Сабақ №14

Оқу орнының атауы: «Шалқар аграрлық – техникалық колледжі»КММ

Күні: 10.11.2021

Мұғалімнің есімі: Смагулова Айым Нуржаубаевна

Топ: ЖЖБ-202

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Пәні:

Теміржол табаны

Сабақ тақырыбы: Рельстерді таңбалау

Сабақ негізделген оқу мақсаты /мақсаттары/:

Рельстерді таңбалау арқылы, олардың сандық дәрежесін анықтау

Зерттеу сұрағы:

Рельстердің жіктелуі?

Рельстерді дайындаудың негізгі техникалық шарттары?

Сабақ мақсаттары:

Барлық оқушылар: Рельстерді дайындаудың негізгі техникалық шарттары және олардың сапасын арттыру іс –шараларын анықтай алады

Оқушылардың басым бөлігі:: Рельстерді дайындаудың негізгі техникалық шарттарын түсінеді.

Кейбір оқушылыр:Рельстің таңбалануын ,салдарын талдау және бағалау негізінде қолданады.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Түсіну, қолдану,бағалау.

Бағалау критерийлері

Түсіну: Рельстерді дайындаудың негізгі техникалық шарттары және олардың сапасын арттыру іс –шараларын анықтайды.

Қолдану: Өндірісте қолданады

Бағалау:Рельстердің құндылығын анықтап, бағалайды.

Тілдік мақсат

Рельс, рельстің жіктелуі, рельстің таңбалануы

Құндылықтарға баулу

УРАЗБЕКОВ А.К., ЕРМАХАНОВА Р.С., ТОЛЕГЕНОВА В.С

«Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі «Talap» комерциялық емес акционерлік қоғамы» оқу құралы

Пәнаралық байланыстар

Еңбек қорғау, Теміржолға техникалық қызмет көрсету және жөндеу.

АКТ дағдыларының қолданылуы

Презентация, бейнетаспа.

Алдыңғы білім

Рельстерді дайындаудың негізгі техникалық шарттары және олардың сапасын арттыру іс –шараларын жағдайын біледі.

Жоспар:

Жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру.

Оқушылармен амандасып, қатысымдарын тексеру.

Топқа бөлу. «Сурет таңдау» әдісі арқылы үш топқа бөлінеді.

1топ. Балласт

2 топ. Рельс

3 топ. Щебень

Психологиялық тренинг( сабақтың ұранын шаттық шеңбер жасау арқылы жүзеге асырады)

Үй тапсырмасын тексеру: «Мазайка » әдісі арқылы өткен тақырыпты пысықтау.

Ауызша сабақ сұралады;

Карточкалар арқылы сұрақтар беріледі.

-Рельстердің мақсаты? (Рельстердің массасы, көлденең профильдері, рельстік болаттың химиялық құрамы, оларды өндіру технологиясы өзара байланысты және мемлекеттік стандарттармен реттелетін рельстің жұмыс сапасын анықтайды)

- Рельстерге қойылатын талаптар? (Рельстер келесі қасиеттерге ие болуы керек: - тозуға төзімділігі; - қажу беріктігі; - сынғыш сыныққа жоғары қарсылық; - дәнекерлеу мүмкінді; - болат тазалығы жоғары; - жақсы өңделу; - төменгі температуралық кернеулерде жұмыс істеу қабылеті; - нақты геометриялық және түзулік; - ұзақ қызмет ету мерзімі.)

- Рельстердің жіктелуі? (МЕМСТ 51685-2000 сәйкес теміржол рельстері келесіге бөлінеді: - түрлері бойынша: Р50, Р65, Р65К (жолдың бұрылысының сыртқы желісі үшін) және Р75; - сапа санаттары бойынша: В - жоғары сапалы термотөзімді рельстерҮ бірінші және екінші санатты сапалы Т-1 және Т-2- термотөзімді рельстерҮ)

- Р65-Т1-М76Т-25-3/2 МЕМСТ Р 51685-2000 жіктеңіз(Р65 типті рельстің шартты белгілері, Т1 санаты, М76Т маркалы болаттан жасалған, ұзындығы 25 м, рельстің екі ұшында үш бұрандалы тесіктері бар)

ҚБ: 1дұрыс жауап 1 ұпайға есептелінеді.

Жаңа тақырыпқа көшу: құрастырылған мазайкада Рельс суреті шығады.

Кеспе қағаздар

Сабақтың ортасы

Рельсті таңбалау туралы 3 минуттық бейнебаян.

Әрбір рельс мойнының ыстық күйде бір жағына дөңестелген таңба басылады: рельстік таңба мынадай мәлімет бере алады: - өндіруші-кәсіпорынның белгісі (Т - Нижнетагиль металлургия комбинаты (Ресей), А - Азовсталь комбинаты (Украина), К - Кузнецк металлургия комбинаты (Ресей), Д - Дзержинский атындағы зауыт (Украина); - айы (рим цифрларымен) және дайындалған жылы (араб цифрларымен); - рельс түрі; - бағыттауышпен илектеу бағытын белгілеу (бағыттауыштың ұшы илектеу жүрісі бойынша рельстің алдыңғы ұшын көрсетеді).

