Бөлім:

6.1А Қатынастар және пропорциялар

Педагогтің Т.А.Ә.

Алиева Гүлжан Аманкулкызы

Күні:

09.11.2023ж

Сынып: 6 «А»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Рационал сандарды қосу мен көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.2.17 рационал сандарды қосу мен көбейтудің қасиеттерін қолдану;

Сабақтың мақсаты

• рационал сандарды қосудың қасиеттерін білу;

• рационал сандарды көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін білу.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

тар

Сабақтың басы

1. Ұйымдастыру кезеңі.

• оқушылардың назарын жинақтау;

• оқушылармен бірлесіп оқу мақсатын, сабақ мақсаттарын анықтау.

• оқушылардың «жақын даму аймағын», сабақ соңында күтілетін нәтижелерді анықтау

Сабақтың мақсаттарымен, күтілетін нәтижелермен таныстыру.

Үй тапсырмасын тексеру.

Жинақтала

ды,сабаққа ынталанады

Ынталандыру сөздерін қолдану «жақсы», «жарайсың», «өте жақсы»

6 сынып оқулығы. 1-бөлім

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ түсіндіру.

Оң сандардың және теріс сандардың қосындысы түрінде жазылған өрнек алгебралық қосынды деп аталады.

1. Қосудың ауыстырымдылық қасиеті.

Қосылғыштардың орындарын ауыстырғаннан қосындының мәні өзгермейді. a + b = b + a.

Мысал.

–5 + (+3) = –2

3 + (–5) = –2

Онда –5 + (+3) = 3 + (–5).

2. Қосудың терімділік қасиеті.

Екі санның қосындысына үшінші санды қосу үшін бірінші санға екінші сан мен үшінші санның қосындысын қосуға болады: (a + b) + c = a + (b + c).

Мысал.

(0,2 + (–0,28)) + (–7,72) = –0,08 + (–7,72) = –7,8

0,2 + ((–0,28) + (–7,72)) = 0,2 + (–7,8) = –7,8

Онда (0,2 + (–0,28)) + (–7,72) = 0,2 + ((–0,28) + (–7,72)).

Кез келген a, b және c рационал сандары үшін көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттері орындалады.

Рационал сандарды көбейтудің ауыстырымдылық қасиеті

Көбейткіштердің орны ауысқанымен, көбейтінді өзгермейді, яғни a ⋅ b = b ⋅ a.

Мысал.

2 ⋅ (–2,5) = (–2,5) ⋅ 2; ⇒ –5 = –5

( )⋅ ( – 3) = ( – 3) ⋅ ( ) ⇒ 2 = 2

Рационал сандарды көбейтудің терімділік қасиеті

Екі санның көбейтіндісін үшінші санға көбейту үшін бірінші санды екінші санның және үшінші санның көбейтіндісіне көбейтуге болады, яғни

(a ⋅ b) ⋅ c = b ⋅ (a ⋅ c).

Мысал.

(2 ⋅ (–2,5)) ⋅ (–3) = 2 ⋅ ((–2,5) ⋅ (–3)); ⇒ 15 = 15

( ) ⋅ (–3)) ⋅ 5 = ( ) ⋅ ((–3) ⋅ 5); ⇒ 10 = 10

Көбейтудің ауыстырымдылық және терімділік қасиеттерін пайдаланып, тиімді есептеулер жүргізуге болады.

Тапсырмалар орындау. Жұптық жұмыс.

1 тапсырма. Есептің мәнін тап.

1) a + 3,3 – a + x – 3,3 =

2) 2,43 + x – b – 2,43 + b – x =

3) (–11) ⋅ (–0,2) ⋅ (3) ⋅ (–5) =

4) (7 ⋅ (–0,2)) ⋅ (–5) =

2 тапсырма. Тиімді тәсілмен қос.

a) –2 + (+10) + 2 + (–13) = 

b)7 + (–18) + (–12) + 13 =

c) –7 + (–18) + (+12) + (–5) + 9 =

3 тапсырма. Теңдік тура болуы үшін бос орынға қандай сан қою керек?

a) – 42 +….+ (–18) = – 41

b) –1,6 + (–2,1) +….. = 0,2

c) 25 + (…..) + (–47) = –25

d) ......+ (–10) + 0,3 = –3,3

e) ......+ 10 + (–12) = 0

f) –15 + ….+ (+15) = 14

Топтық жұмыс.

4 тапсырма. Егер p = k ⋅ (–4,7 + 0,3) және q = –4,4 ⋅ (k + 1) + 4,4, k – кез келген рационал сан болса, p және q сандарын салыстыр.

5 тапсырма. s ∙ (p – q) өрнегінің мәнін тап, егер s = –119, p =    және q = 1 болса.

6 тапсырма. –4x + 2 – 8y – 2 өрнегінің мәнін тап, егер x + 2y = –2 болса.

Дескриптор:

• тиімді тәсілді анықтайды

• көбейтудің және қосудың қасиеттері қолданылды;

• дұрыс жауап алынды;

7 тапсырма. Жеке жұмыс.

Бүгінгі сабақты мұқият тыңдап және түсініп, тапсырмалар орындайды.

Тапсырмаларды өз беттерінше орындайды.

Жұмыс парағында берілген тапсырмаларды орындау.

Ынталандыру сөздерін қолдану «жақсы», «жарайсың», «өте жақсы»

1-10 баллдық жүйеде бағаланады.

Дұрыс жауапқа 1 балл беріледі.

Әрбір дұрыс жауапқа 2 балл беріледі.