Бөлімі:

Сақталу заңдары

Педагогтің аты-жөні:

Конысбаева Асемгул Аралбаевна

Күні: 26.01.22

Сыныбы: 9

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Реактивті қозғалыс

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

9.2.3.3 табиғаттағы және техникадағы реактивті қозғалысқа мысалдар келтіру;

9.2.3.4 Байқоңыр ғарыш айлағының аймақтық және халықаралық маңыздылығына баға беру

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар үшін: импульстің сақталу заңы негізінде реактивті қозғалысты түсіну;

Оқушылардың басым бөлігі үшін: табиғаттағы және техникадағы реактивті қозғалысқа мысалдар келтіру;

Кейбір оқушылар үшін: Байқоңыр ғарыш айлағының аймақтық және халықаралық маңыздылығына баға беру

Бағалау критерийі

-импульстің сақталу заңы негізінде реактивті қозғалысты түсінеді;

-табиғаттағы және техникадағы реактивті қозғалысқа мысалдар келтіреді;

-Байқоңыр ғарыш айлағының аймақтық және халықаралық маңыздылығына баға береді

Тілдік мақсаттар

Тілді оқыту мақсаты:

Масса, импульс, векторлық жылдамдық, күш, серпімді, серпімсіз, кинетикалық энергия, потенциалдық энергия, серпімді деформацияның энергиясы

Қандай доп үлкен ……. ие?

………. қалай өзгерді?

Егер ….. орын алса іс-әрекетпен не болатындығын болжамдаңыз…..

Құндылықтарға баулу

№1 тапсырмада топтық жұмыс барысында оқушылар арасында жауапкершілік және сыйластық тәрбиелерін қалыптастыру.

Пәнаралық байланыс

Үй тапсырмасын тексеруде, сабақты бекітуде АКТ технологияларын пайдалануда информатика пәнімен, №2 тапсырмада есеп шығаруда амалдар қолдану арқылы алгебра пәнімен байланысады

Алдыңғы білім

Дене және күш импульсі. Импульстің сақталу заңы

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Оқушылармен амандасу.

“Смарт бейдж” әдісі арқылы оқушыларды 3 топқа бөлу:

1. топ: “Зымыран”

2. Топ: “Ғарышкер”

3. Топ: “Байқоңыр”

Үй тапсрымасын тексеру:

“Kahoot” қосымшасы арқылы тест орындату” 10 сұрақ)

Амандасады.

Бейджик таңдау арқылы 3 топқа бөлінеді

Бағалау парағы

(8-10 дұрыс-2 балл;

5-7 дұрыс-1 балл)

https://create.kahoot.it/details/e0b9023b-6352-4f3e-84c7-6b185fdf6219

Сабақтың ортасы

Мағынаны тану:

Мұғалімнің тәжірибесі ауа шары

Оқушыларға сұрақтар қою:

1. Шарды үрлеп, аузын бекітпей жіберсек не болды?

2. Қандай құбылысты байқадыңыздар?

Оқушылардың жауаптарын ескере отырып, сабақ тақырыбын ашу.

Қысқаша мәлімет: Дененің бір бөлігі одан қандай да бір жылдамдықпен бөлініп шыққан кездегі қозғалысы реактивті қозғалыс деп аталады. 

№1 тапсырма: “Ойлан-топтас-бөліс” әдісі.(Топтық жұмыс)

1. топ- Реактивті қозғалыс-импульстің сақталу заңының негізі

2. Топ-ғарышты игеру жетістіктері

3. Топ-Байқоңыр ғарыш айлағының аймақтық және халықаралық маңыздылығы

№2 тапсырма.

“Қобдишадағы есептер”

1.Массасы 160 г хоккей шайбасының импульсі 8 г, 600 м/с жылдамдықпен ұшатын оқтың импульсіне тең болу үшін шайба қандай жылдамдықпен ұшуы қажет?

2.Массасы 5 кг мылтықтан, 600 м/с жылдамдықпен массасы 5 г оқ ұшып шығады. Мылтықтың серпілу (тебу) жылдамдығын табу керек?

3. 500 м/с жылдамдықпен темір жолдың бойында горизонталь ұшатын массасы 100 кг снаряд, массасы 10 т болатын құмы бар вагонға келіп тиеді және сонда қалып қояды. Егер вагон снарядқа қарсы 36 км/сағ жылдамдықпен қозғалса, онда оның әсерлесуден кейінгі жылдамдығы?

4. Адам Жерге қатысты тыныштықта тұрған арбадан 10 м/с жылдамдықпен секіріп түсті. Егер адамның массасы 60 кг, ал арбаның массасы 100 кг болса, арбаның қозғалыс жылдамдығының мәні қандай болады?

5.Массасы 400 г футбол добы пенальти соғылғанда 25 м/с жылдамдықпен қозғалады. Егер доп қақпашының кеудесіне тиіп, кейін қарай сол жылдамдықтың модулімен ыршып түссе, соққы 0,025 с – ке созылады. Соққының орташа күшін анықтаңдар.

6.Массасы 3 кг денеге 5 секунд бойы 6Н күш әсер етеді. Бастапқы дене тыныштықта болса, күш әсер еткеннен кейін оның жылдамдығы қандай болады?

Сұрақтарға әртүрлі жауаптар беруі мүмкін.

Шарды үрлеп жібергенде ішіндегі ауа әсерінен шар жоғары қарай әр түрлі бағытта көтеріледі.

Сабақ тақырыбы мен мақсатын анықтайды.

Әр топ берілген тақырып бойынша оқулықтан және қосымша мәліметтерді пайдаланып, постер қорғайды.

Топ көшбасшысы қобдишадан есеп таңдап, топпен бірлесіп шығарады.

Есептерді шығару барысында дене импульсі мен күш импульсі арасындағы байланыс теңдеуін және импульстің сақталу заңының формулаларын қолданады.

1.m₁ ʋ₁=m₂ ʋ₂

ʋ₁=30 м/с

m₁ ʋ₁=m₂ ʋ₂

ʋ₁=0,6 м/с

3.Ʋ^/=(m₁ ʋ₁₊m₂ ʋ₂₎/ m₁+m₂

Ʋ^/=14.85 м/с

4.m₁ ʋ₁=m₂ ʋ₂

Ʋ₂=6м/с

5.m ʋ=Ft

F=400H

6. m ʋ=Ft

ʋ=10м/с

Дескриптор:

-реактивті қозғалыс анықтамасын жазады-1 балл;

-реактивті қозғалтқыштың түрлерін атап көрсетеді-1 балл;

-қарапайым зымыран құрылысын таныстырады-1 балл;

-табиғаттағы және техникадағы реактивті қозғалысқа мысал келтіреді-1 балл

Дескриптор:

-шамаларды ХБЖ-ға келтіреді-1 балл;

Формуланы түрлендіреді-1 балл;

-есептің шығарылу жолын көрсетеді-1 балл

Шар

АЗ қағаз, маркерлер, стикерлер

Бағалау парағы

Қобдиша, үлестірме қағаздар

Сабақтың соңы.

Сабақты бекіту.

Learningapps.org сайтынан тапсырма.

Кері байланыс. “SMS” әдісі

Бағалау: “Білім шыңы”