оларды байланыстыратын

Алгебралык амалдардан (косу, азайту, көбейту, бөлу, дәрежеге шыгару) туратын өрнекті алгебралык өрнек деп атайды.

Сандарды косуды және көбейтуді, бір саннан екінші санды азай-туды әркашан да орындаута болатынын, бірақ санды нөлге бөлуге болмайтынын білесіндер. Сондыктан, мысалы, 125: (8 : 4 - 2) өр-негінін мәні жок.

Санды өрнектін манін табуга болмайты кезде санды өрнектін

мағынасы болмайды деп айтады.

Санды өрнектін мәнін табу мумкін болмаган жадайда санды өрнектін магынасы болмайды.

Айнымалысы (айнымалылары) бар өрнектін бір айнымалысынын мәндерінде мағынасы болмаса, айнымалының ондай мәндері мумкін емес мәндер деп аталады. Мәні табылса, ондай мандерді айнымальнын мумкін болатын мәндері деп атайды.

Айнымальнын (айнымалылардын) берілген мәндерінде айныма-

лысы (айнымалылары) бар өрнектін мәні табылса, берілген мәндер айнымальнын мүмкін болатын мәндері деп аталады.

Айнымальнын (айнымалылардын) берілген мәндерінде өрнектін

магынасы болмаса, берілген мәндер айнымальның мумкін болмайтын мәндері деп аталады.

Сабаққа белсенді қатысып отырған оқушыларды мактау, мадақтау арқылы бағалау:

Жарайсың!

Өте жақсы!

Керемет!

Интерактивті тақта

6-сыныбына арн. / Оқулық авторы: А.Е.Әбілқасымова;. - Алматы: Мектеп, 2018

Сабақтың

ортасы

25минут

Бекіту тапсырмаларын орындау

№ 701. Алгебралык өрнектін магнасы болатындай айнымалынын мәнін табындар:

1) (х + 8) • (х + 14) • (x - 11);

2) (х + 1) • (х + 2) : ( + 3);

3）（4-x)：（5-7）• （8+x）

4） （81+7）：（19+1）： （47-1)

Дескриптор:

-Айнымалысы бар өрнектің мәнін табады.

-Айнымалы орнына берілген мәнді қояды.

-Нәтижені дұрыс көрсетеді.

№702.

z айнымалысыный мәні мумкін болатындай теңсіздікті

жазындар:

1) z= 0;

2) z = -15; 3) z = 4,8; 4) z= 263

Дескриптор:

-Айнымалының мүмкін мәнін анықтайды.

-Теңсіздікті жазады.

-Жауабын дұрыс шығарады.

№703.

Екі теңсіздік бір мезетте тура болатындай айнымальнын

Екі мәнін атандар:

1 у < 10 және у > 1:

3）y≤ 81 жәнe y2-13：

2) у ≤ 6 және у ≤ -3,7;

4) у ≤ 20 және у ≤ -2.

Дескриптор:

-Теңсіздік жүйесін құрайды.

-Айнымалының екі мүмкін мәнін табады.

-Жауабын ықшам түрде көрсетеді.

Берілген тапсырмаларды орындайды

Жаттыгулар

№704.

Берілген өрнектін магынасы болатындай айнымалының мәнін табындар:

1) 47 : (x + y) - 128;

2) 17 : (x - 8) + 19 : (у + 16):

3） （39x+19）：4-275•х：у

4）4：（39x+19）-（275+y）

Дескриптор:

-Өрнектің мәнін есептейді.

-Айнымалы орнына берілген мәнді қояды.

-Дұрыс нәтижені жазады.

№705.

Мүмкін болатын мәндері:

1) 5 санынан;

2) -7,3 санынан;

3) -4,2; 0 сандарынан:

4) -3;

сандарынан

баска барлык рационал сандар болатын айнымалысы бар

өрнекті жазындар.

Дескриптор:

-Айнымалының мүмкін болатын мәндерін анықтайды.

-Мүмкін емес мәндерін ажыратады.

-Жауабын дұрыс көрсетеді.

Светофор адісімен бағалайды

Немесе фигуралар адісімен.

Жасыл-өте жаксы

Сары-жаксы

Кызыл-орташа

Интерактивті тақта

6-сыныбына арн. / Оқулық авторы: А.Е.Әбілқасымова;. - Алматы: Мектеп, 2018

Тапсырма 1.

х=4 болғанда берілген өрнектердің мәндерін табыңыз:

1. ; 2)  ; 3) 

Тапсырма 2.

а) ; b) ; c) ; d)  өрнектердің ішінен:

y-тің кез келген мәнінде мағынасы болатын өрнектерді таңдап жазыңыз.

Тапсырма 3.

1.  өрнегінің мағынасы болмайтын барлық с-ның мәндерін таңдаңыз.

1) с= 3;

2) с= 0, с=3;

3) с= 1;

4) с= 0, с= 1.
Сәйкестеңдіру. Берілген әрбір өрнекті анықталу облысымен сәйкестеңдіріңіз.

дескриптор:

• Айнымалының орнына берілген мәнді қояды және өрнектің мәнін табады.

• Берілген өрнектің анықталу облысын анықтайды.

• Айнымалының қандай мәндерінде өрнектің мағынасы болмайтынын ажыратады.

• Жауапты ықшам әрі нақты түрде көрсетеді.

«Басбармақ» әдісімен бір – бірін бағалау жүргізіледі

Дескриптор:

-Алгебралық өрнектің мағынасы болмайтын с-нің мәндерін табады.

«Басбармақ» әдісімен бір – бірін бағалау жүргізіледі.

Дескриптор:

-Әрбір өрнекті сәйкестең діреді.

Слайд

Тақта

Бор

Кітап

Дәптер

Сабақтың

соңы

5

минут

Қорытындылау.

Тақырыпқа байланысты 3-4 сұрақ қою;

ББҮ кестесін толтырту;

Үй тапсырмасын беру

ББҮ кестесін толтыру

Үйге тапсырма. Оқулықтан №

Анықтамаларды жаттау

Бағалау парақтары бойына жинаған ұпаймен 1-10 баллмен бағалану

ББҮ кестесі;

оқулық