Радиактивті сәулелердің пайда болу табиғаты

§59. Радиактивті сәулелердің пайда болу табиғаты.

Сабақ мақсаты:

1. Байланыс энергиясы, байланыс энергиясы мен масса ақауы арасындағы тәуелділік, меншікті байланыс энергиясы, , β, γ – сәулелену туралы түсінік беру.

2. Оқушыларды өз бетімен ғылыми ой қорытындыларын жасай білуге жетелеу.

3. Жауапкершілікке, тиянақтылыққа, еңбекке баулу.

Керекті құрал-жабдықтар: компьютер, видеопроектор, слайдтар.

Сабақ түрі: аралас

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Оқушылардың үй тапсырмасын қалай меңгергендерін тексеру.

1. Нуклондар арасында гравитациялық күштер және электрлік күштердің арақатынасы қандай болады?

2. Ядролық күш дегеніміз не?

3. Ядролық күштердің қасиеттері қандай?

4. Ядролық физикада ұзындықтың бірлігіне қандай өлшем бірлік алынады? Ұзындықтың халықаралық жүйесіндегі бірлікпен оның қатынасы қандай?

5. Атомдық және ядролық физикада масса бірлігіне не алынады?

6. Атомдық және ядролық физикада энергия бірлігі ретінде не алынады?

7. Бөлшектер жүйесінің ішкі энергиясы мен масса өзгерістерінің арасында қандай байланыс бар? Атом бөлшегінің массасын неге энергия бірліктерімен береді?

8. Масса ақауы дегеніміз не және оны қалай есептуге болады?

ІІІ. Жаңа сабақ.

Жеке бөлшектр бірігіп ядроны құрағанда, пайда болатын масса ақауы есебінен бөлініп шығатын энергия ядроның байланыс энергиясы деп аталады.

Eб= ∆mc²=(Z·m_p+N·m_n- Мя)·c²==(Z·M_H+N·m_n- Мат)·c²

Eб= ∆m·931,5 МэВ=(Z·m_p+N·m_n- Мя)·931,5МэВ

∆m – ядроның масса ақауы

Ядроны жеке нуклондарға толық ыдыратуға жұмсалатын энергияны байланыс энергиясы деп аталады.

Бір нуклонға келетін байланыс энергиясының шамасын меншікті байланыс энергиясы деп атайды:

А-ядродағы нуклондар саны.

 -ыдыраудың жалпы формуласы:

Х-ыдырайтын ядро;

A-массалық сан

Z -ыдырайтын элементтің зарядтық саны(реттік нөмірі)

- туынды гелий ядросы.

β –ыдыраудың жалпы формуласы:

V. Есептер шығару. 46-ж. №3, 47-ж.№ 1.

VІ. Қорытындылау.

VІІ. Үйге тапсырма: §58. §59. 46-ж. №2, №3, 47-ж. №2.

VІІІ. Бағалау.