Рельс шетіндегі мойнының төменгі бөлігіне басылатын әріп бойынша; - рельс шетінен 0,5-1,0 м қашықтықтағы рельстің мойнына немесе рельс шетінің басындағы жолақ бойынша; - рельс мойнының бойындағы 4-6 жерде басылған «О» белгісі бойынша («Азовсталь» комбинатының рельстерінде мұндай белгі жоқ). Ескі жарамды рельстерді таңбалау (1.73-сурет). Жолдан алынатын ескі жарамды рельстерді таңбалау сол жақ түйіспеден немесе бүйірден шамамен 1 м қашықтықта (жолтабан ішінде адам таңбаланған рельс алдында тұрған кезде) жолтабан ішіне қаратылған рельстің мойнына жеңіл жуылмайтын бояумен жасалады. Қыста бормен уақытша таңбалау жасалуы мүмкін, содан кейін оны майлы бояумен жаңартады.

Таңбалау рельстердің жарамдылық тобын анықтайтын белгілерден тұрады (1.73-сурет). I топтағы рельстер бір тік сызықпен (а), II топтағы рельстер - екі сызықпен (б), III топтағы рельстер - үш, IV топтағы рельстер - үш қиғаш крестпен (в) белгіленеді. Жөндеуге жататын рельстерде жолға қайта салу алдында сызықша белгісі және Р әрпі қосымша қойылады. Бірінші топтағы рельстер жөндеусіз жолға қойылады, ал екінші және үшінші топтағы рельстер жөндеуден кейін төселеді. Төртінші топтың рельстерін жолға қоюға тыйым салынады. Р50 және бірінші және екінші топтардан ауыр рельстерде келесі белгіленеді өткізілген тоннаж (10 млн. т дейін дөңгелектеумен брутто млн. т), ал радиусі 1000 м және одан кем жолдың қисық учаскелерінен алынған К әрпі қосымша көрсетіледі. Рельстің температурасы мен ұзындығы. Буындық және түйіспесіз жолдың жұмысы көбінесе рельстердің температурасына байланысты. Рельс температурасының қалыптасуының негізгі заңдылықтары жер бетіндегі температура сияқты. Температураны анықтаудың әртүрлі әдістері бар: күтілетін - болжау; нақты - өлшеу. Күтілетін температура - бұл жолда қандай да бір жұмыстарды орындау жоспарланған температура. 84 Нақты - қазіргі кездегі температура немесе қысқа уақыт. Рельстер темір жолдың ағымдағы мазмұны жөніндегі № ЦП/774 Нұсқаулыққа және НТҚ/ЦП-2-2002 пайдалану жөніндегі нұсқауларға сәйкес жолда пайдаланылуы тиіс. Рельеф, ауаның қозғалғыштығы және бұлттылық рельстің температурасына қатты әсер етеді: желді ауа-райында және төбелерде (соның ішінде жағалауларда) қалыпты. Тығыз орман екпелерімен қорғалған тыныш жерлерде (соның ішінде ойықтарда) және жол учаскелерінде бұл мәндер төтенше мәндерге жетуі мүмкін. Ашық желсіз ауа-райында күндіз рельстерді неғұрлым қарқынды жылыту орын алады, ал түнде әлемдік кеңістікке үлкен жылу шығыны шығады. Жаппай бұлттылық болған кезде (тікелей күн радиациясы жоқ) рельстің әлсіз қызуы орын алады. Рельстің көлденең қимасы бойынша температурасы гетерогенді, ал жеке нүктелердегі айырмашылық 5 0 С жетуі мүмкін. Есептеулерде орташа температура қолданылады. Рельсті кесу басының ортаңғы бөлігіндегі температураны іс жүзінде өлшеңіз, онда термометр орнатылған тесік бұрғыланады.

1 топқа

Рельс макеті беріледі: рельстерді таңбалау.

2-топқа.

Рельс макеті беріледі: ескі жарамды рельстерді таңбалау.

3-топқа.

Рельстерді жіктеу.

www.youtube.com

УРАЗБЕКОВ А.К., ЕРМАХАНОВА Р.С., ТОЛЕГЕНОВА В.С

«Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі «Talap» комерциялық емес акционерлік қоғамы» оқу құралы

82-87 беттер

Сабақтың соңы

Кері байланыс

Рефлексия

Үйге тапсырма

Тақырыпты түсініп оқу, қосымша СӨЖ

https://infourok.ru/prezentaciya-po-kazahskomu-yaziku-na-temu-dos-taday-bilu-2563426.html